Skip to main content

Full text of "De humani corporis fabrica libri decem :"

See other formats 


* 


Hans  von  Gersdorff — 1551 — Contemporary  Color 


SToStal)  Charles  GTrent,  4W.B. 


Digitized  by  the  Internet  Archive 
* in  2016 


https://archive.org/details/dehumanicorporis01spie 


AKA% 


jSCf-NU^Nf 


1OMI4 


W ADRIANI  SPIGELII^I 
f BRVXELLENSIS  ' 
Equitis  D,  Marci 

olim 

In? at Attino  Gymnafio  Anatomice  & Chs~ 
rurguFrofeJf.  Primarij, 

DE  H VM  A Ni  CORPORIS  FABRI- 

ca  Libri  Decem, 

Tahulii  XCIIX.eri  incifis  degantijfmU.nee 
antehac  vifis  exornati. 
Sereniflimo 

IOANNI  CORNELIO  VE~ 
netiarum  Duci  dicati. 

OPVS  POS7HVMVM. 
l€L  BVCRETIVS  VI I^ATISLA- 

vienjis  Vbilof.  & Medie.  D. 

francofvrti 
k IiBpenfis&CsIo Matthaei Meriani 

Wh  Bibliopola;  & Cialcographi,  /H 
|l|k  M, D C, XXXII. 


tO.Mi. 


ANA 


SERENISSIMO 


IOANNI  CORNELIO 

VENETIARVM  DVCI 

LIBERALIS  CREMA  Philof. & Medic.D. 

Perpetuam  Felicitatem. 


NTER  cetera  ingenii  monumenta, 
Serenifiime  Princeps  , quas  Adrianus 
Spigelius,fatis  concedes,  mihi  reliquit, 
Hifboriam  humani  corporis,pluribus  a 
fe  locupletatam  inuentis,  Danieli  Bu- 
cretio,Sc  probatas  fibi  fidei  ac  eruditionis  Anatomico, 
vt  fparfam  in  ordinem  redigeret , commifit.  Id  opus 
cuma  Clariffimis  huius  Collegii  Medicis,  quibus  le- 
gendum exhibueram, probatum  effet , tum  vt  Soceri, 
de  me  optime  meriti  votis,tum  plurimorum , qui  eni- 
xe id  defiderabant,precibus  fatisfacerem, in  publicam 
lucem  protraxi,  Casterum  vt  fixlicioribus  aufpiciis, 
fplendidiusve  in  hominum  manus  veniret.  Tibi  Sere- 
niflime  Princeps,  dedicare  vifum  eft.  Quid  enim  plus 
lucis  exfpe&em  aliunde,quam  ab  eo,a  quo  ipfaRefpu- 
blica  toto  terrarum  orbe  fplendidiffima,  quse  Te  111  u- 

){  i ftriflimi 


Dedicatio 

fhiffimi  Senatus  Principem  omniu  applaufu  creavit, 
non  mediocrem  lucem  mutuatur  ? Si  enim  familiam 
fpedtemus,  ab  antiquiflimis  Romanorum  Corneliis, 
quorum  res  geftq  ac  nobilitas  omnium  hillorias  ador- 
nat,deducitur?!!  Fortunae  bona  intueamur,  cum  fum- 
mum  Imperium  teneas.  Filios  Patri  quam  fimillimos 
cernis, qui  cum  '$c  ipfi  maximis  honoribus  fungantur, 
ambiguum  tamen  faciunt,  a tali  dignitate  plus  acci- 
piant decoris,quam  eidem  conferat.In  Federico  certe 
Vaticana  purpura  nitidius  fpledetiin  Marco  Antonio 
Primicerialis  mitra  eminet: a Francifco  Aloyfio  Se- 
natoria toga  gloriam: a Georgio  li  teras  §£  Philofophia 
ornamentum  capiunt.  Te  vero  ipfum  fi  cernamus,  no 
tam  Fortunam  hanc  tuam,quam  T c in  hac  ipla  admi- 
rari fas  cft.  Raram  in  Deum  pietatem, acerrimum  iu- 
dicium , fufpiciendam  dodtrinam , incredibilem  pru- 
dentiam , erga  fubditos  clementiam,  in  patriam  amo- 
rem. Quae  certe  omnia  talia funt,vt  cum  in  Te  fummo 
Principe  fint  confpicua , fummis  quoque  tantum  He- 
roibus propria  fuerint,  Deum  Opt.  Max.  venerari  ae- 
quum eff,vt  Clementiffimum  Optimumque  Princi- 
pem terris  haud  invideat, fed  diutiffime incolumem, 
falvumque  praeftet,quo  praeclariorem  certe, 

7^o n alium  videre  Patres , aliimve  Nepotes 

Kjjjtiaento 

Venetiis.  Anno  M,  DC.XXVIL 


*&*  *&*  <&*  J 

AD 


fi  thCj  6^|  fi  ?J&  <S$J 


CELEBERRIMVM  AMPLISSI- 

MVMQVE  VENETORVM  MEDICO- 

rym  Collegi  y m. 

Driani  Spigehj,Clariftimi  Viri  Anatomen,  Se~ 

reniflimo  IOANNI  CORNELIO  , Veneriarum 
Duci  dicatum  opus,  Vobis,  Excellentiflimi  V IRI» 
offero.  Sub  aufpiciis  enim  fummi  Principis  natum, 
nec  tutius  muniri, fplendidius  ornari,  quam  eiufdem 
JV,  patrocinio  , potuit.  At  cumobfcurum  minime  Et, 

^3*  quamDiftedionum  ftudium  plaerifq;  omnibus, ijs  et- 

iam,qui  Dogmaticam  fedantur  Medicinam  ,fordeat,fummorum  in  Ar- 
te Virorum  authoritate,  gratiam  huic  operi  colligendam,  neceflarium 
videbatur.  Quos  fane  E alibi, atq;  Venetijs,qu2eram,quid  aliud  feciife  ju- 
re videar,quam  in  Meridie  Solem  apud  Antipodas  quaEifle?  Quae  enim 
gens, aut  ita  barbara  eft,  vel  longe  diftita,  cuius  fines  Veneti  Collegi]  glo- 
ria noniitperuagata  ? quadi  c elata,autinuida , quin  vitro  fafces  deferat, 
feq;  vidam  fateatur  ? Certe  in  fiimma  omnium  rerum  ignorantia  verfari 
neceffe  eft,  quem  lateat,  Hippocratis  &:  Galeni  Artem,  quaefola  incon- 
cuflis  nititur  fundamentis , barbarie  fuperiorum  feculorum  fepultam,  a 
Veneto  ordine  vitam  lucemq;  recepifte.  Omitto  hic  referre  fummorum 
Virorum  nomina, quod  ob  excellentiam  omnium,  nec  principium  facile 
ftatueremecob  multitudinem  finem  fortaffe  inuenire  queam.  QuodE 
de  Anatomicis  quoq;  dicendum  eft,  Nicolaum  Mafiam,  prarftantiftimu 
Philofophum  ac  Medicum, primum  omnium,maiorum  tempeftate,Re- 
fedionesOrbireftituifte,  omnium  confenfu  clarum  eft.  Qua?  certe  res 
tantum  vniuerforum  applaufum  meruit, vt  & fummi  Pontifices , & inui- 
difsimiImperatores,tam  celebrem  ordinem,  tam  preciarum  collegium 
maximis  rarifq;  priuilegiis,velut  certatim  condecorarint.Aquibus  ergo, 
fi jfplendorem  qua?ramus,quam  a ClariiEmis  V iris?E authoritate,  a fum- 
mis  inArte?E  defenEonem, quam  ijs,qui  in  maximo  apud  omnes  funtnu- 

)(  5 mero, 


Advinet.  Medic.  Colis c.’ 

mero, petere  licebitfSed&vt  fperare  liceat,  tum  veftra  erga  omnes  bene- 
uolentiajubet , tum  imprimis  quadriga  Excellentidimorum  Virorum 
cuius  j udicium  de  hoc  opere  perquam  honorificum  fane  fuit*Tanto  ve- 
ro &ipfaquoq;  nobis  fpes  accenditur  magis, quanto  hos  maiores  efte, 

infigniore  apud  V os  pollere  authoritate  certum  efRQuis  enim  Sand. 
Sandorium  non  nouit,noftrifecuh.,ffidculapium,cuius  in  medendo  dex- 
teritatem,tum  in  docendo  ingenium  admirata  Serenifsima  Refpublica, 
in  celeberrimo  totius  Orbis  Patauino  Gymnafio  fupremae  Cathedne 
praefecitf  Quam  fane  prouinciam,  &:  maxima  omnium  expedatione pri- 
mam fufceperat:  fic  admiratione  tenuit,  defiderio  incredibili  reliquit. 
Iam  vero  Albertus  Columbus,  & Anatomicus  ac  Chirurgus  celeberri- 
mus, cummaximiab  omnibus  aeftimetur,  tum  vero  &Serenifsimi  Prin- 
cipis noftri  j udicio , cuius  valetudo  ipfi  commiffa  eft , Medicorum  fami- 
liam ducit. Quid  dicam  autem  de  Hieronymo  TheobaIdo,&  Mich.  An- 
gelo Rota, quos, vt  laudare, omni  laude  maiores, hoc  humili  dicendi  ge- 
nere non  audebjficneq;  opus  apud  vos,  VIRI  Excellentifsimi,  quibus 
corumVirtus  fic  perfpeda  eft,tantiq;  habita,vtin  Collegij  veftri  amplif- 
fimi  difficilioribus  temporibus , Defenforum  titulo,  non  fummo  tantum 
ncfmine , fed  &c  audoritate  eos  declaraueritis.  Nec  eft  vt  exterorum  aut 
pofteritatis  gratia  praeconium  hic  mediter,  quorum  res  geftae  toti  Orbi 
notiffimaeinomnem^ternitatemtranftcribentur.Theobaldi  certe  fama 
(vt  omittam  quam  Anatomia  ipfi  peperit)quanta  fit, ex  innumeris  clarif- 
fimemonftrabir,quodaDiuo  FERDINANDO II*  Imperatore  ex  Ita- 
lia in  Germaniam  accitus,Filij  curx  adhibitus  fuerit,maximifq,- praemiis 
aftedus,iterumdimiftus.Mich*Angelus  autem,  vtipfe  Medicorum  vnus 
eft  e Principibus  : fic  fere  Principum  tantum  praefedus  fanitati , nomen 
celeberrimum  immortalitati facrat.  Hosfummos  Viros, cum  ante  o- 
peris  editionem  Ledores,&:  approbatores  inucnerim,non  dubito,  quin 
& beneuolentia  veftra,  quae  fuit  erga  Authoremfemper,  & authoritate 
horum  Virorum, ('quorum confilio  VOBIS  offero, )moti,  veftrumipfis 
calculum  addatis , vtjam  non  tantum  tutius  in  publico  contra  maleuo- 
lorum  morfus  apparear,  fed  &:  veftro  ornatum  nomine  omnium  gratiam 
fauoremque  mereatur*  Valete* 

Vcfler  LIBERALIS  CREMA  vo- 
bis finguhs  deuotifimus „ 


DANIEL 


DANIEL  BVCRETIVS 

VRATISLAVIENSIS 

PhiloE  & Medie.  D. 

BENEVOLO  LECTORI  S. 

FFERO  "Tibi,  Benigne  Lettor,  A artant 
Spigelii,  Clarifiimi  Vtritdecem  de  Humani 
Corporis  Fabrica  Libros,  quos  mthi  njita 
difcejfurus  <vt  tn  ordinem  redigerem , com- 
^ mifit.  Opus  efl 3 cum  infinitis  obfieruatiom- 
bus3tum  methodo {uccintfa , pr&claris  par - 
tium  ‘vfibits  3 dtffefforum  hifiorijs  mirifice  exornatum . 
Adh&c,cum  rari  admodum  fint3quibus  refiettionum ftudtu 
placeat 3nifi Medicina,  cuius  fundamentum  efl3gratia : to- 
tum opus fic  inflitutum  efi  3 vt  perpetuo  ad  Artis  rufum  re- 
feratur,Hinc  tot  pr&cepta  Chirurgis  in fuis  operationibus 
notanda } tot  difficiliu  Hippocratis  locorum  explicationes ; 
' viarum  3 per  quas  morborum  tranfimutationes fiunt 3 tum 
confenfus partium,  demonflrationes*  Accedunt  plurima  ab 
aliis  aut  non  at  t a B d 3aut per peram  de fcriptafied  imprimis 
noua  Cerebrum  dijfiecandi  ratio  3 adinuefiigandos  Capitis 
affeff us  maxime  neceffiaria.  Nec  enim  certe  locum  hic  ha- 
bet illud  tritum  Comici 9 Nullum  efi  'tam  ditfum , quod  non 

dtttum 


Ad  Lectorem; 

ditium  fit  prius.  Latuere  multa  maiores  nojlros , quo  fupe- 
rior  At  as  edocuit  , multaq?  nunc  quoque  abjlrufa  oculos  fu- 
giunt ,qu&  tempus  in  apricum  producet . Quanta  vulgo  in 
mufculorum  dotirina  confufio\circa  venaru,  arteriarum- 
que vfum  obficuritas, circa  vifceru  atiiones  difficultas*  Hic 
tamen  nullus  dubito, quin  elegantem  ordmem,claralucem , 
miram  facilitate  inuenias.  Ne  quid  tamen  defiderari  pofi 
fit, quod  ad  operis  perfetiionem  faciat  , ex  Mufoo  eiufdem , 
Iui,  C affer  ii  Placentini , celeberrimi  Diffetioris  Tabulas 
Anatomicas , omnes  novas,  nec  antehac  vifas , addidimus . 
Ouofane  quanti  proflent  aliorum  adhuc  editis  ,td  nullo  ne- 
gotio edocebit, quod quo  in  aliis fingulafere  tantu  fiunt  com- 
mendatione digna  > in  hisvniuerfareperiantur.  Elegantia 
ad  viuum  accedens:  multitudo  neceffaria ; perfetiio  abfolu- 
ta\magnitudo  perfficua-.artifi cium  admirabile.  Scio  pluri- 
mis ,nec  iis  indo ti is,  diuerticula  has  videri  ab  ipfisfetiioni- 
bus  : atretie  rem  ofltmantibus  videre  licet , & iis,  quibus 
nunquam  Anatomias  cernere  contigit , in  Authorum  ob- 
fcura  alias  letiwne  facem  effeiiis  vero, quibus  tam  felicibus 
effe  datum  fuit,vt  nonnunquam  intuerentur , in  tanta  re- 
rum varietate  influxo  memor  io  fitb fidium  cedere . Tuum 
efi,  benigne  Letior,beneuolo  hoc  fufeiper e animo,  primi t (que 
no  (iris  conatibus , vel  Athenienfium  monitu,  quibus  lege 
cautum  er  at, ne  primi  ingemi  foetus  exploderentur, fauere0 

Venetiis.Anno  M.DC.XXVII. 


IN  ANa= 


IN  A NAT OMEN 


D D.  ADRIANI  SPIGELII 

Anatomici  Patauini, 

A 

a 

OANIELE  B V CRETIO  VR AT1SL AVIENSI 

in  lucem  editam. 

SP IGE  LIO  in  magno  quicquid  Rex^Adria  fleuit, 

\^At %K_Antenorei Nympha fuperba  Padi, 

Jfsoe fiepe  obflupuit  7S(aturee  arcana  docentem , 

Et  fi  qua  antiquus  nefciit  Hippocrates , 

Nunc  redit  a tumulo , & totum  fe (par git  in  orbem  • 

Jpuee  resvniushaclenus  vrbiserat. 

Jpuas  Ttbi  filuemusgens  Phoebo  dedita  grates  ? 

Jpuee  Tibinam  reddet proemta  Poferitas , 

Bvcreti?^  Regis  opus  donare  pilutem , 

Exflinttis  vitam  reddere, poene  Dei  esi, 

Daniei  Sennertus  D.Facult.Medic.in  Acad.Leucorea 
Profe(T.& Senior. 

FElix  firte  tua , &tot  claris  diues  alumnis 

P a t a v i v m,  Euganeis proeflruHum  collibus  ohm, 

Jpua  ¥>renta  Hadriaco  properat fi  iungere  ponto  i 
Jpuid memorem  Th emid  o s preefulgidaluminaprifia? 

)()( 


Ji>uid  S o p h i e s fudiumiquid totum  denife  dicam 
Tnfciplina  orbem,  diduci um  ambagibus  amplis} 

^Medicos  hbeat  narrare,  & Apollinis  artes, 

Ilias  immenfo ff  inferet  altera  textu. 

Te  canOyS  pigeli,  Germanofnguine  cretumr 
Jfiem  tanta  ornauit  curajantog^  labore , 

Fabricio^/  pofit,quo  { efe  A qv  a-fe  ndvlA  iaffiat 
Eripere  e manibus  parti  ornamenta  decoris. 

LMira  loquor forfanfd  non  ea  diffona  vero. 

“2S(am qua,  Fabricivs  vulgauit voce,fyloquer 
Lujlris  bis  fenis  operi  intentifimus  vni , 

Herculeo inflans  pernox  & perdius  aufu  i 
Illa  dedit  nobis , vno  comprenfa pugillo , 

S pigeli  vs,  pulcro  confifus  acumine  mentis, 

Indicio qs  acri , dr  longa  experientia  in  arte. 
o- 4t tibi , Bvcreti, qui difenfante  J e h ova, 
dnte  annos, animum/f  geris, dextramgp  virilem , 

Jpuid  merce  dis  erit  ? Vt  post  tua funera , dignus 
Fabricio, viuas  aterniim,  S pigelioq^ 

Cafp.HofmaaD.4k  Prof.Publ, 

BVcreti,  luuenum  dodiifime  5< gloria gentis 
Noflra  inter  ipfes  Italos,  vbi  te  tenent . 

Euganei  montes,  at vrbs  Antenoris  ingens  % 

Sed  non  capit  laudes  nifi  Coelum  tuas. 

Jdnid dicam, quid non  de  Te pr affcine  dicam ? 

Vrget  fmullentaqv  rerum  copia ♦ 

Hunc  mihi  Pythagoras  eundi anti  vellicat  aurem  , 

Suamq > tantum  non  probat  fententiam v 
En  tibi,  ait,  m onftrum  vitio fne , quale  rena  fci , 

Corpore  alieno  animaq ; defuit  oria, 

Omne  genus,  memini  quondam  docuijf , animant  um, 

Autmtatem  namq\  nullus  defugio, 
guodfno  mi  ne  m efe  parum  ef  quem  Byc  r$ti  ym  ejf fateris, 
K_Jgnofce jaltem fbmtum  S p i g e l i i> 


N 


Atfa  animi  mentem  tuuenilt  in petlore  canam? 

Agno f e Bvcretivm  alterum  Spigelium „ 

T(ec  refert, paulo  ante  fmulft  vixit  vtcrque : 

Namque  anima  non  ibi  ef,vbi  animat, (ed vbi  amaU 
Atque  ita  Bucretium,feje , dilexit , vtipfum , 

Spigehus,  animaque  compotem (ua. 

J>uopofldefunSio,S  pigeli  o-V  irbivs  illeeff 
Jguem  nunc  Spigell  animat (imul anima  atque  amat. 

Hac  Samius + qua  (i male  me  recitajje  putabunt , 

Nil  deprecor, mea  effe  dicant  Pofteri. 

Georgius  Noeslerus  D.  & P.PJlI.Principis  Palatini  & Reipuk 
Norimberg.  Medicus» 


DOTE  licet  propria.  Speculum flende fcer  e conflet? 
Gemmarum  rutilo  fed  magis. orbe  placet ; 


Irradians,  proprio  luminis  oreiuuet: 

Huic  conferta  tamen  Bv  cardia  Gemma,  decerem 
B v c r e t i focia  commodat  arte  magis. 

CVtome  quid  expofltum  tibi  clauflrum  peti  oris  optas  ? 

Hocfeculo fpecimen  vifera  euntia  dabunt. 

J? 'uin  parili  geminata  patetfub  munere  virtus , 

Et  Speculo  humano  fulget  imago  Dei. 


Ad  Clanfsimum  Dominum  Bucretitim» 


MORTIS  agone  Tibifuafcripta  Spigelivs  offert , 

3 v cr  e t i,  meritis  credit  a vita  tuis. 

Eo  lue  vices fati,  claufum  nam  corde  reliquit 
Ceu  feculo,  feculum  petloris  ille  fui. 

LudouicusXungsrmanMed.D.&ProFeiTorBotaniciss  in  Vnf- 
uerfiateAltorphina»  P. 


SPIGE 


SPIGELIVS  nuflquam efl i Imo efl,  victurus vbique s 
Vix  que  capax  tanti  nominis  Orbis  erit. 

Fletibus  innumeris  quid  eum  defletis  amici  • 
DiJJecuit}docuitflcrip(it->&  interiit. 

Viuit  enim  celebris , mutato  nomine  de fl 
SPIGELIVS, doffii nomine  BVCRETIL 

Sebaftianus  Chaignxus  Pi&o-Galks  Collongienfis  Pho. 
&Med.D« 


I 


INDEX 


LIBRO  RVM  ET  CAPITVM 


In  toto  hoc  Opere  contentorum. 


LIBER  PRIMVS. 

TC  Xternarum  partiam  AppellationeSjFi- 
-*-^guram, Magnitudinem,  &mutuam  in- 
ter fe  Proportionem  exponito 

I.  Externarum  Capitis  partium  appellatio- 
nes fuccwfte  explicat.  i 

IT.  De  appellationibus  externarum  Thoracis 

partium . - 9 

II I.  De  appellationibus  partium  externarum 
infimi  Ventris . i o 

I V»  De  appellationibus  partium  externarum, 
qua  generationi  funt  dicata.  i z 

Vo  De  appellationibus  Manus , & partium  in 
ea  contentarum.  13 

V I.  De  appellationibus  E edis,  & partium  in  eo 

contentarum.  1 f 

V II.  De  humani  corporis figura ,& magnitudi  - 
ne.tum  quo  patio  hac  fecundum  ata- 
tem,  fixum,  regiones,  & morbos  dif- 
ferat. 1 7 

VI I I.  De  Figura, & Magnitudine  Capitis  ,par- 

tuimcfeineo  contentarum.  zi 

IX.  De  Tigura > & Magnitudine  Thoracis , ac 

Mammillarum . zz 

X.  De  proportione  Infimi  Ventris , & Puden- 

dorum vtmfife  fixus.  24 

X L De  mutua  Artuum  inter  fi  proportione . 

2^j 


LIBER  SECVNDVS. 

Qui  odium  hiftoriam  proponit, 

I.  Ofiis  naturam i vfus,  & differentias  ex* 

plicat.  27 

I I.  Departibus  ofiium, vbi  nomina, quorum 

frequens  in  ofiium  biforia  mentio  fit, 
fimul  explicantur.  32 

III.  De  ofiiu  inter feflmftura, ac  conexu.  34 

IV.  De  nutrimento, quo  offa  aluntur,  & per 

quas  vias  ad  ipfit  deducatur.  38 

V.  Anofiiualiquod  fit  pmcipiu,queadmo- 

du  Venatu,  Arteriarum, &Neruoru, 
tum  quale  illud f\t,inue f igatur.  40 

VI.  Breuif  omnium  totius  corporis  ofiitim 

diuifio,&  enumeratio  inflituitur.  41 

VII.  esfgit  deCranio  invniuerfum, [uturascfi 

Capitis  proponit.  42 

VIII.  Deofiibus  Capitis  fine  Caluaria  propriis 

agit  45 

I X.  Defiribit  tria  0 ficula  auditui  inferuien- 

tia.  48 

X.  'De offe  Cuneiformi, &Spongiofo.  49 

XI.  jlgit  deoffe  lugali.  51 

XII.  Ofiium  VacieifiueMaxilU fiipermis,& 

inferioris,  defer iptionem  tradit,  ib. 

XIII.  Dentiis  numeru  biforia^  proponit.  35 

XIV.  Ofiis  hjoidis  In  floriam  tradit.  58 

XV.  Deficnbit  Clauiculas.  59 

XVI.  Sterni, fiue ofsis peiloris  hifiortam  pro- 

ponit. ibid. 

)()(  3 XVII. 


INDEX. 


XVII  Scapularum  htfioriam  explicat.  6 1 

XVIII.  Qu&de  ffiinainvniuerfum  dtcipoffunt, 
perfequitur.  <£3 

XIX.  De  Vertebris  Ceruicis.  64 

XX.  DeT horaeis, ac  Lumboru  Vertebris.  6 f 

XXI.  Deoffefacro . 67 

XXII.  De  ejfe  coccygis.  68 

XXIII.  De  Ccjlis.  69 

XXIV.  De  offe  Innominati ?.  70 

XXV.  De  ojje  Humeri.  73 

XXVI.  De  Vina,  & Radio.  75 

XXVII.  De  ofiibus  extrema  Manus , & Sefamoi- 

de is  appellatis.  77 

XXVIII . De  ojfe  Remoris,  & Patella.  79 

XXIX.  DeTibiavtroqueoffe.  80 

XXX.  De  ofiibus  Pedis  extremi.  81 

XXXI.  De  Vngmbus.  8 6 

LIBER  TERTIVS., 

Qui  deCartiiaginibus,  & Ligamentis  agit. 

I.  Cartilaginis  naturam,  vfus , & differentias 

proponit.  88 

I I.  De  Cartilaginibus  fupremi  ventris,  fiue  Ca- 

pitis. 91 

III.  De  Cartilaginib. medii, infimii^Ventris.  9 1 

IV.  DeLtgametis  agit, quorum  natur am,vjum, 

& differentias  breuiter  per  [equitur.  94 

V.  Deligamentis.quaincapite,  thorace,  acimo 

ventre  occurrunt  96 

VI.  De  ligametis  Artuum, ac  primo  Manus.  9-7 

VII.  De  ligamentis  Cruris  vmuerfi.  98 

LIBER  QV  A R T V S. 

Qui  Mufculorum  hiftoriam  perfequitur. 

I.  QuidfitMufculus,&  qua  eius  attio.  100 

I I.  Qua  fit  mufculi  conjlruttio , & quibus  ex 

partibus  confiet.  104 

III.  Enumerantur  omnes  mufculorum  differen- 

ti£,qua  alicuius  funt  momenti.  110 

I V.  Qua  difficultates  fefe  in  mufculorum  hifto- 

ria  offerant  t & quibus  modis  tollantur. 

V . Erontis, Palpebrarum,  oculorum,  nafi,  buc- 


carum,labiorum, maxilla  inferioris,  & 
aurium  mufiulos  proponit.  114 

V I.  Perfequitur  hifioriam  mufculorum  lingua „ 
ofiis  hyoidis, faucium,  & laryngis.  x 12, 
V I I.  Demufculis  Caput,  & Cernuem  monenti- 
bus.  n<g 

VIII.  Demufculis  Thoracis.  uj 

IX.  Demufculo  Suklauio.  137 

X.  De  infimi  Ventris,  & primum,  de  mufcuiis 

abdominis  appellatis „ 13? 

XI.  Demufculis  Lumborum.  147 

XII.  De  mufculis  Tefiium,Veftca,  Atti,  & Penis „ 

148 

XIII.  Demufculis  Scapula.  ip 

X IV.  De  mufculis  offis  Humeri.  151 

X V.  De  mufculis  ofiis  Cubiti.  1 5 4 

XVI.  Demufculis  Radii , iyj 

XVII.  De  mufculis  Carpi,  velpotiustoti  manui 

dicatis.  ip 

XVIII.  Demufculo,  cuius  latfts  tendo  media  vola 
fubnafcitur , quem  Palmarem  vocant. 
i57 

XIX.  De  mufculis  manus  digitos  flettentibut < 

*58 

XX.  De  mufculis  manus  digitos  extendentibus . 

160 

XXI.  De  mufculis  manus  digitos  oblique  ad  la* 

ter  a trahentibus.  i6r 

XXII.  De  mufculis  Femoris.  i6t 

XXIII.  De  mufculis  Tibia.  16 5 

XXIV . De mufculis Tarfi fiue  Pedis.  16 7 

XXV.  Demufculo  cuius  latus  tendo, mediaplan- 

ta  fubnafcitur,  & Plantaris  propter  ea 
vocatur.  168 

XXVI.  Demufculis  pedis  digitos  fiettentib.  x 69 
XXVII.  Demufculis  pedis  digitos  extendentibus. 

170 

XXVIII.  De  mufculis  pedis  digitos  ad  latera  ob- 
lique monentibus.  ibid. 

XXIX.  Breuis  omnium  totius  corporimufcuh - 
rum  enumeratio , memoria  gratia , 
infiituitur.  17* 

LIBER 


INDEX. 


LIBER  QVINTVS. 

quo  Venarum  natura , earumque  per  vni- 
uerfum  corpus  feries  defcribitur. 

I.  Venarum  naturam, abionem,  &vfus  ex- 

plicat. 177 

II.  DifferentiasVenarum  breuiter  enumerat. 

181 

II I.  Difceptationem  Medicorum , & Philo fo * 

phorum  de  principio  Venarum  continet: 
tum  Authoris  fintentiam  in  medium 
adducit, & probat.  181 

I V.  Cur  dua  vena , Porta  nempe  diba,  & Ca- 

ux  faba  fit,  tum  qua  ipfarum  inter  fe 
differentta fit,& connexio.  188 

V.  farnos, fiue  propagines  Vena  porta  recitat, 

& Hippocrati:  aphorifmum  huc  maxime 
facientem  explicat.  190 

V I.  Superiorem,  fiue  Afiendentem  Vena  caua 

truncum, tum  ramos  per  caput  differ fos, 
recitat.  196 

V I I.  Axillaris  Vena  per  brachium  difiributa 
feriem  proponit.  102. 

VIII.  inferiorem,  fiue  defendentem  vena  Caua 

truncum  explicat.  204 

IX.  Iliaci  rami  exterioris  per  crus  dijfiminati 

propagines  ,& ramos,  enumerat.  208 

X.  Sanguinis  definitio  proponitur , & decla- 

ratur. 210 

X I.  Animalium  quadam  fanguinea , quadam 

exfanguia  ej fe,  & quamobrem.  1 1 3 

XII.  Sanguinem  heterogeneum  ejfe probatur, in- 

de quibus  ex  partibus  confiet,  & qua  ha- 
rum caufa fintdnue fligatur.  2 1 4 

XIII.  Differentias  [anguinis  perfequitur.  21 6 

LIBER  SEXTVS. 
QuiArteriarumtiaturariuearurnq^pervni- 
uersu  corpus  diflributione  perfequitur. 

I.  Arteriarum  naturam, affiionem,&  vfius  cum 

differentiis  explicat.  2 1 9 

II.  Superiorem, fiue  Afiendentem  Arteria  ma- 

gna truncum,  & propagines  per  caput 
diflribut as, proponit,  3. 2 3 1 


III.  Axillaris  Arteria  per  brachium  digefia  fe- 

rient enarrat.  116 

IV.  Inferiorem, fiue  defendentem  Arteria  magna 

truncum,  eiufifeper  medium  ac  infimum 
ventrem  propagationem  proponit.  227 

V.  Iliaci  rami  per  crus  propagati  [oboles.  235 
V I.  Vena  arterialis,  & Arteria  venalis  hifionam 

complebitur . i$6 

LIBER  SEPTIMVS. 

Qui  vniuerfam  Neruorum  hifloriam  co- 
ple&itur. 

I.  Neruorum  naturam, abionem,&  differen- 

tias explicat.  238 

II.  ‘De  Neruis  Cerebri.  243 

III.  Deneruis  finalis  medulla  proprie fic  dici  a, 

& primo  quidem  vertebrarum  Ceruicis . 
249 

IV.  Deneruis  medulla  vertebrarum  Thoracis. 

252 

V.  Deneruis  medulla  vertebrarum  Lumbo- 

rum. 254 

V I.  De  neruis  medulla  ofiis  Sacri.  255 

VII.  Deneruis  per  Brachia  difiributis.  ibid. 

VIII.  De  neruis  per  Crura  digefiis.  258 

LIBER  OCTAVVS. 

Quj  hiftoriam  infimi  ventris  continet. 


I. 

De  Cute . 

260 

II. 

De  Pinguedine. 

271 

II I» 

De  membrana  camo  fit . 

*74 

IV. 

De  Peritonao. 

175 

V. 

Defitu,tam  naturali,  quam  eo  qui  prater 
naturam  efi,  omnium  qua  inimo  ventre 

VI. 

continentur,  vi ferum. 

278 

De  Omento. 

282 

VII. 

De  Gula. 

288 

VIII.  De  Ventriculo. 

289 

IX. 

Deinteftinis. 

292 

X. 

De  *yplefinmio. 

299 

XI. 

De  Pancreate. 

301 

XII. 

De  Hepate. 

302 

XIII* 


INDEX. 


XIII.  DeVeficulabilaria.  30(J 

XIV.  De  Liene.  _ 3°9 

X V.  De  Renibus, & bis  fuccenturiatis  glandu- 
lis, itemq3  canalibus  vrina  tranfitunt 
concedentibus.  - 3*5 

XV.  DeVeficaVrinam.  3*6 

XVI.  Departibus  genitalibus  in  mare,  & pri- 

mum quidem  de  iis,  qua  feminis  genera- 
tioni inferuiunt.  . 3^ 

XVII.  De  iis  partibus,  qua  virilis  feminis  excre- 

imifunt  dicata.  31T 

XVlII.De  partibus  genitalibus  in faeminis,& pri- 
mo quidem  de  Pudendo  muliebri.  3 1 8 

XIX.  DeVtero.  331 

XX.  De  tejlibus,  ipfisq3  annexis  vafispraparan- 

tibus,deferentibus,&  catis.  335 

XXI.  Traditui  atho  & vfus  fingularum  parti- 

um , qua  ad  genitalia  mulierum  refe- 
runtur. 337 

XXII.  Exponit  differentias,  qua  in  partibus  geni- 

talibus grauida,&  eius  qua  vtero  nonge - 
ritiobferuantur.  339 

LIBER  NONVS. 

Qui  mediiventtis  hiftoriam  complebitur. 

I.  De  quatuor  communibus  medii  ventris  in- 

tegumentis. 3 41 

II.  De  mammis  vtriufquefexus.  342- 

III.  De  Pleura,  fiue  coftas fuccingente  membra- 

na. _ . 545 

IV.  De  Mediaftino, fne  membranis  cauitatem 

thoracis  inter fepientibus.  347 

V.  De  Pericardio , & humore  in  ipfo  contento. 

34S 

VI.  De  Corde, eiufque partibus  externis.  349 

VII.  De  Cordis  partibus  internis,  Ventriculis  in- 

quam,&Valuulis.  3/2- 


VIII.  Deattme,frvfuCordis,partiumqueipfMo 

354 

IX.  ‘Devnionevaforu  cor disin fatu, quain na- 

to perit, vbi  modus  fimul  aperitur, quo  no 
ipfa  folum  perditur,  fed&vafavmbilica- 
Ua  in  editis  cauitatem  Jitam  amittunt. 
359 

X.  De  Pulmonibus , & eorum  ajpera  Arteria. 

LIBER  DECIMVS. 

Quifupremi  ventris  hiftoriam  contine^ 

I.  De  capillis , & quatuor  communibus  fummi 

ventris  integumentis.  3 67 

II.  De  Pericranio.  370 

III.  De  duabus  cerebrum  obcingentibus  mem- 

branis. 371 

I V.  Cerebri, quatenus  id  in  Veteri fettione  feof- 

fertMftoriamnettit.  373 

V.  Cerebelli,  eiufque  partium  iuxta  Veterum 

diffectionem, enarratio.  377 

V I.  Spinalis  medulla , fecundum  Veterum  pla- 

cita,defcriptio.  ead. 

VII.  Cerebri  eam  dijfecandi  rationem,  quam  Re- 

ccntioresinuenerunt , primum  proponit , 
mox  partium  eius  beneficio  inuentarum, 
aut  aliter  comparentium,  bifioriam  ne- 
ci it.  378 

VIII.  D e Aftione&vfu  Cerebri.  38t 

I X.  De  oculo  interno  fiue  vifus  infirumento .38  5 

X.  T>e  Aure  interna , fiue  organo  Auditus. 

388 

XI.  Denafo interno, fiue olfaflus  infirumento , 

39° 

X I I.  De  gufius,taftusque  mfirumentis . <sad. 


ADR  IA- 


I 


ADRIANI  SPIGELII 


BRVXELL  ENSIS, 

DE  H V MANI  CORPO- 

ris  FABRICA, 

Liber  Primus. 


Ixiis  nu- 
meris, 
quos  mar 
giniafcri 
piimus, 
pro  de- 
monftra- 
tione  eo- 
rum quae 
in  hifto- 
riatradu- 
tur,  pri- 
mus Li- 
brum de- 
Ugnat, 
fecundus 
Tabula, 
tertius  Fi 
guram. 


'Externarum  partium  Appellationes, Figuram^agnitudinem, 
dc  mutuam  inter  fe  Proportionem  exponens. 

CAPVT  PRIMVM. 

Extern  Arum  Captis  partium  appellationes  fuccincle  explicat. 

Vmani  Corporis  fabricam  tradituri,  initium  ab  externa-  . 
rum  partium  hiftoria  defumendum  duximus , fapientiffimi  ar~ 
Platonis  praeceptum  fequenres,  qui  omnem,  quaeaTe&a  ra- 
tione de  aliqua  re  fufcipitur  , tra&ationem , ab  iis  exordium 
petere  iulfir,-quae  tum  oculis , tum  animo  mamfeftiora  eflent. 

Athas  partes  ex  ceteris  nec  ita  abftrufk  latent,  vt  quifquam 
fit  cuius  oculos  fubterfugiant:  nec  ita  difficiles  explicatu,quiti 
vel  rudis  quifque  animo  fuo  comprehendere  valeat.  Accedit, 
quod haecpraeuia tractatio,  adreliquorum,  quae  nobis  poftmodum dicenda funt,& 
maioris  momenti  erunt , & mentem  requirent  folertiorem , perfedlam  abfolutamque 
cognitionem  immenfum  quantum  vtiliratis  afferat.  Quemadmodum  enim, qui  va- 
ftam  orbis  terrarum  defcriptionemtraditurifumvvt  regionum , vrbiumqueimmen- 
fam  multitudinem  promptius  edoceant,  rudia  primum  lineamenta  ducunt,  quibus 
amplum  quendam  fitum  crafsa  minerua  repraefentant , vt  montes poftea,  oppida,  flu- 
minaque tradentes , quo  fefe  referant , citra  negotium  inueniant.  Sic  in  tam  difficili 
corporis  noftri  fabrica , in  qua  tanta  partium  v arietas , tantaque  multitudo  fefe  offert, 

A vcyix 


1 


AdriAni  Spigelii  De  Hvmane 

vt  vix  hominis  vniustetas  ad  edilcendumfufficiens  efle  videatur,  fi  primum  rudem 
quandam  veluti  tabulam  menti  adumbratam  in  externis  partibus  exhibuerimus, ad 
quas  interiorum  poftea  fitum  referamus,  plurimum  opera?  pretium  fecifte  merito  vi- 
debimur. Eftigitur  externarum  partium tra<ftatio,non  vtilis tantum  cuiuis,  qui  ope- 
ram luam  locare  difte£tionum  ftudio  voluerit', fed  prorfiis  etiam  necefiaria,nifi  animo 
lemper  anceps  dubiuscp,  haerere  cupiat, eius  inftar,qui  in  vafta  montium  congerie,aut 
lyluaruminuiis  viiserrabundus,quo  pedem  figat, hinc  inde  ambiguus curfitet.  Tra- 
ViffcuU  dfcatio  autem  ha?c,etfi  prima  fronte  leuis  admodum  efle  videatur , non  tamen  leuis  in 
huius  ea  (eft  oftert  difficultas, quod  nomina  illa, quibus  externae  partes  veniunt, infinita  pae- 
. r io-  n v pinrjtl'im  qU^q  partes  ipffie  plurimae  exiftunt,tum  quia  authores  varietate  vocum  fu- 
pra  modum  deledtatifuifte  videntur.  Vt  tamen  huic  medeamur  malo,  & aliquod  me- 
moris fubfidium  conferamus  in  mediumqnethodo  vtemuivquae  obfcura  omnia  dilu- 
Genera-  cidet, ignota  cundfa  aperiat, difficilia  quatcp,  plamilima  reddat.  Exordiemur  autem  a 
Iu  totius  generali  totius  corporis  diuifione,quaeetfidiuerfaafcriptoribus  vulgo  tradatur,  vna 
t orforts  tamen  illam  leruandam  cenluimus,quam  Galenus  vbiq',  locorum  fecutus  eft,  led  im- 
d uti  fio.  primis  7. de  vfpart.zi  .vniuerfum  corpus,in  ventres  & artus, fiue  extrema,  dirimendo» 

Vocatur  Venter  infignis  aliquacorporis  cauitas,  in  quavifeus  aliquod  primarium 
reconditum  c11;:Artvs  vero, extrema?  partes,  trunco  corporis  ramorum  inftar  adna- 
ts,cuiufinodifunt  Manus  ac  Pedes. Hos  GvxciKMAct, illos  Mixict*;  appellant,  non  tamen 
MixUf  fine  infigni  vocis  ambiguitate.  Vfurpatur  enim  koiaio.  nonnunquam  ftritftiorefignifica- 
vox  am-  to  pro  abclomine,fiue  infimo  ventre,  quomodo  Hippocrates  fumfiile  videtur,  cum  i» 

biguacjl.  aphorqj.wcdro/finquitjTOfi  miaiu;  vy&Ls  tyo v<n,vtoi  fx&v  'ovrzsfiA-nov  u7rvt}&ci!rcrou<n  mv  mi 

i^dvTOv.quibusaluuseft  humida,dum  quidem  iuuenesfunt,melius  degunt,  quam  hi, 

1.  qui  liceas  habent.Interdum  adime  ftri<ftiuslumitur,&  Ventriculum  fignificat , vnde 
7s  tois-oi-ni  jmm/W  dicitur,quod  apud  Latinos  orificium  Ventriculi  appellatur.  Sic  & 
Pollux  accepille  videtur, dum  tvG*,  inquit,  rZnoiAia.  cwcnnet  cH/^;£o?,hoceft,ventricu- 

3.  logulaadaptatur.Stridiffimetandem,authorePhilotheo,ad  lib.i.aphor.15.  pro  qua- 
uis  cauitate  parua,qua?  in  profundo  fita  eft,fumitur,fiue  cibum  fufcipiat,fiue  non,que- 
admodum  koiaioh  -nZ  iyx.t<pctAou,Kcii'  tS;  TLOL^Sicti, cerebri  cordisq',  ventriculi  dicuntur. Hinc 
apud  Ariftotelem  1. hift. animal.  17.  yi  fs  xcip^ictt^et  /uev  rpets  xoiams  , cor  quidem  tres  ven- 

4.  triculoshabet.Noshocloco  Jtc/AjWvocabulocum  Galeno  infignem  aliquam  cauita- 
tem  intelligimus,quse  vifcus  aliquod  principale  comple&itur,  cumque  tria  fint , toti- 

C apuis  dem  quoque  Ventres  conftituimus,ex  quibus  primus  & fuperior  eft  Capur,  medius,  Tho- 
tembigui-  tax^infimus,  Abdomen, improprie  fic  didlum.CAPVT  ergo  primus  venter  eft,  qua  voce 
tfiS • ampliore  propriaq',  fignificatione,  totum  id  appello, quod  primo?  colli  vertebra?  im- 

ponitur.Prefia  enim  fignificatione  Medici  nonnunquam  capite  pro  cerebro  vtuntur, 
dum  hoc ltelb, caput  aftecftum  efte  dicunt. Interdum  etiam  anguftiore  adhuc  , pro  ca- 
pillata tantum parte,qua  ratione  fiimpfit  Hippocrates  dum  'sfei  twv  iv  attpctAn  t&iv/acctvv, 
de  vulneribus  capitis, librum  mfcripfit.intelligit  enim  tantum  ea  vulnera,  qua?  calua- 
ria?  infliguntur,quo  pa£to  & noftrs  aetatis  Chirurgi  hanc  vocem  accipiunt, faciei  vul- 
( nera,a  capitis  vulneribus  diftinguentes. Dicitur  autem  Caput , vel , quia  lenius  ab  eo 

initium  capianr,quae  notatio  Varroni  ad  Ciceronem  placet:vel?quia  cerebrum  capit, 

partium 


Corporis  Fabrica,  Lxb.  1.  3 

pardum  omnium  nob-ilifllmam.  Graecis  tct<pa.\r  , quafi  dicas , tdtpvx©*  , autxs- 
/wpo*  quodputamen,velteftamfignificat.  Diuidi  folet  in  duas  parces,  in  capillatam,&  Diufio 
a,  i.i.  ohbram.  Capillata, retans  Ariftoteli,!. hiftor.animal.y.&jqWov, Latinis aCaluaria,  & c*Pttts- 
Cranium , vocatur,  quod  iterum  in  quatuor  minores  dirimitur,  in  anticam  Icilicet,  po- 
fticam,  & laterales  partes, quas  inter  Vertex , tanquam  centrum  in  medio,conftitucus  fatuor. 
eft,  huius  diuifionisauthor.  Pars  enim  quae  a vertice  ad  anteriora  & frontem  tendit, 
Synciput : quae  huic  contraria  eft, a vertice  ad  pofteriora  & ceruicem  excurrens,  Occi- 
put cficitur.hinc  abeode  vertice  ad  latera  vtrinq-,&  aures,  Tempora,fiue,  vtquibuf- 
h,  a.'  da  placet,  Timpora,  pertingunt.  b Synciput  ergo,  quali  fummucaput  vocatu,  Ariftoteli  Synti- 

[ipiy/jM.  dicitur,Homero  fiptx/*°f  > & (iplx^-  quod  irrigare  fignificat,eo  quod  humi-  $Ht- 

diflim  a capitis  pars  8c  molliflima  in  infantibus  videatur, cum  neque  ollea  fit, fedmem- 
branofa : neque  corroborari  queat,fed  tenera  maneat,  donec,  Plinio  tradente, primus 

c,  c.  iermo eruperit.  c Occiput , iviov,  Jici-ri  ivaAs  mcy  , qnodfibrola  eaparsfit,&neruola,  Occiput. 

d,  b b.  principio  neruorum  illic  exiftente.  d Tempora,  quod  aetatis  tempus  indicant,  in  Viris  lempo- 

quidem  canitie,in  Faeminis  caluitie : Graecis Kpvnttpoi , 5=brt>  & Kporeiv  cned-rlw  dtpUo , quod  eo  rr“ 
loci  ad  radium  pullus  fit  euidens.  Duo  lunt,vtrinque  ad  latera  fyncipitis , inter  oculos 
<?,  d.  & aures,  vbi  caput  paulo  compreliius  eft,  polita.  Media  hinc  inter  has  partes  d Vertex  vertex. 

eft,veluti  centrum  caluarje, circa  quem  pili  quali  in  gyrum  vertuntur, a quo  & nomen 
accepit  tefte  Quintiliano, iib. 8. inftitut.  Ariftoteli,  & Introdudtori  upupu  dicitur , $ 

jtpuTTeni.quafi  dicas  jcpu^qubd  ea  pars  capitis  crinibus  maxime  tegatur.  Sunt  nonnul- 
li,quibus  geminus  eft, non  olle  tamen,led  capillorum  tantum  aequamento,&  hi  fmpv- 
<p o/,biuertices  dicuntur.  Caeterum  pili,  qui  caluariam  contegunt,  Ipeciali  voce  Latinis 
Capilli,  ad  aliorum  difcrimen  appellantur , quali  dicas,  capitis  pili,  fed Pollux  k ap<rcc;,Jicc 
ii  KetptoSrcy , quod  tonderi  conlueuerint.  Inter  hoslinea  quae  ad  frontem  a vertice  ex- 
currit,in  dextram  finiftramque  partem  capillitium  dirimens, potiftimum  vero  in  ma- 
lieribus,Ariftoteli  dicitur.  Dodtiilimus  Gaza ,Difcwnen, &&- 

quamentum  capillorum  vertit.  In  his  notanda  eft  crilpitudo,  & rectitudo,  itemque  color, 
ex  quibus  de  temperamento  hominis  indicium  fiat. 

Alteraparscapitisglabra,  & capillis  priuata,  cahiaelubie<?taeft,&:infaciematque  ^ 
/,  i.i.t.  aijres  diuiditurAF  a c i e s , Graecis-seiow^ov,  0T75.SJ  -ib  iCUS' 

<Ti a.7n/u.7Tuv , quod  folus  homo  inter  caetera  animantia  eredtus  fit , vocemq.  anteuerlus  e- 
mittatjVtdocetAriftoteles^.depart.anim.i.Propterea&c^traOTydOT^i/K  mv  clfixav  £aav 
aiSpucr* ova/^eTOf.  eodem  tefte, i.hiftor.anim. 8. cum  vnihomini facies concella fit,  re- 
liquis animantibus  cun£tis,Roftrum.  Vocatur  autem  Frf««totum  id , quod  a capillo- 
rum terminis  in  fyncipite  exordiens , ad  mentum  vfque  excurrit.  In  hac  praeclarum 
quoddam  diurnae  lapiendae  elueefeit  Ipecimen,  venerandaq.  maieftas,quae  vel  crude- 
les quofque  animos  ad  manfuetudinem , vel  indomitos  ad  amorem  ducat.  Quin  imo 
in  eo  faciei  decor  Ipeciesq-,  olim  honore  fuit,  vt  primaeua  aetate  honores&opes,pro  fa- 
ciei cuiufque  dignitate  diftributasfuifteprodideritLucretiusftib.j. 

Et  pecudes,  & agros , diuifere  atque  dedere, 

Fro  facie  cuiufque , & viribus,  ingenioque . 

Nam  facies  multum  valuit 


A i 


Eft 


4 Adriani  SriGELii  De  Hvmani 

Farm  cn‘m  Speculum  animi, morum  index, & fedes  mentis, vnde  & Vultus  dicitur , quod 

faciei.  voluntatem  detegat.  Partes  habet  plures,fr©ntem,nafum,  oculos,  genas, labia, os>& 
mentum, de  quibus  lingulis  nunc  ordine  dicendum. 

Frons.  g F r o n s ergo,Latinis  a feredo  di6ta  eft,quod  animi  mores  prx  le  ferre  loleat,Gr^-  i 
ci  a litu  wtr&»7rovvocanr,quali  dicas, partem  poli  oculos  litam,^y'ra*  M7r*{.Superius,lyn- 
cipite,inferius,fuperciliis&:g!abella’>adlatera,temporibus  vtrinquecoercetur.Huius 
cutis, qua:  fola  in  homine  mobilis  eft,<®f  vocatur, at  latino  nomine  caret.In  hac 

Ruga.  lineat  apparent, ex  quibus  contradla  fronte*1  Ruga  generantur,  sdmJW,  &c  djMLpvyctj  nun-  1 
cupatx.  HasPhyhognomiobleruanr,qui  &proptereaMetofcopi  appellati,cum  na- 
turx,fortunxq.  hominis  ligna , & indicia  efle  profiteantur.  Sunt  autem  hac  lineae  du- 
plices,alix  enim  in  longum, alix  vero  in  latum  extenduntur,  & illarum  iterum  feptem 
lunt,lingulx  lingulis  Planetis  dedicatx.Nec  tamen  omnes  in  omnibus  conlpicux  funr, 
led  quxdam  interdum  abfunt.  Vt plurimum  comparent,quas  Mercurio,Veneri,  8c 
Ioui  tribuunt , funtque  omnes  euidentiores  li  fupercilium  tollatur , quod  paulo  altius 
cogitantibus  euenire  lolet , & tunc  sViotmjwov  vocatur,  ac  li  diceres,  fupertentorium, 
quemadmodum  li  quis  redlas  cum  tranfuerlis  ruget,  quod  iralcentibus  accidit,  vdp©* 
& vsptAHjhoc  eft, nubes  appellatur.adhoc  allulit  Poeta,dum  canit , 

Derue fuperciho  nubem. 

vi>  „ • Ex  inferiore  parte  frontem  excipiunt  'Svpercilia,  qux  8c  propterea  eleganter 
fci.  hirfutas  frontis  extremitates  cognominat  Ruffus.  Pili  funt  oblongaferie,in  frontis  & 
oculorum  confinio  extenli,  vtfudores  ab  illa  defluentes  excipiant,  ab  his  depellant. 
Grxcis  otppMf  dicuntur  non  nota  etymologia ",  Latinis  a litu  lupercilia , quod  fupra  pal- 
pebras locata,qux  antiquitus  Cilia , ab  oflficio  oculos  celandi,  vocabantur.  Pars  ergo 
iplbrum,quxnalum  reipicit,dc.pu»u >c*9<*ah, Superciliorum caput:cpax  ad  tempora, o<ppJ<y v »- 
P ^Superciliorum  Cauda  vocatur.  Vt  autem  palpebrx  dux  funt,  ira  & lupercilia  duo, quo- 
rum interftitium/i«c7B<ppuoi',  quali  medium  fupercilium  a Grxcis;a  Latinis,  quod  pilo- 
etafatta  rum  expers  Cit,k  Glabella  dicitur,  quamuisnonnunquamhirfutum  quoque  reperiatur, 
protenlis  ad  naliim,&  coeuntibus  inuicem  luper ciliis, quod  lignum  Ariftotelesi.hift, 
animal.  9 .?/)u(?)v»,aulleri  & acerbi  hominis  efle  tradit,&  tunc  o-twotppuf  vocatur. 

Nafus  1 N A s v s poftea  fub  glabella  luccedit  infpiciendus , quem  ab  officio  Grxci 

ii  pitiv,  Sc  jMtHTYipct,  ac  a muco,  cerebri  excremento , quod  periplum  fluit, 

Vaft  di-  appellant. Diutditur  in  partem  fuperiorem,^ ux  ofleaeft,ac  immobilis:&:  in  inferiorem, qux 
ttifw.  cartilaginea,  mobilisque.  Vtraque  iterum  in  duo  latera  difpefcitur,  & inter  ipfa  in 
. partem  mediam, qux  acuminata  eft,&p^s , mJpina,  ac  dorfum  dicitur, cuius  fummitas, 

Jtf'  nS fM(,  n Coftf0mw,abvfufuovocatur,quiamucusperiplamtanquampercribrum 

colatur, quamuis,  vtoftendemusinferius,idnonnifiprxter  naturam  fiat.  Osenim 
*i8/««Jii<,liuelpongiolum,odoribus  potius,quam  excrementorum  purgationi  dicatum 
eft  a Natura.  Foramina  duo,  qux  inferius  patent,  fvvtet  Ariftoteli , prifavu  Diofcoridi, 
Nares.  Latinis0  N<tm,agnauitate,  vt  inquit  Donatus,  quia  odoratu  nos  edocent  adefleprx- 

fto,  qux  oculi  nondum  cernunt.  Has,  medijinftar  parietis,  diftihguit  cartilago, >uav, 
Coliina.  {eU  p Columna  appellata , cui  fuperiore  parte  interfeptum  offeum,  J)d<ppa.y/M  Ariftoteli  co- 
gnominatum , iungitur.  Partes  vero  mobiles,  qux  inferius  funtj-wan Polluci, Lati- 


b. 

’>  c.  c, 

i,  d. 

k,  e 

l,  1.1.4. 

m,  a. 

n,  b. 

0»  e.c. 
p,  d. 


i*  'j* 


Corporis  Fabrica,  Iib.  1.  y 

nis  ^AIa,  vocantur.  Extrema  autem  nafi  rotunditas  protuberans,  <t©<V-  AU. 

r'  ^,znafiorbiculus,6c  globulus  :at^\\i  in  narium  antro  crefcentes,  rVibrifa8c  Vibriflk, quod  Nafi  glo- 
s’ g.  iis  euulfis  caput  vibretur,concutiaturque.  bulm: 

t,  ui.z.  c O c v l v s e x t e r n v s , fic  di&us  ad  differentiam  interni, qui  ad  aliam  tra&a- 
tionem  pertinet , fubfuperciliis , & alatere  radicis  narium  collocatus  eft , duabus  par- 
tibus conflans-,  vna,quse  pro  integumento  interni  oculi  leruit -,  altera  vero , quae  ad  i- 
plum  quidem  oculum  internum  pertinet, at  quatenus  nobis  fine  diffe&ione  in  con- 
«,  d.d.  fpedumfeprofert/uoquaniureadexternumreferrividetur.Priorilla^PALPEBR^  Palpebra. 
vocatur,a  palpitando, quod  inter  loquendum  frequenter  palpitent, &a  nobis  mouea- 
tur, Graecis  @At<px$xi,'iofyt  ro  /SAe7r^,avidedo,qu6d  iis  apertis  homovideat:vcl  cert£, 
quiafunt  fthinovT®1  <Qxf'ex,hoc  e{k,Vifits  tunica,  & opercula,  vnde  nec  male,  & eleganter 
profe&o  a Oculi  folia,  dicuntur.  Sunt  autem  palpebrae  in  vtrcque 

oculo  bina:, quarum  quae  fuperior  eft, oculum  a fuperiore  parte  operiens, hs/A<  ^altera, 
quae  inferior, & ab  infima  parte  contegens, vs~hov,nse\  twx*gth.ov  Polluci  vocatur.  Hae 
cum  ad  oculi  tutelam, maxime  dormi  entibus, claudantur, fi  in  fomno  conniueant , ve 
albi  aliquid  cernatur,indicia  Medicis  praebere  folent  exitialium  febrium,indubitatae-  obferua- 
que  mortis,  fic  enim  hocfignum  Hippocrates  i.prognoftic.  interpretatur,  nifi  forte  a tio . 
fuperpurgatione,  aut  magno  alui  profluuio,  vel  etiam  alia  externa  causa  contigerit, 
tum  enim  minus  malum  portendinalias  (ummam  omnium  naturalium, vitaliumq-, fa- 
cultatum imbee-illitatem  fignificat.In  quibufdam  tamen  naturale  elle,  apertis  dormi- 
re oculis, obferuauimus. Quare  cauendum  eft, ne  praecipiri  nimium  iudicio  hic  forte 
labamur, led  qualis  Valenti  conditio  fuerit,  prius  inueftigemus.  Caererum  pili  qui  v- 
x,  c.  triulque  palpebrae  extremitates  cingunt, "icni  rcSv  fi\s<px^uv,x  /3  a tQxejihs  dicuntur.La- 
tinis  quibufdam,interquoscft  8c  dodliffimus  Theodorus  Gaza, Cilia,  fed  male  vocan- 
tur, idquodre&elummus  vir  Scaligeriam  ante  obferuauit,  & monuit:  Plinius  , 8c 
Lucretius  P^//tf&r<«vocant.Cartilagines  autem  femilunares,quae  palpebrarum  extre- 
mitates firmant, & inuerfis  ipfis  vi  fui  le  offeruntjclaufis,inuicem  iungiintur,5^<rei  pal- 
pebrarum crepidines, & Antiquis  Cilia  quoque  dicebantur.  Harum  fines  fele  inuicem  le- 
cantes,vtrinque  oculorum  angulos  conftituunt,Twv  cQQxApuvHxvQovc,  quorum  qui  Oculorlt 

f.  ad  nafiim  eft,y  Maior  angulus-, c^u  i ad  tempora,2  Minor, 8c  eft,&nuncupatur,Gr^ci  tamen  anguli. 

g.  maiorem  peculiari  voce,&proprie  iyxxvbvv  appellant , quam  vocem  poftea  Velalius 
ad  carunculam  eo  loci  pofitam  traduxit. Helychiopulchre7n?j^dicitur,/oi«,  quod  la- 

m,  h.  chrymae  inde  quali  fcaturire  videantur.  Eft  enim  illic  a Foramen  in  inferioris  palpebra  tarfo,  Punlium 
magnitudine  quidem  exiguum  , fed  profunditate  fummum,  ex  quolachrymteema-y'"f/‘pr‘,‘ 
nant.Hoc  fi  acriorum  humorum  fiuxutentetur,fiuelacrymtE  illi  fint , fiuepusabin-  men  la. 
flammatione  vicinarum  partium  affluens, affedtum  parit,quem  Medici  noftri  F ijhtlam  crJma  e' 
lacrymalem,Gtxci  vocant.Si  quis  exadtius  foramen  id  videre  defideret , bo- 

wis  modo  madfcati  oculum  intueatur,in  eo  enim  infigne  admodum  ede  confueuit.  Eft 
etiam  in  fa:minis  maius, quam  in  maribus,  dc  innis,  qui  lachrymis  dele&antur , quam 
qui  ab  ipfis  abftinent.Tandcm  inter  olla,  & vtramque  palpebram,  exigua:  quatdam  Caiium 
*’  £ cauitates reperiunturdemicirculares, quarum fuperior, b Cauum oculi,  tyTw, inferior,  octtn 
*’  * * fub(auHm,\zmABiKQv  dicitur, Vtraque  cauitas>led  praecipue  inferior, in  cachexia, &hy-  subeant. 

A 3 drope 


Obler- 

autio. 

Oculus. 


Pupilla. 

Irii. 

Coloret 

Indit. 


jillum 

oculi. 


Geni. 


Maxilla 

fuperior, 


Obler- 

uano. 


6 AdriAni  Spigelii  De  Hvmani 

dropc  intumefcere  confueuit,  maxime  vero,  fi  a longo  raenfium,aut  haemorrhoidum 
profluuionafcantur.Idem  in  longis  vigiliis,  & incipientibus  ophthalmiis  contingit. 
Menftruo  autem  fluxu  laborantibus,tumor  fit  iiuidusiat  lue  venerea  preifis, pallidus, 
cum  infigni  Ipiendore, qui  mihi  femper  Gallici  morbi  certiflimum  fignum  dedit. 

Palpebris  licvifis,vi(orium  deinde  organum  mfpiciendum  eft,  quod  Oculus  ap- 
pellatur,ab  occultando. Graeci  a munere  fi.io  acf^tytavjquafi  uno?  faxocpov , vifuscubi- 
culuni:& : tb  37rTEo9»),a  videndo  vocant. In  huius  medio  niger  circulus , luci- 

dusq;  admodum  eft,(peculiinftar,(peculi  etiam  officio  fungens,  quod  imagines re- 
prae(entetoppohtas,dPi//>z//4  di6tus,Ariftoteli  nsg*i3K.uffoyAw*i.  Hiic  ambit  alius,  ma-  d,  1. 
gnitudine  quidem  priorem  fuperans,(ed  claritate  victus, quem  Graeci  vocant, a 
fimilitudine,qua caeleftem  ^rcum,varietate,& pulchritudine  colorum  refert,  vnde 
& Romani  quoque  hanc  vocem  retinentes,  eIridem  appellarunt.  Colores  Iridi  Arlftotdes  e,  ra 
i.hiftor.animal.io.  quatuor tribuit, atrum,  caefium,  fuluum  , de  caprinum.-G^/c- 
nus,  art.mcdic.26.  tres  tantum  conftituit,  glaucum,  nigrum,  & medium  inter  hos 
duos. Generantur  autem  hi,aut  multitudine,  aut  paucitate,  aut  fitu  quodam  certi 
humoris.  Solus  tamen  fere  Homo  inter  caetera  animantia,  diuerfi  coloris  oculos 
obtinet,nec  ratione  tantum  indiuiduorum,fed  & integrarum  nationum.  N igere- 
nim  fere  eft  ./Ethiopibus  color  : ufius  Belgis,  & Septentrionalibus \fuluus  , Ita^ 
lis,vicinifque  gentibus. Fuerunt  autem  ex  antiquioribus  Gra:cis,qui  fi<$>d.vrlv  vocaue- 
rejpofteriores  tamen  extremitatem  tantum  ipfius,  qua:  inter  Iridem  proprie  didturn, 

& album  eft,  hac  voce  dignantur  .Eft  autem  { Album  oculi, io  xdjxsv , totum  id  , quod/;  n. 
extra  di6tas  partes  albi  coloris  exiftit,& a cornea  tunica  conftituitur.  Offa  vero,  vel 
impendentia,velfiubie6taoculis,  xsaw-mx,  KSzrvqQaxpyi  vocantur.  Latinefi  velis 
reddere, non  male  Subocularia  dixeris. 

Sequuntur  nunc  dua:  alia:  partes, quas  Arift. i.hift. animal. u.nxyovcu;  vocat,  o 71  «/- 
cvnq  mzsocy>pt){ucii,qubd  mota:  concutiantur, facitq,  vnam  earum  anteriorem,  qua  yi- 
vocat.-alterampofteriorem, quam ytvwj. Partes funt  , quaevtrinq-,  auribus,  nafo, 
oculisq-,  fubfunt,& ad  mentum  vfque  protenduntur. Latinis, vt  puto,  redte  GenvE  di- 
cuntur, -25^:  t 0 ylyricSm,  quod  ha:  partes  barbam  in  viris  producant, vnde,  nec  inepte 
fortailis, Barbitium  in  his  appellarentur, fi  cui  nomina  fingere  placuerit.  Eft  autem  du- 
plex Gena,fuperior  & inferior,»!  oiva  njfi  yArw  fyvs  Ariftoteli,  didt.loc.  Superiorem  ( qua:  i.i.i.b 

& Maxilla  Svperior)  conftituuntfub  oculis, inter  nafum  deaures  , diueillx ro- 
tundae faciei  eminentiae, foli  homini  conceflae,  quae  pudoris  fedesefle  confueuerunt. 
rubefeunt  enim  primum  omnium  pudore  affedtis.  latine  dicuntur  Afd/ce  afimilitudi- 
nefvtquibufdamplacet)qua  malum,  fiue  pomum,  non  rotunditate  folum  fua  , fed 
& colore  fubrubro  referunt, quamobrem  & Graecis pjA»  vocantur.  Cicero  tamen, in 
Orat.malam  a maxilla  didtam  fuifle  oftendit,abiedtis  mediis  literis , quomodo  voces 
faepe  contrahuntur,non  vsuscausaj  fedauiium.  Sic  ex  axilla, ala:  ex  taxillo,  talus  fa- 
dtus  eft. Polluce  cetic, yroiSot  etiam  dicuntur, vnde  mutuauit  nomen  Parafitus  ille  apud 
Terentium. Hippocrates, lib.de  morb. mulier,  eleganter  xvxAovc $ 'zsfjs-awis,  circulos 
faciei  nominat.Solet  aute  htec  parls  in  Peripheumoniacis  inflammari,  aut  maxime  ru- 
bere,quod  fit,quia  (anguinis  copia  affluens, propter  tenuitatem  ipfius  cutis , qua:  hoc 

in  lo— 


Corporis  Fabrica,  Lib.  I.  7 

in  loco  lumina  eft, imprimis  tranfparet,tum  etiam,  quia  vafa  ibi  maiora  funt  paulum, 
&pinguedo  nulla  fubie£ta,quo  fit,vt  humoris  abundantis,vel  concurrentis  eo,  color 
facillime  tranfpareat.h  Inferior  autem  pars,quae  laxior  eft,  & aere  inflata  tumet , pro- 
prie yvccQoo  dicitur, Bucca  Latinis.  In  hac  in  nonnullis  ridentibus  rima,in  aliis  ruga,  in  Bucca. 
quibufdam  fouea  comparet, quam  Martialis  Galefimmiivni  £ yKxv  appellat.  Gelafi- 

i,  x.  Sub  Nafo,&genis  continentur  iLABiA,  qua:  & Labra  Ciceroni,  Ariftoteli 

$ -/feiv  AJyov, quod  vocem  fundant.  Opercula  funt  oris,  dentium  deformita- 
tem tegentia, numeroq;  duo. Superius, xvuj^etAov dicitur, inferius,  yjirco^eiAov . Extremi- 
tates ipforum  rubeae, 'ares^aAoiufin  committantur  inuicem,'zrt$f;uiov  dicuntur. Ipfiim 
autem  foramen,quod  apertura  fua  producunt, os  cognominatur. 
k,  1.3,1.  Aperto  ore  , aut  fublatis  labiis  occurrunt  in  maxilfe  vtriufque  circuitu  k Den-  Dentes. 
TESjGraecisc^omfiquafie^ams-jab^w  , quod  eft,  comedo,  didli.  LatinisetiamDoz- 
rcs,q. edentes.  Horum  numerus  diuerfus  eft, non  quidem  ratione  foxus,  vt  male  cen- 
Hiit  Ariftoteles,(cum  viderim  feminarum  dentes  fuperafle  numerum  dentium  mari- 
um) fod  ratione  ipforum  indiuiduorum,cum  in  aliis  plures,in  aliis  flnt  pauciores : ma- 
gna tamen  pars  triginta  duos  obtinet, vtvtriq-,maxilfeledecim  competant.  Ex  qui- 
bus quatuor  funt  Incifores, qui  medium  locum  occupant  , duo  Canini,  vtrinq-,  v- 
nus,ad  inciforum  latus,  & quinque  Molar  es.  Incifores, fero  avUi i/xvetv , didti  fiint,  JnctJ0,s>- 
abofhcio  , quia  cibum  acie  fua  tenui , (aqua&oifor,  acuti  appellantur ) fecant: 
a loco  vocantur  primores,  ab  Hippocrate,  Canini,  uiwoSovti?,  quia  reliquis  Canim- 

funt  longiores  , & refpondent  dentibus  duobus  acutis  admodumq^  exfertis  ca- 
num. Molares, y.§Aou, quia  incifum  cibum, veluti  molae  , conterunt , &inminutiffimas  Molares. 
partes  redigunt.  Sed  cum  hipoftreminonfomper,aut  omnibus  omnes  crefcant,  aut 
non  omni  tempore  : fed  faepe  in  matura  aetate  exferantur  primum  & nafcantur, 
quemadmodum  vltimi  molarium,  qui  propterea  quoq;  <ru(pfovi<3pis  ab  Hippocrate 
funt  appellati, quod  plerunq-,  oriantur,vbi  Homo  iam  fapientiae  annos  attigit,  fit,  vt 
maxima  fit  de  numero  dentium  apud  authores  diferepantia.  Caeterum  margines  illi 
maxillarum, in  quibus  foriatim  continentur, Graecis  dicuntur:  a talueoli,  quos 

fingulosfinguli  habent /3Lr£/#,Interualla  autem, quae  dentes  afe  difcernuntinuiccm, 
d^uicl  vocantur.  Garo  dentium,  quae  circa  cpdrv;a;eft,dura  atq;  immobilis  , dentes 
ceu  vallum  cingsns,GingiuaLatinis,otAov  Graecis,  a£v  , abinuoluendo,quafi  Gingiua. 

inuolucrum  dentium.  Hinc  eztvAto  medicis , tumor  in  gingiuis  natus  vocatur.  In- 
ter fuperius  labrum  & nafum  pars  quaedam  occurrit,in  qua  primum  barba  erumpe- 

l,  1.1.1.  refofot,quae  dicitur,  ffavxTveova  muco,qui  ex  naribus  eo  deftillar,  afitua- 

liis  vferD3p^oi),quafifub naribus  collocatum  diceres.  Cauitas  quae  in  hoc  fab  ipfanafi 

m,  m.  columna infoulptaeft,(Sc  in  duas  partes  myftacem  dirimit  m(plArcov  dicitur , quod  a- 

moris  illecebra  in  eo  contineatur. Barba  hic  primum  prodiens , fi  pili  adhuc  fine  mol- 
liores,'3t0T(ay&mai',  hoc  eft,  anterior  barba,  quia  ante  inferiorem  exeat:  adaubHs  ve- 
rb,rigidioribusq‘,fad:is,jwu5w^tf,  Latinis  quoq,  MjJiaces  graecam  vocem  retinenti- 
bus,dicitur. 

n,  n.  Sublabro  humiliore  n Maxilla  I n F e r 1 OR  eft,  f^Jeiov,  & Mentum,  ab  eminendo  M axilla 

didfem.Eminet.enim  a gula , & pars  eft  faciei  infima,  in  orbicularem  acutiemdefi-  inferior- 
, - nens. 


Aures. 

Auricu- 

la. 

Pinna. 


Collum. 


Colli  par- 
tes. 

Anterior 

lugulit. 

Pofteri- 

or. 


* Adriani  Spigelii  De  Hvmans 

nens.Circa hoc  pili  nalcuntur, qui  primum  erumpentes 

7rioyio'j,Barba>dicuhtm.Vi\i  vero  a lateribus, fub  temporibus  & genis  prodeuntes,  ?ou- 
A©~vocantur,quodinftar  vermis  Iuli  appellati  leinuoluant,  primamque  lanuginem 
conftituant.  ° 

Temporibus0  Avr.es  adftant,ficdi£tae, quod  fonosvoceftp,  accipiant,&quafihau-  o,  i.r.j. 
rirevideantur,cumfintinftrumentum  auditus.  Proprie  tamen  auris  totum  organum 
fignlficat,internaexternaq•,  aure  conftans.Graecisw?  vocatur:  at  iUnov,  extremam  tan- 
tum auris  partem, quae  in  capitis  lateribus  prominet,  8c  de  qua  hic  agendum  eft.  Lati- 
ni Graecos  imitati  Auriculam  dixerunt,quamuis  hanc  vocem  male  nonnulli  pro  parua 
aure  acceperint.  Huius  vfuperior  pars,  cartilaginofa,  nomine  caret  gtaeco,  tefte  Ari- p,  a. 
ftotele,!. hift. animal. ii. Gaza  tamen  interpres,  latine  vocauit.  1 1nferior  , quae  ^ 

carnea  eft, AoGsf  eidem, r e a o£«v  quod  abfcindere  fignificat,  & deturpare.  Solet 
enim  haec  pars  turpiter  flagitiofis  abfcindi  ad  manifeftandalcelera.  Gaza  Fibram  red- 
didit.Carterum  extremus  pinnae  ambitus  & circumferentia  , a tortuofitate  fua  tA<|, 
rHe/ix,  vocatur:interior  & priori  relpondens,  rxvde\ii;.  Cauitas  autem  ipfa , quam  cir-  r,  c. 
caconfiftitjKoy^dCowt/A^afimilitudine^uodconchiliorumin  morem  anfra&uofa  •?.  d. 
fit,&  tortuofe  caua  Iuxta  hanc  eminentia  quaedam  eft  verius  tempora, quam  u r^eytv  *•  e- 
vocant,fiue  Hircum. Eft  enim  pars  haec  pilis  hirfuta,&  mplasrisq-,  denfam  hirci  barbu-  u’  ' 
lam  imitatur.Huic  oppofita  pars  Kx\nlr^y>s diciturToramen  autem  inter  haec,y  Mea-  x,  g. 
tusauditorius,7ro£Oi  xhsvsu^s, in  quo  lordes  colliguntur,  Hippocrati  fvmi’h>-taTg  wV<  co-  >• 
gnominati.  Latini  veteres  Cerumina  vocarunt, forte  a colore,  & fubftantiae  confiften- 
tia,qua  vtraque  ceram  flauam  refert. 

Sub  capite  tandem  occurrit  pars  quaedam  oblonga  & rotunda, figurae  cylindrace?, 
ad  humeros  vfqueprotenfa,quaeetfi  inter  medium  & {upremum  ventrem  fit  media, 
ad  caput  tamen  re.<ftius,quam  thoracem  referri  pofte  videtur.Dicitur  autem  Collum,  i.x.i.o 

quod  praecipue  torquibus  coli  ornariqvconfueuit.quibufdam  etiam  Ceruix  vocatur, 
quamquam  nondefintaln,qui  ceruicem  pofteriorem  tantum  colli  partem  nominare 
velint.Graeci  -r^yyinov  vocant.  Galenus  tamen, lib.de  offibus , xvxjtvx  quoque  appel- 
lar, &cum  confundit. Mtifieus  fimiliter  promifcue  vtividetur,cum7zw£0£w- 

inquit,  r’  xv^evxysoTij , virginis  beneolentem  collum  & coloratum  exofcula- 

Ms.SicAnftotelesquoq-,  i.hiftor.animal.ii.cum  definit  c(fc,rojxi^v  zro<rdirn 

Hjfi  9w^c!t2f,quod  inter  faciem, & thoracem  eft. Diuiditurin  partem  anteriorem , & 
pofteriorem.  Anterior,  uv3*%iuv  dicitur ,^n  tS  av3-«v,quodpiliibi  effloreicarrf, 
AriftoteliA«£i/y£.Inhac  cernitur  caput  alperae  arterias  fcutofuo  prominens , vulgo. 

Tomum  Adami  dictum-,  aliis  Nodus  gutturis]  Ariftoteli,loco  cita  t.xprrneA<*-  At  in  infima, & 
vicina  thoraci  parte  cauitas  eft, acuto  angulo  pedtori  incumbens,2  lugulum , A d/s&vlx,  a,  p. 
tyifA xuyjivix  dida. Homerus  tamen  vocem  hanc  non  tantum  proifta  cauitate  acce- 
pit, led  Sc  illis  duabus,quae  fub  imo  collo, & thoracis  fummo , vtrinq-,  iuxta  clauiculas 
lunt.Hinc  Plinius, i.hiftor.natur.Vni,inquit, homini  duo  fimt Iuguli, dexter , & fini- 
fter .Pojlerior  colli  pars, ab  occipitio  ad  {capulas  vfque  excurrens, xv%$v  proprie, Ariftote- 
li  ire oofai y,quod  fupra  humeros  fit  fita.Sunt  autem  ii[xoi,k u b Humeri,  partes  illae  ad  late-  b,  i.x.p. 
ra  colli  pofitae,quae  initium  praebent  toti  manui, & conftituuntur  ab  eminentia,  quam 

caput 


Corporis  Fabrica,  Lib.  I.  9 

caput  brachii  efficit,dum  lato  fcapularum  offi  coniungitur.  His  pars  eft  contraria 
e,  q,  fub  brachii  articulo  caua,^^*^’ & c K*  * dida, Latinis  Axilla,  & per  fynco- 

pen.  Ala . 

C A P y T II. 

De  appellatione  externarum  Thoracis  partium . 

ME  d i v s venter,qui  cordis  partiumq;  vitali  facultati  deftinatarum  domicilium 
eft,collum  excipit.  Hic  Latinis  Medicis,Thorax  vulgo , graeca  voce  appellari 
confueuit,quantumuis  0&!^^apud  Graecos  non  parua  ambiguitate  laboret.  Ariflo- 
teles  enim  pro  toto  corporis  trunco,medio  infimoq-,  ventre  conflante  accipit , cum  i. 
hiflor.anim.  7.  corpus  in  fumrnas  partes  diximk,&c  ro'£m  dv^ivo;,  inquit, 
avKvroi,  Sw<^|^(A«TOf,quoda  collo  adpudenda  vfque  pertendit,  Thorax  vocatur. 

Eadem  fignificatione  Ariftotele  antiquior  Hippocrates, libro  de  arte,  & dodiflimus 
Plato  inTimaeo,fumpsere.  Non  mirum  ergo  fi  Iecur  in  thorace  (itum  nonnunquam 
apud  hos  Authores  legamus,  quos  nonnulli  praecipiti  nimis  iudicio  ignorantiaein 
; rebus  Anatomicis  accufarnnt.  Galenus  tamen  propria  femper  acceptione  vfus  eft, 
quem  merito  Recentioresfequuntur  , qui  Thoracem  eam  tantum  partem  vocant, 
qu£e  collo  fubieda,vtrinq‘,  coftis  clauditur..  Sic  Ariftoreles  & ipfe  nonnunquam  ac- 
cepifle  videturJvti.hift.animal.i}.vbi,/a£Tw' , inquit, rov LvnTs  'srej^lotg  yx. 5-dp, 

^ij  mu™  flgttopQoiKog.  Venter  irifraThoracem  parte  priore  fitus  eft,  cuius  radix  vm- 
bilicus. Dicitur  autem  Qci^%,'&m§Svgeiv,qa6d  cor  continet,  vifcus  perpetim  faliens.  Etymo- 
d,  1. 1. 1.  Conflat  tribus  partibus',anteriore,lateralibus,&pofteriore. d Anterior ,a  colli  cauitate  logia  tho- 
p.q.  r.s.  prope  clauiculasincipiens, ad  molles  vfque  partes  extenditur,  & <£( ho,  Pedtis  dicitur,  rMti; 

^ e Medium  pedoris, quod  a iuguloin  cartilaginem  mucronatam  definit,  s igvov  com- 

muniter, quafi  ft^eavquodibipedusfblidumfit  ,ofteumque,dicitur.  Latini  Sternum  pet>us_  ’ 
vocant  ,quandoquiderainmediocoftarumfternitur.  Ad  huius  latera,  rotunda  duo  sttrnd. 
corpora  carnofaq;  eminent, vtrique  quidem  fexui  communes,  fequiori  tamen  & fce- 
yj  r n minino  maiores. Graeci  feiT^vocantgeneralinomine^^sDils-fpecialiore,  femi- 

narum mammas^pafi^wi-ratlfunanfbs,  fiquidem  alimentum  infantibus  fuppeditat. 
j LatiniJinViris,M4iw«ii///KjinMulieribus,§M4?«^-, inciteris Animalibus,Fkr4appel-  Mamn. 

lant.Harum  moles  dum  praefer tim  lade  turget,  x<tym , Vter  dicitur:at  pars,quse  in 
h,  a.  centro  eminet  velutiapex,^A*)',hPrfpi//4.-circuitus  vero  obfufcus  hanc  ambiens,  <pus,  Tapilla. 

. k Latinis  'Areola,  a fimilitudine.  Areola. 

Pojlerior pars  pedori  oppofita,quae  a ceruice  ad  coftarum  finem , & lumborum  vf- 
k t que  principium  porrigitur,  vurov,kDorfum,ScTergum  dicitur,  /uerxQpivov  etiam,  quod  Doriam, 

r.s.  r".  poH^sWjhoeeftjdiaphragmapofita.HuiuspartesfuntSwpa/rf, u/xott^mtoci,  & Spina, 
l,  t.t.  p«x;?*1,SMf,^vocantureminentfefifedusfuperioresalatofcapularumofteprogna-  Scapula, 
m , r.  s.  tae:atm  Spina, acuta  illa  protuberantia,  quae  per  totam  dorfi  longitudinem  excurrens,  sP*na- 
tergum  in  dextram  finiftramq',  partem  difpefcit. 

n,  u.  u.  n Laterales  tandem  partes  inter  anteriorem  pofterioremq;  continentur, & tsk^^txx,  Latera, 
Latera  vocantur.  Initium  fiium  ducunt  fub  ala,  & cum  coflis  terminantur.  Late- 
ri B rum 


IO 


Infimus 

venter.^ 


Aldome. 

Diuifio 
ira  i ven- 
tris. 

Anterior 

pars. 


"Regie 

'vmbili- 

c files. 


A driAni  Spigelii  De  Hvmani' 

rnm  ergo  vnum  quidem  dextrum  eft,  alterum  finiftrum  •,  fed  cum  ex  coftis  conften?, 
carne  alternarim  conftipatis,lpatia  illa  intermedia  quas  carnea  funt,  Intercojlalia  dici 
meruerunt. 

CAPH  III. 

De  appc/lationc partium  externarum  infimi  Ventris . 

TErtlvs  Venter  , qui  naturales  partes,  nutritioni  generationiq-,  dicatas  com~ 
ple£titur,fuo  honore  infimo  loco  litus  eft,  lubftantia  carneus  8c  mollis.  Circum- 
Icribitur  cartilagine  mucronata, lateribus  duobus;lumbis,&ofilbus  pubis.  Ariftote- 
les  i.hift.animal.  13.  vocat  proprie  alii  improprie,  emyx^e^ov.  Latini  Ventrem 

appcllant,abutentes  vocabulo  in prelliore  fignificato,  quod  euitare  volens  Cellus, 
x.tQd\xsimum  Ventrem  dixit , ad  dilcrimen  capitis  & thoracis,  ventrium  luperiorum. 

Sunt  qui  Abdomen  cognominant,  fed  praeterquam  quod  admodum  improprie  , ele- 
gantioribus  quoq;  aduerlantur,qui  hanc  vocem  porcis  potius,  quam  hominibus  tri- 
buendam cenlenr.  Diuiditur  in  partem  anteriorem,&poJleriorem  •,  illa,  a cartilagine  enfi- 
formiincipiens,adoftapubisviqueextenditur,Galenos7n^x?-e/ovdi6ta:  hsec,  ab  ex- 
tremis  coftis  ad  ollis  lacri  extrema  pemngit,&r  quibuldam  appellatur.0  An-  0,  1.1.L 

terlor rurfns intres regiones)Jupremam,mediam,& infimam fecatur  , quas  Galenus,  z.  apho- 
rifm.^.ex  Hippocrate, & Ariftotele  \sm^o^ej.ov  vocat, tx  -zaEl  tbv oy<px\ov, 8c  r b 
p Superior  ergo  pars  a mucronata  cartilagine  ac  coftarum  finibus, ad  vmbilicum  fere  t,u,t 
terminatur.*]  Media,fupza  infraque  vmbilicum,  trium  circiter  aut  quatuor  digitorum  <7,  x. 
fpatium  comple£titur,& quia  hunc  in  media  veluti  centrum  coercet, Vmbilicalis  di- 
citur.1 Infinia,ab  hac  inchoans, ad  pubis  olla  terminatur.  Singula  harum  partium  ab  r,  y.' 
Anatomicis  iterum  in  alios  fubdiuiduntur,in  duasjinquam,  laterales  & media,  qua- 
rum appellationes  nunc  breuiter  perlequemur. 

Suprema  ergo  regionis  latera, proprie  f dicuntur , quafi  fubcartilagnea, 

fi  quidem  \bsro  ruv^ov^^uvyCiib  cartilaginibus  coftarum  Ipuriarii lunt  fita.  Cellus,  lib, 

4»cap. 8. Latinis  proprie  Pracordia  dici  fcribit,quamuis  PIiniusli.11.  nat.  hift.  cap.37. 
hac  voce  diaphragma  intellexerit.Interhasc  pars  mediap  s7nyx^^{oy,qua.G  Superuentra-  *> 

Ir  vocatur, in  qua  occurrit  cauitasquseda,Polluci<r<p#;i47dicfta,antiquis,uJc.«/p<h'«Cor,  »>  «I» 
vnde  dolores  circa  illam  partem  fientes , xeepchciXylat,!^  KocpSiuyyai,  cordis  dolores 
appellantur, alii 'ST£9x4t^hovdixerunt.-quafidicas,P/'^r<fi«^, aut  Anticordium,  alii  sv/qy 
nuncupant, quia  fub  eo  ventriculi  osluperius  lateat,  6c  haec  eft 
regiojcui  folemus  remedia  adhibere  pro  ftomachi  malis. 

Porro  x regio  vmbilicalis  ( in  qua  vmbilicus  litus , & corporis  tonus,  8c  abdominis 
centrum,)  Grscis  appellatur, tk  '®&Tovo]u(pct\ov,qux  circa  vmbilicum  confiftunt,  oy- 
autem,'©^:  to  ey^velv, a relpirando  dieftus  eft.Relpirare  enim  per  eum  animal, 
dum  vtero  concluditur  adhuc,  Antiqui  credebant.  Media  eius  pars y&<roy<pd\tov  , ^ 
uxgou<Qci\iov  dicituncauum  autem  yayyxym  appellatur.  Cutis  rugola , qnx  circa  vm- 
bilicum eft, y^^Vetula, quod  in  modum  frontis  vetulae  rugola  fit  in  homine.  In  cx~ 


Corporis  FAbrica,  Lib.  I.  a 

he  enim,&  aliis  animalibus  nullae  comparent  rugae,fed  durus  tantum&glaber  nodus. 

Tota  haec  regio  vmbilicalis, in  nobis  (anis,  nonnihil  monticuli  inftar,in  medio  ven- 
eris protuberat,  & in  non  admodum  pinguibus  cadaueribus  maxime  confpicuaeft. 
Lateralibus  partibus  caret,  etfi  Laurentius, li.6.hiftor  .anatom.cap.z.  ipfi  affignarit,& 
nominibus  quoq',  infignirit. 

Infima  regio, quae  Hippocrati  aliis  \Lmyy.$&ov, in  tres  partes  difpefckw:. Mediam  infim * 

j,  y.  Ariftoteles  Iib.i.hift.anim.3.y»;T£oi;vocat,qubdGazavertit/#;we»,& abdomen:  z Late-  regi». 

• ra/wpattes vique  ad  hypochondria  iefe  extendentes,  K&ywts,  quod  libidinis , quam 
vocant, ibifit  fedes.  HippocratesxmwVgj  appelIat,quod  inter  coxendicis 
ofla  & coftas  confidentes, molles  fint,&  vacuae  efie  videantur.  Latini  Ilia  dicunt  eo  M*- 
quod  ilium  inteftinufiibipfis  lateat.  Alii  vocant, «©^ero  Sikp^eSvjf  tk?  yjoKxltv;, 

hoc  eftjTw  evTE^.lnteftinorum  enim, praecipue  tenuiorum  maximam  iti.le partem  co- 
# tinent.Sub  jjr^w  continetur a P«6«,quam  smo-etov dicunt, 'GtfyjiTb <r£&g,  quodinlibi-  Pubes. 

dine  haepartes  concutiantur.  Alii  Ji&^Latini  Pubem, quae  tame  voces, & pilos  qui  pu- 
dendis ex6re(cunt,&  locum  in  quo  crefcunt,&  aetatem  deniq-,  qua  crefcere  incipiunt, 
videlicet  decimumquartum  in  maribus, & duodecimum  in  fceminis,  fignificat.Qua- 
primum  enim  femini  & menfibus  via  patet;pili  quoq;  in  pube  puerorum  &c  virginum 
erumpunt, rariore  reddita  cute  ab  audeo  calore.  Hanc  ad  dextram  finiftramq;  partem 
h /S.fi.  circumflant b fixQovi?,Inguina appellati. 

Caeterum  hae  partes,& earum  appellationes  , tanto  diligentius  obieruandae  funt,  Sitaspar 

quanto  frequentior  earum  apud  Medicos  mentio  occurrit,tum  in  applicandis  ventri  num  m 
remediis,tum  in  inueftigandis  locis  affedlis.  In  dextro  enim  hypochondrio  Iecur  fere  to-  m^mo 
tum fitum  eftjcum  parte  quadam  ventriculi.In finiftro  lien  totus : In  medie  loco  ventri-  v 
culi  magnaportio,cuius  tamen  plurima  quoq’,  pars  in  finiftro  continetur  hypochon- 
drio. Subvmbilicali  r^ioweinteftinumieiunum  totum  collocatum  eft:/wH/w,vtrinque, 
inteftinum  ilium, & in  dextro  quidem,  coli,ilei,&  caeci  portiones,quae  fibi  inuicem  an- 
nedtuntur fin finiftro  vero, portio  magna  coli, & redii  inteftini.Sub  yrg  a contineturV e- 
fica,redtumq;  inteftinum;infaeminis  quoq’,  vterus. 
cjiihdx.  Pofteriorinfimi  ventris  pars, cLvmbos  continetjfiueoVtpilg?,  qui  initium  ducunta  Lumbi 

flexu  dorfi,&  ad  vlq-,  nates  pertingunt.Horum  pars  vtrinque  carnea  'fi  i a,  &tb  £ fixu- 
«us^apalpando  dicitur,Latinis  eadem  de  cauia  Pulpa.  Ad  horum  dextrulatus  Ren  aex- 
ter;adlaeuum,finifterfituseft.Eft&  altera  pars  fub  lumbis,carnofa,vtrinq;  coxendi- 
ci, y.y.  cum  innominatis  oflibusappofita,quam  Graeci  appellant,  & yKourix  d Clunes , 

ac  N<*mLatini,ab  innitendo, opinor, quod  fidentes  ipfis  innitamur.  Sic  Ariftoteles 
quoq;  4. hiftor. animal.  10. \'<rypa.  apud  Graecos, to  txs  Qqpiiviss  eadem  ety- 
mologia didta  efie, Arpropterea  etiam  folum  hominem  Ivy}»  habere,  exiftimat.  Qua- 
dis enim  & alia  quaedam  animalia  federe  nobis  videantur , vtpropterea  dodtiffimus 
Homerus  tribuat  Apro, Iliadi. dum  canit. 

«7rTr)TKf  s^LTomS-e  re. 

Et  Leoni,  Iliad.y. 

MS*  «pf— 


B a 


Solus 


Podex. 


Pudenda. 

Genita- 
lia mari- 
um. 

Scrotum. 


Penis. 


Ctans. 
Tn^uti  ■ 
ttm. 

Vinculd 

eaninu. 

Genia- 
lia £r  mi- 
natum. 


ii  Adriani  Spigelii  De  Hvmani 

Solus  tamen  Homo  ex  omnibus  commode  (edet, cui  carnofi  &magni  6ontigfere,& 
pro  fubfternaculo  puluinariq-„tomento  repleto,in(eruiunt,vt  citra  moleftiam  (eden- 
do, cogitationibus  rerum  diuinarum  animum  rcdlius  applicare  poflet.  hinc  Philofo- 
phus  4-de parta o .Simiam ioyla, habere,& ov^v perneganrationem addens  , l ri 

rhv  [AO(i($rivi7mia(poTieJ>£eiv,si<M [ayStTipav  r’  tsvou  ^^cifa^oTi^tov.enc  (jMp  xv  friuxs  uv , ovgfcv 

xk  5'  7tT(^7r*?,<  »■;£('<*.  hoc  eft,fimia  quod  forma  ambigua  fit.vt  & in  neutro , & 

vtroq:  genere  fit  conftituenda,ideo  nec  caudam  habet,nec  nates.  V t bipes  enim, cau- 
da vacat.-vt  quadrupes,natibus  e.FiJfura, quae  nates  dirimit, Herophilo  dicitur,  t , 
in  qua  foramen  aduer  titur,vbi  eft  exitus  inteftini  redii, & excrementorum  duriorum,  f 
quod  f Podicem, & Anum  a rugis  anilibus,quas  habet, appellant. 

C A P y T IV. 

De  appellationibus partium  ext  er  narum, qua  gener ationifunt  dicata. 

GEnitales  partes  ,uo'e^«)^>)Trica,& appellatae, quod  iis  importuno  tem- 
pore & loco  detedlis,pudore  afficiamur,Latinis  Pudenda  eadem  ratione , & N4f«- 
ralia  vocantur. Variant  hae  partes  pro  (exus  diuerfitate,  & aliae  maribus  datae  funt , aliae 
faeminis.  De  vtrifq;  hic  agemus , initio  ab  illis  accepto. Genitalia  ergo  marium  commode 
in  duas  diuiduntur  partes, in  eam  quae  vterum  ingreditur,&  iilam  quae  extra,  (acci  in- 
ftar  propendens, remanet.Hanc  8 Scrotum , 8c  Scortum  vocant,  quod  coriacei  facculi  fi-  $ 
militudinemreferat.Scorteaenim  Veteribus  dicebantur,  quaecunque  ex  aluta,  aut 
pelle fiebant.Vulgus marfupium,8c  burfam  virilem  vocat:Graecis o^tov,  & oo-%z(& , Ari- 
ftoteli  etiam  dicitur.  In  hoc  continentur  partes, quae  femini  genitali  conficien- 

dodeftinatae  dicuntur, quos  a numero  quidam  SiSvuxt,c\utL{igemeUos,8cddgu- 
raJtua^oufjFrf^appellant.LatiniT^ftjqubdteftimoniumpraebeantvirilitatis.  Alte- 
ra pars  longa  & carno(a,hPe««dicitur,apendendo:Graecis™A(SK  a figura , quafi  cla-  ^ 
mu:xolvAof,caulis:inqv,y'yu$t‘;viS(>6c,'NeruusfiJlularis:‘Pi[ip,a.ft.3.Rdo:&{:mc>c,penis.  Vulgo  et- 
iam Mentula, quod  rigida  haec  pars, viro  mentem  eripiat, vel  a feriis  ad  iocola  Sc  Vene- 
rea auertat.Pars  vero, quae  inter  anum  & penis  initium  interiacet,  infexumalculino 
\si viw/a», quod  fiib  pene  fit  fitafin  vtroque  (exu,latiore-fignificato , i&avouoc,  Penn&um 
dicitur,quo  loci  incifio  fieri  confueuit  a Lithotomis.Caeterum  penisrurfum  duas  ha- 
bet partes,vnam,quae  femper  cute  tedla  eft,&  dura  ac  veluti  neruo(a,totiusq-,  nomine 
gaudet:alteram,quae  carnoia  eft,(phaerica,&  in  complexu  Venereo  a cute  denudatur, 
alias  cute  tedla, (ZxXcwoi  dicitur, fiue'  G/^iwafimilitudine.Nonnulli  Cerafum  eadem  de  i 
caufa  vocant.Cutis  autem  illa  srls» j Galeno, & «x^ooncS-icc  quibufttam, k Pr&putium  La-  1 
tinis  dicitur, eftqueilla,quae ludatis  ab(cinditur,vnde  Recutiti  vocantur, olimfandlif-  ^ 
fimi  faederis, nunc  impiae  incredulitatis  fignum  eft.  Ligamentum  quod  praeputium,ex 
inferna  parte  glandi  alligat, xiwoSerpuav,  Vinculum  caninum, S>c  xveov,  Canis, dicitur.  Vul- 
gus yaMvov, frenum  appellat.Circulus  qui  glandis  extrema  cingit, nQoivn,1  Corona:  fora-  ^ 
men  autem  in  medio  glandis,vrinae  Se  (eminis  exitui  deftinatum,  Meatus  ni- 

narius  vocatur. 

FyEMiNARVM  genitalia  pluribus  adhuc  partibus  conftant,quam  marium.  Vo- 
cantur 


Z.Z. 

«e. 


» i.J.  y. 


A 


> 7.1 6, 
■ H. 

K. 


, 7*  *<r. 


Corporis  Fabrica*  Lib.  I.  13 

cantur  Galeno  eci$o?ov  ym/eunxlov , Pudendum  muliebre.  A Poetis  Latinis  Cunnus  \ com- 
muniter F#/«4,quod  propter  longam  fiffuram,qua  labia  genitalium  diiparantur  , val- 
7-I7<  uastemuletur, Occurrunt  in  his  primum ,m  Labia  vulua^K/xvx  Hippocrati  difta,  qua:  Labia 
l'  ' '•  funt  duo  oblonga  &r  mollia  corpora,fubftantiaecarnofie,&:fpongiofie.  In  horum  me-  vulua. 
dio  rima  eft  magna  , quam  <ryj<ry.x , feu  Fijfuram  magnam  appellant, quia  reuera  lon-  Rima 
ge  maior  eft  altera  rima,  qua:  vteri  exterius  ofculum  conftituit.  Didudtis  fic  labiis, in  magna. 
»,  D.D.  confpe&um  veniunt  duo  alia  corpora  nNympb&  did:z,vv/x(pou,  vel  quia  prima:  iponfum  tympha. 
admittant-,  vel,quia  nympharum  officio  fungantur,  vt  enim  illae  riuis , & fcaturienti- 
bus  praeiunt  aquisffic  hx  vrinas  riuulo  pra:fe<ftae  videntur.  Ab  aliis  7rnqvytx,  & 7 rrtf v- 
y uju.xTK,f\ne  Ala  dicuntur. Sunt  aute  dua:  produdtiones , fungofa carne  conftantes , v- 
trinq-,  vna,  in  principio  fere  inter  fe  iundtae,  & fub  vtroqi  vuluae  labio  latentes* 
vbique  fere  contiguae,ad  fine  m commiffurae  odium  pubis  aicendunt,  vbi  iun£tae,Cli- 
e>  B'  toridem  veluti  praeputium  quoddam  integunt.In  harum  apice  0 Clitorii  eft  , y-hemejis  Clitori t. 

di£ta, ab obfcaeno  verbo  jcA.«T®e/^«v,quod, his  partibus  lalciue  contredlatis  , femen 
effundere  fignificat.Nonnullis  Recentioribus  Venii, aut  Mentula  muliebris  dicitur.  Eft 
enim  proceffus  exiguus, in  anteriore  8c  elata  pubis  parte,vbi  nymphae  conueniunt,re- 
Ipondens  in  pluribus  peni  virili>puta  in  fitudubftantia , ipirituum  repletione , & ere- 
f'  dtione.Didudtis  poftea  nonnihil  nymphis, alia  rima  confpicirur,quae  P externum  cerui-  "Externa 

2'  f«nmoyc«/«wconftituit,ilipraquam  aliud  1 foramen  cernitur,  quodeximplatatione  vtert  °~ 

colli  veficae  vrinariae  prodit.  In  illa  autem  maiore  rima,con(piciends  veniunt  quatuor  lcii^um' 
{aruncula,<]uas  myrtiformes  appellant,  quod  myrti  baccas  referant.  Harum  anterior,  Carun- 
vrinarii meatus  foramen, quod  in  hanc  vteri  partem  definit,  obtegit:  altera  huic  op-  *til&rnyT' 
pofitapofterioreft,dua:  reliqua:  funt laterales.  Seruanturhx  caruncula?  vfqueadin-  tiformes- 
teritum,nec  minus  in  vetulis, quam  iuuenibus  cernuntur.-iniis  tamen,  quae  vtero  non 
geftarunt, integriores  funt. Has  carunculas  coniungit  membrana  quaedam,  in  medio 
perforata, Jpjvffiue  Hymen  di<5ta,apud  omnes  fcriptores  decantatiffima,quae  virginita-  Hjhw». 
tis  fignum  vulgo  habetur,&  reuera  quando  adeft,certiffimum  efte  folet,de  qua  tamen 
re  inferius,vbi  hiftonam  vteri  aggrediemur,pluribus  a<fturi  fumus. 

C A P V T y» 

De  appellatione  Mantu, & partium  in  ea  contentarum. 

EXpeditis  ha&enus  appellationibus  earum  partium , quae  in  tribus  ventribus  ci- 
tra difle&ionem  eonipectuife  offerunt , reliquum  eft,  vt  ad  Artus  nunc  acceda- 
mus. Appellamus  ARTvs,fiue  kcuku., partes  noftri  corporis,  ex  trunco  ramorum  inftar  Arttu. 
r,  1. 1.1.  exftantesjfitntq-, manus,&pedes,%«^£?,^t)773^tf-rxHV’  fiue  Manvs  vocatur, quic-  Manus. 
A.  r.  quidinter  fiimmumhumerum,& extremos  digitorum  apices  continetur.  Hac  enim  Ambi- 
fignificatione  olim  fumebatur,qua vfus  eft  dottiffimus  iuxta  atque  antiquiffimus  feri- 
ptorHomerus,&pofteumHippocrates,quipropterea  diicriminis  gratia,  non 
fimpliciter,fed%«^:  xk^xv  vocauit,  quam  Latini  , & nos  hodie  Manum  dicimus. 

Hanc  Galenus  lib.  de  ina:  quali  intemp.cap.i. in  trespraecipuas  partes  diuidit,  in  ft&t- 
%‘W,in  -Trr.x^:  & tb  n/, id  eft , in  brachium,  cubitum , & extremam  manum. 

Contra&a enim &compofita  voce  xKfo^n^v  vocat,  quam  ab  Hippocrate  xkqxv 

B 3 yji(& 

B * - # 


Hume- 

rus. 

Cubitus. 

Munus. 


Linei' 

munus. 


M onticu- 
li. 


Carpus. 

Metacar- 

pus. 

Diditi. 

Pollex. 


14  Adriani  Spigelii  De  Hvmani 

appellari  diximus.Has  partes  Poeta  non  ineleganter  verfu  complexus  eft,  dum 
Hc  canit, 

■ laudat  digitosque  manwcfe, 

Bracbiaque,& nudos  mediapofi parte  lacertos. 

Ariftoteles  vero  i.hiil.animal. 15. Manuinjfiue-rWx^^  appellat /3^%/ai/«,queLatini 
iecutifunt,vocantesBmc/w«w,quicquidabhumerodependet.Huiuspartes  conftituit 

u/uov,<*y>iwvx,u)AUQM/ov,7rii%iw,3cxei£2i.ruij,(§r,CmeHumm,pa.rsi\\ae(i,(iuxa.fmr)mo  s, 
humero  ad 'proximum  vfq-,  articulum  cubitiue  flexura  pertingit.  1 oiyxm  flexura  ejlcu-  t,  i>. 
biti,feu  incuruatio  brachii:huius  contrarium  eft  “«AeJt^oujnempe  exterior  cubitipro-  u § 
r/d>mmirf,fmegibboAtas.7^;£!;?,Latinisx  dicitur, eftq*,  pars , qua:  a bra-  x,  1. 

chio,flue  humero,  vftp,  ad  manum  extremam,{cufummam,le  extendit,  , y Manus  y,  K.r'. 

quoq-,  Latinis  didta, a cubito, Aue  vina  extrema  incipit,  & in  acie  digitorum  termina- 
tur.Porro  manus  interior  pars,quaecaua  eft, dicitur  2 Hvxp  Graecis,  Vola  Latinis,  sm-  z,  x. 

t 0 ^«TiMoS^aproiiciendo.Pars  huic  contraria,  qua:  prona  efta cIvtiQ kvotf,  8c  Borfum  u,  p, 
tnanus.  At  Palma  f\texmanuexp>anfa,vt  Pugnus, ex  contradta.  In  volanotanda:  funtXi- 
nea,Sc  Monticuli  a Chiromantis  Ac  appellati. Linearum  principalis  eft  , quam  Vita  ap- 
pellant,propterea, quod  ex  eius  longitudine  aut  breuitatejongam  aut  breuem  vitam 
coniicere  liceat.Huius  meminit  Ariltoteles,io.  Problem.48.  vb itopelui  ,ufuram  vo- 
cat. Quaerens  enim, cur  illi  qui  per  totam  manum  caefuram  habent , longioris  vitae 
hnf,reipondet,quia  articulis  carentia  breuioris  ftxnt  vitae,vtpifces.  Ergo  qux  articu- 
lata funt, longiori  vitae  vfurafruuntur.  At  1. de  hiftor.  animal,  cap.15.  articulos 

vocat,quorum  vnum  aut  duos  per  totam  volam  currentes, longaeuis  aflignat:  breuio- 
risvero  vitae  hominibus,duos  quidenv, at  non  per  totam  longitudinem  protenibs.Si 
tamen  numerum  linearum  quaefieris,non  duas,ied  tres  vt  plurimum  inuenies ; vnam, 
quae  fit  a flexu  pollicis, 8c  h hneavitadicitm:alteram,c[ux  a quatuor  digitorum  flexu  co-  b,  y. 
ficitur,&  vocatur c Cerebri  linea:tertiam , quae  a trium  tantum  digitorum  flexu  confti-  c,  g. 
tuitur,  & appellatur  dJWwj^/0,quodcumdi6la  figuram  trapeziam,  flue  menfalem  re-  d,  «. 
fetat.Monticuli  funt  eminentiae  quaedam  in  vola  manus,  quorum  leptern  Chiroman- 
tx  faciunt,  Angulos  Angulis  planetis  dedicantes. Sic  igitur  e Pollicis  tuberculum,  Vene-  e>  ** 
ri  dedicare  Co\ent:indicis,loui:medii,Satmno-,annularis , Soli  minimi,  Mercurio : Triangu- 
lum invola  ma.nus,Mam:Hypothenar  tandem, Lun«. 

Caeterum  du^o^es^ov,Cme  Manusextremamtrespavtcsfubdmiditm,inx.ovp7r'dv,  fi 
zcup7dv,S<^ix,>irvAisc.fKM^7ivv,  Latini  Brachiale  vocant,quadoq-,  Carpum  Graeca  voce,  eft- 
que  ea  manus  pars, quae  cubiti  flexurae  proxima  eft, Aue  quae  palmam  cubito  iungit.  S g>  a. 
fit&HovpTric,  pofibrachiale,e\ci  alitioribus  Latinis  Palma, ea.  pars  eft,  quae  inter  brachiale, 
&digitorum  principium  confiftit.^ajtruAoi  funt  ipliDigiti,  qui  numero  funt  quinqj.  Ex 
his  duo, qui  extremi  funt, nomen  a magnitudine  acceperunt , caeteri  a Atu,  vel  officio. 

Primus  ergo,h  Magnus  vocatur,quod  omnium  At  maximus  craffiflimufque, cuius  cum  h,  a. 
robur  relpondeat  magnitudini,  Pollex  dicitur , quod  cseteris  quatuor  aequipolleat. 

Graeci  eleganter,  vtpleraqi  omnia,  dvri%<H(=y  vocarunt, quali  promanum , vt  qui  totius 
manus  munere  fungi  queat, & At  inftar  omnium  reliquorum  digitorum.  Non  defunt  ■ 
tamen, qui  dvdf^i^.  dictum  velint, quod  caeteris  oppofitus  At,  & ex  aduerf*  Atus . Al- 
ter 

% i . 


Corporis  Fabricas  Lib,  t i 

j,  ter  extremus, dicitur  'Minimus, ScAuricularis,  opinor,quia  ad  aures  expurgandas  eo  co 

k,  <r.  muniter  vtimur.Pollici  proximus, o «Teot&Jtsff  ^ocx.rvK@^,kDemonJlratonus\.(idozo,2b  v- 

fu,a  quo  apud  Graecos, omnes  in  vniuerfiim  digiti  nomen  fuum  fortiti,  vt dicatur  ctd- 
xtv\oi,'®Qp  to  $eiitvveSg, ab  indicando.  Hoc  enim  digito  fere  prae  aliis  vtimur  in  de- 
monftrando.  Vnde  Poeta, 

pulchrum  ejl  digito  monflrari.  & dicter, Hic  ejl. 

Latinis  H-fe  dicitur.  Alius  huius  vfiiseft,led  minus  conueniens  honeftoviro,  a quo 
IntroduCtorio  ah^vs?  dicitur, 'St^cpro  quod  lambere  fignificat,quia  quidam 

inciuiliter  comedentes  fine  cochleari, pultem  hoc  digito  labunt,& nutrices  infantib. 

/,  r.  hoc  digito  pultem  praebent.1  Medium  appellant, qui  hunc  {equitur,  a loco.  Graeci  fimi- 

liter/*e<rov.nonnulli,vtPoetae,mtp«d/c«w  vocant, & ohfcmum.  Cynaedis  enim  olim  mo- 
ftrabaturapraediconibus,quo{aepeallufit  Martialis  in  luis  carminibus.  Huic  adftat 
».  quartus,proptereaque  Graecis  'd^pi/xia-oi  did:ns,Lcitimsm  Annularis, quia  ineo  annu- 
los,vtplurimum  geftamus. Dicitur  etiam  !u.r  g/>tao,medicus, cpod  Medici  dEgyptii , qui 
primum  Anatomiam  docere  aggrefli  funt , fiimmo  hunc  honore  proiequendum , & 
annulo  dignandum  cenfuerint,vt  quem  ipla  Natura  principali  membro  mngere  vo- 
luerit,quod  ait  Appion  apud  Gellium, Iib.xo.NoCt.  Atticar.  cap.  io.  Erat  enim  inter 
ipfos  fabula, nei  uum  quendam  a corde  ad  hunc  immediate  tranfinitti. 

m,  r.  i.  Digitorum  porto  ungulae  partes,quae  inter  articulos  funt, ab  Anftotele,"  <pa.KuyUs 

e.  i.«.  dicuntur;  Gaza  reddidit  Internodia.  Protuberandae  autem  manus  in  pugnum  contra- 
<5tae,& articuli ipR,n9v$vAot , NodiGazx.  Pollicem vno condylo  fle6fci,caeteros  binis, 
tradit  Philofophus.Reperio  tamen  ngvbuAxo  fuifle  triplici  nomine  donatos  , & ngv$i \ - 

o,  i.  hxo,Vpe$u3v$v\iss2Lcy.iToiZ£v$uA*s  dici. °Kov$v\oc  vocatur  medius  nodus  digitorum  in 

p,  x.  pugnum  contractorum. P «rejusv^Aofjille  qui  vngui  eft  vicinior,  si y-if&v&vSvx os , qu  i 

q,  t.  metacarpio.Latini  quibus  exprimant,non  habent  peculiares  voces,pronnfcue  tamen 

omnes  nodos, internodia,  vel  articulos  vocant. 

Tandem  extremitates  digitorum  vnguibus  munitae  funt,  quos  Graeci  vo- 
cant.Horum  initia  ab  antiquis  pi£uw%ts,vnguium  radices  dicuntur. ab  aliis  fic  vocantur 
margines,ex  quibus  erumpunt.  Circa  has  {emilunula  quaedam  candicans  eft  , xvxto- 
rM,exortus  appellata,quod  circa  vnguis  exortum, &principiumconfiftat.Reliquapars 
upyt/aoc dicitur, ab  albore. Caeterum  punCta  illa  alba , quae  nonnunquam  in  fuperneie 
videre  eftji^eAitfWfl&mt/^afimilitudine  vocantur,  at  vnguium  in  fummo  extremita- 
tes, 

C A P y T VI 

De  appellatione  Pedis , & partium  in  eo  conte  fit  arum, 

PEs  tandem  reftat, Graecis oro JV di<ftus,Ariftotelii.hift.animal.  15. <mi\os, Gaza  Crus. 

Latinis  recentioribus, qui  nomine  proprio  carent , ad  diferimen  minoris  , Ma~ 
gniispes.  Eft  autem  totum  id  , quod  a clunibus  originem  ducens  , fele  vfque 

ad  di- 


5 

Minimus 


Index. 


Medius. 


Annula 

rss. 


Vngucs . 


C rus. 


1 6 Adrianj  Spigelii  De  Hvmani 

Diuifio  ad  digitorum  extremos  vngues  extendir.Diuiditur  ab  Ariftotele  citato  loco,  & a Ga- 
crurts'  leno,lib.de  in<equal.intemp.2.in  tres  partes, in femur, tibiam,  ,par~ 

Femur.  uumpedem.Vrima  pars  'FEMVRjpjeo^^^jUg&i^oSw^adiuidendo,  quia  truncum  bi-  r,  ui.%. 
fariam  diuidere  videtur, Hefiodo^eiov  dicitur.Celfus  Cwow/appellafle  videtur, que 
& alii  recentiores  Ariftotelis  Interpretes  fequuti  funt.  Hoc  vel  ideo  diligentius  ob- 
feruandumeft,ne perperam  eos  intelligamus,  dum  vocibus  coxae  ac  femoris  promi- 
fcue  vtuntur,&  nunc  os  femoris  Coxam , nunc  e contrario  os  coxae.  Femur  appellant. 

Femen.  Pars  interna  femor^-nvj^u^ov  dicitur,fFei»e« : at  protuberantia  exterior  circa  ar-  s,  t.  i.p. 
Coxedix.  ticulum, f i<r^iov,Coxendix:fpa.tin  autem  inter  duo  femora  ad  nates  interiacens  u , •stfw-  ty  *• 
%a?.Sic  enim  Galenus, comm. 4.  de  fradt.  interpretatur, feribens,  apud  Hippocratem  M’ 
rtixcc$<z  Ggnihcai'c,M7rxv  to tuv  fiovQvvav  e^Ti^on  totum  id  quod  inter 

vtriufque  cruris  inguina  eft  •,  & fubiungens  docet  , 10  ixtozv  Lv  rjj ts *./%«£/,  medium 
Ferinid.  quod  eft  in  hoc  CpatioyV&ivxiovyPmnatim  vocari.  Pollux  in  plurali  vocat,  Lati- 

ni inter  femina. 

Tibia.  Altera  pars x Tibi  a eft, w^vjdi&ajquas  vox  ambigua ftgnificatione,  modo  totam  x,  1.1.1.» 

illam  partem  denotat,quae  inter  femur, &paruum  pedem  lita  eft, offibus  geminis.fuf- 
fulta,&  de  qua  nunc  fermo  habetur.-modo  peculiariter  .illud  os,  quod  ex  his  maximu 
eft.Eodem  pa&o  & Tibia  Latinis  promifeue  accipitur,quemadmodum  &-?rij%vf,iam 
vtrumque  os  cubiti,iam  eorum  longiffimum  fignificat.Celfus,  Cm,a  currendo  vocat. 

Huius  y pars  anterior  Ariftoteli  i.hift.anim.15  civnxryi/xsov  eft,Latinis  abfq1,  nomine  man- 
fit,vt  nonnulli  graecam  vocem  vertentes,  Antetibiale,\d  Protibiale  vocarint.Gazatamen  *’ 

Cr^mantiquiilimo  nomine  appellat.P^enor^ff^oxi/^ovquan  tibias  venter,Latinis  x,  1. 1.  ». 
Sura  dicitur, vnde  Plinius, Sura,inquit,foli  homini  dataeft, quippe  carnofa  tibiae  pars. 

Et  hasc  illa  eft,  propter  quam  Momuslouem  reprashendit,  quod  tibiam  in  parte  po- 
fteriore  offendiculis  minus  obnoxiam, carnofb  munimento  ornaflet.  Notare  tamen 
debebat  Momus  , oculos  duos  parte  priore  fitos  effe,  quibus  quas  ante  nosiitafunt 
profpicimus,inpofteriore nullos ^c.zExterior,'s^^wmy.ic)v,  b interior,  'zr^pivYipuov ap- 
pellatur.In fuperiore  partetibiasflexuraeft,&articulusquofemori  iungitur,  & yiw  ’ r 
Genu.  vocatur,  Ge«#,Huius  pars  anterior,qua  extenditur,fiue  potius  os  ipfum  quo  genu  in- 

Patella . tegitur, Hippocrati c cRn/avAis,  Ariftoteli  y.vXv\Mola.  Celfo  Patella,  Mola  genu,  & Rotula,  c,  i.r.i.ip 
Poples.  At  pofteriorpars,quafle<ftitur,&  curuaturA/yvJ?,  Latinis  Poples.  Hinc  Vena  poplitea  d r % 

celebris,quae  fub  hac  parte  ad  pedem  per  tibiam  excurrit.  In  inferiore  t andera  parte, 
qua  tibia  cum  pede  coniungitur,duae  funt  eminentia:  laterales,durae  ac  ofleae, quarum 
altera  interior  vocatur,  altera  exterior,  funtquepr  ocellus  ollium  tibiae,  & fibulas.  A-  f 
Malleoli,  riftoteles  arpvgeji  vocat, alii  <r(pu^i», quos fequuti Latini  M.alleolos  dixerunt , quia  mal-  Jtl> 
leuminftrumentum  fabrile  referunt, cum  ab  vtroq-,  latere  capitula  in  hoc  loco  pro- 
tuberent.Medici  vulgo  Talos  vocant,  vt  cum  in  fuppreflis  menfibus  venas  tali  aperire 
iubent.-led  errant, vt  iam  olim  quoque  Galenus  monuit, ante  cuius  tempora  hic  error 
exortus  ad  noftra  vfque  dimanauit.Nee  enim  hi  proceffiis  talum  conftituunt , fed  fub 
his  talus,fiue  aftragalus  latet,  tadlui,  & oculis,  obligamenta  & tendines  nequaquam 
feofferens.De  his  tradunt  Phyfiognomi,inuidos  eos  efle, quibus  multum  extant:  fe- 
gnes  autem  &:  pigros, quibus  fubfident,atq-,  hoc  veriflimum  efle  fignum  ac  infallibile 
produnt.  Tertia 


CoRfORis  Fabrica,  Lib.  I.  17 

- , Tertia  pars  (equitur  /Paruuspes,  qui  a tibia  incipiens,in  extremis  digitorum  apici-  paraus 

J'u  11  ^ bus  definit  &terminaturd/ocatur  Ariftoteli  jre&,vt  Latinis  quoque  Pes.  Platoni  swJV  pes. 
etx.Q&P  es  extimus  dicitur,  quemadmodumHippocratimodoa^^;^  dicebatur,  cui 
refpondet  fimilifq-,eftin  pluribus  pes  panius.Diuiditur  enim  funditer  in  tres  partes,  Vittifi» 
in  ^^/ov,wsS7R,5'‘<J1,>&:^<:6''tT^Axf’cluema^mo^i:immanus in ?tdvs' 
xi-tiAs^quae  partes  lingulas  lingulis  relpondent. 

g UiSlov  prima  pars  eft,  Ariftoteli  7nifva,Calcanens,Vo\\uci  Hinc  forte  nome 

S’  X habent  Perniones, tumores  hocloco  exorti  temporibus  frigidis.  Vocatur 

^ a,  communiter.11  Me7W7rt^i'ov, vel peTOTw^f,altera pars, poft  calcem,  vbiprimaolfium 
articulatio  incipit, quae  plantam  conftituunt*  Ariftoteli  eft  , aquotamenin 

duas  fecatur  partes, ‘/«/priora», quam  vocat,  neruofum:8ck  in  inferiorem,  to  <m%- 

k,  1.  Ku&ii,carneunil\la.mRufiuswQo?,DorfumpedisLauni:hznci<3faov$?royo?,Con<;auiimpe- 

<fo,Introdu6torius  vocat.Quibus  hasc  pars  interior, non  caua , led  ita  pleniufcula  eft, 
vt  lolum  toto  attingant  veftigio,P/4««  vocantur, & Ariftotele  voLente,  verfuti  lunt  ac  PUncL 
fraudulenti.Tertia  pars  Digitos  quinque  compledtitur,  qui  digitis  manuum  relpon- 

l,  1. 1. 1.  dent, quorum  quidem  nomina  funt,1  Pollex, pollici  proximus,  medius , medio  proximus , mini- 

7-8.9.  wmOmnium  vero  extremitates  vnguibus  munit2e,quaso'y^e?  Grasci  vocant,  & pli- 

,io.n.  caturam  habent,  Ariftoteli  y-d/j-TrUv  didlam , vbi  Icribit , pedum  digitos  novoY.oLiAmcv; 

elfe.Caeterum  conftant  ex  tribus  oi!ibus,totidemq-,  articulis  ne&untur,  vt  ex  hiftoria 
oifiumpatebit:vna  tamen  curuatura  eft,  quascasterismanifeftior  paulo,  .&  propter 
quam  fortafle  Philolophus  peovo> co-prau/?  appellauit. 

C AP  VT  VII. 

De  humani  corporis  figura,  & magnitudiw-tum  quo  paffo  bete fecundum 
atatemfexum,  regiones,  & morbos  differat. 

VI&imvs  ha&enusea  , quas  ad  partiumexternarum  appellationes  Ipedare  vide- 
bantur,a quibus  antequam  difcedamus, quae  tum  totius  corporis  figura  fit , ac 
magnitudojtum  lingularum  etiam  partium  rnuicem  proportio : 8c  qua  ratione  iuxta 
aetates, lexum,regiones, ac  morbos  differat,  intueamur.  Multae  enim  funt,  & extra,  & cc 
intra  corpus  figurarumipecies,fi  Hippocratfilib.de  veteri  Medicina , credimus , quae  cc 
inter  fele  quodad  affcdtiones  pertinet, tum  aegroto , tum  lano,  maximopere  dilferunt, cc 

cc 
cc 

Figara 

rito  dubitaripoteft.  Nam  qui  hominem  & adnaturae  leges  conformatum  ^uman! 

itr ^dyuvov appellant,fiue  quadratum , illi  quadratam  iam  figuram  humano  corpori  'crPons* 
alfignare  videntur. Qui  vero, quod  vmbilicum  videant  medium  elle  corporis,  ac  vel- 
uti  centrum, a quo  ad  extremitates  fiirlum  deorliimq-,  ,asquales  ducuntur  lineae,  cir- 
cularem figuram  tribuunt, fub  rotunda  comprehendere  videntur.  A t enim,  cum  illi 
truncum  tantum  corporis  intelligant,  hi  vero  male  conclufionem  inducant : relin- 
quitur,neutri  opinioni  fublcribenduin  elle.  Nec  enim  certe fimplex  figura  eft,(ed  ex 

C variis 


qusomnia(eodemprascipiente)noHeoportetquomododircrepent,  quo  caufas  Un- 
gulorum cognitas  probe  oblerues. 

Quaenam  aute  fit  Pioura  totius corporis,quadratane,  an  circularis,  aut  neutra,me- 


Ti glirarii 
torporis 
mutatio- 
nes qua- 
lum (cire 
referat. 


38  AdriAni  Spigelii  De  Hvmani 

variis  externarum  partium  figuris  compofita:  neque  nomen  vilius  figurat  efi: , quod 
huic  commode  tribuas,nifi forte  humanam  figuram  dicere  volueris»  quin  imo  haec 
ipfii  quoqi  determinari  neutiquampoteft»  cum  ad  arbitrium  voluntatemq;  cuiusli- 
ber,fingulis  quafi  temporum  momentis  mirifice  varietur,  eiufmodi mutationes 
ffctTKr/axs  appellauere,&.  eos  qui  fe  in  varias  hoc  padfo  figuras  commutant,  o-xpipctritfv 
Veteres  dixerunt.Re&e  ergo  concluditur, certam  figuram  humano  corpori  tribui  no 
polle, fedveluti  Promethea  in  omnes  efle  omnibus  momentis  variabilem.  Caeterum 
has  figuras, cum  in  aliis  plurimis  artibus, tum  vero  in  medica  ad  vnguem  nofle  itare- 
fert,vt  plane  iieceflarium  fit,non  tantum  ad  perfedfe  cognolcendos  morbos  , fed  & 
eorumdemeuentus  prudenter  praedicendos,& feliciter  curandos.  Adcognofcendosqui- 
dem  morbos, quod  luxata  ofla  fractave  non  aliter  fere  pateant,  quam  quia  figurari  illa 
membra, ad  quae  pertinent,vt  decet,non  poflint. Adpradicendum  vero  quantum  valear» 
exprefiit  fatis  Hippocrates  in  Prognofticis  , vbi  figuram  hominis  (ani  decumbentis 
defcribit,&  ex  aegrorum  decubitu  quid  fperandum  metuendum  ve  fit  docet.  In  cura- 
autem  luxationum,  & fracturarum,  quimedias  figuras  ignorauerit  partium  o- 
mnium,  omnium  doCtiflimorum  confenfufruftra  laborat.  Atq^  haecdefigura. 

Magnitudinem  quod  ipeCtat,  ea  triplex  eft,  pro  triplici  genere  dimenfionum  , lon- 
gitudine nempe, latitudine, & profunditate.  Hae  autem,  vel  in  debite  proportionati 
mediocritate  confidunt,  vel  ab  ipfa  declinant  in  excdTumaut  defeCtum,  qui  rurfus 
vel  maior,  vel  minor  efiepoteft.  Sed  vtanimo  perfeCte  comprehendantur  , ante  o- 
mnia  explicare  oportet, quae  magnitudo  homini  efle  foleat,fi  omnibus  numerisNatu- 
rae  legibus  fit  fatisfa£lum,vt  corpus  habeamus,ad  quod  veluti  ad  Polycleti  quandam 
ftatuam  caetera  omnia  expendantur.Sic  enim  nullo  negotio  intellexerimus , qui  lon- 
gus aut  breuis,qui  craflits  aut  gracilis, qui  latus  aut  anguftus  fit  vocandus.  T ale  au- 
tem hic  in  Europa  nojlra  aeftimabitur , quod  in  longitudine  quidem  fex  pedes  Geometri- 
cos conficit, in  latitudine  autem  & crafttie,  vnum  tantum  cum  tertia  parte : ab  hac  pro- 
portione qui  iam  declinant , Improportionati  dicentur.  Quamquam  non  ita  ftriCtis 
terminis  hic  ipfe  excefliis  defettufve  debeat  definiri,  quin  illi,  qui  parum  duntaxat  ab 
illa  exadfa  regula  diicedant,adhucproportionatorum  in  album  referantur.  Longus 
ergo  hac  ratione  erit, qui  fepre,aut  paulo  minus,pedes  conftituat  in  longitudine : cae- 
terum latitudine  &craflitie  conformis  optime  proportionato  corpori  fuerit.  Tamis 
contra, qui  a fex  pedibus  deficiat  in  longitudine,  incaeteris  dimenfionibus  corpori 
proportionato  reipondeat.  Cra/ifimiliter  funt,  quibus  cum  longitudo  debita  fit,  vt 
(ex  quidem  pedes  comprehendat-, tamen  diameter  latitudinis  plus, quam  vnum  con- 
ficiar.aut  ambitus  etiam, feu  circumferentia  thoracis, vel  infimi  ventris,  plures  quam 
tres  pedes  contineat, cum  i n propo  rtionato  corpore  tres  exadte  aequet,  ad-eoq;  aequa- 
lisfit  dimidia:  longitudini  totius  corporis.E-diuerfo  fihos  nondum  attingant, Graciles 
dicentur,  cuiufmodi Hippocrates  in  Epidemicis  <$§ivu$ktv;  appellar, &tabiadmo- 
dum  obnoxios  ftatuit.Caeterum  magnitudo  haec,  etfi  a nobis  fic  definita  fit,  quod  vt 
plurimum  talis  efle  foleat:  vfqueadeb  tamen  inaequalis  eft,vt  penes  aetatem,  fexum, 
regiones, & morbos, maxime  differat. 

BifFere-  lima<etam«fane,cumaliafitmagnitudoinfanti»aliapuero,  alia  adol-efcenti , alia. 

kujeni> 


Magnitu 
do  huma 
ni  cor- 
poris. 


Magni- 
tudopro- 
portio- 
nali cor 
poris. 

Longus 
qui  dica 
tur. 

T artius. 
Crajfus. 


Gracilis 


Corporis  Fabrica,  Lib.  1 i? 

iuueni,  atque  homini  iam  confiftentis  aetatis  , alia  denique  lenefcenti,  &:  decrepito.  tu  mi- 
enim  paruus  eft  , &breuis,  maior  puer,  adhuc  maior  adolefcens : iuuenis  verb,  gnmidl' 
aut  qui  confifientem  iam  atatem  attigit, non  modo  longior  ,fed&  corpulentior  eft  , qui- 
bus  non  fecus  atque  arborum  quamplurimis  accidit,quae  dum  tenellae  adhuc  firnt , in  cQd'1^ 
altum  affingunt  graciles, mox  vbi  logitudinem  debitam  nadfe  fuerint»,  in  truncum  i. 
abeunt  cratfiorem.  De  decrepitis reflat  dubkatio,  verumne  fit,  quod  a quibufdam  Aetate. 
ftarutum  effe  video,eorum  corpora  decrefcere,cum  ad  fenilem  aetatem  ptouehantur 
eofque<breuiores  (eipfis  fieri.  At  ego  breuiores  fieri  pernego,  graciliores  fieri  lubens 
largior.  Offa  eram, fecundum  quae  longitudo  corporis  exporrigitur  , cum  partes 
fint  durae  ac  folidae,nec  aetatisdiuturnitate , necmorbi  vilius  faeuitia  vnquam  immi- 
nuuntur. At  caro,  vt  ab  aliis  pluribus  caufis,fic  ab  aetate  facile  depafeitur  confumitur- 
que.Quod  fi  breuiores  effe  videantur  feipfis  iuueni  bus , leniores  fa£ti,id  ideo  acci- 
dere credendum  eft,  quod  articuli  omnes, tum  a mufculis  a caloris  inopia  tenfis,tum 
a ligamentis  ficcatis  & occallefcentibus  incuraantur.  Atq-,  hf  c caufa  eft, quam  propter 
diuinusolim  Hippocrates,  i.aphor^r.  Iuuentutem  in  corporis  longitudine  degere, 
liberale  & non  indecorum  pronunciarinat  feneclutem,inutile,&  deterius.  Cume- 
nim  proceri  antea  eflent, in  le  curuantur,faciliufq-,  fic  flexura  turpis  aduertitur,  diffi- 
ciliufq-,  toleratur. 

Sed  & variecas  magnitudinis  fecundum  sexum  aduertitur.  In  humano  enim  gene-  4- 
re, femina  fere  mafculo  minore  fl,cum  in  caeceris  animalibus  fit  maior.  Hoc  ino-  SexKm° 
mnibus  infedis  videre  eft,vt  in  pulice,  mufea : fed  & in  (anguineis  plerifque,  vt  in  vi- 
pera & ferpentibus.Caufa  eft, quod  feminas  in  brutis,vel  fetus,  vel  oua,  in  ventre  ge- 
ilare  debeant  vno  tempore  complura, vnde  corpus  maiufculum  requirebatur:  femi- 
na autem  in  humano  genere  cum  fingulos  gerat  fetus , nec  perpetuo  ventrem  ple- 
num habeat,minorem  quam  mas  ftaturam  nadaeft.  Qu in  Sc  cum  mulier  ad  parien- 
dos,&  educandos  tantum  liberos  nata  fit,  ad  quae  officia  magnitudo  corporis  nulla 
requirebatur,  Vir  expreflam  D e i conditoris  imaginem  referens,  ad  orbis  imperium, 
caeterorumq;  animalium  dominium  conditus  eft, quare  magnitudine  tum  animi, tum 
corporis  merito  praecellere  debuit.  Illud  etiam  praetereundum  non  eft,  inter  femi- 
nas Virgines  graciliores  fere  efle,quia  poft  congreffum  craffiores  euadunt,  venis  vm- 
uerfi  corporis  in  complexu  venereo  a calore  exagitato  dilatatis , id  quod  fpatio  vel  r- 
nius  diei  poft  coitum  ftatim  aduertere  licet. 

Quanta  vero  magnitudinis  varietas  fit  penes  Regiones,  perquam  bene  nos  docuit  F 
Hippocrates, in  libr.de  aere, aquis, & locis.  Summatim  enim  colligens , qnx  mul-  Re^,eneSi 
tis  dixerat  longe, fubiicit, pulchriora  , & maiora  omnia  in  Afia  , quam  Europa  na- 
fcuntur,idque  ob  temporum  anni  temperiem  fieri  credendum  eft.  Afia  enim  in  me- 
dio Solis  exortu  ad  auroram  fita,  a frigiditate , & caliditate  omni  excedente  remotior 
eft. forma, & magnitudine  corporis  perquam  inter  fe  differunt,  idq-,  propter 
temporu  maximas, &frequendflimas  mutationes.Sic  Dani, Batavi,  & Germali , v tplu- 
« rimu  magni  funt,ac  pulchri: Angli  ite  & Scoti, Galli  & Hijpani  cotra, magna  ex  parte  bre- 
ues;at  Itali  &c  Gmi  mediocris  flaturas.  Veneti  etiam  proceri,  & eleganti  flaturae  di- 
gnitate eminent, id  quod  Patritii  Nobilefque  docent,  qui  aborigines  funt , reliquum 

C a,  vulgus. 


Fjgm&i. 


4- 

Morbi. 


Anrwftra. 
itatis  ho- 
mines pri 
Jcis  mino- 
resJint. 


Oh  (er  na- 
tio. 


io  AdriAni  Spigelii  De  Hvmani 

vulgus, quod  ex  omnibus  orbis  partibus  confluxit, promifcuum  eft.  Hoc  loco  de  Tyg~ 
tnais  dicendum  erat,qui  'nfyt  mywos  didi, a ftatura,qua  vlnam non  excedunt. Verum 
ego  Poetarum  fabulas  efle  crediderim,  pro  quibus  tamen  Ariftoteles  minime  haberi 
vult,fed  veram  efle  hiftoriam  S.hift.animal.n.afleuerat.Ego  quo  minus  hoc  ftatuam, 
tum  authoritate primum  dodtiflimi  Strabonis  i.  Geograph.  coa&us  fum , tum  potifl- 
fnnum  nunc  moueor,quod  noftro  tempore,  quo  nulla  mundi  pars  eft,  quam  nauta- 
rum induftria  non  perluftrarit, nihil  tamen  vnquam  fimile  aut  vifum  cft,aut  auditum. 
Accedit  quodFrancifcus  AluaresLufitanus,qui  ea  ipfa  loca  peragrauit,  circa  qux  A- 
riftoteles  Pygmaeos  efle  fcnbit , nempe  per  quae  Nilus  in  AEgyptum  fluit, nullibi  ta- 
men tam  paruam  gentem  a fe  confpe£tam  tradidit,  fed  populum  efle  mediocris  flatu- 
rae, de  AEthiopes  tradit. 

Tandem  & Morbi  corporis  magnitudinem  variant,  cum  vifi  flnt,  quos  febris  quar- 
tana in  gigantaeam  molem  erexit.nec  credo  quifquam  eft,  qui  ignoret  hiftoriam  An- 
tonii Antverpienfis,qui  noftra  adhuc  aetate  vixit,&  cum  pufillus  admodumque  debi- 
lis in  lucem  prodiiflet,illico  puter  ex  morbo  in  maximum  gigantem  euafit.  Huiufino- 
di  tales  a Graecis  cntr^cm^oi  vocantur,  in  quibus  latet  vitium,quod  prodigioflim  aug- 
mentum,cum  immatura  morte  accerflt.Fuit  enim  Salamine  Eutheminis  filius,  quiin 
tres  cubitos  intra  triennium  adoleuit.  Sed  homo  inceflu  tardus,fenfu  hebes;  puber 
pofteafa<5tus,fubita  membrorum  contractione  abfumptus  eft,  vt  narrat  Plinius.  Eo- 
dem modo,nec  adhuc  pubertatem  attingens  Cornelii  Taciti,  nobilis  hiftorici.  Equi- 
tisque Romani  filius,  diem  fuum  mifere  obiit.  E diuerfo  & Nanos  fieri  nonnunquam 
ex  morbis  compertum  eft,  quoties  fnperiores  partes  ad  iuftum  augmentum  perueni- 
unt.-brachia  vero, & crura, tenera  &paruamanenr,  quemadmodum  in  luxationibus 
non  reftitutis  (olet  accidere. 

Ab  his  antequam  difcedamus,  operxpretium  eft  inquirere, verumne  fit',  quod  a 
nonnullis  creditur, Veterum  corpora  noftris  multo  maiora  fuifle,  fenfimq;  homines 
decrefcere.HabcmusenimHomerilocum,aliorumq;Vatum,qui  de  breuiorihac  fta- 
tura  conqueruntur, ad  quem  allufitluuenalisPoetajSatyraij.cum  inquit. 

Nam  genus  hoc  vino  tam  decrefcebat  Homero, 

Terra  malos  homines  nunc  educat, at^pufillos. 

Et  profe<fto,fi  qua  fides  hiftoriis  c(k,corpus  Orejlis,  quod  oraculi  iuflu  ex  terra  effoflum, 
feptem  cubitorum  fuifle  creditur, qui  apud  Romanos  p'edes  conficiunt,tefte  A.  Gel- 
lio duodecim, cum  quadrante.Quin  imo  in  Creta  quoque,Plinio  fcribente, terrae  mo- 
tu rupto  monte  inuentum  eft  corpus  quadraginta  feptem  cubitorum,  id  quod  alii  Cu- 
rionis,alii  Oeti  fuifle  cxiftimarunt.In  hac  re,vt  antea  ftatui,  fic  puto  nunc  credendum 
efle, determinatam  humano  generi  magnitudinem  exatte  non  efle  , fed  ipfam  pro  as- 
tate,morbo,fexu,&  imprimis  regione  plurimum  differre.  Quamobrem  crediderim 
Graecosolim  maiores  fuifle, fed  coloniis  in  Graeciam  dudtis , cum  aliis  commixtos  e£ 
fe,&  fic  minores  fibiipfispofteavifos  fuifle.  Nam&  egomemini,in  Batauia longio- 
res multb fuifle homines,acproceriorisftaturx,  quam  nunc  funt,  quod  ob  continua 
haec  bella,quaeBatauigerurir,plurimaequafi  coloniae  du<ftae>  maximeqi  gens  iliacum 
exteris  commixta  fuerit*  Caeterum , quae  de  Oreftis  corpore  referuntur,  & praefer- 


XI 


Corporis  Fabrica,  Lib.  I. 

tim  dc  illo  in  Creta  reperto, aut  fabulola  illa  funt,aut  fi  quid  veritatis  in  le  continen  t, 
monftrofagiganteaque.nec  non  rara  admodum  fuere.  Qqodfiquis  Pliniumetiam  obieBw. 
obiiciat,qui  experientia  edodus, filios  parentibus  breuio res  femper  efleinuenit,  il- 
li contra  noftram  opponimus,quae  nos  docuit,contrarium  laepe  verum  efie , adeoque 
atauorum  auorumque  longitudinem  in  nepotes  migrare  '■>  filios  etiam  fepe  parenti- 
bus proceriores  efie. 

C A P V T VIII* 

De  Figura , & Magnitudine  Capitis  jartiumt^  in  eo  contentarum » 

SEd  accedamus  nunc  ad  fingularum  partium  figuram, & magnitudinem  : deinde 
quam  inuicem  proportionem  habeant  intueamur. Capiemus  autem  merito  a Ca- 
pite initium,  quod  in  fummo  loco  politum, & nobilillimum  eft,  & maxime  oculis  no- 
ftrisobuium. 

Capvt  ergo  cum  naturalemJ?{wr4Wi  obtinet, Galeno  tefte,Spheram  refert, ledob-  Figura, 
longam,deprefiis  vtrinq-,  modice  iuxta  tempora  lateribus.  Cum  autem  magnitudinem 
legitimam  obleruat,lextam  totius  corporis  partem  longitudine  fua,quae  ab  extremo 
mento, ad  lummum  vlq;  verticem  eft, conficit.Vrvero  8c  partes  ipfius  inter  leconlen- 
tiant,quatuora:qualcs  lineas  requirit.Priw4eft,quamfacieilineam  vocabimus,  & ab 
imo  mento  ad  fupremam  frontem  pertingit.  Alteraefc,  quam  occipitis  dicemus,  &a 
vertice,vlque  ad  colli  primam  vertebram  ducitur.  Tertia  eft  frontis , ab  vno  tempo- 
rum ad  alterum  excurrens.  Quarta  denique,abimaaure,  (quo  loco  procelfusfunt 
mammillares,)ad  lyncipitis  elatiorem  partem  perduda.  Hae  quatuor  linea:  fi  aequales 
inuicem  fmt,Caputproportionatum  vocetur  ifinad  inaequalitatem  quandam  declina- 
uerint,tantumaiufta  & naturali  conftitutione  ab  efie,  quantum  ad  hanc  acceflerint 
propius, dicantur.Si  enim  ex  his  lineis,ea  quae  faciei  eft, longior  fuerit.  Caput  Longum  Caput 
dicetur:finbreuior,6ra«/«.Si  frontis  linea  longior  cteteris , caput  Latum  erit:  fi  occipi-  g 
tii,caput  Acuminatum.  Si  omnes  squales,  Rotundum,  8c  Naturale  ■,  fi  omnes  inaequales  Latum_ 
erunt,aut  quaedam, &plures, orietur  illa  capitis  forma,  quam  Qot-lv  vocant  Hippo-  Acumi- 
crates ,&  Galenus.  Sunt  igitur  capita  quaedam  longa,quaedam  lata,  alia  acuminata,  a-  natum. 
liarotunda,aIia<?>o!«.Taliaaiitemfiunt,velratione  regionum,  vel  vidus, aut  aliorum  Rotunda. 
accidentium.Et  ratione  quidem  regionum,o\\m  longa  capita  habebant  Macrocephali  Capitis 
propterea  didi,qui  tefte  Hippocrate, Iib.de  aere,aquis,&  locis, falciis  infantum  ca-  propor- 
pita nimium  ftringebanr.  Lata  hodie,  vt  audio,  habent  Molcovitae,quod infantibus  uo  varl‘ 
arte  faciem  explanent,ad  omnia  fiedi  in  tenera  aetate  aptifiimam.  Rotundam  habent  at’  ^ncs 
Antverpienlesunagnaex  parte  Bruxellenles  etiam  puellae, nifi  quod acuminatius his  legione. 
fit  mentum.  Alta  capita, & acuminata  habent  Genuenfesfere,&  Belgae,  a faiciis  fimi- 
liter,quibus  infantes  nimium  ftringunt.Germam  fere  breue  caput  obtinent  , quod 
dorfblemperincunisincumbant.  Ratione  Vittux,  olim  meminit  Hippocrates  quoq;  x- 

capitum  oblongorum, qua:  dicit  talia  fieri  ruv  a ratione  vidus , qua  vte- 

bantur  admodum  tenui,  vnde  temporalibus  mufculis  exfiecatis,  caua  fiebant  tempo- 
ia,ficqi  longiora  videbantur, proportionatacapitislatitudine  decedente. 


COL- 


11 


Collifi- 

gura. 

Longitu- 

do. 

Latitu- 
do. , 

Periphe- 

ria. 

Collum 
tenuo  & 
crajfum. 


Thora- 
cis figu- 
ra. 

Magni- 

tudo. 


Adsuani  Sfigelii  De  Hvmaki 

C o l i v m,  fi  quis  naturalem  eius  figuram  defideret, teres  eft : fed  magnitudinem  non 
vbiqueobleruatarqualem.  Nam  quod  ad  Longitudinem , anterior  cius  pars  , qute  a 
mento  ad  iugulumpertingit,quatuor  Geometricas  vncias  continet  : potterior,  a fine 
occipitii,  ad  primam  vlque  thoracis  vertebram,tres:  at  laterales  partes  , ab  aure  in- 
fima,ad  fummum  vlque  humerum,fere  leptem  vncias  conficiunt.  Latitudo  colli , fiue 
Diameter  , quatuorvnciarumeft  : at Peripberia,  fiue  circumferentia,  pedis  vnius. 
Ex  his  facile  intelligitur,  quod  collum  tenue  aut  crajfum  dicatur  apud  Hippocratem, 
in  quo  elegans  locus  eft  6.  epid.  ledti.  vbi  de  iis  , qui  fiunt , fiue  caput  habent 
acutum, diflercns:fiquidem,inquit, validam  obtineant  ceruicem,  robufti  erunt , cum 
alids,tum  prateipue  in  offibus.  Prudentifiime  vero  diuinus  Vir,  vtetetera,  id  addidit, 
cum  quales  funt  colli  vertebra;, tales  Sc  thoracis, & lumborum,  & offis  lacri , merito 
efie  confueuerint.Quibus  igitur  colli  vertebra;  crafire,  iis  quoque  & lumborum  , &: 
thoracis  craffie  cfle  debent, reliquaque  offia  omnia , nifi  natura  monftrofi  aliquid  pa- 
rere cupierit. Rurfum  cum  caeterae  partes  omnes  offium  magnitudini  relpondeant, ita 
vtmulculi  magni  fint,  quo  magnis  offibus  mouendoeflepoffint  : & vente  magnae, 
atque  arteriae,  &nerui  denique  vt  magnis  mufculis  alimentum  fufficiens,  calorem 
debitum,  Sc  animalem  Ipiritum  abundantem  tranfportent : profedto  redte  conclu- 
ditur , eos  qui  validam  ceruicem  obtinent,  robuftos efle,  quia  mulculos  magnos 
validolque  acceperunt.  Meminitautem  Hippocrates  potius  colli  , quam  alterius 
partis,  ex  qua  robur  colligatur  , quod  collum  ex  iis  fit,  quae  maximi  vifui  fe  offe- 
runt j ligna  autem  lemper  manifeftiffimaefte  debeant.  Hinc  patet  clara  expolitio 
alterius  loci,  qui  apud  eundem  Hippocratem  habetur  , lexta  epidem.  fedl.  lexto, 
vbi  Offium,  inquit,  naturam  ex  capite  colligere  oportet,  deinde  neruorum  , Sc  ve- 
narum , Sc  carnium , Sc  aliorum  humorum, & fupernorum , Sc  infernorum.  Opor- 
tet enim  hanc  lentendam  de  proportionatis  intelligere  , Sc  in  quib-us  omnia  libi 
relpondent.  Magnum  enim  caput,  magnam  ceruicem  requirit,  vt  tuto  luftentetur. 
Ceruix  magna, magnum  thoracem,  &hic  reliquas  partes  maiores  defiderat  : itavt 
capitis  magnitudinem, aut  paruitatem,  exterae  partes  omnes  fequantur  , fiquidem 
natura  proportionis  leges  obferuet. 

C A P V T IX. 

De  Figura,  & CMagnitudine  Thoracis,  ac  Mam- 
millarum^ 

THorax,  fiue  Medius  venter , figuram  oualem  obtinet.  Parte  enim  fuperiore, 
qua  ceruicem  tangit , anguftior  eft:  inferiore,  qua  infimum  ventrem  , latior: 
anterius  vero  in  pedtore  , & pofterius  circa  dorlum  , depreffior.  Magnitudi- 
nis autem  ipfius  hsec  eft  ratio  , fi  naturalis  fit.  Pettus,  quod  a iugulo  incipit, 
Sc  in  mucronata  cartilagine  terminatur, odio  vncias  Geometricas  conficit.  Dorfium-, 


Corporis  Fabrica,  Lib.  I.  23 

a prima  thoracis  vertebra,  ad  duodecimas  finem,  fiue  ad  primas  lumborum  initium 
pertinens,pedemGeometricum,vnciamquevnam  obtinet: ita  vt pedtus  dorfo  quin- 
que vnciis  fit  bvenuxs.Laterafi  clauiculis  ad  extremum  thoracis  excurrunt , vbi  men- 
do(ae  coftas  finiunt,  vnciafque  nouem  cum  dimidia  habent.  Peripheria  autem  thora- 
cis,duorum  pedum  Geometricorum  eft,  duarumque  vnciarum.  Si  fpiritum  reddis, 
vnavnciaangufiatur : fi  accipias,  duabus  dilatatur.  Hasc  proportio  naturalis  eft : mu- 
tari  tamen  (aepe  (olet,  tum  a natura  ip(a  , tum  a caufis  internis;  quandoque  etiam  C^^tur 
ab  arte, & extriniecus  incidentibus.  A natura  quidem , cum  mala  conformatio  fit  propor!l3 
in  vteto-, a caufis  internis,  cum  a deftillatione  &tgibboCitas:abarte  denique,  cuminfan-  7 horaeis. 
tibuspedtus  nimium  fafciisconftringitur.  Sunt  enim  cum  alia  recens  natorum  offa, 
tum  imprimis  coftae  thoracis, admodum  teneras  8c  flexibiles,vt  ipfis  quamcunq;  velis 
figuram  facillime  largiaris.Quanto  autem  (anitatis  ac  vitae  dilpendio  plasrasq;  matres 
infantum  fuorum  pedtora  anguftent,  imprimis  Anglia  edocebit,  regio,  quas  peruer- 
fam  hanc  fafciandi  rationem  vtplurimum  (equitur, quo  fit  vt  maxima  hominum  pars, 
tabe  & deftillationibus  ibi  conficiatur.Ineptum  etiam  eft,&  vitra  fidem  perniciofum 
illud  ftudium,quod  fere  Virgines  adhibent,  vt  rnnceas  videantur,  loris , 8c  mortifero  Prn,c,°- 
artificio pedtus  in  anguftias  cogentes, ignara.  (e  anguftando  thoracem , ianuam  tabi, 
marcorique  aperire.  Quibus  enim  (tridtior  eft  thorax,  ii  (anguinis  (puto,  &deftil-  fungere 
lationibus, partiumq;  in  thorace  contentarum  inflammationibus  neceffario  reddun-  infanta 
tur  opportuni,cum  pulmones  talibus  maxime  incalefcant.  Nam  cum  reliquum  cor-  Thorace 
pus  proportionem  fiiam  , debitamq;  magnitudinem  retineat;  thorax  autem  angu- 
ftior  fiat, plus  (anguinis  circa  pedtus  colligitur  , quam  aut  idem  digerere,  autaleie 
poffirpropellere  , vnde  in  cauitatibus  illis  ftabulans  (prasfertim  vero  Venas  arterio- 
fas,&  Arterias  venofae)  in multorum  morborum  cautam  degenerat.  Accedit, thora- 
cem ipfiim compreffixra  multo  imbecilliorem  fieri,  vnde  (anguis  calidior  eo  afflu- 
ens,vel  ibi  haerens, acrior  redditus  , facillime  va(a  erodit,  neque  fe  defendere  natu- 
ra iam  amplius  poteft.Hinc  non  immerito  tales  (alse  ridentur  a Terentio  in  Eunucho, 
dum  fic  inquit: 

Haud fimilis  virgo  esi  virginum  nofirarum-.quas  matres fiudent 
Bemifiis  humeris  eJfe,vintto  pedore,  vt  graciles fient. 

Si  qua  eCl  habitior  paulo, pugilem  effe  aiunt, deducunt  cibum , 

7 amet  fi  bona  esi  natura, reddunt  curuatura  iunceas. 

Mihi  ergo  earum  gentium  confiietudo  cumprimis  arridet,  ( qua  & Veneriis  ob(erua- 
ri  cernimus) quas  latum  potius, quam  anguftum  pedtus;craffum,  quam  tenue  exoptat, 

8c  propterea  infantum  thoracemffeui  falcia  inuoluit  magis,  quam  ftringir. 

Inpedtorefitasfiint  Mamma,  quas  ratione  (exus,  & astatis, maxime  differunt, item  Mamma 
ratione  morborum,aliorumque  accidentiumcorporis.  In  Viris  enim  non  attollun-  ruilllTU~ 
tur,quod  glandulas  vix  habeantffn  globiinftar  decenterprominent.  Vir - Sn“u^°' 

ginibus  etiam,  antequam  ad  pubertatem  accedant,  vix  praeter  papillas  aliquid  compa- 
ret; at  vero  cum  aptas  conceptui fiunt,(enfim  excrelcunr.  Vetulis  8c extenuatis,  ob- 
longae fiunt , turpiterque  dependent , abfumpds  cum  pinguedine  glandulis,  (olaque 
cuterefta  me-.pwguibm  contra  turgent,  & quandoque  in  infignem  molem  afcendunr. 

t Multe- 


*4  AdriAni  Spigelii  De  Hvmani 

Mulieribus  etiamvcntre  gerentibus , incrementa  fume  n te  fas  tu,  & cum  hocvtero,  fenfim 
augentur, vt  partus  tempore  inflante  fatis  fumidae  videantur.  Quamobrem  qui  mam- 
marum decentem  magnitudinem  (cire  voluerit  , Virgines  afpiciat  adultae  aetatis,  8c  quae 
corpus  habeant  flaturae  decentis,  his  enim  attolli  in  eamfolent  magnitudinem  , vt 
manufua  commode  vndiq1,  tegantur.  Ab  hac  quae  difcedunt  , maiores,  vel  minores 
G}na.  nu-  Jicemur, prout  ad  excefTum,  vel  defe&um  decbnent.  Atque  haec  Medico  prudenti 
diligenter  eonfideranda  funt,vel  ideo,vt  mdicium  accuratum  de  nutrice  bona  ferat, 
cum  monente  Mofchione  , mediocres  mammae  in  bona  nutrice  femper  eligendae 
firtt. Grandes  enim  y\ac  copiofum  non  generant, eodem  auCfcore : parua  autem  frigidita- 
tem denotant,&:  fterilesfaeminas,vt  vitari  debeant  tales  ab  iis,  qui  coniugium  libe- 
rorum procreandorum  gratia  fuiciptunt. 

Papilla-  Papilla,  ipfum  quafi  centrum  mammarum  conflituunt,admodumque  &ipfe  va- 
rum ma-  riant.Virgimbus  enim  leniter  prominent,  & fragae  inflar  rubent:  lattantibusy  obfu- 
gnitudo.  Bionem  infantis  ex(eruntur,&  liuent:  effatis  , oblongae  fiunt , nigricantque.  Has 
iubet  inlpicere  Hippocrates,6.epidem.ledt.j.fide  vteri  affe&ibus  indicare  velimus- 
Si  enim  papillae, & quod  in  iis  rubet, pallefcat,morbofum  eft, inquit,  ccyfitov,  fiueeon- 
ceptaculum,  & vterus. 


Vmbili- 
cm  cen- 
trum imi 
'ventres. 
Magni- 
tudo imi 
ventris. 

A quibus 

caufis 

proportio 

'varietur. 

Nota. 


CAPVT  X 

De  proportione  Infimi  ventris , & Pudendorum  vtriufifefixus.. 

INfimvs  venter,  qui  naturalem  debitamque  feruatproportionem,  Vmbilicumha- 
bet  in  ipfoviedio  velutkentrum, aequaliter  ab  omnibus  extremis  diftantem.  Eadem  e- 
nim  longitudo  ett,tk  quidem  fex  vnciarum,ab  ipfo  ad  vfque  mucronatam  cartilaginem 
furfumjad  pubisofla  deorfurmad  lumborum, atque  ollium  ilium  extrema,  verfusla- 
tera.  Veriphena  autem,  (eu  totus  ambitus  , duos  Geometricos  pedes  cum  duabus  vn- 
ciis,adeoque  vncias  viginti  (ex  efficit : at  diameter,  quae  ab  vmbilico  ad  dorfum  duci- 
tur,praeter  propter  nouem, vel  decem. Caeterum  haec  proportio  magnitudinis  diucr- 
fimode  variatur  a caufis, tum  naturaliter,tum  praeter  naturam  incidentibus.  Secun- 
ditm  naturam  quidem, vt  acibo,&poTu,afaetuin  vtero  contento,  a nimia  pinguedi- 
ne. A caufis  pr  ater  natura  inftitutum  accidentibus, vt  flatibus,  in  tympanitide  ; aqua, 
in  afeite:  tumore,  in  lienis  affectibus.  Contra  quandoque  venter  atrenuatur  inine- 
dia,in  alui  fluxibus  diuturnis, aut  vehementibus,  in  quibus  ita  decrefcit  faepe  nume- 
ro,vttumorem  illum  circa  vmbilicum,de  quo  diximus.  Venter  deperdat,  Ataddor- 
fumveluti retractus  videatur,  id  quodfepiffimeconfueuit  fieri  a fuperpurgationi- 
bus, longis  item  diarrhaeis , & dyienteria.  Atque  in  talibus  caute  omnino  agendum 
eft  cum  purgantibus, quandoquidem  facillime  laedantur  ,<&  exfoluantur.  Liberius 
validillima  quaeque  offeruntur, fi  vel  morbus,  aut  natura  aegri  requirat,  iis,qui  ven- 
trem mediocriter  protuberantem  habent.Et  huc  refpexille  puto  admirabilem  Hip- 
pocratem,cum  lib.de  veteri  Medie,  circa  finem,  Medico  prudenti  cognoffendas,  & 
confiderandas  effe  inquit^iA/^/^scg^Y,  nfi\  ffoyyvAxt,  ventres  longos,&  teretes.  Ex 
figurarum  enim  inlpe&ionecognofcimus  prompte,  qui  apti  fintad  helleborum,& 

alia 


Corporis  Fabrica,  Lib.  L 

alia  generofiora  purgantia  affumenda.  Quibus  enim  partes  in  abdomine  contentae 
fortes  funtjbeneq',  conftitutae , tuto  purgari  potiunt-, quibus  contra  tenues,  periculo- 
ie  medicamenta  accipiunt.Et  hoc  illud  quoque  eft,quod  aphoriftno  trigefimoquinto 
fecundse  fedionis  legimus, melius  efie  in  omni  morbo, partes  circa  vmbilicum  & pe- 
dhnem  crafiitudinem  habere:  at  vehementem  tenuitatem  & eliquationem  prauam 
efie.Periculofam  enim  vel  ad  infirmas  purgationes  exiftere.  Mulieres  quae  amplo  valde 
funtventre,admodumqueprotuberanre,vt  venter  ad  coxas  dilabatur, ineptae  funtad 
conceptionem.Hisenim  vteri  os  a pinguedine  omenti, ex  5.aphor_46.  comprimitur,. 
&fteriles  fiunt, nec  priufquam  attenuentur, concipiunt.  Paruusventer  ab  Ariftoteleim 
phyfiogn.  inter  primaria  loca,ex  quibus  fapientiae  decor  in  homine  apparet,  refertur. 

Apud  alios  venter  cauus,& exfu£tus,inmdmn  denotat,& fordidum ; rotundus , fiue  potius 
teres, fobrium:/owg*«,{egnem  & voracem : pro?«i«rKi,fomniculofum,'pigrum,&:flupi- 
durmquibus  autem  admodumpwwbentMnterfalaciflimos  referuntur. 

iPvdend or vm  quoq-,  in  vtroq-,  fexu  proportio  tenenda  eft,vt  de  fterilitate,vel  f<j-  Pudendo 
cunditate  iudicium  fit  clarum.  Atque  vt  a Virili  initium  ducam,  vbi  id  eredum  eft , in  rum  1Mn- 
homine  statis  adultae,  fexvncias  obtinet  in  longitudine , quatuor  in  ambitu.  Ce  uperi-  !ia'"Pr°- 
phcria..Maior  mentula, vuluam  potius  replet  magnitudine,  quam  vterum  faecundo  fe- 
mine„Eft  etiam  ineptior  ad  Venerem.quam  neq-,  animofe  aggreditur  , nec  diu  fufti-  meatnU. 
net,vidis  pondere  mufculis,qui  rigidam  haftam  tenent.  Parita  contra  , & falacior  Pam* 
cft,&faecundtor,quia titillando  ceruicem  vteri , magis proledat feminarum  femen,  tentui». 
&diutiflime  pugnam  perfert.  Efl  & aliud  incommodum,  quod  longa  mentula  fecii  obfer- 
trahit,cum  fceminas  vterinae  fuffocationi  obnoxias  reddat, quod  ligamenta  vteri,cer-  u.uio. 
uicem nimium  in  coitu  elongando, admodum  laxet. 

Pvdendi  mvliebris proportionem,pLerumqueaborelicet  defumere.  Quibus  Puden- 
enim  os,& oculi  magni  funt,iis  quoque  amplum  eft  pudendum:  obferuatumque  eft  a llor;i,n 
me  multiplici  experientia-, omnibus  crafiis,  & pinguibus,mammafque,  & ventrem 
amplum  habentibus, amplas  quoque  efie  vuluas.  Contra,  quibus  mammae  depreffie,  pr0p0l._ 
autparuatjos quoque paruum,mentumqueacutum,&labiaparuafunt,  ftridam  efie,  do. 
&anguftiorcm  vuluam. Quibus ftrida ergo  fiint  genitalia  , viros  quidem  deledant  Obler- 
magisjat  pariunt  facilius  quibus  funt  ampla.  C te  te  rum  narrat  Confaluus  Ouiedus  in  U-mo- 
hiftoria  Indica , Vrabenfesfoeminas  vuluam  habere  anguftiilimam , vt  aegerrime  vi- 
ros admittant,quod  ipfis  tamen , puto  , arte  potius , quam  naturae  beneficio  con  tin- 
git,cum  fciam  duabus  maxime  rebus  incumbere  ,paruis  puta  mammis,  nec  penden- 
tibus^ angufto  pudendo.  Nec  mirum  id  cuiquam  videatur,  cum  in  hifce  quoque 
regionibus  familiare  id  admodum  fit  fcortis  noftris,  vt  artepeflariifque  adftringen- 
tibus,ceruicem  vterinam  fibi  reddant  anguftiorem.  Has  matronae  nonnunquam  et- 
iam honeftaeimitantur,cum  mariti  ex  lupanari  redeuntes,  de  coniugum  laxis  geni- 
talibus conqueruntur,quas  ftri&as  alibi  inuenerint , ignarae  in  quae  pericula  fe  con- 
iieiant,cum  menftruofanguini  primum  viam,deindefa:tuiianuam  claudant , &fe- 
ipfas  demum  in  mortem  praecipitent,  quodfiepe  cum  mortuo,  ob  anguftiam  exitus, 
faetu,fimul  ipfie  mifere  animam  exfpirare  cogantur.  Et  haec  pericula  maxime  euenif- 
fe  iis  vidimus,  quae  cum  alias  ftridam  haberent  vuluam  , in  gratiam  mariti  angu- 

D ftiorem 


i6  Adju  Spic.  De  Hvm.  Cork  Fab.  Lib.  L’ 

ftiorem  arte  reddiderunt : fed  miferae,  inepti  & temerarii  confilii  infelices  pce- 
nas  capite  tandem  luerunt  , & voluptatem  mariti  improbam,  trifti  amaritudine 
condierunt.. 

C A P V T XL 

De  mutua  Artuum  inter  fe proportione* 

Propor-  T>  Estant  a r t v s,fiue  Manus, & Pedes,qu£  hanc  inter  (e  proportionem  habent», 
tioarrwu.  lvyt quibus  longi  funt pedes,  iis  quoq;  brachia, fiue  manus fint longiores.  Dextrae 
tamen  partis  artus, fiue  manus  fint,  fiue  pedes  , finiftris  femper  robuftioresfunt  , & 
crafliores,quod  folet  contingere  ob  exercitia,  & motum  corporis  , quat  magis  dex- 
rra,quam  finiftra  parte  perficiuntur.  Hinc  contra  fit,  v t iis  finiftrae  partes  craffiores 
fint,qui  lasua  vtuntur,&ambidextri  funt. Frater  naturam  tamen  hae  partes  quoque  crafi» 
fiores  fieri  poliunt, vt  in  tumoribus:  vel  tenuiores  , fi  impediatur  alimenti  fulficiens 
affluxus,vtin  luxatis  non  reftitutisfiepe  contingit , maxime  fi  ipfis  adhuc  pueris  aut 
adolefcentibus  hoc  malum  eueniat.  Pedes  ergo  Sc  brachtain  corpore  proportiona- 
to  atqualia  funt : hoc  eft,  tanta  eft  longitudo  ab  ofle  pubis , ad  calcanei  vfque  extre- 
snum, quanta  ab  ala, vfque  ad  medii  digiti  extremum  apicem.  At  quanta  pedum  lon- 
gitudo eft, tanta  quoque  trunci  efle  folet,  fiue  firperiorum  partium , vr  Ariftoteles  lo- 
quitur,.hoc eft, diftantia  inter ofta pubis,  & capitis  fupremum  verticem.  Quarnob- 
lemcrusproportionaticorporif , tres  continebit  pedes,  cum  totum  corpus  fex  conficiat, 
vtfuperius  didfum  eft. Si  confueta  menfitra  efferre  libeat,trigintafex  vncias  Geome- 
tricas dicemus . Abhacmenfura  qui  deficient,  aut  excedent , breuiora,autlongiora 
Obfer-  crura  habebunt.  'Notandum  autem  corollarii  loco  hic  eft,  obferuatum  a me  multi- 
cio* plici  efte  experientia , eos  quilongos  habent  pedes , vtplurimum  aluo  efle  fluentiores. 

Obferuandumque  propterea  id  diligentius  eft,  vt  cautiores  fimus  inpras- 
ferrbendis  purgantibus, nec  validiora  talibus  offeramus, quos 
facile  in  pericula  comicere  pofi 
fumus. 


Finis  Libri  Primi, 


ADRIANI  SPIGELII 

BRVXELLENSIS, 

DE  H V MANI  CORPO- 

ris  FABRICA» 

Liber  Secundus. 

Qui  ofsiutn  hiftoriam  proponit. 

CAPVT  PRIMVM. 

Ofiis  naturam?  vfus?  & differentias  explicat * 

Actinvs  externas  humani  corporis  partes  perlequuti  fu-  'Ordmk 
mus, earumq;appellationes,figuram,ac magnitudinem  expo-  tuti». 
fuimus,  vtconfufa  primum  ac  communi  quadam  omniupar~ 
tium  habita  cognitione,  diftin&iorem  poftea,  ac  definita  ani- 
mo facilius  comprehendamus.  Cum  ergo  iam  de  iis  partibus 
nobis  agendum  fit, quas  citra  difledtionem  in  eonlpedfcum  non. 
veniunt,  vt  methodo  progrediamur, initium  ab  oifibus  fume- 
dum  duximus.Quemadmodum  enim  totius  corporis , omni- 
umquepartiumbafisipfafunt,  ita  quoquelolida:  in  anatomicis  eruditionis  primum 
ac  maxime  pnEcipuum  fundamentum  merito  ab  omnibus  lapientibus  habentur» 

Quod  fi  pro  aliis  fcientiis  facilius  capeflendis,  locorum  atq°,  imaginum  beiieficio,fub-  ofwm 
fidium  fluxas  memoriae  quaerimus-,  mihi  certe  in  hoc  difledtionum  Audio  maxime  eni-  cogniti» 
tendum  videtur,  vt  in  tanta  partium  varietate , aliquod  auxilium  eidem  inueniamus» 

Nec  vero  melius  meo  inuenietur  iudicio  Oiiibus  , quae  pro  locis  artificiofis  quam 
aptiflime  nobis  leruire  queunt, cum  plaeralque  diflecandas  partes  , aut  annexas  fibi 
habeant,aut  certe  intra  Ale  coerceant , vtnihil  promptius  fit  addilcere,  vndeinci- 
piant,  quo  tendant,  vbidefinant , qua  figura,  ac  magnitudine  lingulae  partes  fint 
praeditae, quam  illi,  qui  perfectam  ollium  cognitionem  fideliter  animo  fuo  comple- 

D i xus 


Os. 


Offis  de- 
finitio. 

Partes 

corporis 

duplices. 


Similares 
paries  re- 
Bluscon- 
fimiles 
diceren- 
tur. 


18  AdiuAni  Spigelii  De  Hvmani 

xus  fuerit.  Nam  quod  in  tentoriis  praeftant  pali , in  sedibus  parietes,  id  nimirum  in 
animalibus  offium  fubftantia  eft.  Ad  horum  enim  imitationem, Galeno  docente, i.  de 
Anat.admin.  i.caetera  quteque  in  animante  effingi  mutarique  fblent,  vtficalua- 
riaquidemrotundafit,  cerebrum  quoque  neceffario  tale  fiat;  8c  fi  oblonga,  talem 
quoque  figuram  huic  ipii  animali  cerebrum  induat.Iam  vero  fi  maxillae  paruae.facief- 
quetota  exiftat  rotundior, neceflario  quoque  ipfbrum  mufculi  protinus  parui  erunt: 
aut  fi  longae, longa  ftatim  eiufmodi  animali  tota  erit  facies, eiufque  mufculi  tales  com- 
parebunr.  Quamobrem  profecto  non  folum  ad  apprehendendam  caeterarum  par- 
tium naturam, fed  etiam  ad  retinendam  felicius,  abfolutam  offium  dodtrinam  csereris 
omnibus  praemittere,neceffarium  videtur.  Antequam  tamen  ad  fingulorum  hifto- 
riam  accingamur,  nonnulla  in  genere  de  offibusconfiderabimus  , imprimis  quid 
ipfum  Os  fit,quosvfuspraeftet,& quas  habeat  differentias.  Os  ergo, Graecis  o&av , & 
contrade  i ?5v  dicitur,  vnde  & Latini  luam  fortafie  mutuarunt  vocem. Dicitur  autem 
<jfiov,quafi  , ab  adiundo proprio, quod  firmiflima  funt  ac  duriffimainnoftro 
corporefiibftantia.Vel-z&^h^Ta  I'saj9a<,ab  officio  opinor,quia  (vt  eleganter  Hippocra- 
tes nofter)  rui  ausure  &<rtv,  o^eryn w,^  silo?  nvcgi^ovruj,  toti  corpori  Habilitatem, 

reditudinem,&:  formam  exhibent.  Eft  autem  a Os,fi  definitionem  eius  quaeras,  pars 
nojlri  corporis  fimplex, omnium  duri  fima  acficcifiima,ad fiabilimentum  exterarum  partium  creata. 
Dico  os  e fle  partem Jimplicem,ime\ligendo  incompofitam,&  fimilarem,fiue,vt  Arifto- 
teles  i.hiftor.anim.i. loquitur, ofa.oioy.ifi.  Corpus  enim  noftrum  expar- 
tibus  conftat  duplicibus,quarum  aliae  funt  fimilares  ac  limplices , aliae  diffimilares  & 
compofitx.Simplices vocamus, osmeruum,  venam, arteriam,  cartilaginem,  membra- 
nam,& denique cutim,non  quidem  quod reuera  tales fint  ( confiant  enimexmate- 
ria  & forma,  tum  exquatuorelementis,imb  vero  ex  fibris  & propria  fubftantia  inui- 
cem  intertextis)fed  quia  fimplices  ad  fenfum  apparent,  neque  in  alias  ita  facile  diuidi 
poifunt,quemadmodum  quae  diffimilares  vocantur.  Quamcunque  enim  in  fimplici- 
bus  partem  diuellas,eandemfemperinuenies  cum  reliquis, vtquaecunquefruftula  of- 
fis, &c  fint, &diciofiapoffint,  omnes  item  n-erui  cuiufuisparticulae,nerui  merito  co- 
gnominentur. Haec  caufa  eft,  cur  ab  Anatomicisfimilarespartes  appellatae  fuerint, 
quamquam  mea opinione,rediusfortaffis confimiles  dicerentur, fiGraecaevociso/xo/- 
oiuapSe  proprietatem  tueri  velis,  quae  partem  fibi  fimilem  fignificar.  Nam  fi  accuratitis 
rem  omnem  luftremusffimileprofedoafimilari plurimum  differt, tantum  puta,qua- 
tum  denominatiuum  quodcunque  a re  vnde  denominationem  haufit.  Sic  differt 
angulus  ab  angulari , annulus  ab  annulari.  Dicitur  etiam  Os  fimplex  a nobis,  ne  erre- 
mus ob  aequiuocationem  vocis  offis , intelligentes  fimul  ea,  quae  offibus  iungi  folent, 
vt  cartilagines  funt,  & ligamenta,  ac  perioftium,quopado  Medici  communiter  fu- 
mant,cum  inquiunt, ofia  exfuo  locoexcidiffie.Os  ergo  a nobis  dcfinitur,quod  fimplex 
eft  fubftantia,  & ab  aliis  omnibus  libera, ac  nuda. hanc  dicimus  efie  durifiimam  ac ficcif- 
fimam,zd  differentiam  earum  partium  fimplicium,  quae  in  noftro  corpore  reperiun- 
t ur,  &c  durae  funt  ac  ficcae,fed  non  aeque  durae  ac  offa, quae  omnium  funt  duriffima . Cae- 
retum cum  cartilagines  quoque  nonnunquam  durae  admodum  fiant,  imo  temporis 
progreftu  etiam  in  ofla  degenerent,  propterea  in  definitione , vftim  finemque  offium 

addi- 


a,  Huc 
pertinent 
omnes  fi- 
gura fe- 
cundo li- 
bro dica- 
ta. 


Corporis  Fabrica,  Lib.  II.  25? 

addidimus,quaipiaa  caeterisfimilaribus  partibus  quam  maxime  ieparantur, dicentes, 
op Jiabilimentum, ac  fundamentum  omnibus  partibus  largiri.  Hicenim  oifium  vfus  primarius  vius  of- 
eft,maximeq;generalis,que  & jpptereaGalenus  &pe  inculcat, fed  imprimis  1. de  anat.  . 

Admin.i. que  locum  modo  inmediuadduximus.Nontamehicvfusitavniuerialis  eft, 
atque  communis  omnibus, quin  multam  corpore  reperianturofla,  quibus  haecfuft-i-  xime  ge- 
nendi corpus  prouincia  minime  competere  videatur, cum  nec  dentes,  nec  iugaleos  neralit . 
quicquam  iuftineant,ied  illi  potius  cibis  incidendis,hoc  temporali  mufculo  munien- 
do iit  pra?fe6tum.Quamobrem  praeter  generalem  hunc  vfum , alii  quoq-,  erunt,  iique 
particulares,  quorum  8c  mentionem  diuerfis  in  locis  idem  Galenus  iniicit.  Ac  primus  Porticu - 
quidem  eft,vtfint  firmamenti  loco  ac  tutela?  fubie&is  partibus,  quo  padto  cranium  lares. 
cerebro  inferuit,os  iugale  temporali  mufculo-, cofta?,  partibus  vitali  facultati  deftina-  u 
tis',  vertebrae, (pinali  medullce.fi/te/'  vfus  eft,  adiuuare  melioremve  reddere  adtionem  1- 
alicuius  organi  fic  patella  in  genu  ambulationem, ofia  ieiamoidea  in  digitis  manuum 
apprehenfionem  perficiunt,dum  icilicet  hos  articulos  firmant,  ne  in  motu  extra  fuam 
iedem  labantur.Tema*  eft  apprehenfio,quem  vfum  praeftant  dentes , tum  qui  cibum  3 • 
incidunt,vt  inciiorifitum  qui  frangunt, velut  canini-, aut  comminuunt,  tanquam  mo- 
lares.Eft  autem  maxima  ofiium  difterentia  inter  ie,  quas  vt  omnes  inueftigamus,  ea  Differe- 
quaefingulis  partibus  compofitionem  quandam  habentibus  accidere  folent,  ordine  tliEolf‘u- 
intueamur.Primoque  Temperamentum  ipfum,quod  etfi  omnibus olfibus citra diicri-  AternPe' 
menfrigidum,&  ficcum  contigit, vnde  omnia  quoque  dura  funt,ac  firma:  alia  tamen  ram*ltt0- 
aliis  multo  funtficcioradurioraque,  nec  tantum  ratione  aetatis,  led&  lexus,  &c  mor- 
borum, 8c  oifium  denique  inter  ie  in  homine  adulto.  Ratione  enim  atatis , puerorum 
olla  mollia admodum&humida  funt,fi  conferas  cu  olfibus  ienioris-.quin  imo  plaeraq; 
cartilagines potius,aut membrana:,  quam  olla  vera  videri  queunt,  donec  progreifu 
tandem  aetatis  folidiora  & ficciora,ab  interno  calore  indurata , fiant.  Signo  die  pof- 
iunt  primum  in  lucem  editi  mfantes,qui  hac  de  cauia  pedibus  infiftere  nequeunt, ied 
vacillant. Hoc  monftrabit  idem  lallans,  nequienfq;  proferre  articulata  verba  eorun- 
dem lingua, donec  hyoidis os,  qubdbaiisinftar,lingua?  &mufculis  eiusfubfternitur, 
ficcatum  firmiuiq-,  redditum  fuerit.  Sicciifimae  diueribfuntoftadecrepitorum  , in 
quibus  cartilagines  quoq;  in  olfium  naturam  perquam  multae  iaepe  degenerant.  Vi~ 
rorum  quoq,-  oila  duriora  eile  feminarum  olfibus fiimmus  naturae  genius  Ariftoteles, 
l.depart.anim.^.prodidit.Intvdirf#  autem  morbis, ardentibuiq;febribus,fic  exficcari 
vtferelapidefcant,experientia  demonftrat.  Sed  enim,  & in  homine  adulto  fi  inuicem 
conferantur, durilfima  quaedam  inuenientur  elfe;  vt  offa  temporum  petroia  , quaea 
nimia  duritie  petris  fimili  cognomentum  acceperunt; & tria  auditus  olficula,  ositem 
femoris, tibia?, humeri, cubiti  & radii:  quaedam  contra  molliora  , vt  offa  digitorum: 
quaedam  relpedtiue  mollilfima,cuiuimodi  iunt  vertebra?, olla  carpi,  tarfi,  & denique 
omnes  epiphyles.Nonnuliaextrinfecus  obducuntur  durilfimacrufta, intus  vero  mol- 
lem laxamq;  fubftantiam  coercent,quemadmodum  cranium  duplici  lamina  inuefti- 
tum:plurima  contra  fimplicem  tantum  habentiubftantiam , vt  os  femoris , aliaque 
duriora.Rationejigane,  magna  eft  differentia  oifium.  Alia  enim  triangulum  r cie-  ^figura. 
runr,vt  (capula?  oila:  alia  quadrangulum- , vt  duo  ofia  iyncipitis : nonnulla  pentago- 

D 3 num, 


jo  Adhiami  S pigelii  De  Hvmani 

¥ium,vt  os  occipitis.  Cubi  fotmam  refert,  oscyboidesmauiculae/osnauicularedi- 
dum.clauisantiquae,olIaclauicularum.  Stapedis,  mallei,  & incudis,  tria  auditui  in- 
leruientia  officula, quibus  & propterea  haec  nomina  impolita.  Sunt  & alia,qux  quod 
fefami  lernen  referant,lelamoidea  funt  appellata.  Fibula  quoque  denominationem 
accepit  ab  acu  fibula:  redae  antiquorum, quam  repraelentat  tibiae  iun&a.Reperiuntur 
etiam  olla  quae  curua  lunt,vt  coftarum  olla.-item  quae  v Graecorum  referunt,  vt  os  illud 
quod  lingua:  radici  praefigitur,  proptereaq;  v\ptAoei£h  di&um.  Nonnulla  multarum 
figurarum  funt,vt  os  quod  communiter  cuneiforme,  alitu  inter  alia  olla,  led  ota vjuog- 
epov  multiforme,a  figurarum  multitudine , quas  habet,  nuncupatur.  Multa  quoque 
fiint  ofla,qua:  figura  carent,qualem  quidem  recenfere  liceat  inter  Geometricas  , aut 
aliarum  rerum  formas.-figuram  tamen  habent  propriam,  vtos  femoris,  humeri,  cu- 
biti,quia  habent  figuram  quaeloli  femori,  humero,  aut  cubito  competit,  non  alteri 
olIi.Nec  tamen  figura  in  toto  olfe  femper  lpedatur,led  etiam  in  partibus, vndefadum 
eftjVtliepe  a partis  figura  totum  os  nomen  mutuarit,  quemadmodum  lecunda  ver- 
tebra ab  Hippocrate  dmdida,quiaprocdTum  habet , qui  denti  quoquo  padoaf- 
fimilariqueat.SicprocelTus,finus,&:  ceruices  quaedam  lua nomina  habent.  ProcdTus 
enim  qui  ftylum  refert, suAoetS >j?,qui  acui  fimilis,/3sA;iia«^t!?,  dicitur.  Illi  qui  fub  au- 
ditorio meatu  funt,  afimilitudinequam  habent  cum  mammillisft£SB«J«{,  mammil- 
lares dicuntur.  Procelfus  ollis  cuneiformis,  quod  velpertilionum  alis  affimilentur, 
A meati-  liformes  nominantur.  Ratione  meatuum  etiam  oflium  multiplex  dif- 

bm.  ferentia  nafeitur.  Quaedam  enim  infignem  cauitatem  habent  medulla  plenam,  vt  os 
femoris, tibia:,  humeri:  quaedam  vero  finus  tantum  quoldam , cauernulasque  obti- 
nent,lpongiae  aut  pumicis  inftar,cuiufmodi  funt  in  maiorum  quidem  numero , osla- 
crurn,  corpora  vertebrarum,  fternum,talus,  os  calcis, & denique  olfa  verticis,  quae  in- 
ter duas  laminas  fubftantiam  (pongiformem  continent-,  inter  minores  vero,  olla  car- 
pi, &tarfi.  Nullum  enim  os, quod  paruum  eft, inquit  Galenus  ii.  de  vf  part.i 8. me- 
dulla praeditum  eft,  necvllam  habet  effatu  dignam  cauitatem,  led  qualdam  tantum 
cauernulas  exiles, 5c  anguftas,idque  in  eum  finem  fic  inftiturum  eft , ne  li  parua  olla 
ampliter  caua  forent, debilitate  animali  noceant-, li  magna,  folida  grauitate  liia  inco- 
modent.Nonnulla  habent  foramina  quaedam,  eaque  vel  magna , vt  os  occipitis , vbi 
Ipinalis  tranfit  medulla,  & vertebra:,  item  olTa  pubis , quae  inlignia  foramina  habent: 
vel  parua, vti  capitis  plaeraque  offa,  inprimisquod  cribriformedidum  , ob  copiam 
A fuper-  foraminum  quibus  cribrum  exprimit:alia  contra  foraminibus  carent.  Sifuperficiem 
fic,e-  confideremus,alia olfa laeuia funt,  vtosfrontis,  & duo  verticis-,  alia  afpera,vt femo- 
ris, humeri,  os  occipitii , quae  alperitates  a Natura  funt  condita: , vel  ob  mulculorum 
A magni  firmiorem  exortum  &infertionem,  vel  eorundem  tutiorem  progrelfum.  Inmagni- 
tuime.  fw^WqUOqUC  notatu  dignum  reperitur  diferimen.  Suntenim  quaedam  olla  maxima. 

vtos  femoris, quod  omnium  in  corpore  maximum  eft,  deinde  tibiae  os,  & humeri: 
quaedam  funt  mcdiocria,vt  olla  radii, &cubiri:quaedam  parua,  vt  digitorum,  carpi, 
tarlique  olla:  nonnulla  minima,  vt  quae  felamoidea  appellantur,  & triaollicula  audi- 
tus. Sunt  quoque  alia  longaadmodum,  atgracilia,cuiufmodieftfibula,  & coftae: 
quadam  contra  lata  atque  ampla,  vt  olla  innominata  dida,  & lacrum,  fcapularum 

quoque 


Corporis  Fabrica,  Lib.  IL  51 

quoque  olla  triangula,frontis,lyncipitis,  & occipitii:  quasdam  vero  lunt  crafla  , vr 
aftragalus,& calcis.  Ratione»#wm,totfiintofla,quotcommodepartiummuneri-  Ar-Kms- 
buslatisfaciendoeranr,adeoque  nec plura,nec pauciora.  QuamuisprofeCtb  Natu- 
ra benigniilimavnicum  potius  os,  quam  plura  exftruxiffet,  quodvnitascontinuitaf- 
que  plurimum  ad  partium  robur  momenti  adferat,  led  motus  corporis  impediit,  qui 
multitudinem  expolcir.  Quo  nomine  ipla  quoque  cum  plura  pro  vno  in  aliqua  parte 
conftituit,fummalemper  prouidentiacauit,ne  temere quicquam crearet,  ledvelad 
motum  illius  partis  commodum,vel  ad  tutum  valbrum  tranfitum  relpiceret.  Huc 
pertinere  videtur,  quod  quarundam  partium  ofla  in  prima  generatione  plura  funt, 
quas  poftea  in  vnum  os  astate  crelcente  coalefcunt.  Sic  maxillas  inferioris  olla  duo 
lunt  in  infante, tempore  procedente  in  vnum  abeunt.  Occipitis  tria  lunt  olla , non- 
nunquamplura,quas  poftea  vnum  efficiunt.  Sicfternum  inienibusex  vnooftecon- 
ftat,m  adultis  ex  tribus  , inpueris  qui  pubertatem  nondum  egreffi  ex  quatuor,in 
modo  natis  ex  oCto.Ex  his  autem  offibus, quasdam  cito  coeunt,  quemadmodum  funt 
occipitis  & maxillas  inferioris  , quas  in  primo  leptennio  coalefcunt  i alia  tardius, 

Vtofta  capitis,  quas  non  nili  invltimo  lenio  vniuntur,  primumque  fere  obliteratur 
lagittalis  lutura , hinc  lambdoides , poft  hanc  coronalis  *,  extremum  deniq;  fquam- 
molas , quas  temporum  olla  cranio  iungunt.  Senibus  enim  diuturnitate  & ficcita- 
re,non  lecus  atque  appendices  , futuras  lic  abolentur  &c  connafcuntur , vtvixvefti- 
gium  aliquod  remaneat : poftremas  tamen  lemperliint  temporales,  nec  vnquam  ob- 
leruatae  fuerunt  obliteratae  reliquis  remanentibus.  Jn fitu  quoque  olla  admodum  va- 
riant:ledcumlitus,&ledem  offis, & connexionem  eiufdem  cum  altero  indicet.  Na- 
tura quidem  prouida,  fedem  curq-,  eam  largita  eft , quam  expolcebat,  vt  inftituto  mu- 
neri promptius  latisfaccret.  Alia  ergo  olla  funt  ffiperiora , alia  inferiora , alia  antica, 
aliapoftica.Ncxa*  vero  diuerlus  eft  valde,proutinferuire  debebat  motui  euidentiori 
aut  oblcuro,  vel  etiam  robur  &c  Habilitatem  partibus  communicare. Ratione  fenfus  Afenfn, 
nonnulla,led  oppido  quam  leuis, occurrit  differentia.  Soli  enim  dentes  ta<ftu  pras- 
diti,reliqua  lenfu  deftituta  videntur, li  quidem  os  citra  perioftium  confideres , a q uo 
mutuare  lenium  olla  conlueuerunt.  Quanquam  profeCto  nec  ipfi  etiam  dentes  per 
lelenfum habeant,  led  eum  potius  acceptum  referant  membranas,  quas  internam 
dentium  concauitatemluccingit.Vt  enim  caeteraoffii  omnia  foris  membranam  qua- 
dam obtinent  qua  veftiuntur,  quae ptopterea 'sr&cfeoi' di£ta eft,  ita  dentes  intrinle- 
<cus  vndiq;  tenui  quadam  pellicula, quae  tabium  exquifitiffimu  ipfis  largitur , eircum- 
uoluuntur.  Tandem  nuttoize  tempora fu£ generationis oita  differunt.  Sunt  enim  quasdam,  Atempo- 
quae  vna  in  vtero  cum  homine  generantur, quemadmodum  olla  capitis , femoris,  ti-  reSene- 
biae,cubiti,radii,&plasraq;  alia.quaedam  edito  in  lucem  fetu  nalcuntur,  cuiulmodi  ra:w,m- 
funt  offa  carpi, & pedii  omnia.  Dentes  quoque  iam  naro  accedunt,  ex  quibus  quidam 
celerius, quidam  tardius  prodeunt,  nonnulli  etiam  in  lenio  , vtfunt  illi,  quos<TO<pw- 
dj(^:?,lapienri:ae  dentes,  Hippocrates  vocauit,  quod  tum  demum  homini  erumpant, 
cum  iam  lapiendae  aetatem  attigerit.Ex  iis  etiam  qu^  in  vtero  prodeunt,nonnullaper- 
feifta  ablolutaq;  in  lucem  veniunt,vt  tria  officula  auditui  inleruientia,  castera  omnia, 
imperfecta  nalcuntur, quod  vel  proceffus  ipfis,-velfinus,  aut  aliquid  aliud  defit. 

C AP  VT 


.Appedix. 


Vfut  ap- 
pendicii. , 

i. 


}1  Admani  Spigelii  De  Hvmani 

C A P V T II. 

De  partibus  ofium,vbi  nomina^  quorum frequens  in  ofium  biforia  men  - 
tio  ft , (imul  explicantur. 

TAmetsi  ofla,vtfupraiam  i nobis  determinatum  eft,  fimplices  fint  partes  , nec 
propriam  propter  ea  figuram  requirant,  vt  quae  organicis  duntaxat  competit:  ob 
vfumtamen,quemveladmotumcorporis  , vel  ad  fulcimentum  molliorum  mem- 
brorum conferunt,diuerlas  partes,formamque  peculiarem  acceperunt.  Nifi  enim 
certaoffIuminterlefieretarticulatio&commillura,profed:o  motus  omnis  animalis 
neceflarioperiret-.nequefi  nullibi  aut  protuberarent,aut  in  le  fubfiderent, quidquam 
autnafciex  ipfis,aut inferi iifdem  poruifiet.Quamobremprouida  Parens fic olla  con- 
didit,vt  modo  collium  ritu  extuberarent, modo  vallium  inftar  rurfius  fubfidcrent.C?- 
terumcumprotuberantixeiufmodiautcauitates  variae  fint , ac  propterea  diuerlas 
fortitae  fuerint  appellationes  , in  prxlentia  de  iplis  agendum  duximus  , vt  olfium 
quxlequetur  dehinc  particularis  hiftoria , in  qua  fxpillime  earum  mentio  nobis  fa- 
cienda eft, ab  illis  tenebris, qu^  ignoratis  his  vocabulis  affundi  folent,liberaprxftetur. 
Olla  autem  in  quibus  eminentiae  hae  aut  cauitates  reperiuntur,  non  vnius  lemper  fiint 
generis, led  quaedam  partes  olfis  prxcipux,quxdam  vero  partes  tantum  adnatac.  Vo- 
co nunc partempr&cipuam, quae  os  eft  a Natura  primario  conftruftum , durilfimumque 
adeo,&  in  medio  adnatarum  pajtium  confiftit:^4rfw4f4i»  vero  illam,  quam  Natura  olli 
primario, quali  ipla  fui  oblita,vt  os  breuius  fadum,neceftario  elonget , adiunxit.  Illa, 
vulgo  communi  appellatione  Os  dicitur;  haec  apud  Graecos  propriam  accepit  deno- 
minationem , 8c  &}n<pv<ng  vocatur, Latini  autem  cum  multa  habeant  nomina,quibus 
exprimant,re<ftilfimeabelegantioribus7fy>peHisfiA:vocatur,quopa<fto  & nos  lemper  in 
lequentibus appellabimus.Horum  naturam  qui  velit  intelligere,  vituli, agni  , alte- 
riufve  i unioris  animalis  os  grandiulculum,puta  femur, aut  humerum, a carnibus  libe- 
rum,(prius  tamen  bene  codfum,) duriore contrecftet manu,  protinusq;  partem  ollis, 
quae  appendix  eft, difcedere  experietur.  Sunt  autem  epiphyles  olla  quidem  vt  exte- 
ra,minus  tamen  quam  praecipua  durae, propterea  quod  ita  lolidam  fubftantiam  na&x 
non  fint,led  potius  cauernulis  plurimis , Ipongix  pumicilve  in  modum  intus  plenae. 
Accedit  quod  nec  cauitatem,vt  extera , tam  amplam  acceperint,  quin  potius  cauitate 
reliqui  &prxcipui  olfis  medulla  plenam,  obftruant,vt  Galenus  idcirco  non  fit  veri- 
tus feribere, appendices  omnes  opercula  efle  olfium  medullam  continentium.  Pro- 
ueftioribus  tamen  calore  au£to,& accedente  motu  ita  induratur,  vt  parum  a reliquo 
ofledilrerant.AtenimNaturaineftbrmandishis  appendicibus  mea  quidem  lenten- 
tia lingulare  fuxprouidentix  exemplum  reliquit.  Nam  cum  offa  integra,  exprima- 
rio,adeoqueduro,licco  , Se  folido  olle , conftare  haudquaquam  polfent,  quod  ani- 
mali fuiftent ponderi, ficq;  motum, cui  deftinata  erant, impediiflent  potius,  quam  ei- 
dem ali  quid  tuliflentadiumentimeque  tamen  ex  eiufmodi  quoque  molli  & rariore, 
quales  lunt  epiphyles, quod  tum  muneri fuo  minime  latisfecilTent,&fingulis  mome- 
ns  fradfcuris  opportuna  periculis  hanc  mortalium  vitam  cunaulallent : Natura  foler- 

tiffima 


M,  1.8.  G. 

H. I.K. 

b,  z .7. 
jfg.i.j. 

4.  A.  B. 

c,  z.9-fig. 

j.5.7.*. 

d,  1.7. 
33.  A.B. 

I.3. 1.0 

/•  N- 
£.  1-7-I3- 

N. O.P. 
b,  i. 10. 
i.a. 

*,  1.7.13 

C.  D. 

I,  l.IO. 

1 b. 

m,  l.IO. 
9.a. 


Corporis  Fabrica,  Lib.  II.  33 

tiffimaingenioffim  commenta  eft  inuentum,&  mediam  quidem  offis  partem,  duram 
folidamque, extremas  ve*ro  molliores  rariorefq;  fabricata  eft.  Hac  ratione  prouida 
prudenfq;  Parens,  quod  imminebat  grauedifcrimen  facillimo  negotio  auertit,  cum 
ita  comparatum  fit, (quemadmodum  vel  in  fcipione,cui  quis  innititur  id  videre  eft) 
vtfemper  in  medio  ruptura:  periculum  Hat  maximum.  Quare  vthoc  euitaretur,aut 
medium  durius, aut  craffius  faciendum  erat.  Sedcraffius  cum  commode  non  poflet, 
ingeniose  durius  effecit.Omnibus  ergo  grandioribus  offibus  epiphyfes  affixit,  nec  ta- 
men hoc  fblo  nomine : fed  etiam  vtgratia  articulationis  molliores  offium  extremita- 
tes fierent, & mufcul-i,  qui(vt  carnei) molles  funt, tutius  ab  iis  originem  ducerent,in- 
queeas  infererenturiQuin  nec  opportuna  articulatio  tam  duras  ferebatpartes,cum 
durum  duro  iun&um  in  motu  facillime  atteratur : neq;  durum  molli  tuto  coniungi- 
tur,cu'm  hocfacile  vincatur.Et  haec  caufa  eft  , cur  praeter  magna  ofla,  minora  quoq; 
fuas  habeant  epiphyfes  Offibus  ergo  omnibus,  qua:  articulari  inter  fe  ad  motum  eui- 
dentem  debebant, epiphyfes  adnatae  funtmon  tamen  laeufplanaq;  fuperficie,  cura  fa- 
cile fic  diuellerentur,fed  quibufdam  afperitatibus  cum  offis  alterius  finibus  commif- 
fis.quaefane  vniointeneraaetate,iunioribufque,  admodum  infirma  eft,  proptereaq,* 
cftratco61:ionem,aut  putredinem, facillime  ab  offibus  feparabilis.  Olla  autem,  fiue 
appendices  fint,&  epiphyfesffiue  olla  primaria  praecipuaque,  fuperficiem  habebunt, 
aut3Equalem  vbique,&  nullibi  afperam : vel  inaequalem , &c  alicubi  protuberantem, 
alicubi  cauam,&  exlcu\pum,hnuolhmc[ue-Frotuberantia  ops,  Grxcis  'Sori(pvcrig  dicitur, 

Latinis  Procepts,e&:q,  ea  offis  pars, quae  exipfo  extra  fuperficiem  eminet,  ac  quali  pro- 
tuberat.Talesproceflus  in  lingulis  fere  offibus  reperiuntur,pra:cipue  tamen  in  a ver-  Pr°cei- 
tebris,cum  nulla  fit,quae  non  pluribus  donetur;& in  b maxilla  inferiore,  quaevtrinq;  lus’ 
duos  infignesproceffus  obtinet.riKitf  autem  eft  infculpta  quaedam  officauitas,  qualis  Sinu?, 
eft  in c Coxendicis  ofte, in  dfcapula,aliifq;  infignis.  Vterq;  autem  proceffus,&finus 
multiplex  efbfed  imprimis  procelTus , cum  alius  acutus  fit  & tenuis , alius  vero  rotun- 
dus, &{phaericus.A«<«u,  Graecis  ^ uvyjal,  Collum, L8c  Ceruix dicitur, eftq;  f rocejfus 

protuberantia  quaedam  acuta, &longiufcula.  Differt  tamen  collum,  quod  aliud  qui-  acutus , 
dem  fimpliciter  acutum  fit,&  a latiore  bafi  in  anguftiorem  verticem  abeat,  w*  di- 

ftuma  Gra:cis,a  Latinis ceruix aut  proccjfus  acutus,  cuius  quoq;  piares  funtfpecies,  pro 
'Ut  vel ftjlum  refert, & dicitur c <gvKceih  r,g,am  y^<pioot^r,g:  vel  mammas,  {yjngon^rlg-,  Ceruix. 

anchoram,Zayx.v^oei^r,g;\c\rofirmncoru'tnum,‘A3^iY3ei^y',g\  Aliud  collum , fiue  ceruix vbi 
acutum  aliquantisper  manfit,  in  latam  extremitatem  definit,  qua:  vel  caput  conftituit 
articuli,vth  ceruix  femoris,  quioffi  coxendicis  articulatur;  vel  linum,  quemadmo- 
dum ifcapulae  ceruix.  At  proceffus,  qui  rotundo  eminent  tubere,  Capita  v ocantur,  scg- 
<p»Kou,uJ\y.i(px,K!iia.,  funtq;  proceffus , qui  alterius  offis  cauum  articulationis  gratia  Caput. 
ingrediuntur  .Haec  capita,aut  oblonga  funt,&  prominentia, vt  eft 1 femoris  capur,  vel 
depreffa,vt m digitorum capita.lllaa Graecis  Y.i<pxxcua,,  nomine  generis  -.hizcvsvSvkoi  vpSv 
dicuntur.Sicemm  Galenus  has  voces  accepiflevidetur,cum  1.  demotumufculorum, 
mqaklw  cum  *3tv\yi,hsv$uAiv  autem  cum  y\lui*  &finu  confert.  Latini  non  habent 
proprias  voces , quibus  has  Graecorum  exprimant.  Sinus  autem  cauitas  eft  caput  Sinus, 
excipiens;  & cum  caput  duplex  fit,  (vt  didtum,)  finusquoq;  bifariam  commode  di- 

E uiditur. 


34  Adriani  Spigelii  De  Hvmans 

xqtvM  . uiditur.Altior  enim  profundiorque,qui  >c£<p«x/ul,leu  caput  eminentius  lulcipir,HSTO- 
Autabu-  /^Latinis  Acetabulum  dicitur, qualis  eft, cuius  iam  laepe  mentionem  iniecimus , coxen- 
dicis finus,qui  femoris  capurexcipit.  Depreffior  vero  ac  fuperficiarius , qui  capiti  re- 
yMvr].  fpondet  depreffiori,fiue  ■*svov\u,yxlu,Y\  ab  ocularis  finus  fo rma , quae  palpebris  claufis 
apparetjCognominatur.Talesinuenirelicetin  oflibus  tarfi,vbi  pedii  offibus  iungun- 
tur, quemadmodum  & in  carpi  odibus,vbi  podbrachiali  copulantur.  Quamobrem 
K57i'  A*i,(inus  erit  infignis  admodum  & conlpicuus.-yA^vj  autem  adeo  obliturus, vt  am- 
biguum mento  videatur, livere  finuum  numero  debeat  adcribi.  Caeterum  inlummi- 
tate  ImuumprocelTus  quidam  occurrunrjabiorum  inltar,qui  in  profundis  maxime 
I 'jvic.  funt  eonlpicui,& Graecis  l'wic,ocp^vic,>i  %ziXv\,  Latinis  Labra, 8c  Supercilia  appellantur. 
oQpuec.  Atq-,  haeclunt  illa  vocabula, quibus  odium  partes  ab  Authonb.infcribuntur,qu£tato- 
diligentius  memorias  mandanda  liant  propterea,quod  particularis  ollium  hiftoria,hi$ 
non  optime  prius  intelle&is,  necellario  oblcura  atqi  difficilis  valde  videatur». 

C A P V T 1 1 Io 

De  ofiitrn  inter fe fi  ructum  ,tc  connexu. 

NAtvr  a lolers  omnium  parens.  Hominem  lapiendae  Ihtdio,  & earum  reru,quas. 

toto  mundi  complexu  coercuit,  contemplationi  addixit.  Quare  non  ex  vno  ode 
continuove  fabricari  debuit,ne  Homo  omnium  dominator, immobilis  trunci  indar, 
in  vno  perpetuo  loco  affirmatus  haereret, deq-,  varietatem  tantarum  rerum  vbiq;  dif- 
fulam, ex  oculis  conlpedtuq-,  ainkteret.Pluraergofecit  o(Ta, ex  quibus  conftarer,  & vt 
commode inuicemmouerentur, non  temere,  led  vt eaetera omnia, diuinoartificioi 
lingulariq-,  lolertia, inter  le  copulauit.  Huiufm odi  ofiium  compaginem , Graeci  ctmmtov 
vocanr,quafi  reficcatum  aridumque  ( intellige  , ) Sorv  $ 07tg>A«i/,quod  liccare  fi- 
Ariicu-  gnidcat.casrerum  mutuam  illam  connexionem  oc^B-gov  line  Articulum , quemadmo- 
lus.  dum  Hippocrates  libro  de  locis  in  homine  indicauit , dum  otm  fi,  inquit, oc&a 

ecwTxavf/.&a}Xou(riv  ^vTKuq&(^i7roitou(nv,hoce(k,  quaecunque  oda  inuicem  commit- 
jpfiM  am  tuntur, ea  omnia  articulos  efficiunt.  Quamquam  id  vocabuli  ambiguitate  non  ca- 
bigu.it at,  rsat  maxima, quam  explicare  nunc  decreuimus , quod  plurimam  lucem  m authorum 
u lectione  ftudiolis  adferre  poffit.Significatione  enim  generali , a^B-^ov  appellant  Graeci, 

extremitatem  offium  inter  le  connexorum , fiue  caput  lit,liue  finus , quemadmodum 
t,  in  diarthrofiffiue  etiam  alperum  aliquid, vt  in  luturis.  Magitftncle , pro  capite  tantum 
fumitur,vt  teftis  eft  Galenus, in  prooemio  lib.de  offiadTyrones,  cum  inquit,  Hippo- 
cratem extremam  partem  alterius  offium  fibi inuicem  cohaerentium,  vocare, 

non  tamen  quamuis,led  quas  orbiculata  ed,  & in  canum  proxime  inleritur.  Hocpa- 
dto in hb.de articulis  ab  initio Icribitur ; Humeri  articulum  vno  modo  prolabi,  in 
i.  alam  videlicet, noui.  Sapeproipla  coniundtione  offium, vr  dixi,accipitur  , quomo- 

do & Galenus  m prooemio  didfci  libri  de  offibus  ad  Ty  tones,  definit,  naturalem  ede 
4.  offium  o-u\jtdl%iv,8c  conftru&ionem. Interdum  tamen  preftore  Jignificatione , non  quam- 
hbet,ledeam  tantum  notat,  quae  motus  edit  manifeftos.  Sic  Hippocrati,  libr.de- 

arte? 


i 


Corporis  Fabrica,  Lib.  II.  3j 

arce,  vocantur  ,ovoi<nv  ai  e-vy&oxcit  tujv  %ivovyt,tvuv  o^im  lyav«.Kiovru],  'in  quibus 

■ofIium,quse  mouentur,c^nmilfurae  verruntur.  A medicis  etiam  locus  circa  acriculos  s- 
ofliu'm,4§^ov  vocatur,  vt  cum  vocant  apd-guv  «Ay^u«Tw,  dolores  articuloru,  qui  ta- 
men non  in ipfis articulis funt, fed potius  in partib. articulos  circumfiftentibus,  puta 
in  tendinibus, carnibus,neruis,&membranis.hincq3  Arthritis  nomen  accepit,  5c  ar- 
thritici dolores.  Caeterum  vt  omnes  allium  compofitiones  in  medium  afferamus,  Com-pa- 
(ipfas  potius  ex  ftru&urae  varietate,  quamabvfu,  & motu  euidentiore,  vtplaerique  ^ 
Anatomicipetentes)  alias  dicimus  continuas  elle, alias  contiguas.  Graeci  dicunt  pieXi 
alias <rv(4<pimv,per coalefcentiam  fieri,  alias  j^t'  xgdp ov,per articulationem.  In  quibuf- 
dam  enim  ollium  nexibus  ita  iunguntur  inuicem,vt  prorfus  fenfum  eorum  compofi- 
tio  effugiat, & potius  vnum  os  cotinuum , quam  duo, videatur,  queadmodum  in  ftru- 
<£tura eorum, quae  dicuntur  mnclaefleunquibufdam  laxiore  modo  co- 

mittuntur,&  duo leparata  olla remanent , feque  inuicem  contingunt  tantum , vt  fic 
facileeuidensftru&uraconfpebhtife  offerat. Karx  avy.<pv<r,v  ergo  copulari  dicuturolla  i 
duo,  qua:  continua  fiunt,  & ita  inter  fe  nexa,  vt  in  vnum  coalefcant  acitaconnafcan-  j^ctk' 
rur,vtfme  alterius  partis  ruptura,  fepararia  fe  inuicem  non  queant.  Quemadmo-  ov/xQv- 
•dum  autem  duplex  eft  vmo  *, prima , quae  per  fe  fieri  dicitur , cum  duae  partes  diuifie  nui-  ow. 

Io  intercedente  medio  coeunt, quemadmodum  vulnera  quae  perprimam  intentione 
curari  dicuntur.alfmtquae  per  accidens, interueniente  aliquo  heterogeneo , quem- 
admodum illa,qua:  per  fecundam  intentionem  confolidantur,  vbi  aut  per  carnem, 
aut  cicatricem  labia  vulneris  inter  fe  iungunturteodem  modo  etiam  olla  inter  fe,mO'  Symphy- 
do  nullo  interueniente  medio  coaIefcunt,quae  vera  & legitima,  modo  aliquo  medio  fa 
intercedente,quae  minus  propria  fymphyfis  vocatur.  Priorem  illam  fpeciem  obferua-  tr'sciw  cx” 
re  tibi  licet  in  maxilla  inferiore,  quae  ex  duobus  ollibus  per  o-uu^dvJpuxnv  iundfis,  in  m’ 
vnicum  os  degenerat,  cartilagine  illa,  quaevtrumqueinterueuit , itaoffefcente,  vt 
neveftigium  quidem  eius  poftea  relinquatur.Cum  ergo  in  prima  hominis  natiuitate, 
offa  duo  maxillae  per  avfxQpvnv  improprie  didta  iundta  fuerint,  per  legitimam  deinde  Oz, 
copulantur, vbi  cartilago  abolita  fuerit.Sic  ergo  in  oflibus  fictus  ex  vtero  egrellfiinnu- 
meras  cernere  licebit  appendices,  per  <ruvy,aW^w<ni/,  & <ruveu^anv  vnitas,  quae  poftea 
vinculo  intermedio  euanefeete , ac  m ofleam  naturam  abeunte,  primaria  fymphyfeos 
fpecie  caeteris  agglutinantur.  Sic  vertebrae  quoque  lingulae,  ex  tribus  olliculis  infan- 
tibus conflant, cartilagine  libi  iun&is,  quae  paulo  poft  in  vnum  continuumq-,  os  fa- 
ceffunt.Sic  olla  innominata,fic  fternum  fe  habet.  Sed  aduertenda  hic  diligenter  cau- 
fa  eft,  quam  huic  diucrlitati  fymphyfeos  Galenus  libr.de  ollibus,  allignauit.  Mollia  cc 
enim,inquit,& fpongiofa  ofla  facile  coalefcant,  & ita  connafcuntur,  vt  vnum  eua-  c< 
dannat  quae  dura funt,&{blida,  ac  denfa, quo  coeant , medio  aliquo  indigent.  Quae cc 
enim  multum  natura  afe  inuicem  diftant,  vt  durum,  & molle,  ea  vniri, nili  per  me-cc 
dium, non  poliunt.  Molle  quidem  cum  molli  facile  connafcitur.-at  durum  cum  duro  ce 
coire, mfi  quid  interueniat,quod  vtrumque liger,  non poteft.  Quare  quae  ficciora, cc 
& denfiora  funt  olla,alterius  inter  uentu  coalefcunt.  Sed  cum  medium  illud  triplex 
fit, cartilago  nempe,  neruus,  &c  caro , tres  quoque  vulgo  fymphyfeos  fpecies  ponun- 
tur ,<riw%ovJpu<ns,iriwiuqum,lkovosu%Ku<rts.  Ego  tamen  relinquens  <ruv6vganv , quod 

E 2 nullum 


Quinq; 

fpecies 

lympfy- 


3 6 AdriAni  Spigelii  De  Hvmani 

nui! utn  os  alteri  per  neruum  proprie  didum  iungatur,  alias  duas  Ipecxes  pono  > quas 
propriis  magis  vocabulis  infigmo,<nivH i<r/xu<nv,  & <ruu nvuinv , cum  ipli  etiam  Veteres, 
per  ir^£i;^»<nv,ligamentum,&  tendinem  intellexerint:  impropriis  tamepotius,quam 
certis,  & definiris  vocibus  vti  in  hoc  negotio  voluerint.  His  addo  poftea  aliam  quo- 
que differentiam, de  qua  ante  me  nullus  verba  adhuc  fecit-, <ruvv$j<nv:  adeo  vt  pro  ra- 
fcos  ux  t'one  me  Jh  quintnplicis,quinq*,  etiam  fpecies  conftituamjO-iu/^oV^waiv  inquams<re<r- 
medium  MgKaaiv,<ruu$e!rfiuinv,<rtWTivcti<nv,&c  iriwupfyjtnvJLCt,  autem  <nw%dv$pu<rtf  vnio  ollis  con- 
habet.  tinua,fadaintercedente  cartilagine, & vtrumq;  os  colligante.  Sic  offa  inferioris  ma- 

x-  t xillae  in  pueris,  fic  pubis  olla  in  adultis  iunguntur.  In  medio  enim  pedine,  cartilago 
awjyjw-  eft,quae  vtrumqios  vnit,&  diflecanti  per  longitudinem  pubis  olla,  euidentiffimeap- 
parec.<rooj-flt^xaiinf,liue  concarnatio,ea  vnio  elt,  quae  fit  per  carnem.  Hoc  pado  gene- 
z‘  , ratim  loquendo,  omnes  articuli  mulculisobdudi  committuntur.  Cum  enim  ab  vno 
uv<>so<'!i  plerumq-,  olle  originem  trahentes,alteri  inferantur, ligamenti  cuiuldam  vicem  fubire 
creduntur,quo vtrumq; copuletur, &nedatur.  Dicitur  htecvnio  avoxd^Kuai?,  quia 
mufculi, quorumope  fit, aplerifq-,  Veteribus, vt  Hippocr.hb.  de  artic.  &potiffimum 
Ariftot. carnis  nomine  appellantur.Vnde  & de  mulculisloquens,  i.depart.animal.g. 
(quos  tamen  nunquam  hac  voce  exprcffit ) Caro,  inquit, circa  olla  confiftit,  vinculis 
fibrarum  modo  tenuibus  adhaerens,cuius  caufaoffium  genus  habetur.  <riw$k rixans 
eft, cum  ligamento  accedente  fit  nexus.  Hoc  autem  modo  latum  eft,  & totum  articu- 
lum inuoluit,ab  vno  olle  enafcens,&  alteri  implantatum  , quale  fere  articulos  omnes 
coniungir,vtq;  illud  eft, quod  os  femoris  cum  coxendice,  os  humeri  cumfcapulali- 
gattmodo  rotundum,  & teres, validillimum  tendinem  referens,  & tantum  maximis 
offibus,&:  quae  facile  excidere  pollent  ex  fuofinu,appofitum,  vtvtriq-,  femoris  capiti, 
tum  illi,quodfuperius  coxendicis  camtati  praeponitur,  tum  illi  duplici,  quodtibiae 
iungitur.Nonnulla  ergo  offa  duplici a-iw$i<r[xu<rei  vniuntur,  vt  femoris  articuli,  qui 
rotundum  & teres  ligamentum  habenr.nonnulla  tantum  firaplici,vt  digiti. o-iunivuitnv 
vocant  illam  vnioms  lpeciem,qua:  per  tendinem  fit. Sic  patella  femori,  & tibiaeffic  of- 
ficulafefamoideaappellata,digitorumoffibus  neduntur,quod  tendo  h^c intercipies 
ad  olfa  alligat.Vltima  tandem  fpecies  eft  fit  ope  membranae, qua  ratio- 

ne in  recens  natis  olla (yncipitis cum  olle  frontis  iunguntur. 

Kxt  &%S$ov,{iueper  articulum  componuntur , quae  contigua  funt,cumq,-  vel  laxa  City 
vel Jbitta  haec  compofitio,&  laxa  iterum, vel  motum  habeat  euidenrem,vel  motu  euidenti, 
aut  etiam  omni  Mraz£,hmcfequitur,tresalias  oriri  differentias , quarum  illa , quae  ftri- 
da  eft  & compada, <nw>xqS-Qa<ns,Coarticulatio  dicitur;  altera, quae  laxa,  & conspicuum 
motum  partibus  largitur, 2^3^  wo-i^fiuePtramo/toio  vocatur,-  tertia,  quae  laxa  qui- 
dem,fed  motum, aut  nullum, aut  certe  non  euidentem  habet,  oufnigfi  Neutra  , cum 
Galeno  de  offibusadTyrones,cap. ^.vocari  poteft, quia  ratione  compofitionis^p- 
S-£«<r«eft  fimilis;  caeterum  propter  impeditum  motum  Haec  fortalfis 

durchro-  fpuria, fi  cuinomina  libeat  fingere,  non  incommode  appellabitur.  A itxsp- 

leos.  ergo  tres  fpecies funt,c^«£0pwOT?,a£0£«£/#,'&  ‘yiyyAvy.&.Enartbrofis  eft, qua 

3 .En.tr-  cauitas  profunda  rotundum  8c  eminens  caput  excipit.-fiue,vtpropriis  vocabulis  vtar, 
r0/Lnhr$  <dltia  H9wM  * fufcipit,qualis  articulatio  eft  offis  femoris  cum  Ifchio.  Arthrodia , 
a».  4 <lu* 


Kioat  $v 


J- 

iruv^t- 
f lecturi; 


4-  ( 

iriiuTZ- 

voorris- 

)• 

CUVV- 

pfyirii. 

II. 

K«t’ 

bpuxns- 

H&r 

evStu- 

&■ 

Species 


Corporis  Fabrica,  Lib.  II. 


V, 


qua  caput  depreflum,cum  finu  leuiter  cauo  iugitur,  vt  eft  articulatio  capitis  cum  ptl- 
ma  vertebra, radii  cum  humero,&  digitorum  inter  le.  In  qua  articulatione  maxima 
line  latitudo  conlpicitur,qux  in  maiori  minoriq;  capitis  rotunditate , aut  finus  pro- 
funditate fitaeft.Giwg/jwas  tandem  eft,quado  os  idem  eft, quod  excipit,  & quod  exci-  1-Gingij- 
pitur,fitq-,  cum  vnius  offis  gibba,alteriuscauafubeunt:&  rurfus  vnius  ollis  finus, alte-  miii' 
rius gibba  admittunt, non  lecus  ac  olliorum  feneftrarumq,-  cardines, quiGrxcis  yiy- 
yAvfxoi  di£ti,huic  tertiae  articuli  Ipeciei  nomen  inuenere.hac  ratione  cubitus  cum  hu- 
mero,&:  vertebra  inter  lecopulantur.Cxterumhxc  vocabula  iva^Quxrtwg , dpQgu- 
$icv;,8c  yiyyhvpx  etfiprifcis  illis,  & antiquis  Anatomix  Patribus  invfu  non  fuerint, 
neq-,  cognita  latis, non  dubitauit  tamen  Galenus  ad  vfum  primus,  do£lrinxgratia,re- 
uocare,cum  in  quauis  methodo  aut  dilciplina , in  qua  inopia  verborum  obfcuritati 
occafionem  parit, vocabula  pro  arbitrio  cuiufuis  fingere  liceat,  dummodo  propoiito 
conueniant,<Scre£loiudicioinueniantur.  Neutrius  Jpecies  fimiliter treslunt,iifdemq,-  Species 
appellationibus  donatae.Prima  eft Enarthrojis,  quae  rotundum  caput,&finumprofun-  ^eutn' 
dum  obtinet,motu  tamen  caret,qualis  eft  olfis  tali  cum  nauiculari.  Altera  Arthrodia,  uEnar_ 
quae  caput  depreffum,&finumfuperficiariecauum  habet, quemadmodum  offapedii  throfis. 
cumtar(b,&  tarfi offa  inter  (eSYzn\zGinglynms,m  quooilis  vnius  cauum  alterius gib-  l.Arthro 
biim,autcontra,fufcipit.Hacarticulationislpecie,ofticulaauditui  inleruientia  con-  ‘*ia\ 
iundla  lunt,qux  etfi  mutuo  ie  excipiant, motum  tamen  euidentem  nullum  habet.  Sy-  * y~ 
nartbrofis quoq, tripartita  elx,&:in?x$ lu/, uovictv  8cyo/*q>wiriv  diuiditur.p«<p»?leu  Sutura,  Species 
eftcompofitioquxdam,  ad  rerum  conlutarum,  vel  compadtarum  fimilitudinem  fa-  Synar- 
dla.Confutis  fimiles  funt  futurae  vulgo  didtx  nobiliores,  & propriae, coronalis,  inqua,  throfeos. 
iagittalis,& lambdoides,quxoffa  frontis,  verticis,  8c  occipitii  iungunt:  Compactis  1-Sutura 
vero  affimilanturjfuturaetemporum,iquamofaeappellatae.Sciendum  tamen,  nexqui- 
uocatione  quis  hic  decipiatur,apud  Authores  etiam  melioris  notae, luturam  aliquan- 
do,pro  altera  lynarthroleos  lpecie,qux  Harmonia  dicitur, accipi,  vt  cum  multas  capi- 
tis Harmonias  luturas  appellant.  Eft  autem  Harmonia  compofitio , in  qua  olfa  quae  fe 
inuicem  contingunt, vfq*,  adeo  fibi  aequaliter  incumbunt,  vt  neutrum  in  alterum  ali- 
quid alperitatisimmittatjfedprorlusaequilinea  fint,  adquemmodum  maxillaefupe- 
rioris,&nali  olla  plaeraque lunguntur, os  lphxnoides,cribrofiim,&:  extera.  Raro  ta- 
men exquifita  harmonia  repentur  , led  lemper  fereoffa  extremitatibus fuis aliquid 
alpredinis  habent,  quae  caula  eft,vt  harmonia  inter  futuras  quoqj  relata  fit  apentio- 
ribus,&velutiimpropriedidfafuturaconftituta.  Gompbojis,  tertia  lynarthroleos  Ipe-  bGom- 
cies,'©^c£  y^<pa,ideft,clauo,denominationem  habet.  In  hac  os  olli  claui  ritu  infi-  M's- 
gitur,quomodo  dentes  maxillarum  prxfepiolis  impinguntur,qui  vt  omnes,ita  foli  in 
vniuerlo  fceleto  hanc  articulandi  rationem  obleniant.  Atq,-hi  quidem  modi  funt, 
quibus  inter  le  offium  compofinonesfiunncxterum  cum  illa  articulatio  omnium  fit  A,u 
nobiliflima , qux motui  inleruit,  Natura  quoq;  perfedtiorem  eam  exteris  condidit, 
magifq-,  compofitam.  Prxter  enim  offa , qux  ad  eam  conftituendam  concurrunt,alia  jax5  ccn. 
quoq-,  accedunt, cuiufinodi  funt,ligamenta,  &humor  quidam  vndtuofus , craffiis,al-  currunt, 
bus , ac  pituitofu s.ligamentum , Grxcis  ciwhierpLot  dicitur , quod  colligat  copuletqi  in-  i. 

ter  fe  offa  articulum  facientia  , eftqi  bipartitum,  cum  modo  latum  fit  modo  rorun-  LlSame- 

E 3 dum  !um‘ 


i.Httrmo 

nia. 


i. 

Humor 

articula 

ris. 


Sanguis 
ex  An  flo 
tele  ali- 
mentum 
ojfitim. 

33 

33 


Medulla 
ojflum 
alimenta 
exHip.  & 
Galeno . 

33 

33 

33 

33 


3$  AdriAni  Spigelii  De  Hvmani 

dum  ac  tei  es,quemadmodii  tum  antea  didhun  eft , tum  libro  fequenti  fitfius  dicetur» 
Humor  albicans,  tenax,acglutinofus,infpatio  quoollium  extremitates  fibi  articulan- 
tur,continetur,vulgoq-,  articulorum  humor  dicitur.  Variat  quantitas  eius  pro  articu- 
li magnitudine, cum  maiores  plus, quam  minores  contineant.  Augetur  tamen  etiam, 
' aut  diminuitur, pro  caularum  praeternaturam  corpori  accidentiam  diuerfitate.  Nam 
pituitofo  humore  fuppetente  copiofioreft,itemq-,  fi  articuli  debilitati  fuerint,  vt  ali- 
mentum fuum  neq;  concoquere  queant, nec  refidua  expellere.  Dejicit  quoq^  poft  lon- 
gas febres>exercitia  vehementia, & inediam  plurium  dierum.  Copiofior  ett  iumoribus, 
quam  fenibus,quibus  exficcatur.  Interdum  quoq-,  prauis  humoribus  in  corpore  fca- 
tentibus, malignam  qualitatem  induit, & fieuos  dolores  excitat.  Caeterum  quocunq; 
modo  praeternaturam  fe  habeat, motum  articuli  laedit,  maxime  tamen  fi  penitus  abfit, 
vt  notauimus  faepius,cum  tumore  circa  articulos  oborto, apertoq-,  ablcdlu, humor  hic 
efflueret.Chirurgi  enim  imperiti, purulentamraateriam  eife  exiftimantes,fummaad- 
nitebantur  opera  ftudioque,vtprorfuseuacuarent:fed  vna  cum  humore  hoc,  motum 
parti  adimebant,  immobilem  articulum  relinquentes,  ficq;  in  tempeftiuo  & impru- 
denti officio, aegrotis  admodum  officiebant.  _ 

C A P V T IV. 

De  nutrimento  quo  offa  aluntur  ■>  & per  quas  vias  ad  ipfi  de ducatur* 

ETs  i iam  ad  particularem  offium  hiftoriam  pedem  mouere  fas  erat,  quodeao- 
mnia,quaein  vniuerfutn de  offibus  dici  poterant,  perfecutiefle  videamur : libuit 
tamen  in  gratiam  curiofi  ingenii  duo  addere  , qua:  tamen  nec  fua  prorfus  vtilitate 
carebunt.  Inueftigabimus  primo,  quodnam  fit  offium  alimentum,  &per  quas  vias 
ad  olla  perueniat:deinde,cum  omnium  Anatomicorum  confenfu,  venae,  arteriae,  Sc 
nerui,  originem  certam  ab  vno  quodam  principio  ac  primo  habeant,  dubitabimus, 
an  fimile  quidinoifibus  reperiatur.-quibusficpr£emiffis,adpreffiora  viam  parabimus. 
Ac  de  nutrimento  quidem, quale  illud  fit,fi  Ariftotelem  fequamur, dubitatione  nulla 
animus  fluctuabit. Palfim  enim,vt  2. de  partibus  animal. 3. 4. de  partib.  2.1.  de  gener.4. 

5 degener.i,  & 2.  de  fomno  3.  fanguinem  e jje  animalibus  [anguineis  alimentum  vltimum  o- 
mnium  partiuimexfanguibus  vero,  id  quod  vice  (anguinis  habetur  analogum,  pro- 
nunciat.Imo  determinatiusloquens,deipfis  offibus affirmat,  a.departib.  animal.  6. 
eaque  (anguine  necelfario  ali  atteftatur,quod  omnes  partes  eo  nutriantur,  ex  quo  fa- 
6ta  funt, at  omnes  ex  (anguine  conflant  ; quareetiam  omnibus  ex  (anguine  alimen- 
tum petendum  eft.Obftat  tamen  authoritas  primo  Hippocratis,  lib.  de  alimento,  vbi 
medullam  oflium nutrimentum  inquit: deinde  Galeni, qui  11.de  vfu  part.  capit.  18.  Demon- 
ftrauimus, inquit, medullam  proprium  effie  offibus  alimentum,  & offibus  cauitate  ca- 
rentibus tale  quiddam  in  eorum  cauernulis  contineri, neminem  quoq-,  mirari  opor- 
tere,fi  medulla  fit  cralfior  eo  fucco,  qui  in  cauernulis  continetur,  quamquam  eiufde 
vfus  gratia  hicexftiterit.Quin  alibi, ut  3. de  natur.facult.  cap.vltimo,  qualis,  inquiqeft 
carnibus  fimguis, talis  offibus  medullaeft.  Caeterum  in  hac  controuerfia,  quas  apud 

Medi- 


Corporis  Fabrica,  Lib.  II.  59 

Medicos  Catis  celebris  eft,&:  habemus  qus  contra  Galenum  dicamus,  & alia , qua?  pro 
Ariftotele  in  medium  offeramus.  Multa  enim  funt  argumenta  plurimsque  ratio-  Medusa 
nes,qus  conuincere  videntur,  medullam  nullo  pacto  ofllum  alimentum  eile.  Mirum 
enim  primum  videtur,cur  Natura  medullam  oilibus  pro  nutrimento  aflignare  volue-  0jflum  ' 
ritjcumad  alendum  ea  fit ineptiflima,  vtqus  temperamentum  prorfus  contrarium  moafira- 
oilibus  fit  nadta,  calidum  puta  atque  humidum , illis  contra  frigidis  & ficcis  exiften-  tur. 
tibus  .Pr&terea  medulla  pinguedo  quaedam  eft.vnde  & pinguis  in  pinguibus  , feuo  au-  r 
rem  fimilisell:  in  iis  animalibus, quibus  languisleuo  fimilisper  codtionem  euadit„  at 
pinguedo  J.depart.animal. excrementum  eft  vtile,non  alimetum  corporis.  Omnirno,  )• 
li  medulla  ollium  proprium  nutrimentum  conftituatur, omnia  olla  medullam  conti- 
nebunt neceffario.at  omnia  offa  non  habent  , vtparua,  tefteveliploGalenohbr.de 
oilibus  ad  Tyron.  Quin,  li  medulla  potius, quam  fanguis  alimentum  aptum  ftatuatur 
ollium, profedto  ablurdum  lequetur  admodum  graue,languine  multo  frigidiorem, & 
licciorem  medullam  elfe,quod anullotamen  conceflum vnquam videtur. Et  hsc  funt  Sangtune 
qusmouerit,vt  a Galeno  dilcedamus:cur  Ariftoteli  autem  contra  faueamus,  maxime 
ifta  impellunt.  Nullum  eft  animal, quod  olla  habens,  fanguine  cateat : neque  vllum,  0jflHm 
quod, languine  carens, os  habeat.  Attamen  qua;  oilibus  praedita  funt, non  omnia  me-  probatur. 
dullam  habere  videntur, quemadmodum  Leo.-ex  quo  confequi  videtur,  offa  necefla- 
rio  nutriri  languine, 6c  non  medulla. Si  quis  obiiciatKealdum  Columbu , quili.  1.  anat.  Obiebho. 
cap.19.ofla  Leonis  folidaefle  negat, led  medullam  intus  continere  fcribit, quod  Flore- 
tis ofla  Leonum  viderit  amplis  cauitatibus  prsdita:  II  quis  etiam  opponat  Epicuru, 
qui  apud  Athenarum  S.  dipnoloph.  Ariftotelisj.  hiftor.anim.7.  nimis  curiofasace- 
mentitasobleruationes  (fic  vocat)  deridet,  negatque  Leonis  ofla  ita  Iblidaeffeac 
dura,vt  collilisinuicem, non  fecus  atque  ex  lapidibus, ignis  proliliat. Huic  refpondeo, 
non  bene  concludere  argumentum  Columbi,  ofla  leonum  medullofa  e fle , quod  am- 
plis cauitatibus  llnt  praedita, cum  Unus  oflium,non  ad  medullam  continendam, led  ad 
euitandum  pondus  ofllum  inutile  primario  conditi  fint.  Nec  fequitur  vel  ideo  quoq;, 
quod  etiam  modica  medulla  m ampla  cauitate  contineatur,  quemadmodu  in  verue- 
cum  oflibu5,proportionc  cauitatis, parum  medullae  coercetur.  Et  hsccaufi  eft  cur  A- 
nftoteles  quoq,-  3.hift.animal.20.&  i.de  parrainimal.Cvere  affirmet, medulla  non  ni- 
li in  oilibus  conclulam  efle,non  tamenpropterea  omnia  ofla  medullam  intra  le  conti- 
nere,led  ea  tantum, quae  cava  habentur,rametli  ne  iplaquide  omnia  contineant. Cau- 
lam  lubiungit.-Ofla  enim  Leonis,  partim  nullam , partim  admodum  exiguam  habent, 
quamobrem  & nullam  omnino  medullam  Leones  habere  nonnulli  exiftimarunt.  Si 
quis  autem  qusrat, cum  medulla  ofllum  alimentum  non  llt,quem  vfum  prebeat,is  hac  Medulla 
relponfionemameferat,  ofla ob  perpetuum  motum, & quod  natura  fualiccaeflent,  eluem'v- 
requirere  , vt  afiiduo  humecftentur , cui  vfui  prsftando  medulla  perquam  apta  eft. 

Sed  reflat  explicandus  locus  , qui  apud  Ariftotelem  habetur,  2.  depart.  anim.6.  quod  Explica- 
contrarius  videatur  ditftis,  tum  a nobis,rum  ab  iplo  etia  Philolopho,  aliis,  iifq-,  pluri-  tur  locm 
hus in  locis.Qflium  enim  ibi  inquit,naturam  inefle  animalibus  necefleeft,  &vtme-  obfeurus 
dullam  quoq;  habeant,  quae  pro  alimento  contineatur,  ex  quo  ofla  conliftant,  necef- 
le eft. Videtur nic locus  manrfeftiflimeftaruere,  medullam  ofllum  nutrimentum  e fi- 
le : fed 


40  Adriani  Spigelii  De  Hvmani 

fe:(ed  facile  fatisfieri huic  difficultati  poteft,fiquis  graeca  tantum  verba  infpexerit, 
quae  male  hic  ab  Interprete  verla,fic(onant.  oivxyx.auovii/ion  pviKov  ,ey,~ 

v&AhciiAGocA/ofAtvtis  t J?f  r^o<pyii,s^i  yivenij  tx  asa.Reddidit  Interpres  pa(fiue,£Ju®£rfAfl&/A- 
CcMoy.iVYn  tys  -i^ocpJjf,  cum  hoc  verbum  paffiuum  non  fit,fed  medium , & propterea  a- 
dtiue  vertendum  erat  hoc padto.Necefteeft  quibufdam inefte  & medullam,  qiue  con- 
tineat alimentum, ex  quo  offii  generentur.Quodnam  aurem  iit  alimentum  illud , fta- 
nmCabiungk,o7i  'j  ^ r^otpyj  7ra.(nv  xi^el^ru^  quod  autem  omnibus  partibus 

alimentum  fit  (anguis, iam  ante  didfcum  eft.  Quafi  diceret, quodnam  fit  alimentum  il- 
lud, facillime  erit  ex  aliis,quas  a me  ditSfca  iamfunt  Sc  tradita,  colligere,  cumfemper 
ftatuerim  docuerimque,(anguinem  omnium  partium  vltimum  efte  alimentum. Cum 
ergo  (anguis  ofia  alat, qua? ritur  per  quas  vias  ad  ofia  deferatur  ? Per  venas, quas  fibi  fo- 
ramina in  ipfis  etiam  duri  (fimis  o Ilibus  efformarunt,per  quae  tranfeant,  Sc  alimentum 
deducant, vti  videre  eft  in  caluaria,femore,<3c  tibia-Solent  etiam  va(a  in  ipfis  cauitati- 
bus  oflium  maioribus  vndiq-,  medulla  ftipari  &(uftineri,  adquodPhilofophus  allu- 
fit,cum  inquit, medullam  efte , non  quidem  alimentum , (ed  alimentum  in  fe  con- 
tinere. 

C A P V T Y. 

x^An  ofiium  Aliquod fit principium, quemadmodum  venarum,  arteriarum,  & 
neruorum,tum  quale  illud  fit , inuejligatur. 

REc  ept  vm  eft  ab  omnibus  fere  diftedionumProfe(Ibribus,Va(a  appellata  prin- 
cipium aliquod  primum  habere, a quo  oriantur.  Hinc  Iecur  venarum;  Cor,  arte- 
riarunr,Cerebrum,neruorum  fere  origo  ftatuitur.  Ratio  quasifi  hanc  opinionem 
ipfos  induxit, videtur  fuilfe  omnium  vaforum  continuitas, & quod  nulla  vena  (eorfim 
eflet,(ed omnes partes~viderentur  vnius.  Haeccaifla fi alicuius momenti  eft,vt  certe 
efte  ab  omnibus  creditur, redte  dubitare  meritoq;  videmur,  fitne  ofiium  quoq;  prin- 
cipium aliquod, cum  ofia  alia  aliis  nexa,&  omnia  inter  (e  apta  videantur,  vnamque 
continuam  feriem  venarum  in  morem  conftitueredmo  os  nullum  fit,  quod  (eorfim 
ipfum  per  (e  fubfiftat,vt  loquitur  Ariftot.jdiiftor.  animal.  7.  Accedit  & ratio,  quae  id 
concludere  firmiter  videtur.  Cum  enim  o(fa  motus  gratia  inuicern  coarticulata  finr, 
motus  autem  omnis  fiat  a mobili  in  quiefcente,  redte  videtur  (equi,  vnum  os  alterum 
motum  femper  fuftentare.atcum  quiefeens  illud  in  alio  quiefeat,  tandem  ad  aliquod 
primum  quiefeens  peruenire  necefte  eft.  Hoc  vt  inueniatur , accipiendum  ab  initio 
eft, illud  ftatui  merito  oflium  principium  , quod  longitudinem  ac  redtitudinem  to- 
tius hominis. contineat , &a  quo  veluti  ex  trunco  rami,  reliqua  ofia  exoriantur. 

At  ha?  conditiones  non  alteri,  quam  (pinas  dorfi  competunt,vnde  redte 
etiam  ipfamolfium  principium  efte  ftatuere 
conuenit. 


CAPVT 


4i 


Corporis  FAbrica,  Lib.  II. 

CAPVT  VI* 

In  quo  breuis  omnium  tot  ita  corporis  oftum  diuijio , & enume- 
ratio inflituitur. \ 

CV  Miam  reda  nobis  ad  particularem  offium  hiftoriam  eundum  fit , promittere 
eorum  omnium  numerum  placuit.  Sed  cum  is  admodum  ratione  aetatis  differat* 
aliufque  fit  in  recens  natis  , quam  homine  perfedam  aetatem  adepto,  nos  eum  affe- 
remus,qui  in  adulto  reperitur,  oflaq;  deferibemus,  qualiter  fe  in  perfedis  habeant. 

Nam  eafin  quibus  differentia  funt  infantium  ofia,  ex  iis  quae  de  formato  faetu  fcripfi- 
mus,  fatis  patebunt,  vbi  diligenter  totum  hoc  negotium  complexi  fumus.  Vniuerfa 
ergo  oifium.compago, quadripartito  a nobis  diuiditur,in  caput  puta,  thoracem,  infi- 
mum ventrem,  & artus.  Catvt  vocatur,  totum  id  quod  fupra  colli  vertebras  fiturn  Capitis 
eft,&  bifariam  iterum, in  Cranium,  fiue  Caluariam  ; & Faciem, fiue  maxillas  difpefci 
potefl.Gfi/MrwelRquicquidfuperapartecerebrumtegit,  & ipfum  viciffim  capillis 
tedumefl,quibus  decidentibus  caluities  oritur,  a qua  nomen  ipfa  caluaria  accepit.  0jfa% 
Graecis  k&viov  dicitur  quafijt^u-©0,  galea, a figura  &vfu:  noy^o;  autem  & m.oi<plov, 
fiinuerfieconfideretur.  Conflat  haec  in  adultis  communiter  ex  quatuordecim  offi- 
bns,quorum  alia funt  propria  ipfi , alia  communia  cranio  cum  maxilla  fuperiore.Pro- 
pna  funt , os  frontis , duo  fyncipitis,occipitis  vnum,&  temporum  duo : fex  deinde  au- 
ditui dicata  officula/m  qualibet  aure  tria, malleus, incus, & flapes.  Communia  fimiliter 
duo funt,cuneiforme,&fpongiofum.M4a;i//rfd«p/e.veft,fuperior,& inferior.  Superior,  Maxilla- 
praeter  communia  duo  dida,vtrinque  fexpropria  obtinet  .Inferior,  ex  vno  olfe  conflat,  rumoffa . 
VtriqueinfixifumDtflm,  quojum  in  homine  adulto  trigintaduo  funt,  in  qualibet 
putamaxillaiedecim,  ex  quibus  quatuor  inciforii,  duo  canini,  & decem  molares. 
Thorax  diuiditur  in  partem  anteriorem,  laterales,  Scpodenotem.  Anterior,  duas  cla-  Thoracis 
uiculas,&  os  pedoris,  ex  tribus  conflans  offibus  in  adulto  homine,  compleditur  da-  oi^a- 
ter  ales,  coflas  vtrinque  duodecimp<y?mor,fcapulas  duas,&  duodecim  vertebras  .Tho- 
raci adiungenda  eft  Cmdx, quae  feptem  Vertebras  compleditur, &os  hyoides  didum, 
quod  ad  linguae  radicem  in  fummitate  laryngis  fitum  eft, & maxima  ex  parte  vnde- 
cimex  offibus  componitur.  Infjmvs  Venter  antica  parte  duopubis  ofia  haber,  ad  la-  infimi 
ter  a dflailium,  & coxendicis;  pojlicafe  de  lumborum  quinque  vertebras , fex  ofia  offis  ventris 
facri,&quatuor  coccygis. Artvs, in  manus,&pedesdiuiduntur.  M anvs  iterum  in  °^a; 
humerum,cubitum,& extremam  manum.H/«n  os  vnum  e&.Cubim  duo  habet, Ra- 
dium, &Vlnam.MrfWtfmm?w,Carpum,Metacarpium,&:  Digitos  continet.  Carpus  o-  ° 
do  conflat  offibus,  duplici  ferie  diftmdkis. Metacarpium  quatuor  ofia  habet.Digif;  quin-  Manus. 
que  funt,&finguh  tria  tenent, vtfic  quindecim  fint  omniu.Prseter  h xc  ofia  duodecim 
quoque  funt  alia  minima, quae  cum  fefamifemen  rdEejrant , fifiamoidea  funt  appellata. 

P e s quoque  trifariam  diuiditur,  in  femur, tibiam, & pedem  extremum.  Femur,vnum  z 
os  eft  .Tibia  duo  habet,tibiam  &c  fibulam. P«  extremus, in  tarfum,metatarfum,  & digitos  Pedis. 
difpefcitur.T^y/i«,feptem  habet  ofia:Mf^r4>yj«3quinque:D^fi/,quatuordecim.Ad  haec 
referri  debent  duodecim  fefamoidea,&  Patella, qua;  femori,  Sc  tibia  anteponitur.  At- 

F que 


Caluaria 


Simiraru 

vfus. 


2. 


i- 

Obfer- 

uatio. 

Suhflan 
tu s cra- 
ni). 


Ad  r i ani  Spigelii  De  Hvmanx 

que  hxc  eft  omnium  offram  enumeratio , quae  fi  in  vnam  redigantur  fummam  , C A= 
vvt, quinquaginta  nouem  habebit:  Thorax  , fexagintavnum:lu  f i mv  s venter* 
vigintivnum : M a n v s vna , quadraginta  duo  •,  Pes,  totidem , adeoque  ambas  manus 
pedes  , centum  fexaginta  otto  : Et  totvm  corpvs  hvmanvm,  trecenta , 

& nouem , 

C A P V T VII. 

K^igtt  de  Cranio  in  vniuerfum , Stituratfe  capitis  proponit. 

/'"''E  r e b r v m vifcerum  omnium  nobiliffimum,  cum  in  excelfo  corporis  loco  cof- 
V^locandumefiet,  qui  externis  iniuriis  maxime  expofitus  eft  , prouida  in  lingulis 
Natura  , ofieo  tegumento  tanquam  galea  quadam  circumleplit , vt  contra  ir- 
ruentes calamitates  liberum  foret  * atque  optime  munitum.  Non  tamen  ex  v- 
no  lolidoque  offe  conftruxit,fed  ex  pluribus , quas  certo  quodam  articulationis  gene- 
re coniunxit  inter  fe, quale  in  vniuerfo  reliquo  corpore  reperire non  licet.  Cum  enim 
Caluaria  non  tantum  propugnaculi  cuiuldam  munere  fungeretur  , quod  habet 
proprium  quafiofficium  ab  aliis  offibus.fed  firmamenti  etiam  cuiuldam  , atque  fta~ 
bilimenti,quod ipficum  caeteris  commune eft.rne cerebrum  partium  omnium  nobi- 
liffimum fubito  concideret , ventriculofque,  8c  cauitates  fuasobftrueret,firmandum- 
omnino  erat.  Id  quod  Natura  commodillime  fecit,  fibras  quafdam  membrana?  du- 
rae,qua  cerebrum  inuoluitur  tegiturque  , per  capitis  futuras  traiiciendo  , vtcere- 
brum,quod  perquam  prompte  mollitiei  gratia  concideret, fufpenfum  veluti , & affir- 
matum teneretur.  Verendumenim  profe&o  foret, fi  magna  illa  cerebri  molesfuften- 
taculishis,quibus  veluti  in  asquilibrioperpetuo  detinetur,  careret , ne  in  validis  il- 
lis motibus(qualeseueniuntin citationibus) vbi cerebrum  concutitur,  aut  infepe- 
riculofe  ipfum  concideret, aut  vero  allifum  ad  cranium , plurimum  damni  pateretur. 
Accedit  ad  hunc  vfum  alius,  non  minus  nobilis , quod  cum  infiimmo  excelfoque 
corporis  loco  collocandum  foret , in  quo  vapores  in  fumma  effumantes  perpetuo 
fufcipit,cranioexituspraepararetur,  per  quem  fumi  illi  exfpirarent  , quosfingulari 
inuento  Natura  per  futuras  depellit.Hinc  illud  eft, quod  vulgo  videmus,  eos  qui  fu- 
turis omnimode  carent,  continuo  capitis  dolore  affici , facillimeque  ab  internis  cau- 
fisoblasdi. Contingit  enim  fere  ipfis,quod  illi,  qui,  vt  Galenus  narrat,  doloris  gratia 
fafeiis  circa  caput  conftridtus  erat,  iu  eum  vti  dolorem  incidant,  vt  fere  inflammatio- 
nis periculum  incurrant,  etfi  leuibus  a caufis  tententur.Non  defunt  qui  & alium  affi- 
gnent  vfiim,vt  vna  fcilicet  parte  lsia,alteraferuaretur  incolumis,  & fradtura  cum  ofle 
finiretur, nec  vitra  ferperet. Sed  nos  faepiflime  experientia,  rationem  hanc  admodum 
efle  friuolam  edodti  fumus,  cum  idhis  pluries  per  ipfas  etiam  futuras  penetrafle  vide  - 
rimus.Os  ergo  quod  cerebrum  tegit,  a Caluaria  dicunt , Graecis  k^vIov,  a quo  Latini  a> 
fuam  vocem  Cnzwiwmrnutuarunt, quali  x^evoe,  Galea,  quod  militaris  galcx  forma  re- 
ferat^ vfum  pra zfet.Subflantia  huius  ratione  aetatis  plurimum  variat.  In  nuper  enim 
*ausmenibraneapotiuseft,quam  oflea,  praefertim  circa  futuras,  maximeque  coro- 
nalem. 


b,  1.4.2. 
E. E. 

H. 
d,  I. 

«,  K. 


Corporis  Fabrica,  Lib.  II.  4$ 

tialem,vbi  ad.  aliquot  vfq;  annos  tantam  molliciem  retinet,vt  manuum  compreffioni 
proptiffime  cedat.  Crapties  etiam  non  eadem  femper  eft,cum  fenum  cranium,  quam  Crafuits 
iuuenum  multo  fit  crafliusj&marium,  quam  fasminaru.  Quin  imo  &regionu  diuer- 
fitas  varietatem  parit, fi  quidem  verum  eft,vt  credimus,auodOviedus  in  Indica  hifto- 
riateftatur,Indis  cranium  efle  adeo  craftum,  vt  aciem  gladii  quoq,- acutioris  eludar. 

Sed  nec  in  vno  eodemq;  homine  squalem  vbique  craffitiem  retinet , cum  in  aliis  ae- 
que aliis  locis  craffius  fit,quemadmodum  in  fingulorum  Cranii  odium  hiftoriafufius 
id  dicemus. Figura  eius  iphsrica  eft,&  quidem  oblonga,  qualem  cerebrum  ipfum,cu-  Figurx, 
ius gratia  eftconditum,efflagitat.S#pe^«« autem  tam  intima,  quam  extimafedeleuis  S uperfi- 
eftrintima  quidem, ne  duram  membranam;extima  vero,  ne  pericranium  laederet.  Illa  ctes- 
tamen  b inaequalitates  quafdam  habet,  quae  cerebri  vaforu  refer.unt  veftigia : haec  ve- 
ro proceflus  nonnullos, pro  exortu  quorundam  mufculorum.  Conftat  autem  ex  duo- 
bus offibus,  tenuibus  quidem,  fed  duris  admodum/  vno  interiore,  d altero  exteriore, 
quae  inrerefubftantia  quaedam  pumici  non  abfimilis,&  plena  fanguine  meduilaque 
continetur,cuiufinodi  quoque  in  aliis  offibus  cernitur,  veluti  funt  illa  carpi , & tarfi. 
Vocantur  haec  offa  ab  Anatomicis  duae  Caluari&lamim,  quarum  quae  exterior  eft,  craf-  Caluaria 
fior,&durior:quae  interior, tenuior  molliorq;  exiftir.  Et  haec  ratio  eft, cur  fiepe  in  ca- 
pitis  validioribus  idlibus,  extima  remanente  illaefa  faluaque , intima  rumpatur.  Viris 
autem, quam  mulieribus  vtraque  eft  craffiordenibus  etiam,  quam  iuuenibus.  Et  haec 
eft  illa  celebris  Hippocratis  ^laAothquaipfe  deferibens  lib.de  vulner.  capit.  fpongiae 

fimilepronunciat,&  os  ipfiuminfe  carunculas  multas  humidas  habere  affirmat.  Cra- 
nium ergo  cum  ex  diuerfis  offibus  conftet  futurarum  beneficio  inuice  connexis,ante- 
qua  ea  omnia  membratim  intueamur, luturarum  natura,  Sc  fingulae  fpecies  explicads 
lunt.  EftauteSvTVRA,  vtfupra  quoque  didtumeft,certa  quaedam  offium  capitis  co-  Sutura, 
pofitio, rerum  filo  confutaram  referens  imagine.  Dico  efle  compofitionem , ex  quo  i- 
pfius  genus  intelligatur,  nempe  quod  non  fit  haxns  &vnio,fed  articulatio  quaedam 
ccgQgov  fadta.  Huius  forma  accuratius  explicant  verba  vltima,  cum  &ipfa  fututa 
ab  hac  fimilitudineconfutorum  pannorum  nomen  repererit.  Caeteru  non  conuenit 
aliis  haec  fpecies  articuli,nififolis  capitis  offibus,  quae  veru  fubiedtum  futurarum  funt; 
competit  autem  vfq;  adeo,  vt  quemadmodum  folis  hispropriae  funt,  ita  etiam  omni- 
bus capitibus  infint,raroque  admodum  inueniatur  caput  futurarum  expers, neque  il- 
lud nifi in  fenibus  fortafte,in  quibus  cu aetate  ob  (iccitatem fenfim  obliterantur,&  ap- 
pendicum more  coalefcunt,pn;woqtte  fere  occipitis  futurae  id  vfu  euenit , deinde  fagit - 
tal i, hinc  coronali ,vltimo  omnium  temporalibus,feu  fquamofis.  Infunt  etiam  vtrique fe-  t“™$Tlor 
arid  numero  pari,nec  verum  eft  quod  tradit  Ariftoteles2.  de  part.  cap.  7.  maribus  efte  tur  ^ 
plures,paucioresfaeminis,cum experientia  repugnet,  quamuis  ratione  admodum  Suturi, 
probabili  Philofophus  niti  prima  fronte  videatur.  In  infantibus  quoque  reperiuntur  vtrique 
omnes,  fed  redtam  potius  lineam,  & harmoniam,  quam  futuram  referunt.  Cum  ‘exm  1H~ 
ergo  omnibus  capitibus  adfint , redte,meafententia,  vulgo  ab  Anatomicis inpro-  ,atJ f* 
prias  & communes  dijpefcuntur.  Fropnas  vocant , qua;  foli  cranio  competunt;  Coni-  ptlinu- 
munes  quae  ad  cranium  pariter  , os  cuneiforme  , atque  maxillam  fuperioremper-  mero 
tinent.  Fropm  iterum , vel  veret,  funt,  vel  mendofx, ; & ver*  numero  tres,  mendofie 

F a quin-  d,t?Iucs- 


44 


AdriAni  Spigelii  De  Hvmani 


Sutura: 
proprias 
Verae  tres 
funt. 
Coronalis 

Lambdi- 

formis. 

Sagittalk 


Cur  di- 
cantur 
'uem. 


Suttir. 

mendo- 

farum 

quinque 

paria. 

Trimum 


Secundu. 

Tertium, 

Quartii , 


Quintii 
Comu- 
nes  futu 
is  quin 
que. 
Prima. 


quinque.Id  tamen  habent  peculiare  inter  (e,  quod  verae  fimplices  fint  , mendolae  au- 
tem duplices.  Dico  fimplices,  quod  coniuge  deftituantur  , & vna  tantum  fit : verbi 
gratia, vna  Iblum  eft  coronalis, vna fagittalis , vna lambdoides  •,  at mendo&  coniuges 
fuas  habent, quarum  vna  dextrum,  alterafiniftrum  capitislatus  occupat,  quemadmo- 
dum in  vtroque  latere  funt  fquamofie  agglutinationes.Pwwrf  ergo  verarum  $t<pewict~oc 
dicitur, Co?wM/w,vel  quod  coronae  inftar  capitis  anticam  partem  cingat-,  vel  quia  co- 
ronae olim  puellarum  eo  loci  geftabantur.  Altera  a ot/aQ^oei^rie,  a A maiufculo  Gra’co- 
rum,cuifimilis,quemadmodum eadem  ratione  o^Aaei^w,  ab  inuerfo  u quodrefert, 
cognomi natur. Occipitis futura ,a  fitu  dici  pofiet,aut  fi  omnino  graecae  notationi  infiftere 
ve\imvts,Lambdiformis  non  male  vocaretur, -led  vulgo  graeca  fere  vox  in  vfu  eft,  & lam- 
bdoides appellatur.has  inter  duas,  media  eft,  quaeo&Aiaia,  Sagittalis,  a figura  fagittae 
dicitur.  f Coronalis  ergo  femicirculum  refert,  tranfuerfim  abvno  temporum  ad  alte-/.  A. 
rum  didu£tum,qua  frontis  olfaoilibusiyncipitis  nedfcuntur.  S Lambdoideselt, qua?  oc-  ^ c 
cipitiibafi,&  vtrinque  proceffibus  mammillaribus  duobus  cruribus  infiftens,  verti- 
cem in  occipitii  fummitate  ponit.  h Sagittalis  tandem  qua?  inter  has  media, verticem  ^ £ 
Iambdoidis,cum  centro  coronalis  coniungit.Vocantur  hae  futurae  vera?, quod  futura- 
rum, id eft,pannorum  filo  conditorum  imaginem  vere  exprimant  , mendofi  contra 
lineam  tantum  referentibus.  Non  tamen  in  vtraq;  lamina  fub  forma  futurae  appa- 
rent,ied  in  exteriore  tantum, fiue  fuperiore.nam  in'  intima,  harmonia  potius  nedfun-  1.4.1. 
tur,quae  caula  eftefolet,quam  propter  interior  futura,  quam  exterior,  multocelerius  A.B.  C’ 
aboleatur  pereatqvln  nonnullis  capitibus  ftridtioresquoqj  funt,  in  aliis  laxiores ; ia 
nonnullisgrandiores,in  aliis  exiliores. 

Mendo  farum  autem1  par  primum  omnium  maximum  eft,maximequeconfpicuum,  & /,  1. 3.  r.' 
infigne,fquamofascombinationes  referens, a quibus  etiam  nomen  accepit,  vt  Kem-  & 2-11- 
'sr&miofkvpiot ixt  a Graecis, fquamiformes  agg!  utinationes  a noftris  dicantur, cum 
per  hanc  verticis  olfa  & temporum  inter  fe  iungantur,  ex  craifo  olfe  in  exadfce  acutam 
lineam  fquamarum  ritu  definentia,  ita  vt  externa  illa, haec  interna  parte  attenuentur. 

Initium  ducunt  a latere  pofteriore  bafis  procefiuum  mammillarium , & circulari  du- 
dfcu, quem  toto  progreflii  obleruant,ad  bafim  capitis  feruntur, totum  latus  cranii  con- 
ficientia. m Alterum  par, in  latere  capitis  confiftit,totoq;  dudhi,anteriori&rfuperiori  m,i.\.i . 
parti parisprimi,  feufquamofarum  agglutinationum  ibciumeft,  acuiusftimmitate 
initium  accipiens, oblique  deorfum  ad  originem  primae  communis  protrahitur.11  Ter-  »>  a-s-a* 
uum,in  bafi  pofterioris  (edis  capitis  eft,quod  initium  fiium  cum  principio  crurum  la-  111 
bdiformis  futurae  continuum  habet, in  bafi  proceftuum  mammillarium,  iuxta  quoru 
latera  pofteriora  toto  dudfcu  oblique  fertur, vfque  ad  bafim  capitis,  qua  capitula  funt, 
quibuscumprimavertebraconnedtirur.  0 Quartum, prope proceftiisvelpertilionum  0,  iv. 
alis  fimiles  in  capitis  media  prope  bafi  inferius  , redtam  quali  lineam  tranfuerfam  ex- 
primit,vtrinq-,  contermina  duabus  illis  rimis  alperis,  q.uae  a lphsenoidis,&  temporum 
finibus  conficiuntur.?  Quintum, in  anteriore  interna?  caluaria?  parte  tranfuerfim  ad  of-  P<  M-  s 
. fis  cnbrofi,fiuefpongoidis  angulos  inferiores,  harmoniam  potius,  quam  futuram  re-  ° 

■ fert, cum  vna  redla  linea  efte  videatur, etfi  dua?  reuera  fint,  a duobus  lateribus  cunei- 
formis offis,  qua  frontis  ofli  iunguntur,effedl:ae.  Communium  quiniffunt,  ^ Prima,  in  fu- 

perciln  c 


r,  z.i. 


/»  ii' 


t,  4. 

u,  f. 


«j.  1.6.1.. 


x,  t. J.l. 
A.  A.  A. 

y>  ’-&3- 
x,  II. 


A,  1.4,1. 


Corporis  Fabrica,  Lib.  II.  45 

percilii  exteriore  (ede  obliqua,  quas  frontis  offis  proceflum  exteriorem  , cum  primo 
maxillae  luperioris  olle  coniungic.  r Secunda, in  oculi  lede  externa  Sc  laterali, a fine  f e-  Secunda. 
re  fecundae  propriae  mendofie  deorium  redta  ducitur,ad  foramen  vique  in  cauis  tem- 
porum exiftente,  & communis  eft  cuneiformi,  cum  maxillae  fuperioris  olfe  primo. 

^Tertia, in  elatiore  oculi  orbitae  parte, & narium  fummitate  fita  eft , oblique  a radice  il-  Tertia . 
lius  ad  fummitatem  huius  perdudta.Iungit  frontis  laminam,  quae  partem  orbite  fiipe- 
riorem  efformat, Sc  proceffum  interiorem,cum  maxillae  iuperioris  offibus , lecunao, 
tertio, quarto,& quinto. 1 Quarta,  obliqua  eft,inipio  ollis  iugalismedio,quaeproce£-  Q“arttt> 
fum  primum  ollis  temporalis,cum  primo  maxillae  fuperioris  olle  connecftit.  u Quinta,  §^>nta. 
inter procelluspterygoides lita, antrorfum  ducitur,  cuneiformi  olli  cum  lepto  nari- 
um communis. 

C A P V T VIII. 

De  ojsibtss  capit  Is  flue  C aluari  £ propriis  agit ♦ 

CR  A n 1 v m ergo,vtdi£tum,  fex  offibus  conftat  propriis,  vno  frontis,  Sc  occipitis, 
duobus  lyncipitis,totidemque  temporum , quae  omnia  inter  le  futurarum  bene- 
ficio connedfcuntur. Primum  O s Frontis  e[\,™xam[AiTW7rovo&iw,  quodinan-  Os  fror,- 
teriore  parte  litum, totam  frontem, &:  oculorum  orbitae  elatiorem  partem  conftituit. tls- 
Figuram  habet  circularem  fere,  u patellam  non  incommode  profundiulculam  expri-  Figura. 
mens, nili  mxta  oculorum  ledem,a  rotunditate  in  reftam  lineam  abiret.  Habet  enim 
cauitateminlignem  admodum  , qua  cerebri  anteriorem  conuexam  partem  excipit. 
Conneclitur {hycnus,  x ope  futurae  coronalis duobuslyncipitis  offibus,  y inferius, offi-  Connexio 
bus  maxillae  fuperioris, &cuneiformi*,z  a lateribus,duobus  proceffibus  offis  cuneifor- 
mis alas  velpertilionum  imitantibus.  Subftantiam  inter  verticis  olla  Sc  occipitis,  media  Subfian  - 
habet.nam  vt  illa  tenuiffimafunt,ita  hoc  craffiffimum.  Non  tamen  squabilem  praele  tia- 
fertvbiquecraffitiem,  led  ad  elatiorem  oculorum  ledis  regionem  tenuiffimum  eft: 
tenue  etiam  vbi  temporalibus  offibus  committitur:  in  caeteris  autem  partibus,  vbi 
frontem  excipit,craffius  eft, quam  verticis  ofla,duplicique  lamina  fubftantiam  pumici 
limilem  comple&itur, tenuius  tamen  fit  lenfim,vbi  hinc  ad  verticis  olla,  quibus  com- 
mitti debet, declinat.  Eft  autem  os  in  adultis,  quamuis  in  pueris  geminum  fit,  Numerus 

in  quae  diuiditur  a lagittali  futura  ad  nafum  vfque  excurrente.  In  feminis  etiam  adul- 
tis limiliter  id  obleruari  lemper,  Ariftoteles  tradidit:  led  experientiam  refragantem 
habet. In  hoc  ofleobferuanda  eft*  Cauerna  fatis  ampla, inter  vtramque  laminam  ad  nafi  Cauerna 
radicem  confiftens,  interdum  vna,  nonnunquam  ( & magna  id  quidem  exparte,  ) 
gemina, vtrinq,-  tumadfuperciliorum  ledem  fublimiorem  lira,  aqua  foramina  duo 
ad  narium  cauitatem  expanduntur.  Hanc  membranula  viridis  fuccingit,  materiam 
in  le  continens  vifcidam,&  cerebri  fubftantfe  non  valde  abfimilem.  Vociinleruire, 
vt  canora  magis  fit,  vulgo  traditur : led  ego  exiftimem,ad  odores  hauriendos  facere, 
cum  ibi  aer  excipiatur  odore  praegnans, conlerueturq-,  paulum,  ne  praeterlabatur  tam 
fubito  nares.  Exemplumfi  vis  fimilisrei,  auriculam  inlpice,  quam  Natura  quoq-,  ad 
latera  capitis  veluti  aliquod  velum  expandit , vt  fugientem  lono  refertum  aerem  de- 

F 3 - tinear, 


Superfi- 

cies. 


46  Adriani  Sfigelii  De  Hvmani 

Torcimi-  tineat, Ieuiterq-,  remoretur.  « Foramina  habet  duo  in  (ede  luperciliorum  media,  ino-  *>  3-r«' 

culi  orbitam  delinentia,per  quaeramus  primus  nerui  tertiae  cerebri  coniugationis  in  &2-*-1' 
Procejfia  mulculum  frontis  egreditur.  /3  Procejfus  quoq;  conftituitquatuor,  quorum  maiores 

duo, ad  maiorem  oculi  angulum.-rainores  ad  minorem  confidunt.  p! 

Svncipi-  bSvNciPiTis  ossa,  aliis  offa  verticis  didta , quod  Vertex  horum  centrum  fit, lo-  b,  z.  6.^. 
iii  olla.  cus  inter  frontem, & occiput  medius. Graecis  /3^e^«v  <mv  eyxiQx-  &4- 

Numerus  A ov  dicuntur, quod  cerebrum  ibi  lemper  fit  madidum.  Numero  duo(\ iint,  quadrilaterx 
figurae,fed  altera  parte  longioris,  vt  Euclides  loquitur,cum  quatuor  condent  lineis, 
quarum  laterales  tranfuerlis  longiores  funt,  non  tamen  plana,  fed  concaua  ipfa 
Connexio  funt,  ob capitis  Iphaericam figuram,  cui  accommodantur.  Committuntur  c ante-  c.  1.6.3. & 
rioribus  lineis,  odi  frontis,  futura  coronali : d pofterioribus,  olli  occipitii  , fu-  b. 
turalambdiformi : e internis  lateribus,  libi  inuicem,  fagittali:  at  f exterioribus,  e>  c- ' 
ollibus  temporum, ob  quarum  coniundtionem,  in  f,f-  Iquamas  degenerant.  Maxi-  £ 
wwfunt,om nium conlenfu, inter olfa cranii:  .led  &tenuillima  quoque,  acinfirmidi- 
ma, cum  omnium  tardidime  in  pueris  indurefcant  & ollium  naturam  induant,  imo 
Plinio  tefte,  non  ante  fermonis  vfum.  Crafla  tamen  funt  aequaliter,  nili  vbi  m fqua- 
mas  attenuantur.  Superficiem  habent  g extrinfecuslaeuilliraam  .-  h interius  alperiuf-  £’  z-g-3  A 
culam,  ob  veftigia,  quae  vena?  1 Iugulares  per  cerebri  meninges  difperfae  imprimunt, 

Et  haec  Chirurgisfedulb  notandafunt,  ne,  vbi  terebra  cranium  aperiendum  erit, 
imperite  venas  cum  vitae  periculo  vulnerent  , fed  caute  agendo  eas  lllaefas  con- 
feruent. 

Occipuis  1 Occipitis  os,  >tejLT  ivlo\)o&uv,2fg.fio ivwfrie  eivctj  Galeno  appellatum, quod  ibi 

fibrae nerueae oriantur, ab  Arabibusmemoriae dicatum ed,&podicam  capitisparrem  &6' 
Figura,  claudit.  Figura  pentagonum  fere  exprimit:  m primum  enim,&  fecundum  latus  funt,  m>  A-  A- 
quibus  verticis  ofiibus  iungitur,  ope  futura:  lambdoidea:: 11  tertium,  fk  quartum,  qui-  n>  B-  B- 
bus  ollibus  temporii  additametis  lambdoideis, liue  futura  tertia  mendola:0  quintum,  °>  C. 
Numerus  quo  cuneiformi.  Vnicum  eft  numero  in  adultis,  quamquam  in  recens  natis  tripartitu 
Sub  fi  an-  fit.Subfiantiam  habet  duram,adeoque  eradam,  vt  omnium  caluariae  odium  cralliflimu 
perhibeatur.-inaequalis  tamen  eft  crallities  illa,cum  in  liiperiore  parte  admodum  craf- 
fum  fit,duplicemq^  habeat  tedam : inferiore , qua  balin  cranii  accedit,  tenuidimum, 

& vnicafimpliciq-,  lamina  donatu.  P Externa  fuperficies  lamis  ed,  praeterquam  vbi  fi-  f>  J*  6-  5» 
nusquoldam  habet femicirculares, quorum  1 duo  fuperiores  mlignes  fiintadmo-  qt  d.jx 
dum  , promufculis,  tum  iis  qui  caput  extendunt , tum  qui  lcapulamdorfoadmo- 
uent, quos  Cucullares  vocabimus:  1 duo  vero  inferioresparui,  circulos  fere  confi-  r ’ 
cientes,  pro  mufculis  rectis  caput  extendentibus  exlculpri.  f Interior  impense  inae-  f.  2.. 6. 6. 
qualis  eft,  idque  ob  finus  multiplices  ipli  infculptos,  1 quorum  duo  tranfuerfi  per  to-  *> 
tum  os  excurrunt  ad  latera  ollium  temporalium , qui  propter  finus,primum  & fecun- 
dum craflae  cerebri  membranae, conditi  liint.  u Vnus  inter  hos  redius  per  totum  ca-  u> 
put  vfq-,  ad  nafi  verticem  didrahitur,pro finu tertio  eiuldera  membranae.  Duoalii ro- 
tundi funt  fuper  hos,  aliique  duo  infra, x quorum  illi  minores,  cerebri  prominentias,  x>  E E 
quod  bipartitum  elV,  xx  hi  maiores  multo, cerebelli  protuberantias,excipiunt,  Y Ca-  x,x\ 
pitafme  appendices  duos  habet, ad  balim  litos , qui  primte  colli  vertebrae  articulan- 

tur,& 


tia. 


Superfi- 

cies, 


*>t.y.i.Y 
a,  Z.Z. 


b,  a.a, 

e,  i.},  i. 
& 1.6.7. 
H. 


d,  K. 
c,  P. 
f M. 

1,  6.8. 
11.  R. 
b , S.S. 


i,  2,.  (f.  7. 

O. 


/,  i.y.  z. 
T.T. 


*w,  1.6.8. 
& 1.5.1. 
1. 1. 

w,  i.f.i. 

0,  R.  R. 


**• 
q,  i. 


r,  1.3.1. 

1.6.7. 

P. 

/,  N. 


Corporis  Fabrica,  Lib.  II.  47 

tur,&  capitis  motui , flexioni  extenfionique  dicato,  inleruiunt.  Quod fpe&at fora-  Torami- 
mina,  z vnum habet  maximum,  rotundum pene,in  bafilua  inter  praedidta  capitula  na. 
litum, per  quod  ex  cranio  fpinalis  medulla  ad  dorfum  ddcendit.  a Duo  alia  huic  adia,-  1 

cent,  ( fecundum  inquam,  & tertium)  inter  dufta  capita  &ftyloidemproceflumfita,  s,‘  ■" 

oblonga  , & latis  ampla , per  quas  ab  inferioribus , vente  iugularis  internas  ramus 
maior, & arterias  carotidis  minor, afcendentes,  cranium  intrant  .-lextum  aute  par  ner- 
uorum  totum  delcendit,& ex  caluaria prodit. His  vicina  funt,  fub  ipfis  quafi  capitulis  4-  ;• 

pofitabd«0rf/i^,('quartum,& quintum, )qu£Erotunda,vix{extam  partem  amplitudiins 
prioris  obtinent, per  quas  neruorum  feptimum  par  tranfitnm  habet. 

c Temporvm  ossa,  tmv  kqotkQwv  os»,  ad  latera  oflium  verticis  fitum  fuum  funt  Tempo- 
nadta.Minimafuntex omnibus caluariasoflibus,  vtrinque vnum  , multiplicem  figu-  ru  oL  a‘ 
ra  referentia. nam  in  fuperiore  parte  femicirculum  fere  effingunt: at  inferiore , ob  alpe-  Figura. 
ras  inaequalitates,  modo  procellibus  extuberantia,  modo  foraminibus  fubfidentia, 

Icopulos  horridalq;  rupes. d Elatiore  parte, qua  circularia  funt,  iunguntur  oflium  verti-  Connexio 
cis  exterioribus  lateribus  futura  fquamofa:  c anterius,  maxillae  fuperioris  ofli  primo 
proeeflii  luo  primo/pofterius  ofli  occipitis, futura  tertia  mendola.  Subjlantiam habent  Subftan- 
dura  admodum:?  parte  tamen  fuperiore  & circulari,  tenuem  valde,  & duplici  illa  la-  tiel' 
mina, quam  castera  caluarias  ofla,  habere  diximus,  deftitutam: h inferiore  vero,  quas  ad 
bafim  cranii  eft, eo  v(que  duram,  vt  lapideam  duritiem  vel  aemuletur,  vel  aequet,  vn- 
de,& totum  propterea  os  apud  Graecos  , lapidiformedidtumeft,  apud  La- 

tinos, Petromm.  Sinus  habent  duos:  { primus , inter  proceflum  mammillarem,  Seal-  Sinus  duo 
terum,iugale  os  conftituens  fitus  eft,amplus,rotundus,longulque  latis,  qui  ex  lato  fo-  J' 

raminein  anguftius  intro  tendi,  cartilagineque  incm(ta.ms,Tro(>oc  oix.ss?ivJs , flue  mea- 
tus auditorius  dicitur,per  quem  foni  ad  interiorem  aurem  deferuntur. 1 Secundus,  primo  z’ 
adiacet,  in  bafl cranii,  fub  proceflu primo,  iugaleos  elformante,  litus,  tranfuer- 
lus&oblongus,cartilagineque  conteftus,  qui  capitulum  maxillas  inferioris  excipit. 
Foraminibus  etiam  pluribus  donantur.  m Primum  eftincaluariae  interna  lede,  in  pro-  Forn-mi- 
eeflii  petrolo,figuraeoualis, longo  ducftu  in  os  penetrans,  vique  ad  labyrinthu,  quod  na' 
viam  praebet  neruo  auditorio,  flue  quintas  coniugationi.nJ/tcr«w,  latis  amplum,  in- 
aequale,& oblique  antrorfum  du<5tum,fub  appendice  ftyloide  fltum,per  quod  arteriq 
carotidis  maior  ramus,  ad  ollis  cuneiformis  foramen  quintum  fertur,  indeq-,  cere- 
brum petit.0  Tertium,intez  occipitis  3c  temporis  os,  quibus  commune  eft,  magnum, & 3> 

inaequale,pro ingreflii vena: iugularis,  & arterias  carotidis: at egreflu  nerui  fexti  pa- 
ris. P jfTtfrfrftfWjinter proceflum  mammillare,  8c  appendicem  ftyloidem  litum  , m ca-  4» 
nalem  oblongum  terminatur,  Scarteriam  carotidem  immittit.  °l  Quintum,  retro  pro-  s’ 

celfum  mammillarem  , ad  latus  tranluerfum  futurae  lambdiformis  , per  quod  ramus 
primus  venae  iugularis  externs  cranium  i ngredientis,tranfit.  Hoc  modo  in  vno , mo- 
do in  vtroq-,  latere  deefie  lolet. 

Proceffius  quatuor  funt.  r Primus, a meatu  auditorio  , vel  anteriore  lede  flnus  capi-  Proceffius. 
tis  maxillas  inferioris,ex  lata  bafl  antrorfum  fertur  , & cum  proeeflii  ollis  primi  ma-  *• 
xillae  fuperioris  concurrens, futura  obliqua  ne<ftitur,os  iugale,  de  quo  poftea,  confti- 
tuens/ Alter, ex  lata  bafl, in  pofteriore  temporalium  oflium  lede,  & capitis  fundo  , in  t 

obtu- 


48  Adriani  Spigelii  De  Hvmani 

obtufkn  verticem  definit, vaccinam  exprimens  mammillam  ob  longitudinem,  vnde 

3.  ^^«iti^mammillarisdicitur^TmiM^acutuSjlongusjinterfinumlecundum,  & di-  t,  t.j.t.o 
£tum  modo  proceflum  fitus,?i/Ac«<W5-  dicitur,&  yg£5<pio«<Mf,  quod  ftyli  quo  feribimus 

4.  formam  referat.1  c Quartus  eft  internus,durifiimus,quem  os  petrofum  vocant,  in  quo  ttl6$ 

triplex  illa  interna:  auris  cauitas,de  qua  poftea  libro  vltimo  dicem  us,conrinetur.  8.8. 

C A P y T IX. 

Def ribit  tria  0 ficula  auditui  infer  utentia. 

INprima auris  cauicate,quam  Concham  vocant  difiedHonum  periti,  tria  reperiun- 
tur  ofiicula,  miro  artificio  efformata  a Natura,  quorum  hiftoria , etfi  ad  eam  tracta- 
tionem pertinere  videatur,  qute  auditus  organis  dicabitur : tamen , ne  omififlequic- 
quam  in  hac  ofiium  enumeratione  credamur , paucis  de  ipfis  agere  decreuimus  hoc 
loco.  Cxterum.  ignota  haec  Veteribus  fuifie  nemini  mirum  videatur,  cum  &ipfaperfe 
minutifiimafintvtfacilevifum  efFugiant,&iniilo  durillimoofle,  quod  apetrae.fimi- 
litudinc  nomen  habet,abfconditalateant.Kere«nonwuameni»dwy?m,  qui  omnes  hu- 
mani corporis  partes  fumma  diligentia  rimati  funt,  eruta  & in  lucem produCta fue- 
Carpui  runt.Quain  re  prima  palmamerito  debetur  Ioanni  Carpo  Bonomenfi,  qui  princeps  In- 
inuentor  cudem,&:  Malleolum  diCta  ofiicula  in  conlpeCtum  protulit : altera  loanm  Philippo  In- 
vndequaq-,  eruditiflimo,  qui  tertii,  ( cognomento  ftapedis)  inuentionem 
^ a ’ fibiipfiiureaficribit.  Sunt  autem  numero  tria,  quae  nomen  potiusafigura,  quamvfu 
ingrafpM  acceperunt,cumMalleus,  Incus,  & Stapes  dicantur.  Subjlantiam  habent  duriflimam 
inuentor  iuxta  ac  denfiflimam,non  minus  tamen  cauam  pro  continenda  medulla.  Magnitudo 
Jlapedii.  autem  recens  natis  infantibus  cum  adultioribus  eadem  reperitur,niillaque  in  re  dif- 
ferentiam eft  cernere,nifi  in  duritic,propterea  quod,  veluti  caetera  ofta  omnia, infan- 
tibus molliora  funt,  ita  haec  quoque  ofiicula  perfeftam  duritiem , abundante  adhuc 
illahumiditate  naturali, nondum  acceperunt.  Feriojho  quoque  carent,  tametfialia 
ofta,vel  intus,vt  dentes  : vel  foris,  vt  reliqua  omnia,  obtineant.  Id  quod  folerti  ad- 
modum Natura  confilio  effecit,  ne  (cilicct  ad  Ioni  receptionem  inepta  fierent,  cum 
infonora  fiant  dura  corpora, ii  molli  fubftantia  tegantur, vt  puta  fi  quis  campan^  pan- 
num impofuerit. 

Malleus.  Malihvs  ergo, qui  primum  ofiiculum  eft, ad  tympanum, fine  membranam  pri- 
mae cauitati  fubtenfam,fitum  habet, ad  finem  meatus  auditorii. Hic  u capitulo  conftat 
cralfiufculo,&  oblongo, tenui  anguftaeq;  inhaerens  ceruici,  quod , vti  cum  incude  fe- 
Frocejftu.  eundo  olliculo  articuletur, finum  l^uem  obtin et.ProceJfus  habet  duos  ex  ceruice  erum- 
pentes,quorum  x fuperiori, minori,  &curuo,chorda tympano  fubtenfa  adhaerete  in-  *>  F. 
feriori.membranula  toto  dudlu  incumbit.  -?•  E- 

Incus.  .<4/«’mBeft,lNcvs,malleoadiacens,capitulo,&  duobus  cruribus  donatum.  zCaput  z,  G. 
Caput,  enim  crafiiufculum  habet  , in  cuius  vertice  leuiscauitas,  qua:  malleoli  tuberculum 
Crura,  excipit:  cruravevo  duo  habet,  a alterum  quidem  longius  tenuiufque,  ftapedis  verti-  a,  I, 
ci  alligatum: b alterum  vero,crafiius,breuius,&latiufculum, quod  fquamofo  tempo-  b,  H. 
rum  olli  innititur. 


Tertium , 


a Q 


t,  L.L. 

a,  k. 
M. 


f z.  f.  x. 
G.G. 
t.  H.H. 

h,  t.  y.i. 
K.K. 
t,  M.  M. 

ii,  c.d. 


I,  i.j.i.I. 


m,  K.K. 


Corporis  Fabrica,  Lib.  II.  49 

Tertium,  S t apes,  a forma  ftapedis  noftratis,quam  eleganter  exprimit,  ia  media  SaPes- 
quali  parte  primas  cauitatis  litum  ed,  ad  fenedellam  oualem.  Condat  ex c curuo  arcu 
in  duo  minutilfima  crura  definente,qu£e  d bafi  tranfverfe  infidunt.  In  furama  fui  par- 
te e capitulum  habet  minutilfimum,&  rotundum,&  arcum  quali  medium,  cui  longius  Capiat 
incudis  crus, fiueprocefliis,infiftir.Brf/^feneftra:ouali,&  membranas  illam  claudenti  • - 1 
appomtur.Cttdte*  autem, quas  in  petrofoofle  occurrit,  vbi  de  auditus  organis  verba 
faciemus,defcribeturanobis,nuncfufficiatolsiculorumhidoriam  tradidiife, 

C A P y T X. 

De  ejje  Cuneiformi  & Spongiofo. 

OS  s A quae  Caluariae  propria  funt  vidimus : nunc  reliqua  duo , quae  cum  maxilla 

fupenore  communia habet,cuneiforme  puta  &:  Ipongiofum,  intueamur.  Cv-  o-  Cu- 
neiForm e,  nomen  habet  a fitufi.10,  non  forma,  cum  cunei  inftar  ceeteris  ofsibus  neifbr- 
caluarite, imo  omnibus  pene  capitis  & maxillas  fuperioris,  in  medio  interpofitum  iit,  mc- 
Vndefatlum  vt  eandem  appellationem  apud  Graecos  quoque  retinuerit , quibus 
e-tplwoetbs;  isoiw  vocatur: quia  tamen  ex  diuerfis  condat  oilibus , & variam  propterea 
formam  refert, etiam,leu  multiforme  dicitur , quamnis  ipfe  etiam  partes 
podea  a propria  figura  peculiaria  nomina  iintfortitae.lKWgifwr  anterius  olli  frontis  fu-  Connexio 
tura  mendoia  quinta : podenus,occipitis  additamento  futura  quarta:  ad  latera  longo 
dudtu  comes  ed  temporum  oifi  petrolb,a  quo  tamen  rima  alpera  difparatur.  Superius 
maxilla:  fuperioris  primum  os,quartum,  5c  lextum  attingir.inferius  per  alifo  rmespro- 
cedus,palatioda.Hocvt  varium  ed, ita  fubjlantiam  quoq;  natium  variam  8c  inaequale.  Subfiaa- 
nam  ad  latera &temporumcaua,tenue,ied  admodum  denfiim  &iblidumed:  in  me-  tia- 
dio  autem, vbi  capitis  bafin  condituit,  cralfiim , imo  omnium  capitis  oifium  cralfilsi- 
mum, non  tamen  folidum,led  cauitatem  conficiens  fimilem  duabus  cauitatibus,quas 
in  luperciliorum  elatiore  lede,  ad  nari  verticem,  & frontis  bafin  effingi  diximus,  ne 
caput  temere  a.ggva.uet, Procepbus  donatur,  & in  interna  caluarias  parte  & in  externa.  Procef- 
In  i»fmwquidem,fd«0&a*anterioreledepofitis,exlatabafi  in  acutum  mucronem  de-  lus- 
finentibus,&  aliis  S duobus pofteviove  regione  fitis,  quadratis  paene,  ad  latera  in  plerilq-,  lnUrni- 
extuberantibus,qui  cum  olfis  eradam  partem  cingant, ephippio  nonabfimilem , Sella  Zm 

Turcica  a forma  dicuntur. Extra  caluariam  fimiliter  duplex procefiused,  h anterius  qui-  Externi. 
dem  vtrinque  vnus,  adlatera  foraminum  in  narium  amplitudinem  dehifcentium,  1- 
qui  aforma~velpertilionum  alis  Cimili,7mesiyoeiS eis  ditli,  procejfus ahformes: i pojlerms  fi-  , , *. 
militer  duo, a ditiis  nati,  H duobus  apicibus  verfus  dyloidem  proceflum  extuberan- 
tes,quorum  anterior  obtufus  & paruus,poderior  longus  & acutus  ed.  Sunt  etiam 
Sinus  plures  huic  odi.1  in  fella  quidem  medio  quadratus, latufque, glandulam  pituitariam  simu. 
ditlamcotinens,  cui  a cerebro  mucofa  excrementa  dedillantiatranlmittuntur,  a quo  - 
podea  quatuor  alii  deducuntur, oblongi, qui  pituitam  ad  inferiores  partes  a glandula 
deriuant.  m Duo  anteriores,  ad  fecundum  foramen  in  oculi  ledis  radice  politum,  per  lt 
quod  nerui  motorii  oculi  ingrediuntur  orbitam, excurrunt,&  pituitam  ad  oculi  pin- 
guedinem, mufculorum  humettandorum  gratia  ferunt,  ne  fcilicef  in  nimio  copti- 

G nuoque 


cfo  AdriAni  Spigelii  De  Hvmani 

nuoquemotuexficcentur  , aquapoftea  per glandulamin maiori  oculiangulo  pofr- 
i-  tam  ad  nares  ttankmttitui::nDuopoflemm,ad  inaequale, & afperum  foramen, quintum 

4-  fphenoidis,extenduntur,per  quod  pituita  ori  & palato  potiflimum  influit.  ° E(\.& 
fimis infignis in  proceflibusaliformibus , qui  fedem  tutam  praeftac  mufculis  in  ore  lati- 

Forami-  tantibus.Hic  profundus  eftlongusque.FmzmKd  plura  obtinuit, quorum  P primum  iu- 
?a’  xta  proceflus  anteriores  feliam  conflituentes,circulare  eft,  pro  neruorum  opticorum- 

in  orbitam  ingreflu.l  Secundum , huic  fubiacens  ibidem , quod  ex  inferiore  parte  ro- 
timdum,moxfurfimiabit,longamq.ue<l  trimam  efformat,  quae  neruos  fecundi  paris 
oculorum  motui  dicatos, tum  tertium  neruorum  cerebri  par  tranfmittit.  Per  idem 
foramen  mfignis  quidam  ramus  arteris  carotidis  ad  oculos  abit  •>  tandem  pituita,  & 
humiditates  cerebri  in  glandula  colledtae,vnde  lacrymae  fiunt.  Per  elatiorem  autem 
fedem  Vena  ex  oculi  fedecraflae  cerebri  membranas  diftribuitur.  r Tertium  ad  latus 
praedidti  externum,paruum,fed  exadfce  rotundum , per  quod  quarti  neruorum  paris 
4»  ramusprimus, ad  temporales, & in  ore  latitantes  mufculos  porrigitur.  f Quartum,  in 

externo  latere  orbitas  oculi, quod  oblongum  eftmaximumque,rima  potius,  quam  fo- 
ramen exprimens, cum  anterius  latius  fit,  pofterius  circa  oculi  radicem  tenuius.  Per 
hoc  ramus  quartus  tertii  paris,  6c  primus  quarti  neruoru  cerebri,  in  temporales  muf- 
culos diftribuuntur,  & pituita  oculi  orbitam  per  fecundum  foramen  ingrefla,ad  fau- 

5-  ccs elabitur.  * Ouintum, longum  & afperum , fub  finem  finus  pofterioris  fellas  turcicae, 
per  quod  atterite  carotidis  maior  ramus  in  caput  afcendit,  u Sextum, zd  huius  externu 
latus, longum,elhpfin  figuram, fiue  oualem  referens, quartum  neruorum  cerebripar 

-7<  tranfinittens.x  Septimum, a pofteriore  praedidti  fede  fitum,  exiguum  admodum,  & exa- 

dte  rotundum, pro  venae  iugularis  internae  ramo  fecundo  & minore,  qui  in  craffie  me- 
ningis fubftantiam  ingreditur,  & cuius  veftigia  in  fyncipitis  oflibus  apparent. 

Os  cri-  Alterum  commune  caluariae  os, ab  aliis, qui cribro  coferebant  ( ob  foramina  nullo 
fcriforme  ©rdine  difpofita,quibus  cribriritu pertusu eflr)»i0iwo«5'e-?,  Cribriforme  &crx.ero- 
svm.  dicit Lir:aliis,q,ui fpongi^  comparare  maluerunt, quod  foramina  didtaanfrabtuo- 
fa,non  diredta  cernerent,  a-7royyoei^Q,  8z  os  Spongiofum  appellatur.  Oshocvnum  non 
Partes  eft,fed  multiplex,diuerfae  fubftantiae,formae,&  fitus. ,7  Trimapars,  os  eft,  quadratum  al- 
Wm’  tera  parte  longius  referens,  a quo  totum  poftea  nomen  accepit,in  anteriore, fed  inter- 

na caluariae  parte  fitum>cribriin  modum  tortuofis  foraminibus  perforatu, &tenuiili- 
ma  membrana  fimiliter  perforata  obtedtum,per  quae  odores  ad  cerebrum  penetrant. 
His  obftrudhs  a pituita  huc  effufa,  Gravedo  oritur, hyberni  temporis  in  locis  frigidio- 
%,  ribus  commune  admodum  malum.2  Altera  eft,procef!us  in  huius  medio,longus  &tri- 
angularis, apicem  acutum  in  fupremitatehabensfubftantiae  fblidfe,quitotampnmam 
partem  in  duas  diftinguit,& aformacriftae  galli  quam  refert,  Crijia  communiter  ap- 

3-  pellatur.Huic  e diredto  opponitur  inferiori  in  fede  apars  tertia  quae  os  tenue  eft, fed  du- 
rum tamen, fiirfum  ad  olfadtus  foramina, deorfum  ad  nares  tendens  & fic  totam  nari- 
um amplitudinem  ac  odoratus  organa  bifariam , in  dextram  finiftramq,-  parte  diftin- 

4-  guit.Quarta,{pongix  fimilis  eft, multis  cauernulis  praedita,  vnde  & totum  osSpongio- 
fum  didtum. 

vJHi-  Humsoffis  vtpartesdiuer&funt,itaquoqueF/z/tvarii..  Primapzts,  aeri  odore  im- 
praegna» 


n,  L.  E. 
0, 

L. 

p,  M.^z. 
3-k. 

i i. 

n. 


r,Ty.i.n:. 

z.j.i.Oi 

f,  z.j.  a 


P.- 

x,  R»  R. 


y, 

& 1.  6.Z». 

E.  E. 


z,,  D. 


a, 


Corporis  Fabrica,  Lib.  II.  ji 

•pr*gfiato,ad  cerebrum  afpiranti,viam  concedit , qu$  vt  catior  fit , anfradtuofa  Fa&a 
eft, ne  cerebrum  qualitate  aeris  nimium  frigida  lxdatur,fed  prius  ab  ofle  attempere- 
tur.In  catarrhis  quoque,pituitae  & cerebri  excrementis  viamlargitur,quamuis  id  no 
fecundum  naturam fiat3cum  prouida -Parens  odoribus  potius  quam  cerebriinquina- 
mentis  illam  viam  deftinarit. Copia  enim  magna, obftru&is  pfefertim  legitimis  viis, 

' ipfafibi  vi  viam  parit,&  quacunq-,  datur  exitus  nouum  iter  adornat.  Secunda,  feu  galli 
crifta,faici  fubfternitur,&  fmui  tortio  durae  meningis  tutam  fedem,  cui  connafcatur, 
donat.  rmf*,nafumdiftinguit,vt  cum  exteris  fenfibus  duplicia  organa  odoratus  ha-  3' 
beat.  F/dw^tandemfenfim  deftillantia  cerebri  excrementa  fufcipit  colligitque,  ne  4- 
tuentia  impetuofe  & continue  ex  naribus  , fxde  fapientiffimi  animalis  vitam  con- 
taminent. 

GAP  VT  XI 

de  ojje  Iugdi. 

OS  I VGA l e,  GiixcisjvfyyciS&ifocviw  dicitur, quod  iugi indar, maxillae fuperioris  Osiaga- 
lateribus  vtrinq;  affirmetur. Os  vnum  non  eft,fed  ex  duobus  condat, nec  tamen,  Ie- 
vt  reliqua  Caluarixofla, propriam  circumfcriptionem  obtinet,  vt  feparari  a exteris 
queatded  aliis. continuum, cum  olla  ex  quibus  conflatur,  aliorumiint  proceflus , me- 
b,  1.3.1.  diante  lutura  fibi  connexi.  Aflera  enim  pars  & b poftenor,  procefluseft  offis  temporum  Partes, 

E»  iuxta  meatum  auditorium, anteriore  fede  fitus:  c altera  vero  antica , proceflus  maxillx 

:C>  fuperioris  offis  primi, minorem  oculi  angulum  confticuentis.Hx  dux  apophyfes,qua- 

d,  4.  rum  illa  anteriora,hxc  pofteriorapetit,in  medio  d futura  obliqua  conne£tuntur,&  os 

Iugale  efformant.  Ex  quo,vel  nemine  monente, ftatim  fitus  huius  effis  fe  prodit  & ma-  Situs. 
nifeftus  eft, nempe adlatus verumq;  faciei,  inter  meatum  auditorium,  & primum 
maxillx  os.Latum  alias  eft,(edfubtile : durum  tamen,  ac  fere  fblidum , nifi  cauernulas 
contineret  medulliferas,pro fui  nutritione.Firmamentum>&  quafi propugnaculum  vf“  - 
prxbet  tendini  temporalis  mufculi, quem  compledfcitur,vt  tuto  ad  procefliim  v^^mluj 
inferioris  maxilla;, cui  inferitur, properet.  Stabilimentum  etiam  aliorum  mufculorum 
eft, maxime  tertii  paris  maxillx  inferioris,  quod  f^osrirn $ vocatur, quod  ad  manduca- 
tionem imprimis  conferat. 

€ A P V T XIL 

Ofiium  Faciei>Jiue  Maxillae  fup  er  ior  Is  inferior  is  ^deferip  ti@- 

nem  tradit - 

FAciem  bifariam  diuidimus , in  maxillam  fuperiorem,  & inferiorem.  S v v e - Superior 
rior  Maxilla,  nuvuyiwf  a nobis  vocatur  , quidquid  prxter  enarrata  maxt^a‘ 
offa  in  cranio  fuperiore  continetur  , adeoque  illa  faciei  pars  oflea  , qux  in- 
feriorem oculorum  ledem  & latera  , nafi  partem  ofleam  , malas  , & pa- 
latum,dentium  denique  fuperioruinferiemconftituit.  Subftantia  eft  oflex , non  ta-  s-abjlm- 
menexadtedurx  folidxque,  fedqux  pumicis  in  modum  cauernulis  medulla  plenis ua\ 

G 1 conii- 


$2.  Adriani  Spigelii  De  Hvmani 

conficitur.-inaequalis  etiam, cum  alibi  partes  tenuiores,  alibi  craflior es  obtineat,  & 
fic  modo  durior,modo  mollior  fit.  Quocirca, & folers  Natura  non  ex  vno  olle,  ledex 
diuerfis  condidit, ne  fcilicet,cum  inter  fe  fubftantiae  ratione  differentiam  requireret. 
Connexio  importune  continua  edent.  Coniunxit  autem  tum  inter  le, tum  cum  aliis  conterminis 
ollibus  capitis, puta  caluariae,&  fphenoidis,  harmonia  potius , quam  lutura, fi  externa 
faciem  reipicias : futura  aurem , quam  harmonia, fi  internam.  Has  enim  compages, fi 
accurare  confideres, forinfecus  b armoniae  videbuntur,&  quandam  lineam  efforma- 
re:at  fi  effringantur , mutuum  quendam  intus  contextum  referunt  futuris  nonabfi- 
Suihys,  inilcm.Sunt  autem  duplices, alia:  communes caluarite  cum  oflibus  maxilla:  fuperioris, 
<luarum  quinque  funt,iam  lupcrius  enarrata:,vbi  de  futuris  egimus : alisproprite  ma- 
'f aperio-  oflibus, nouem  numero,de  quibus  nunc  dicendum. nam  harum  beneficio, vt  ofi- 

ris%  la  difterminantur,itaquoq-,  earum  delcriptio  tradenda  eft. 

i.  c Prima  ergo  in  oculi  orbita  initium  ducens  in  media  fede  inferioris  partis  , obli- 

que ac  fere  circulari  progreffu  deorfum  ad  latus  externum  ollis  mala:  protrahitur , in- 
%.  deq-,  per  temporum  caua.  d Secunda,  in  ipla  orbita  eft,&  latere  eius  inrerno,anteriore 

3-  fede, circularis.& oblonga, qua:  totum  fecundum  maxillae  fuperioris  os  ambit.  e Ter- 

tia,m  eadem  orbita  eft , inque  eodem  latere,  ledfede  inferiore,  abollis  cuneiformis 
futura  communi  fecunda  redta  adfaciei  anteriora  ducitur,  & in  didta  fecunda  fu— 
4.  tura  terminatur.  f jQ^rta,innafidorfoeft,afiipcrciliorum  interftitioper  nafilongi- 
5»  tudinemofleam  totam  delata,  quintum  os  bifariam  diuidens.  S Quinta, ad  nafi latus 
exterius,  quartae  toto  dudtu  locia  eft  & comes , a futura  communi  tertia, redta  deorfum 
fecundum  ollis  quinti  longitudinem  protenfa  ad  vfque  na  fi  partem  cartilagineam. 
c ..  h Sexta, in  palato  eft, per  cuius  partem  pofteriorem  tranfuerfum  ducitur.  1 Septima,  in 
7-  eodem  eft,fed  fecundum  longitudinem  eius  totam  excurrens,  a pofterioribus  antror- 

8.  Cum.  Ottaua,  in  interna  faciei  lede  eft,  in  ipfa  narium  amplitudine,  fepto  cum  quinto 

9.  ode  communis. Nona, eidem  lepto  cum  quarto,  & fexto  maxillae  communis  eft.  Ex  his 
~ fiituris quaedam fimplicesfunt  , vt  quarta,  lexta,leptima,odlaua,& nona: quaedam 

duplices, in  vtroque  latere  occurrentes,  vt  reliqua:,  puta  prima,  fecunda,  tertia,  & 
quinta.  Atque  hae  funt  futurae,  quae  offa  maxilla  fuperioris  diuidunt,  quorum  nume- 
rus, etfi  apud  Authores  variet,  aliis  vndecim , aliis  duodecim  ponentibus : nos  tamen 
cum  dodtiflimis  Anatomicis  duodecim  ftatuemus,  adeo , vt  fexfint  paria  odium  in  v- 
muerlum. 

qiTj  mi-  1 Primum, quod  externum  oculi  angulum  efformat,  5c  rotundam  illam  extuberan- 
di .e  fu-  tiam, Hippocrati  aJxAov '3r£so-wV»,  faciei  circulum  appellatam,  durum  latis  ac  lolidu. 
yenons.  <;Up€rjus  iungitur  oflis  frontis  procelfui externo, in  cauda fupercilii,  futura  communi 
primadnferius,  cum  quarto  maxillae  futura  prima  propria', pofterius,lphenoidi,  lutu- 
ra communi  fecunda tandem  proceflufuo,cumprocefruofsis  temporum  adlatera 
capitis,vbi  os  iugale  conficit  futura  communi  quarta, 
i.  m Secundum , in  oculi  maiore,  &internoangulo  conliftit,eftque  oflium  maxilla:  lu- 

perioris  minimurn5rotundum,  tenuis Iquamae  inftar,cui  caruncula  lachrymalis  inni- 
titur,quam  propter  n foramen  etiam  inferiore  ex  parte  habet  fatis  infigne,  in  nafi  am- 
plitudinem dehilcens,vt  mucum  excrementaq-,  cerebri, ad  pinguedinem  oculitrans- 

mifla, 


c,  1.3.1. 
& i.a.  a. 

d , b.b.b. 

e,  c.  c. 

/,  d.d. 

e. e. 


h,  l.j.i. 
a.a. 

i,  b. 


I > 1.3.1. 
R. 


m , S. 
»,  T. 


> ? 


t,  V. 


p,  X.  X 


j,  Y.  Y. 


M-  1 


fi  i.  3.i. 
Z.Z. 


?,  i.j.t. 

P.  F. 


Corporis  Fabrica,  Lib.  II.  55 

milia, per  nares  expurget.Per  hoc  idem  ramus  tertius  tertii  neruorum  cerebri  paris  in 
narium  amplitudinem, ad  tunicam  hanc  fuccingentem , tranfinittitur.  Iungitur  ela- 
tiore (ede  olfi  frontis  futura  communi  tertia-, depreffiore  Se  anteriore  , cum  quarto 
maxilla:, -pofteriore, cum  fequente. 

0 Tertium par/ubftantiae  quidem  folidce  ac  dura:  eft,a:que  tamen  ac  fecundum  te- 
nue,nifi  quod  amplis  intus  finibus  aere  plenis  fcateat.Figuram  exprimit  quadranguli, 
altera  parte  longioris.Nettitur  quatuorolfibus;fuperius,offifrontis  futura  commu- 
ni tertia1, inferius, quarto  maxillae  lutura  propria  tertia anterius,  fecundo  maxilla:  fu- 
tura propria  fecunda^pofterius, cuneiformi, communi  tertia. 

P Ouartum  omnium  maximum  eft, Se  craffiffimum,non  tamen  teque  denfum , fed 
intus- refertum  cauernufis  infinitis  medulliferis, maximam  faciei  partem  conlhtuens, 
maximeq;  genam  fuperiorem,qua  caufa  a Galeno  1 1 .Vlu  part.  19.  Os  Malae  nuncupa- 
tur.Hoc  fuperiores  dentes  omnes  comple£fcitur,myftacem  conftituit, narium  forami- 
na, deniq-,  omnia  fere  qua:  ad  fiiperiorem  faciei  partem  pertinere  videntur , quocirca 
& pluribus  ( quam  vllum  ex  maxilla: ) ofiibus  committitur.  Superius  quidem  iuxta 
nafum,offi  frontis, fed  breuidu<ftu,futura  communi  tertiafinferius,  cum  cuneiformi 
futura  communi  fectindajantefius, cum  fecundo  in  oculi  angulo  interno  futura  pro- 
pria fecunda } pofterius,cum  tertio  futura  propria  tertia,  Se  tandem  cum  fuo  compari 
futura  propria  feptima.Fon?7wi«4quoq-,  habet  notatu  digniffima.  9 primum,  duo  circa 
orbita:  oculi  fedem  inferiorem,  quorum  alterum  in  ipfa  orbita  eft,  alterum  foris , per 
quod  ramus  fecundus,  tertii  neruorum  cerebri  paris,  ad  faciei  mufculos  excurrit. 

1 D«»,vnum  in  palati  anteriore  parte, retro  duos  medios  inciforios,  in  ipfa  diuifione 
offis  palati,  fiue  lutura  propria  feptima,  per  quod  ex  palato  in  narium  amplitudinem 
venula  atq-,  arteriola vna cum  tunicapalatumfuccingente  tranfinittitur. 

f Quintum  eft  formae  quadrangula:,  oblongum, durum,  mediocriter  craflum , cum 
fuo  pari  nafi  ofleam  partem  conftituens.  Superius  annedbitur  frontis  proceflui  inter- 
no,portiuncula  futura  communis  tertia;-, inferius, futuram  quide  non  habet,  fed  alpe- 
rum  admodum  Se  inaequale  exiftit,Se cum  cartilaginibus  nafi  committitur-,  anterius 
cum  fuo  coniuge,futura  quarta  propria;pofterius, cum  quarto  futura  quinta. 

1 Sextum, cum  fuo  pari  palatum  efformat, Senarium  amplitudinis  pofteriorem  par- 
tem,anterius  femicirculum,pofterius  retftam  fere  lineam  exprimit.  Ex  his  iam  patet,  §!“*•  & 
quot  Se  qua:  offa  fint,cx  quibus  oculi  orbita  conficitur.  Alia  enim  ad  frontem,  alia  ad 
fphenoides  os  pertinent,alia  ad  maxillam  fuperiorem.  Ad  frontis  os  vnum  pertinet,  tam  CC.A_ 
quodfuperiorem  oculi  partem  conftituir.ad  cuneiforme  vnura,  in  externo  latere,po-  ftituant. 
ftenore  fede,pofitum . Quatuor  ad  maxillam  fuperiorem, ficut  os  primum , fecundu, 
tertium,  Se  portio  quarti. Primum  exterius  latus  cum  didto  fphenoidis  efficit : fed  hoc 
anteriorem,illudpofteriorem  partem. Secundum, Se  tertium,  interius  latus:  quartu, 
inferiorem  partem. Ex  quo  fit,vt  tota  orbita  ex  fex  ofiibus  confletur,quorum  figura  Se 
fubftantia  qualis  fit,ex  di&is  fatis  manifeftum  eft. 

Altera  faciei  pars.  Maxilla  inferior  eft,  quae  homini  inter  caetera  animalia,  Maxilla 
fola  fimia  excepta,breuiffima  eft,vt  cui  manus  obtigere,  quarum  benefici©  cibum  ori  inferior, 
apportat, ne  brutorum  inftar  hunc  afTumpturus  caput  terrs  inclinet.  Eft  etiam  fb- 

G 3 lih©= 


6. 


Mobilis. 


Bura. 

Craffa. 


Procef- 

fus. 

r. 


a. 


Forami- 

na, 

i. 


i. 

Afyerita 

tes. 

i. 

a. 


3* 


$4  Adiuani  Sp  iGEt  ii  De  Hvmani 

li  homini  rotanda,  vt  maieftas  illa  diuinitatis,  faciei  imprefla,  Iplendidius  eluceat," 

&c  pulchritudine  lit  commendabilior.Habet  tandem  & hoc  peculiare,  quod  cum  cx~ 
teris  animantibuspberilq-,  omnibus  ex  duobus  oflibus  per  fymphyfin  iundis,  conftet, 
homini  (fiquidem ad astatem iuftam  peruenerit)fimplexfit,&:ex  vnico  confletur. Di- 
co, cum  acli  uftamastatemfiiccreuerit,  quod  infantibus  bifida  fit,  & cartilagine  co- 
piofa  in  medio  mento  iungatur:  at  in  adultis  ita  coalefcac  , vt  nullo  modo  , neco- 
itione  quidem  feparari  queat, quae  aliorum  animantium  maxillam  facillimo  nego- 
tio diuidit.  Mobilis  eft  ciborum  gratia  , qui  motu  eius  ad  maiticandum  indigent, 
tum  in  accipiendorum  in  mandendo  cibo.  Quocirca  Sc  cum fuperiore  eiufmodi  ar- 
ticulo commifla  eft, qui  ad  motum  euidentem  aptiflimusefle  poilit,vt  poftea  dicetur, 
quo  in  officio  communi  focietate  aequa  vtraque maxilla  conipiret.  Dura  quoque  pro- 
ptereaeft,non  tamen  ita,  vtvbique  fqlidafit,  cum  pondere  fuo  incommodare  pof- 
fet:verum  finibus  cauernulilque  medulliferis  referta.  Crajfa  eft,  dentium  recipien- 
dorum gratia,  quem  vfum  ipfa  quafi  Natura  docere  videtur  , cum  edentulis  ma- 
xillam attenuat.  Nam  dum  dentium  feriemfenibus  aetas  longa  abftulerit , craflities 
quoque  maxillae  adimitur, atque  aboletur.  Figura  arcum  pulchre  refert,  nili  quod  po- 
fteriore  fede  attollatur,  & bicornis  duos  vtrinque  Procejfus  altos  exigat,quorum  u an-  tt, 1.7 -fig. 
terior  , k.o%u>vy\  a Graecis  didus  , exlatabafl,  in  tenuiffimam  exadeque  anguftanu 
verticem  protuberat  , osiugale  fubit,  tendinique  validiffimo  mufculi  primi  ma- 
xillse inferioris,  flue  temporalis,  ledem accommodat.  x Pofterior  , ceruiceinfigni  x,  B.B. 
eredum  y capitulum  tranfuerfum  & longum  efformat,  quod  m filium lecundunu  y,  a.  a. 
olli  temporum  inlculptum  adaptatur,  cartilagine  incruftatum.  Interponitur  au- 
tem inter  caput  & finum  alia  quoque  praeter  hanc  cartilago , laeuis  atque  mollis , quae 
non  tantum  ligamenti  officio  fungitur, vt  proceftum  in  finu  fuo  contineat:  fed  etiam., 
motum  lubricum  admodum  reddit, adeo , vt  aptiffimus  & validiffimus  fiat  articulus, 
qui  non  ambulationi, non  apprehenfloni  ,ied  vitae  vfui  maxime  neceflario  inftitutus  . 
erat  .Foramina  habet 2 duo, vtrinque  vnum  in  luperficie  interna , ad  procefluum  dido-  b.  b.' 

rum  fundamenta  & origines,  quae  per  os  poftea  ad  anteriora  penetrant  longiflimo 
ductu, & in  externae  fuperficiei  foraminibus  definunt.  Per  haec  tertius  ramus  quarti 
neruorum  cerebri  paris, cum  venula  & arteria  ad  dentium  cauitates  perfertur.  Du- 
dus  autem  hic  a quouis  facillime  poteft  inueftigari  in  maxilla ficcata , fi  quis  forami- 
nibusaeneumfilumindiderit.  a Duo  alia  in  exteriore  fuperficie  parte  anteriore  com-  a>  c,c* 
parent,  per  quae  vafa  modo  dida  ad  mufculos , labium,  & cutim  illic  locorum  collo- 
catam deferuntur.  Sunt  etiam  ajperiiates  quaedam  in  maxilla  occurrentes  diligenter 
notandae , mulculorum  gratia,cum  vel  caput  ibi,vel  tendo  inferatur.  b Prima  edin  an-  b,  d.  d. 
tcriore  ollis  & exteriore  parte,  qua  mento  fubeft,  vbi  vtrinque  ad  latera  extuberat, 
pro  capitibus  tertii  paris  labiorum,  quod  Deprimens  inferioris  labii  vocabimus. c Al-  c,  e . 
tera, in  eadem  anteriore  parte,fedfede  interna  leuioralperitas,  vbi  inleritur  tendo  fe- 
cundi paris  maxillam  deprimentis.  d Tertia  tandem,  in  latere  interno,  ledpoftrema  d,  f.£ 
parte, fltb  capitulo  m axillas, iuxta  finum,per  quem  neruus  ingreditur  cum  caeteris  va- 
lis.vt  efformet  ledem  tutam  tendini  quinti  paris  proprii,  quem  maxillas  Addudorem 
vocabimus. 


Praeter 


Corporis  Fabrica,  Lib.  IL  55 

Frster  hteciam  enarrata  foramina,  notandae  veniunt  Cauitates  vtriufqv  maxillae  canha- 
mar<dnis,quas  vulgo  dentium  alueolos , & prafiepiola  Anatomici  periti  vocare  con-  es‘ 
fueuerunt,Dentium enim  continendorum  gratia  fa£be  funt,  quibus  numero  &tigu- 
ra  Gc  exasfte  relpondent,vt  neq;  hanc,  neq',  illum  proprium  habeant,  ied  detibus  cor- 

refpondentem.Tot  enim  caua  funt, quot  dentes, cum  quilibet  primum  erumpens, libi 
proprium  ac  peculiare  condat  prslepiolum-,  concidens  etiam  fecum  vna  alueolum 
fuum  perdat,itavtne  veftigium  quidem  maneat  reliquu, donec  (G  forte ) nouus  fub- 
eat,quipropriam  poftea  ledem  domiciliumq;  ( vt  ita  dicam ) Gbi  omnibus  modis  re- 
condens pneparet,&efformet.  Hoc  antem  formam  dentis  in  cunctis  Gc  aemulatur, 
adeoq-,  exadfce  vndiq',  cingit,&  adhaeret, vt  neq;  laxius  vacillantem, neq',  anguilius  in.- 
fkmurnreddat,leda?quainterualliproportione  denti  adaptetur. 

C A P V T XI IL 

Dentium  numenmfiisi  oriam  g, -proponit* 

DEntes  ergo  Gc  Gti  funt,  nempe  in  alueolis  marginum  vtriufque  maxillae , fiue,  Dentes, 
vt  Galenus  loquitur,  lib.  de  oiL  adTyr.ey-rel !?  rm  QutvIuv  (ioT^toic . Articulantur 
(tutem  ceno, ntc  alteri  olli  communi  nexu,  quem  yo/xQwmv  Graeci,  quaG  dicas  Con-  t\um 
clauationem  , appellant,  qiibdinftar  clauorum  maxillis  Gnt  inferti,  quanquam_. 
prodiuerlo,  quo  adaptantur  modo,  diuerfas  etiam  alias  articulationum  Ipecies- 
conficere  videantur.  Nam  ratione  ner ui , qui ipGsinGtus,  malis  affirmat,  ftabilita- 
temquelargitur,  lynneurofin  elGcere  parent ; ratione  gingiuarum,  quibus  velati  ob-  Obferua- 
uallantur,lyGarcoGn  generare  putantur.  Notandum  tamen  hoc  diligenter , oblerua-  uo- 
tum  a me  efle, dentium  ( praelertim  incilbrum  caninorumque ) radices  quibus  alueo- 
lis 1 nfig u n t u r , n o n n un q u a m curua  acutie  latius  pradepiolis  Glis  inGgi,quo  Gt  vt  pluri- 
mum roboris  ipla  articulatio  nancifcatur,  led  admodum  periculofe  ipfi  poftea  dentes 
euellantur, cum  cedere  nequeant,  nifr  pars  quardamvnade  iplo  alueolo  auferatur, 
quod  tamen  Gne  grauiffimis  lymptomatibus  fieri  vixpoteft.  Subjtantiam  duram  ha-  SuBJtan - 
bentlblidamque,imoolfiumfereomniumduriftimam,  cum  diutiffime  flammant  in-  aa" 
cremabiles  fuftineant.  Haec  durities  ftabilimenti  locoinferuit,  ne  inter  mandendum 
atterantur,quanquam  ne  Gc  quidem  fatis  firmi  Gnt,  cum  lemper  ex  continuo  vfu  iliis 
aliquid  decedat,quod  latis  manifefte  in  iliis  apparet,quibus  dens  aliquis  excidit,  cum 
oppofitus  lemper  reliquis  eminere  videatur,  cuius  reieaula  non  eft  alia  , quam  quia, 
vt  catteri,coniuge  defHtutus, non  atteratur.  Figuram  autem  finguli  acceperunt  cla-  Figura. 
ui,cum  omnes  parte  qua  eminent  extra  alueolos,  nonnihil  lati  ac  rotundi  : pofte- 
rius  qua  infiguntur,longi  & acuti  Gnt, Non  tamen  omnes  eandem  figuram  obtinent, 

& hanc  quam  diximus,led  ratione  vfus  fui  admodum  dilcrepant  , vt  poftea  didtu- 
ri fumus,  dum  lingularum  Ipecierum  enumerationem  hiftoriamque  inftituemus. 

"7-  b e Cauitatem  quoque  habent  finguli  intus  , eamque  latis  infignem  conlpicuamque,  Cauita- 
non  quidem  vbique, led  iuxta  radicem,  lubftantia  quadam  membranulam  temulan-  tes’ 
te  luccin£tam,quam  etiam  difledtionum  profelfores  membranam  indigetant , & cu- 
ius ratione  dentes  ipfi  exquifitilfimum  fenfura  obtmuere , quod  perioftii  vice  fubeat. 

Diftert 


5<J  AdriAni  Spigelii  De  Hvmani 

Differt  tamen  magnitudo  huius  cauitatis,  tum  ratione  dentium  iplorum,  qui  maio- 
res fimt, minore  (ve : tum  ratione  statis , cum  in  puerulis  ad  leptimum  vique  annum, 
ampla  fatis  fit  cauitas,tenui  quadam  fquama  apum  fauis  fimili  circumlepta , atque  al- 
bo quodam  humore,velut  muco, oppleta:at  in  adultis  ,reficcato  hoc,  tota  cauitas  in 
Vafa,  anguftum  linum  coeat. F4/4  habent  omnis  generis,venas, arterias,  &:  ner  uos,  a quibus 

tum  nutrimentum, tum  vitam, ac  (enium  accipiunt,quo  ita  acuto  pollent,  vt  vix  pars 
noftri  corporis  inueniatur,qus  lsfa  maleque  affedta, maiores  cruciatus, ac  dentes  ipfi, 
polfit  infligere.Nwtnn  autem  debebant,  cum  femper  atterantur;  viuere , vt  nutriantur; 
fentire,  vt  expoliti  multis  iniunis  in  loco  externo, fugere  noxia  facilius  queant.  A pri- 
mis enim  qualitatibus, calore  & frigore,  admodum  laeduntur , & propterea  eas  fere 
fblas quoq;  percipiunt:  Secundas , hne lenfu & noxaperferunt tuto,fuftinentq;.Non 
duritie  premuntur, non  lima  laeduntunat  leui  frigore  tacti  ftupelcunt,  leui  calore  af- 
fc6ti,impenle  dolent.Ineptum  autem eft,quod  Aretsus  prodidit , lolos  Deos  efle  qui 
norint,cur  ab  illis, quam  ab  his  potius  lsdantur,cum  caulacuiuis  latis  in  promptu  eile 
videatur. Dentes  enim  non  fpfiper  le  fentiunt,fed  membrana  illa  eft,  quae  ipla,  & pro- 
pter quam  illi  fentiunt,in  penitioribus  dentium  finibus  abdita.  Ergd,cum  nec  duriti- 
es,neque  mollities, nec  lima,neq;  ferrum  ad  ipfam  membranam  penetret,  innoxia  il- 
la manet:at calor frigulque, dente  calefado  aut  refrigerato,  ad  ipfam  membranam.  «. 
fucceffiue  tandem  penetrat,  & quia  membrana  frigidiufculum  na£ta  eft  tempera- 
mentum, fit, vt  celerius  a frigore  quoque, atq;  a calore  afficiatur.  Csterum  venas  ha- 
bentaiugulanbus;4mn^,acarotidibus-,«em«W0/fo,  a tertio  neruorum  cerebri  con- 
iugio propagatos.  Hsc  vafa  cum  primaria  fint,  mirum  profedto  non  eft,  fi  corpus, pri- 
mum dentibus  erumpentibus, tam  miiere  afticiatur,aluiprofluuiis,  febribus,  &con- 
Superfi - uulfionibus,tra£tis  in  conlenfum  partibus  principibus, hepate, corde,  & cerebro.  Su- 
ctes-  perficies  candida  eft, nitida, ac  squalis, fi  quidem  Naturs  leges  obleruent:  fin;  nigra, in- 

lAagnitu  squalisjcrallaq;  materia  lepta,tartaro  vini  doliis  adhsrelcenti  non  abfimilis.  Magni- 
do.  tudo  moderata  eft,cum  homo  ad  manfuetum  contubernium  natus,exertis,  inftar  apri, 

dentibus  non  indiguerit.Nec  tame  omnes  squales  funtyled  incilores  minores, maio- 
Numerm  res  canini , maximi  molares, & inter  hos,pofteriores.  Numero  communiter  in  vtraq; 
maxilla  fiint  (eclecimzvariat  tamen  ratione  indiuidui  Ispe , at  no  vt  Ariftoteles  cenle- 
bat, ratione  fexus.Diuerfitas  autem  hsc  in  molaribus  eft, qui  modo  plures  funt,modo 
pauciores  , raroque  admodum  debitum  numerum  explent.  Phyfiognomis  dentium 
numerus  abfolutus  laudatur, cum  & robur  facultatis  generatricis, & copiam  materis 
fufficientem  offendat, qus  duo  plurimum  ad  famtatis  vfuram  conducere  cenlentur. 

Sunt  autem  dentes  triplices,  ratione  tum  figurs,tum  vius : obtinuit  tamen  confuetu- 
do,vt  ab  vfu  potius  quam  a figura  appellationem  habeant,  ficq;  Incifores  , Canini, 
Molaresq;  vocantur. 

Incifores  f Incjsores , a Grscis quoque  'reiu«f,eadem notatione  di<fti,quatuor  funt, in  8 v-  f>  j.z.t. 
traquemaxill  a fiti  anteriore  parte,  yndede-sr^’^!»  nominantur,  qui  figuram,  quale-  & z-ljem 
de  gingiuis  eminent, acutam  habent.  Vfus  enim  ipforum  eft,  ingeftum  ori  cibum  inci-  fi7*  ^ 
Canini,  dere  , inque  partes  diuidere,  quas  molares  facilius  comminuant.  h Canini  ,kiwo-  £,g.g.gg 
^ amt, funt  duo, vtrinq;vnuSjextremisinciloribus,tanquam  (ocii  adftantes.  Figura,  h,  h.  h. 

incilo- 


Corporis  Fabrica,  Lib.  II.  57 

inciforumfimirx  non  admodum  dillimiliseft  , nifi  quod  extremitate  fua  acutiores 
nonnihil, exteris  quoque  dentibus  emineant.  Horum  munus  eft,vt  loco,ita  auxilio  ad- 
ttare  inciibribusi&fi  quid  duriufculum  Fuerit, quod  ab  illis  diuidi  nequierat , ab  his 
francratur,&  dirimatur.' Vfum  hunc  mnobifinetipfis facile aduertemus,  fi  nuces,offii, 

' aiiaq,  folida, non  inciforibus, fed  caninis  frangere  nos  attenderimus, edodi  hoc  ab 
ipia  quafi  Natura  officium. Vocantur  etiam  Oculares  a vulgo,quod  eos  ab  oculo  depe-  . 
dere  putat, cum  euulfis  ipfis  oculorum  a&iones  lxdi  videt , fed  alia  id  ratione  accidit, 
qua  docet  Anatomica  infpe&io,qux  teftatur,  neruorum  oculos  mouentium  portio- 
nem m hos  deferri.Rrf<fic«,vtprxdi&i  incifores,  habent  fingulas.robuftiores  tamen, 
i,  i.  i i.i.  altiufcp,  infixas.1  Mol  akes,/uSa«u,&:/uvaitz^  didi, quod  veluti  molis  cibus  ab  ipfis  atte-  Molares. 
ratur,lo.co  funtpoftremibn  buccarum  cauitate  occulti.  N umero,  fi  adfint  omnes, quin- 
que,vtrinque,ad  latera  caninorum, confiftentes,vt  fic  omnes  in  vniuerfum,fi  vrriufq-, 
maxillx  numerum  requiras, viginti  conficiant.Non  tamen  omni  xtate  omnes  adfunc, 
vt  plurimum  quidem  quatuor  illi, caninis  proximi  , &iunioribus  adfiint:  atvltimi 
duo, adultior  ibus  folum,  vnde  & Hippocrati  didi,  quod  non  erumpant 

prius, atq-,  homo  fapientix  ftudio  idoneus  euaferit.  Latinis  propterea  Sapientix  den- 
£e&nuncupati:aliis,vt  vulgo, Genuini  didi.  Atquehiin  caufa.funt,vt  inter  feAuthores 
varient  in  numero  dentibus  aifignando,aliufque  alio  plures, vel  pauciores, enumeret. 

Modo  enim  videre  liceat  in  hoc  latere  quatuor,  in  alio  quinque-,  modo  iniuperiore 
maxilla  omnes  adeire,modo  m inferiore  quofdam  deficere.  Figuram  habent  a exteris 
paululum  difcrepantem.cum  enim  illi  acuti  fint,hi  latam  habent  fuperficiem  & inx- 
qualem,quatuoracutis  eminentiis  exalperatam , quas  inter  foueola  quxdam  occur- 
rit,ab  ipfarum  concurfu  enata.Quare  & pars  extra  gingiuas  produda,non,  velut  reli- 
quorum,acuta,fed  quadrata  eft,quxperfedior  in  tribus  poilerioribus,  adeo,  vthac 
cauiaaRuffoEphefio,T^:7r£^«i , .Menfz  appellentur , quas  non  ineleganter  videntur 
exprimere,tum  lata  hac  fuperficie , tum  triplici  radice , cui  hxc  incumbit,  cum  &no- 
ftrxmenfe  cuidam  radicifemper  infternantur.  Radices  autem  non  fimplices  habent, 
vt  reliqui iam  enarrati, fed  plures, in  quarum  numero  quxdam  occurrit  diferepantia, 
tum  ratione  maxillx,tum  etiam  dentium  inter  fe.Et  inter  fe  quidem,  cum  proximi  ca- 
ninis, habeant  pauciores;plures,  tres  pofteriores:at  ratione  maxillx,  cum  duofupe- 
riorismalx, caninis  proximi  communirer  binis,  reliqui  extremi  ternis  radicibus  affi- 
ganturjat  inferioris  maxillx  illi  fingulas  habeant;  hi,binas.Sunt  etiam  fuperions  den- 
tes,maionbus  radicibus  prxditi , vt  ita  fatis  clare  pateat,  & numero, ac  magnitudine 
ab  iftis,inferiorismalx  differre. Id  quod  non  temere, fed  prouido  Nat  vr  a fecit  con- 
iiliojcum  illi,qui  penduli  futuri  erant, firmamentum  fidelius  requirerent.hi,fuo  pon- 
dere latis  muniti, onus fuperuacuum  reipuerent,  Ex  his  nemini  oblcurum  elTe  poteft, 
c\uemvfum  dentes prxftent  corpori.  Nam  mafticando , cibos  ventriculo prxparant,  vjm.Uh- 
vt  ipfius  in  chylum  conuer.fio  f\t  facilior. Hos  diuidunt  Inciibres  y frangunt,  Canini-, cora-  u,tm- 
minuunt  Molares, 8c  molx  initar  in  minimas  partes  diuidunt.hinc  lati  fadi  funt , vt  ex- 
cipiant facilius, retineantq-,  fidelius;aj^m  autem  vt  comminuant  perfe&ius.  Sic  enim 
&:  molares  lapides  ferreis  malleis  exalperari  videmus,  cum  nihil  xquali  fuperficie 
prxftent. 


H 


C A P V T . 


5S  AdiuAni  Spigeih  De  Hvmani 

C A P V T XIV. 

Offis  hyoidis  hijl oriam  tradit * 

CV  b maxilla  inferiore,  in  elatiflima  laryngis  parte, 1 os  continetur  .quod  vnitatis  no-  l. 

, Minine  exprimitur,  &ra fimilitudine  quam  habet  cum  lirera  Gt^corum  v,  7>6*  8«. 

contrade  Coet^lg ; aut  cum  A,  dicitur.  Meo  tamen  iudicio  rethus 

comparari  figura  eius  cum  inferiore  maxilla  poterit  , quod  anterius  finuofumj 
pofteiiuscornua,  veluti  procefiiislongoseducir.  Suntnonnulli  Veterum,  qui  (poc- 
/>vyyrCT(2ov  vocauere , vel,  quia  faucibus  fubferuiat  velutbafis;  vel,  quialaryngi  lub- 
fternacur.quem  nonnulli  Qoi(>vyya  vocauere.Os  tamen  hocvnum  no  eft,(ed  multiplex, 

8c  ex  pluribus  conflatum,  magnaque  ex  parte  in  Vir  ii  adultae  astaris , ex  vndecim  con- 
fiat: in  Mulieribus,  ex  paucioribus,  nonnunquam  etiam  ex  tribus  tantum  componitur. 

Primum  IU  Primum  os,  quod  in  medio  confiftit  duorum  lateralium  , maiufque  eft  , ac  latius  A.E- 
«s  hyoidu.  ipfis,etfipaulo  breuius,  exterius, fiue  n parte  anteriore,  conuexum  efi,  3c  io.  obtufum  n>  a' 
angulum  terminatur.at  ° interius,  concauum.  Sinus  habet,  P vnum  in  elatiore  regione  <?,  B. 
tranfiierfum  & depreffura , vt  primum  fibi  dicatorum  mufculorum , fiue  attollens  par,/.  C,. 
excipia  r.q  duos  alios  in  parte  inferiore,  vtrinque  vnum  , quibus  fecundum , detrahens  c- 
Secundii  par.inferitur.  Hoc  bafin ollis  hyoidis  inferius  in  mufculorum  hiftoria  vocabimus.  Ex 
& tertiu  huius r lateribus  duo  alia  r offa  fecundum  feilicet,  & tertium  educuntur,  quas  humiliora  r,  G.  G, 
05 ' hyoidis  latera  dicemus,  (alii  Coim*  appellant ) & cartilagine,  ac  ligamento  carcilagi-  f’  E>F* 
neo  fatis  lato, firmiter  fibiiunguntnr.  Habet  & alios,  1 duos protejfus  (aperior a latera  di-  />L  K. 
Qiiartu,  <Slos,  quod  ex  fuperioribus  & lateralibus  partibus  prodeant,  qutquartum,  Scquintumas 

faciunt,teretesfunt&graciies,  quibuspoftea  u alia  tria  of/icula  vrplurimum  addduntur,  «.L.M.N 
& o filum  horum  numerus  vndenarius  abfoluitur.  x Conwttuntur  haec offacUm  parti-  *>  4-*-$- 
offa, . bus  adiacentibus^utamaxillainferiore.fternoXcapulis^ppendicefiyloide,  lingua,  la- 

C annexio  ryngis thyroide cartilagine, oefophago.  Connexioautem hasc  non  vnofitmodo,  fed 
partim  peream  vnionisfpeciem, quas  <ruosctq>iu<ns dicitur,  & firinteruentu  carnis:  par- 
tim  per  illam, quas  cr«t/fctl^w<n?,yel  o-iwu/at vate,  vt  nos  priuato  nomine  & ftridtiore  appel- 
lauimus.fi  quidem  licear  eas  etiam  huc  voces  trahere,  quas  ofllbus  alias  proprio  quafi 
iure  competere  videntur. Primum  enim  os, linguas  fundamenti  inftar  fubfternitur,  quo 
nomine  8cbajts  lingua  dickvv, quod  huius  elatiori  fedilinguainnitatur,  cum  reliqua  ca- 
uitas  hyoidis  epiglottidem  excipiat:inferiorfedes,  vna  cum  fecundo  & tertio  officulo, 
toto  dudtu  quatuor  validis  ligamentis  laryngis  fcutiformi  cartilagini  adne&itur,  ac  hace 
tandem  extremitatibus  fuis  eiufdem  proceffibus  committuntur.  Reliqua  oflicula  toti- 
dem  ligamentis  appendici  ftyloidi  iunguntur.  Quamobrem  qui  explorare  manu  in  vi- 
uente  etiam  homine  ofliculuin  hoc  voluerit , illi  prompte  fe  offeret  primum  illud  a 
nobis  deferiptum,  quod  catteris  grandius  eft,  fi  digitos  paululum  fupra  laryngem  gut- 
turi  iniiciar.reliqualateralia,ferein  intimioribus  partibus latitant.nec  fefeta&ui  pro- 
dant. Casterum  quomodo  reliquis  partibus , quas  enarrauimus,  vtfterno, oefophago, 
aliifque.mufculoruminteruentuconnedlatur,  dicetur  eo  loco  commodius , quo  eius 
mufculorum  hiftoria  a nobis  tradetur.  Facit  hocos  plurimum  ad  detinendum  meatum 

fauci= 


Corporis  Fabrica,  LiB.  II. 


5? 


f2uciuraea  forma, qua  ipfum  os  cft  apertum,  tum  vt  commode  cibus  percefophagum 
quando  comedimus  defcendat,  tum  vt  aer  in  afperam  arteriamsdum  relpiramus,  Sc  lo- 
quimur,per  laryngem  transferatur. 

c a p v t xy. 


y,  i-7'9- 
& 10; 


3;, ab  Aad 

B. 

a,  aB.  ad 

C. 

b,  i.  x.e. 
r,  C 

i,  e,  & £ 


it  1.7.1 6. 

A, 


Deflcrihit  Clauiculas, 

CI.  a vi  c v 1 & , Graecis  didfcae,  non  quod  thoracem  claudant,  vt  Anato- 

mici  quidam  prodiderunt , fed  quia  figuram  referant  clauium  antiquarum.  Ex-  gia. 
primuntenim  formam  /Xarinorumliterae  oblongae,  ad  cuius  fimilitudinem  antiqui- 
tus claues  aedium  conficiebantur.  Memini  enim  & me  dum  luuenis  Patauii  lite- 
ris &Medicinae incumberem  , inantiquiflimisaedibus  huius  figura;  claues  adhuc  v- 
(urpatas  vidifie.Ex  quo  patet, ^«r^wclauicularum  non  redeam  efle  , fed  partim  con-  Tigura, 
uexam,pattim  concauam , adeoque  duos  quafi  conftituere  femicirculos.  Qua  enim 
parte  z ab  ofle  pectoris  difcedunt,  extrorfum gibbae  fledtuntur;  a qua  vero  fummo 
humero  iunguntuiyn  anteriora  curuantur,&  cauae  fiunt.D«o ftint numero , vna vtrinque,  Numerus 
inaequali  craffitie  praeditae. nam  b prope  iugulum  dimidia  fui  parte  teretes  propemo- 
dum  fimt:c  at  vbi  humerum  refpiciunt,  latiufculaeeuadunt.  Illa  pars,  fedem  largitur 
principio  primo  primi  humerum  mouentis  mufculi,quem  Pedtoralem  vocant:  haec, 
principio  primoiecundi,  quem  Attollentem  efle,  & Dcltoidem  appellari  dicemus. 
Comeduntur  ergo  duobus oflibus,  d fterno nempe,  & fcapulae,  fed  fterno  fuperiore  Connexis 
parte oflis primi, in finu cartilagineincruftato,  capitulo  oblongo , depreflo,& triangu- 
laris fere  figurae:at fummo  humero, fiue  fcapulae  proceflui  fuperiori,  oblongiufculo.  &c 
lato  quafi  capire.  Caput  quod  fterno  nedlitur,  cartilaginem  habet,  aliis  capitibus  quo- 
que communem:  fed  pmer  hanc  etiam  propriam , tenuem  & aequalem  , fimilem  o- 
mnino  illi, quem  in  inferioris  maxillae, cum  fuperiore  articulo  pofitum  efle,  fiiperius  di- 
ximus, laeuem  admodum, vndtuofoque humoreoblitum.  Habetetiam ligamenta  arti- 
culum orbiculatim  cingentia.  Csterumipfa fubftantia  horum  ofliumfiftulofaeft  circa 
capita.in  medio  minus. F/#f  autem  eft,fuftinerefcapulas,  ne  vna  cum  humero  in  pedtus  tl*' 
cadant, id  quod  euenire  videmus, vbi  clauicuia  fradturam  patitur.  1 Jll!' 

C A P y T XVI. 

St  er  ni  flue  oflis pettoris  hili  oriam proponit . 

> .-A’.  ' ' - , 

THora  cis  parte  « anteriore  in  homine  os  occurrit , ab  aliorum  animalium 
fibi  correfpondente  ofle  plurimum  differens  , tum  breuitate,  tum  amplitudine 
fua.  Hoc  communiter  Graecis  sk^vov , quafi  <peflov^  ab  vfu  dicitur  , quia  munit  , fir- 
matqua  pedtus.  Nonnullis  a figura  enfiform  , quae  tamen  vox  folius  ho- 

minis fterno , non  aliorum  animalium  competit,  vt  audiemus.  Latini,  Os  pedoris,  a fitu 
appellant, quiaantieamhumanipedtorispartem  occupat.  Quanquam  vero  vnitatis 

H 2 nomine 


(, o AdRiAni  Spigelii  De  Hvmani 

nomine  vulgo  exprimatur,  neutiquam  tamen  os  vnum  eft,  fed  ex  pluribus  compofi- 
tum, cartilaginum  beneficio  inuicem  connexis  Sc  vnitis,communiterq;  inhomini- 
sternum  bus  proue&ae  aetatis  ex  tribus  conficitur,  quorum  f primum  8c  g vltimum,Cempet  m o- 
*„,*;hus  ^catc  vnum  idemq;  eft:h  fecundum  vero  admodum  differt,  & modo  plura , modo 

W / Vi  'n  pauciora, modo  etiam  vnum  conftituit, prout  aetas  hominis  infantia;  aut  virilitati  pro- 
cor.tl.it.  ximioreft. Recens  natis  1 ex  tribus  vtplurimum  confiatum  eft,  quae  feptennio  elapfo 
inter  fe  coeunt, & in  vnum  concedant. Subftantia  autem  horum ollium.non  vt aliorum 
folida  eft,fed  rubens, &:  fungofa,ac  plena  cauernulis,  duplici  cmdta  quafi  tefta  , qua- 
rum tamen  anterior  poftenore  multo  folidior  eft.  Puerulis  in  primo  ortu  totum  car- 
tilagineum eft, poftea  in  os  abit.-fic  tamen,vt  fuperiores  partes  inferioribus  prius  foli- 
defcant. Figuram  habet, fi  tria ofla  confiderentur  iundla,  manubrii  alicuius  gladii  Ve- 
terum,quae  lunatis  erant  lateribus. Primum  enim  latum  cum  fit, partem  illam  quae  fub 
manu  confidit, refert:  at  lunata  pars  fecundi,  partem  gladii  quam  manu  apprehendi- 
Tr  nniios.  mus:tertia  tandem, gladii  apicem. Eft  autem  1 os  primum  omnium  craififlimum  amplif- 
fimumque:craflius  etiam  feiplo  parte  fuperiore,inuerfum  referens  triangulum,  cuius 
vertex  abfciffus  fit,nifi  quod  latera, fiue  crura  lunata  fint  vtrinq;.  Superior  pars  in  ex- 
tremitate vtraq-,  m finum  obtinet  longum,  & cartilagine  incruftatum,  quiclauiculae 
caput, de  quo  di£lum,excipit:in  horum  medio  “foueam  habet  lunatam , quam  trcpa- 
Secundu  iugulum, vocant. 0 Secudtim  os  minus  craffum  eft,minufq;  latum,  fed  multo  priore, 
imo  fere  quadruplo  longius,pluribus  finibus  exafperatii, quibus  poftea  coftaru  tertiae. 
Tertii! os.  quartae,quinrae,&fextaecartilaginesprotuberatesinferuntur.P  rmi/7minimueft,quod 
neq;  craflitie,neq;  longitudine  cum  reliquis  conferri  potefh  at  latius  tamen  fecundo 
Cartila-  eft,cuiusinfim£e  fediadne£litur.Huic  in  fine  <1  cartilago  apponitur  oblonga,  quam  f /- 
go  en  fi-  <poeiSri,etififor?nem,  &c  mucronatam  appellant,  fed  imperite , cum  ignarum  difledtioaum 
formis.,  vulgus, canum  intuens  cadauera  ,.videnfq;  nulla  ratione  hanc  vocem  fterno  coaptari 
polle, cartilagini  poftea  nomen  tribuerir,vt  quod  aliqua  ratione  propius  ad  fimilitu- 
dinem  enfis  accederet.  At  enim,qui  humani  cadaueris  copiam  habuere , fatis  vident, 
quam  bene  haec  appellatio  toti  fterno  poffit  congruere.  Caeterum  cartilago  haec, cum 
incertae  fit  figurae, vtplurimum  tamen  eft  triangularis,  nonnunquam  bifida,  fiepe  ro- 
tunda.Sub  hac  cauitas  occurrir,noftris fcrohtculus  cordis , Veteribus  suvpSlct,  Cor,  didla, 
quod  ibi  KoopSlot,  fita  fit,fiue  orificium  fupernum  & finiftrum  ventriculi,  cuius  dolores 
omnino  fimiles  apparent  doloribus  cordis, vnde  & KcvpZl&xylen,  &c  x.ocybtwyy.o\  a Pra- 
Vjus.  (fticis  Medicinae  fcriptoribus  vocantur.  Quem  vfum praeftet  nemo  non  videt.  Propu- 

gnaculum  enim  eft  thoraci,  dc  firmam  fedem  coftis,  cui  implantantur,  largitur.  Cum 
enim  thorax  neceffario  ex  coftis  fabricandus  eflet,  ne  vel  ofteus  totus  , vt  Caput;  vel 
carneus  foret, vt  infimus  Venter  , quorum  vtrumque  motum  lpfius  mirum  in  mo- 
dum impediiffet,cum  os  continuum  inflexile,&  caro  inflabilis  futura  effet, 
alicubi  profetto  firmamentum  & fuftentaculum,cui  infereren- 
tur,  requiri  videbatur. 


f 1.7.11. 
A. 

g - r-s- 

h,  pq.r.s. 
«.p.q.q.r. 
r.s. 


l.  K.. 

m , e.f. 

»>  g- 
o.p.q.r.So. 

r.s. 

?>  t. 


CAPVT 


*-•  l*7-  IJ. 
6-14. 


14* 


«,E  F.G- 


x. G.D. 

y.  E.C. 


a,  C. 
At  G. 


i,A.B.C. 

D. 

c,  C.D. 

d,  A.B. 


Corporis  FAbrica,  Lib,  IL  6: 

‘ --  - ' * 1 _ ' v 

C A P y T XVII* 

Scapularum  rrijl oriam  explicat. 

SCapvlarvm,1  quas:Graeci  w/aoisKetTeu;  appellant,  quafi  dicas,  olla  humeri  lati- 
tudinem condi  tuentia,duadiint,  vtrinq-,  vna,  in  dorfo,  inter  primam  & quintam 
thoracis  codam  fitae,cum  raro  admodum  ad  iextam  v(q;  pertingere  videantur.  Hae 
ingracilibustabi  obnoxiis, quodimpenleprotuberent,  alae  videntur  , exquohuiuf- 
modi^-TseAy3«^«f,hoceft,  alati , dicuntur  ,fignumq’,  futurae  tabis  fecum  circumfe- 
runt, tefte  Galeno  4.  Aphori(m.Fig«raip(arum  conuexafforised,tuteI;£  gratia, 1 intus 
concana*, illam  nos  dorfum  fcapul&,hznccaultatem  vocabimus. Tota  autem  (capula  trian- 
gulum,&  quidem  (calenum , vt  Mathematici  loquuntur, exprimit,  cum  inaequalibus 
lateribus  condet, primumq-,  tanto  (ecundo  fit  maius, quanto  fecundum  tertio.  Ed  au- 
rem u primum  latus  illa  (capulae  (edes,quae  iuxra  dorli  longitudinem,  thoracis  vertebra- 
rum (pinis  proxime  obtenditur,  quamuis  non exquifite lineam  redtam  exprimat,  (ed 
fuperiusinferiufq-,  ad  externa  corporis  paululum  (e  fle  dat. * Alterum  latus, ab  inferiore 
primi  (ede, obliquo  dudu  (urium  fertunat  y tertium  a fiiperiore  eiufdem  regione,  reda 
fere  linea, ad  exteriora  fimiliter  cum  (ecundo  progreditur , vbipodea  vtrumq-,  veluti 
in  vertice  triangu!i,in  procedu  illo,  quifinuofam  ceruicem  pro  humeri  capite  condi- 
tuit,coit.  Vocatur  primum  latus  Bajis,  quod  fundamentum  fit  reliquorum  laterum  cui 
infiduntiat  reliqua  d\io,CoJla,  duda  appellatione  d triangulis,  in  quibus  a Geometris 
codte  dicuntur  latera bafi incumbentia:  diferiminis  tamen  gratia  fecundum  Infe- 
rior;tcmum  autem.  Superior  cojia  vocatur.  Caeterum  vt  in  omni  triangulo  tres  reperi- 
untur  anguli, veluti  & tria  latera,ita  hic  quoqj  tres  funt,  duo  tamen  praecipue  mulcu- 
lorum  gratia  ab  Anatomicis  notantur.2  Alter  angulus  elatior  ed,  qui  a bafi,  &c  fuperiore 
coda  circum(cribitur:a  a\tev,h&mlior}a.  bafi,&  inferiore  coda  continetur.  In  illum  ia- 
feritur  fecundus  (capulae,  Eleuator,mu(culus;  ab  hoc,ena(citur  quartus  humeri,  De- 
primens, fiue  Rotundus. Conneclitur  autem  (capula  diuerfis  partibus,  interuentu  muf- 
culorum,  adeoqi  per  illam  vnionis  lpeciem,quam  fiipra  crvos-cc^Kuinv  vocari  diximus, 
offifcilicetoccipitis,tum  vertebris  ceruicis,dorfi, ac  codis.  Et ojsi quidem  occipitis,  per 
mu(culos  cuculiares  didos,  fiue  primum  par  (capulas  mouentium,  qui  iidem  etiam 
dorfi  vertebris  ann  edunt.  Fembrw  autem  munis, per  (ecundum  parearundem  , Ele- 
uans,quos  patientis  mufculos  vocabimus.  Dorfo,  per  rhomboidem,  fiue  par  tertium: 
Cojiis  vero, per  ferratum  minorem,fiue  (capularum  par  quartum  adducens.  Subjlan- 
tiam  habent  duram  ac  folidam,  fi  partes  dunraxat  nonnullas  exceperis,  quae  (pongis 
modo  rarae  fiinr, ac  pluribus  cauernulis  didmdae.  Craflitiem  tamen  admodum  inae- 
qualemhabent.Codaeniminferiorcrafiiu(culaed',fuperior,tenuis  •,  medio  modole 
bafishabet:at(uperionin(ede,  quacods  inuicem  coeunt,  crafiillima  euadit,con(pi- 
rantibus  quafi  lateribus  in  illam  craffitiemun  caeteris  quae  inter  has  funt  partes, tenuifi- 
fima  ed .Procefibus  donatur  tribus, quorum  b primus  oppido  quam  breuis  ed,  breuioreq; 
c ceruice  donatus, in  d finum  definit, fuperiore  parte  acutum , inferiore  orbiculatum. 
Sinus  hic  humeri  caput  excipit,pro  cuius  tamen  ratione  haud  alte  (acis  exfculptus  ed, 

H 3 quod 


Scapula . 


Dorfum 

fcapuU. 

Canito* 

fc-aptiD. 

Latera 

tria. 


3- 

B A fis. 
Cojitt. 


Anguli, 


Convexio 


Sub  flan- 
ti*. 


Proeef- 

fus. 

1. 

Ceruix. 


Ob fer  UA- 
tio. 

z. 

Spina 

Scapula, 


Summus 

humerus 

b 

Ancori- 
formis 
proceffus . 


Vfus. 


z. 

3- 


Ci  Adriani  Spigelii  De  Hvmani 

quod  ideo  fadtum  videtur, vt  omnis  generis  motus  promptius  humerus  obiret.  Ne  ta- 
men ideo  articulus  luxationibus  fieret  opportunior  , prouida  Natura  ligamentis  vali- 
dis,& peculiari  procefiu  cauit,  maxime  tamen  praeter  cartilaginem  , qua  finum  huncin- 
cruftauit.aliam  in  ambitu  adiungens,  quae  finui  quidem  haudquaquam  adnafcitur  , li- 
gamentis tamen  adftri£tiis>crafiiorincipit,fenfimque  verfus  centrum  extenuatur.  Hoc 
pacto,  cum  finus  debitam  altitudinem  non  haberet,  ope  cartilaginis  maiorem  profun- 
ditatem na&useft:  nec  tamen  proptetea  in  illis  circumrotationibus  vel  tantillum  iro- 
peditur.cum  caput  humeri  cartilaginem  , vrpote  mollem , vbique  obfequentem  inue- 
niat.  Quaeres  Chirurgiae  candidatis  obleruanda  eft,  vtin  humero  reftituendo  cautius 
difcantagere, neque viipfum importune, vtplerique, intrudant, (ed legitima  potius ex- 
tenfione  fa&a , fenfim  reponant , cum  citra  grauem  articuli  noxam  cartilago  illa  auelli 
lacdivenon pofih.  Alter  procefiis,e  SpinafcapttU dicitur, qui  validus  eft,  exdorfi  ipfius  to-  e, 
tapropemodum  latitudine  enatus,  non  inipfo  quidem  longitudinis  medio,  fedfede 
aliquanto elatiore,&:  nonnihil  fub angulo  fuperno.  Hicvbiex  f anguftaquafi vertice,  f F • 
iuxtabafitifcapulte  ad  anteriora  delatus  eft, fenfim  fit  latior  ac  craffior,  cumque  adcer- 
uicemiam  fere  appulit,  afcapula  difcedens,  § in  longum  , moderateque  curuum,  £.K.L.M 
& latiufculum  appendicem  finit,  qui  fupra  humerum  euedus  , ad  anteriora  defertur, 

& in  extremitatefua  antica  h laeuem  finum  infculptum  obtinet,  cui  clauiculte  caput 
articulatur.  Totus  autem  hicproceftus  quidorfofcapulaeneditur,  Spina  [capula  dicitur: 
at  illa  pars  fpinte,quteabfcedir,&  fupra  humetum  fertur, Gracis  uk^u/xiov,  Latinis  Sum- 
musbimierus,  quo  nomine  & nobis, in  mufculornmpraeferrimhiftoria,  femper  vocabi- 
Spina autem  duas  caritates  efficit,  fuperiorem  & inferiorem  , quarum  vtraque  /xe- 


i.  K. 


tur. 


roiv^tviovjlnterfcapHlium dicitur,  adeoque  n oivu  r,Ka.Tu,  1 fuperius,aut  1 inferius.  m T er- 
fi«5pmf^7«illeeft,  quiexcoftafuperiore.qua  ceruici  contermina  eft,  enafcitur  , minor 
praedidto.&fitu quoque inferior, Semicirculum refert, cum  11  ex  angufta  bafi  ° ina- 
cutiorem  verticem  circulari  linea  faftigietur,  humeri  articulo  praffixus,  quo  firmius 
infua  fedecontineatur,tninufqueexcidat.  Sed  quia  figura  hzc  pluribus,  & quidem  di- 
uerfis  rebusaccommodaricornmodepoteft^adumhinceft,  vt  diuerfa nomina  ipfiab 
Authonbusimpcfitafint,  prout  quifque  huic,  aut  alteri  rei  affimilare  voluit.  Hincaliis 
acogir  tione  quam  habet  cum  C Gmoru.  <ny[xo<*$r,s ; aliis, abancbor£figw:a,ciyxu(3o(i- 
cornicula  focma>rs^vs<ubr,i  dicitur.  Noslatine  Ancoriformem 
ptoceffum  appellabimus. 

F/kfcapuiarum  perfe  fatis  manifeftuseft  ex  hiftoria.  Cum  enim  finum  pro  hume- 
ri offe  contineant, ipfius  gratia  creatas  efie,  haud  difficulter  quiuis  crediderit.  Et  quo 
in  loco  articularetur  humertis,fiabfquefcapulis  foret, cum  cofta:  Thoracis,  non  modo 
opportunitatem : fed  etiam  locum  penitus  omnem  denegent , vt  ideo  m reliquis  etiam, 
prster  hominem,animalibus,fcapu!ce  os  brachio  articuletur?  Accedit,  quod  plures  hinc 
mufculi, humeri  motui  dicatficommodeenafcantur:  vt  taceam  interim  Naturas  ptoui- 
dum  confilium.quo  dorfo  voluit  pi o(picere,dum  (capulis quafi  clypieo  quo- 
dam texit, &aduerfus  externas  iniurias  atsigo  incidenti- 
bus , muniuit. 


/,  R. 
w.N.OP 
»,  o. 

o,  P. 


C A P V T 


Cor-eorjs  Fabrica,'  Lib,  II. 

C A P y T XVIII. 

'ua  de  Spina  in  vniuerfum  dici poffimt^perfequitur ♦ 


65 


b *'7 -n 


Vertebra 


q,  A.B. 

r,  B.  E. 
f,  C.D. 
t,  A.D. 


it,i.  7-if 
iryimpri- 
viisi.  8. 
«,G.e^A 


Coimmi- 


af,H.e^G 
y,  I.&  H. 

«,L.&K1 

i, 


Pina  d o r s i , P Graecis  quoque  otxccv ■&<#,  a fpinofisproceftibus  appellata  , non  Spina, 
ex vnc  confiat  ctTe.tamecfiid tutius forcafle  erat:  fed  ex  pluribus  conflataeft,  tum 
propter  motum  } cuius  beneficio  corpus  fle&icur  extenditurque  , tum  propter  ner. 
uos,  qui  ex  medulla,  quam  continet,  pluribus  ramis  in  vniuerfum  fere  corpus  di- 
fperguntur.  H^cofiaGraecis^Troi^uAonLatinis  Vertebrae  vocantur,  numero, 
quelunt  vsgintiquatuor:  q feptem quidem  Ceruicis:  r duodecimThoracis:  1 quin- 
que denique  Lumborum.  Vocamusautem  nunc  c Dorfum,  dodbcinae  facilioris  gratia, 
quicquidaprirm  colb  vertebra  ad  (aerum  os  protenditur,  etfi  magna  pars  eorum  qui 
corporis  humani  h ftoriam  bteris  prodiderunt , osquoque  facrum  dorlo  addiderint. 

Habent  hae  vertebrae  quaedam  communia  inrer  le , adeo  vt  omnibus  totius  fpinae  verte- 
bris competant  : quaedam  communia  vertebris  folius  ceru!cis,thoracis,aut  lumborum : 
nonnulla  etiam  propria.  Haecvt  fideliter  omnia  & ordine  tradamus,  primum  ea  qua: 
genetaliffimafunc,quaequedeomnibusin  vniuerfum  dici  poliunt,  hoc  capite  perfeque- 
mur, deinde  quae  fingulis  competunt  breuiterfubiiciemus. 

rt  Commune  ergo  hoc  omnibusett  (excepta  prima  )jptnam  con/Htuentibm  vertebris , ha- 
bere in  antica  iui  parce  u corpus quoddain  extuberans  nonnihii  anterius,  fiueea par-  'pfff 
te, qua  pedtus  rdpiciunc,polI:eriu$,qua  dorfum,  modice  cauum  :fupra  vero,  inftaque,  vertebris 
plana  fuperficie  donatum.  Corpus  hoc  non  ex  folido  olle  ac  duro:  fed  molli, fungo-  1. 
fo, ac  puroicisfubftantiam  referente  conficitur  , quod  ideo  quoque  ieuiflimnm  efi.  Corpus. 
Magnitudinem  huius  quod  fpe&at,  minus ideft  ('quemadmodum  lpiae  etiam  vertebra) 
fuperioribus, adeo, vtquo  remotior  qusqueell  aprima  ceruicis  , tanto  maiora  fumat 
incrementa,vtpropterea  merito  lumborum  vertebrae,  omnium  quae  in  (pina  contipen- 
tur.fint  maximae.  Id  quod  Natura  fapientifiima  fummo  effecit  confilio,  cum  ea  cor- 
pora , quaefuftinent,  maiora  femper  fuftinendis  efie  debeant.  Ne  tamen  propterea 
benignillima  Parens  animali  pondere  incommodaret , ingeniole  aliud  quoque  com- 
menta efi,& quanto  maiorem  fecit  vnamquamque,tanto  fungofiorem  quoque,  vtica 
dicam, plnnbulque&  maioribus  cauernulis  refertam  efformauir,  vt  adeo  vertebrarum 
lumborum  corpora  leuiffima  quoque  fint,  8c  nullo  fere  pondere  praedita.  His  corpo- 
ribus deinceps  procejfuum  genera  adnata  funt , tranfuerfi  nempe  , obliqui,  & acuti.  %. 

x 7'r4i»/5^r/»dicuntur,quiadcorporisvertebr£lateraconfifi:unt,vtrinqut  vnus : Obii - Procejfta. 

autem, qui  ficum  obliquum  obtinenr,&quatuorfingulis  funt.quorurn  duo  Yafcenden- 
tes>duo  alii  z defendentes, pro  mutua  vertebrarum  inter  fe  articulatione  effedfi.  Inter  hos  in 
medio  vnnseft,pofteriore  fede  a acutus,  ex  vtriufque horum concurTu enatus,  deor- 
fumque delatus,  fuperne  acuta  linea  fe  ftriogens  , at  inferne  latiore  bafi  extendens. 

Habet praeter  hos  proceflus  , quaelibet  vertebra  b foramen  grandiufculumynutr cofpus 
vertebrae, & triplices  proceffus  confiftens,  quod  tranfitum  praebet  medullae  a cerebro 
per  totum  dorfum  defeendenti.  Atque  hoc  quidem  foramen  proprium  dicitur  : nam  a F 
lateribus  , quainterfe  committuntur,  excauatae  funt j&fic dum inuicemiunguntur, 

ex  cano 


6 4 Adriani  Spigelii  De  Hvmani 

f rimen  ex  caUo  ^pcrioris  inferiorifque , vnum  quafi  rotundum  foramen,  ( vnde  c commune  Ct  t 7 
commune  vertebrarum  foramen  dicitur)  conftituunt,quod  poftea  neruo  exitum,  ven^  autem  & ar-  N. 

p.  teri;E,ingrelTuminfpinaecauitatem  largitur.  Caeterum  harum  connexio,  quo  pabtoin- 
Conne-  ter  fe  fiat, libro  tertio, vbi  de  ligamentis  agemus.fufius  dicetur. 

XIO . 

C A P V T XIX. 

De  Vertebris  Ceruicis. 

Oblongi  /^Ervix  feptem  confiat d vertebris,  raroo&o,in  iis  (cilicet,  qui  longo  funtcollo,  d,i.z.\.\l 
colli homi  quibus  vna  poftea  deeft  in  Thorace , vnde  oblongi  colli  homines  phthifiad-  IU.  IV. 

modum  funt  obnoxii,  quod  duodecima  vertebra  deficiente,  neceflario  breuior  lit 
obLxij  Thorax,minufq-,  fe  pulmones  expandant;quo  fit,vt  (anguis  circa  illos  contentus  & ef- 
feruefeens, acrimonia  lua  erodat  vafa,vlceraq-,  ac  tandem  totius  corporis  marcorem 
inducat  Eft  autem  ceruix  pulmonum  gratia  condita,  quatenus  aiperam  arteriam  in  (e 
pulmo  continet, id  quod  vel  inde  fatis  colligitur,  quod  animalia  pulmone  deftituta, 
ceruice  careant:  tk  contra, quae  pulmone  donata  lunr, ea  etiam  vniuerfa  collum  obti- 
neant.-Habent  ceruicis  vertebrae  communia  quaedam  cum  caeterisdorfi  vertebris, que 
praecedenti  capitulo  perfequuti  fumus:quaedam  communia  interie,  nonnulla  etiam 
propria, dc  quibus  nunc  agendum. 

Comma  Communia,  inter  fe  habent, prawo  ratione  corpori*,  quod  in  ipfis  (emicirculare  non  eft,  e,  A. 

niaverte-  vt  in  thoracis  aut  lumborum  vertebris:(edquadrilaterum  potius,  & oblongum  ,lon- 
brarum  gltudine  altero  tanto  latitudine  maiore.  Pofterior  (edes  plana  fere  eft  : f luperiorli- /,  c. 
ceruicis.  nuatajg  inferior  conuexa  modice, vt  (cilicet  inter  fe  fidelius  committantur,  & motus  g>  D. 

2‘  fiatexpeditior.  Magnitudinem  habent  inter  thoracis  & lumborum  Vertebras  mediam, 

cum  fiimmo  loco  fint  pofitae. Quantum  ergo  ipfe  thoracis.-tantum  ha:  lumborum  ver- 
j tebris  minores  funt.  Offe  autem  duriore  conftantac  caetera:  vertebrae,  tum  quia  motu 
continuo  exercentur , tum  quia  reliqua:  magnitudinis  ratione  porofiores.funt.red- 
4i  ditx,vt  didtum eft. Procellus  habent  h obliquos, ' tran(uerfos,&  k pofteriores,qui  po-  h , H.I. 

5.  ftremi in omnibus,(excepta prima, &:  duabus vltimis)  funtbifidi.  foramina quoque  *>  G. 

omnes  obtinent, ] primo  magnum  illud,  per  quod  medulla  traiicitm,  deinde  m aha  duo,  k‘  K* 
vtrinque  vnum, in  tranfuerfisproceffibus,quodnulli,nifi  ceruicis  vertebris  compe-  l'm  ^ 
tit,per  quod  vena:  & arteria:  in  caput  a(cendunt:tandemtwww#?H<*  difta, qua:  tamen  in 
eo  hoc  habent  proprii, quod  in  colli  vertebris, inferiori  vertebne  plus  quam  fuperiori 
debetur, cum  illa,atq^  ha:, magis  excauata  fit. 

Propria  » Prima  vero  ceruicis  vertebra  caetens  omnibus  minor  eft, folidior  tamen  Sc  durior,  n,i.$.nu. 
vertebra  qUOt{  tenuis  ede  debuerit, ob  cauum  amplum, ad  tranfmittendam  medullam,qu^craf-  I fig ■ u. 
riim  cer-  pjol.  jlujc  eft)ac  reliquis, cum  proxime  ibi  ex  cerebro  erumpat. Corpus  fola  non  habet, 

I#'  (ed  eius  loco  0 anterius  tuberculum,  (in  quod  primus  fledtentium  ceruicem  inferi-  o,  A. 
Prima:.  tur)  P intus  vero  fimum  quadratum, cartilagine  incruftatum,  qui  dentiformem  (ecun-  />>  a- 
Jubercu  dae  vertebrae  appendicem  excipit, cartilagine  fimiliter  obductum. Procejfus  1 afeendentes  2>  H. 

pariter  ac 1 defeendentes  paulum  differentes  habet  ab  aliis,  cum  vtriquefinuatifint,  illis  r>  p, 
Procejfus.  occipitis  tubercula-, his, fecunda  afeendentes, excipientibus.  Super  illis  motus  capitis 

in  prio- 


f.  G. 
/,  I.1 


«,  M. 


Uli,  l.  8. 

num  II. 
fi.i.i.&i 

x,  G. 

y . C. 
x.  K. 

«.  H. 
b , I. 
e,  E. 


iii.Z.nu. 
III/.  1.2,. 
&1- 
e,  G. 
e e,  K. 
f H. 


g,  L 

h , 1.8.». 
IV./1.1. 

& 3- 
s,  G. 

I,  K. 


Corporis  FAbrica,  Lib.  II.  6$ 

in  priora  & pofteriorafit,hoc  eft,flexio  capitis  & extendo-, (uper  his , circa  dentifor- 
mem  proceflum  circularis, quo  caput  ad  latera  ducitur.  f Tranfuerfi  proceftus  fimplices 
lunt, maiores  tamen  ac  reliqui, quod  propter  mufculorum  caput  mouentium  Textum 
(eptimumque  par  contingit.1 5pi»<r,fiuepofl:erior,admodum  ab  aliis  differt,  nam  ne-  Spin* 
que  bifida,vt  ceterae  colli, neque  acuta,vt  thoracis,(ed  fimplex  eft , in  tuberculum,  tk 
obtuTum  valde  angulum  terminans,  breuiili maque.Imo  vero  vix  (pina:  dignanda  no- 
mine,cum  (pina  Ti  ibi  edet, plurimum  mufculis  ea  in  parte  delatis  ( quos  infra  Re&os 
Minores  caput  extendentes  vocabimus)incommodatumfuiftet.  u Foramen  obtinet  Fora>ni' 
in  medio  proprium,  maius  exterarum  foramine:  at  inferius  cum  fecunda, vt  & fe-  nA' 
eunda  cum  tertia,commune  efficit , non  tamen  reliquis  dmile : (ed  per  dnus  rimx  for- 
mam exprimentes, exfculptos,adproceffus obliquos  defeendentes,  quibus  fecundae 
vertebrae  afeendentibus  proceffibus, committitur.  Iu  reliquis  ceruicis  vertebris,  imus 
commune  foramen  efformans,orbicularis  eft. 

uu  Alteravertebra  corpus  nancifeitur,fed  ftridtius  id  eft  minufque  aliarum  corpo- 
ribus.ProceJfus x tranfuerfos  funilitev  minores  habet,&  y foramina  ipds  infeulpta  mino-  Co  ‘ 
ra,deorfumquerefpicientia:z  pofieriorem bifidum,  vtcaeterae.  a Superiores leuiter  extu-  proce(fu*. 
berant,  b inferiores  leuiter  linuantur:  ex  medio  autem  corpore  inter  duos  afeendentes 
proceffiis,ex  elatiore  regione c alius  quidam  erumpit , nulli  alteri  vertebrae  commu- 
nis, altus,  admodumq;  folidus,  & acutus,  qui  cartilagine  contedfus,  in  finum  primae 
vertebrae,  de  quo  diximus, inferitur,  diper  quem  circularis  capitis  motus  obitur.  Hic 
cum  dentis, prxfertimcanini,formam  exprimat,  d$oue,&c  Dens  magnus  Hippocratis,  a Dens 
diffiedionum  peritis  vocatunquamuis  Hippocrates  totam  potius  vertebram  hoc  no-  * 

mine, quam  proceffium  hunc  lolumindigitarit.Hic  elatiore  in  parte,  qua  primam  ver-  ^ 
tebram  fuperat,a(per  eft,vt  tutiorem  fedem  ligamento  largiatur,quo  cum  ode  occipi- 
tii conne&itur, anteriore  parte  magni  foraminis,  per  quod  (pinalis  medulla  ex  cranio 
defeendit. 

«i  Tertia  deinde,  quarta,  quinta,  & [exta  vertebra,  due  quatuor  fecundae  (ubiacentes,d-  5 - 

milesferefunt  in  omnibus.  c Laterales  proce fus  omnes  aliis  ampliores  habent,  & bifi-  ^ 
dos,nonlecus  ac  bifidae  quoq-,  funt  ipfarum  ec  (pinae.quo  validiore  nexu  pluresmuf-  fubiace- 
culi  adaptarentur : quamuis  fexta  (pinam  non  ita  manifefte  duplicem  habeat.  Obliquos  tium. 
proceffm  quoq-,  habent  dmiles,ex  quibus  f afeendentes  quidem  tuberculo,  due  capite  do- 
nantur,leuiter  admodum  extuberante, vt  difficile  dt  diftinguere,  capitulum  fit , an  Ti- 
nus vocandus:  g defeendentes  vero  modice  exfeulptura  orbicularem  dnum  obtinent. 
h Septima  tandem  omnium  ceruicis  maxima  eft,&  quemadmodum  loco,  ita  quoque  4- 

figurathoracisvertebrispropior.  nam  neq;  1 tranfuerfosproce(Tus,neq-, 1 pofterio-  SePcim^- 
rem  habet  bifidum,fed  admodum  extuberantem  ac  propendentem,  non  fecus  ac  tho- 
racis (pina:  dependent. 

C A P V T XX* 

De  Thoracis , ac  Lumborum  vertebris . 


W,  i-  8. 

" nu.Y.fig.  C 
x.i.  & j.  kJ 


Eptem  ceruicis  vertebras , duodecim  m Thor  acis  excipiunt.  Quanquam  inter- 
dum etiam  tredecim  inueniantur,  quibus  totidem  coftae  relpondent , fed  rarum 


I id  eft : 


GG  Ad  r i an  i Spigelii  De  H VM  ANI 

Commu  eft  : nonnunquam  etiam  vndecim  , vt  didium  , (ed  multo  adhuc  rarius.' 

tebrar  5*  Corpora  harum  orbicularia  funt  11  anterius,0  pofteriusleuitercaua,  ac  quafi  luna-  »>  A, 

Thoracis  ta  p hiperius  inferiufque  plana  fuperficie  donata,  dummodo  primam  excipias,  cuius  e-  °’ 
i.  latior  (edes  inaequalis  eft.fimilisque  omnino  vertebrarum  colli.  Et  quamuis  planas  fint, 
circatamenambitum  omnes  leuiter  extuberant,  vt  ligamenta  firmius  illic  vinciantur, 

1.  ne  vertebra:  extra  fuam  fedem  tam  prompte  prolabantur.  Procejfus  obtinent  fimi-liter,  vt 
reliquas  dorfi,  quatuor  quidem  obliquos,  at  duos  laterales, vnumque  pofteriorem  acu- 
tum, fiue  (pinam-  Obliqui  inferuiunt  articulationi,  quotum  beneficio  inter  Ce  com- 
mittuntur.dic  tamen,  vtfemper  q fuperiores  capitulorum  vicem  gerant,  & inferiori-^’ 

bus  proxime  adiacentium  fuperiorum  vertebrarum  inarticulentur:  r inferiores  contra,  r,  Ii>-  ' 
finuumjeuiterque  qauati  fint , vt  capitula  proxime  inferiorum  vettebrarum  excipiant. 

Et  hanc  articulationis  rationem  communem  habent  cum  ceruicis  vertebris,  adeo  qui- 
dem, vta  fecunda  colli  ad  vndecimam  vfque  thoracis  eadem  fit  omnium  inter  fc  quoad 
iundturam  ratio. Duodecima  enim  propriam  poftea  obtinet,  & quemadmodum  prima 
ceruicis  vtrosque  obliquos, afcendentes  dico  & defcendentes,  finuatos  habebat , vt  in- 
fra fupraque capitula  exciperec.infra fecundas  colli,fupra  capitula  occipitis: ita.  thoracis 
vkimavtrofque  capitatos  habet, vt  fupra  ab  vndecima  thoracis,  infra  a prima  lumbo- 
rum excipiatur.  1 Tranfuerfi proceftnseomndo velati  capiteextubetant.iurfumquefe-  f>  G. 
runtut.  Magnitudine  aquales  fere  fimt  inter  fe,  infuperioribus  nouem  l at  in  tribus  infe- 
4*  rioribuslenfim  decrelcunt.  c Spina  omnibus  data  , fed  tamen  haud  eadem  magnitudine  *>  K- 
& forma:  omnibus  tamen  fimplices  funt,  neque, vt  colli, bipartitte.  Superiorum  enim 
nouem  procera  admodum  funt,  fupra  acutas,  infra  latiufculae,  oblique  deorfum  latae; 
inferiorum  trium,  vt  laterales, quoque  liquido  fuperioribus  breuiores  , (ed  vtrobique 
crafifiores  tamen.re&aque delatae. Id  vero  in  duabus  infimis,vndecima,inquam,&duo- 
decimamanifeftuisapparet.inquibusmultoadhucredfciusprogrediuntur , lumbarium 
(pinarum, ad  quas  accedunt  propius , ritu , non  ita  tamen,  quin  agnofcas  deorfum  fpe- 
j.  £tare,,&  thoracis  morem  fequi.  Porxminx  na&ae  funt,  vt  alis  dorfi  vertebrs,  u pro-  u,  M. 
prium  v«K»;,maximum,inmedio,perquodmedullatranfit;  communia  duo  , vtrinque  v- 
num.quae  fiunt  ex  finibus  inter  corpus  & proce  (Tus  obliquos  exlculptis,  fic  tamen,  vtin 
thoracis  vertebris  vterque  finus,  tam  fuperioris,  quam  inferioris  vertebrae,  squalis  fit, 
ade oque  magnitudine  ambo  fibi  refpondeanr. 

Atque  haec  quidem  communia  magna  ex  parte  cum  aliis  obtinuere,  duo  adhuc  funt 
Propria  reliqua  'vpCis  propria, ac  fingularia.  Primum  quidem , finus  duo,  vrnnquevnus,pro  co- 
ftalurr>  capitibus  inferendis  , lxuis  admodum  , & cartilagine  inueftitus.  Sinushica 
i\X  prima  vfque  ad  nonam, vni  atque  alteri  vertebrae  communis  eft,vtraque  dimidiam  vel- 

x.  un  partem  conferente,  non  fecus  ac  modo  diximus, communia  foramina,  iuxtaqu£e& 

ipfi  hi  finus  confidunt, ab  vtriu/que  veluti  (ymbola  produci.  In  reliquis  tribus  inferio- 

2.  ribus,totus in  ipfo  corpore,  eiufque  fuperiore  parte  incifuseft.  Alterum  eft  fimiliter 

x finus  laeuls, cartilagine  fuccindtus,  infculptus  tranfnerfisproa  fllbus  nouem  vertebra-  x‘  ‘ 
rum  fuperiorum, quibus  cofta  inferuntur, & quafi  affirmantur.  Vndefit,  vt  longiores 
quoq-,  tribus  caeteris  inferioribus  fint,&  quamdiu  coftas  excipiunt, etiam  proc?fTus  haru 
gratia  conditos  proceriores  exigant.  Sinus  autem  hi, non  aequaliter  omnibus  infculpti  ^ 

funt;. 


Corporis  Fabrica  > IiB.  II.  57 

funtded  in  prima  vertebra  deorfum  magis  fpe&anr ; in  vltima,  fiue  nona  paulo  futium : 
in  mediis, medio  quodam  modo  fe  habent. 

y Thoracis  vertebris  immediate  Lvmborvm  quinque  fubiiciuntur , quae  z corpus  Lumbe- 
obtinent  femicirculare  , fed  oblongum,  grandius  corpore  fuperiorum,  vt  facilius  ab  rum  ver- 


>17%.  w . 

I-1-  ipfis  ferantur, cum  Naturae  legibus  admodum  conueniens  fit,  vtbafis  paulo  latior  vali- tebnE 

Q A.  f - n . . rln-  ~ ...  , mi  v rn 


fi,  H. 
6,  I, 

c,  G. 


4,  K. 


«» 


M. 


/.  1.5.1. 


diorauefitre,quamfuftiner.  Conftatautemex fubftantiarara  , & pumicis  ritu  ple-  ^nxc 
na  foraminibus,  partim  vtgrauitate  ramus  animali  moleftum  Ut,partim  vt  vena  ali-  habeaat. 
mentum  deferentes, viam  apertam  liberamqueinueniant,  per  quam  excurrant.  a Su-  u 
periores  procejfw , iuxta  b ac  inferiores , alio  fe  habent,  &prorfus contrario  , quamin  i< 
Thorace,  modo.  In  illis  enim  fuperiores  capitula  exigebant,  inferiores  linus:inhis 
fuperiores  finus  efformanc , inferiores  capita»  Verique  oblongi  iunc,  euidenterque 
f guram  fuam  exprimunt,  vt  nullo  negotio  agnofeas  illos  finus  efiTe,hos  capitula.  c Tranf- 
uerfi,  tenuiores  quidem  funt , longiores  tamen  thoracis  vertebris,  excepta pri ma  dc 
quarta, quae  omnium  minimae:  tertia  omnium  longi(fima,&  quinta  craffiffimaeft.  Fe- 
runtur omnes  re£ia , folam  quintam  fi  demeris,  quae  ex  principio  latiore  inacucumde- 
finic  angulum , modice  curua  , in  proceffu  furfum  delata,  vt  ilium  ofla  fibi  vicina  euitet. 
d Pofierioresprocejfus , validi  funt , breuiores  tamen  pro  ratione  fui  corporis : figura  pae- 
ne quadrilaterae  oblongae,  nifi  quod  inferius  latus  paululum  finuatumfit , exterius  ve- 
ro, modice  conuexum.  Craffi  funt,  non  tamen  aequaliter,  cum  fuperiore  fui  parte  acu- 
tiem  illam  (pinis  propriam  fere  retineant,  inferiore  Iatefcanc.-at  omnium  crafliffimiin 
fine  fiant.  Magnitudine  inaequales  funt  inuicem.  nam  vt  vertebrae,  quo  inferiorem^, 
locum  occupant  , eo  maiora  habent  corpora:  ita  contra,  quo  fuperiores  funt  fpinas, 
eo  maiores  quoque  funt, adeo  vt  in  maioribus  vertebris,  minores  hnt  fpinae,  & infima, 
qu£aliasmaximaeft,minimamomnium  obtineatfpinam.  Foramina  denique  habent,  b 
c vnum proprium , quod  maximum  eft,  & medullae  fpinali  viam  tranfitumque  praebet: 
duo  communia, pttcpaxncx.u\  ad  partes  vicinas  exeunt,  at  venae  arteriaeque  intrant.  Haec 
ex  vertebrarum  finibus  coniundis  componuntur,  boc  tamen  patto , vt  totum  fere  fora- 
men a fuperiore  confletur, inferiore  vertebra  pauculam  partem  coferente : quemadmo- 
dum contra  in  ceruicit  vertebri*,  vtdi&um, inferior  maximam  tribuebat-,  in  thorace  autems 
vtraque  aequalem. 

€ A P y T XXL 

De  Oj[e  Sacro. 

VLtimAm  dorfi  partem  f Os  S a c r vm  excipit,  Uolv  veteribus  Graecis  , ab 
amplitudine  fuadi&um,  quibus  omnia  magna  Sacra  vocabantur.  Horum  con- 
fuetudinem  Latini  poftea  imitati  funt , cum  os  fit  omnium  dorfi  latiffimum  , quod- 
queinftar  fundamenti  reliquis  fubfternitur,  ac  rotam  vertebrarum  molem  fuften-  os  facrii 
tat.  Quamuis  autem  dum  facrum  vocatur, vnitatis  nominie  veniae , vnum  tamen  os  expluriK 
minime  elffed  ex  pluribus  coagmentatum, magnaque  ex  parte  a quinque,  (nonnunqua  comP°nf- 
etiam  fex)conficitur,  prout  feifeet  coccygis  os,  velquatuorinfecontinet,  velextribus  tMro^ia- 
tantum  componi. ur»  Id  tamen  de  tenera  aetate  duntaxat  intelligendum  eft  , in  qua 

I 2.  hxc 


Forami- 

na. 


Irocejfus.. 


Coccygu 
os  compo- 
stum. 

Sub  flan- 
tia. 


Nyta. 


68  Adriani  Spigeiii  De  Hvmani 

hscofTafeparatimcernerelicetjCartilagineinuicem  contexta, cum  in  adultis  itaiun- 
gantur,vt  vnum  potius  quam  multiplex  appareat, fereque  ne  veftigium  quidem  iun- 
dhirsvllum  videatur, nili  anteriore  fide,in  qua  leuia  quasdam  cartilaginum  rudime- 
ra  in  conlpedtum  (e  proferunt. Sunt  autem  haec  ofta  Vertebra,  id  quod  nSfolum  ex  for- 
ma ip(orum,fid  etiam  viuiatis  manifefte  patet.  Ex  forma  quidem,cum  in  omnibus,  & 
corpus  fir,&procellus:e.vv/K  autem,  quod  vertebrarum  rituexcauata  fintpro  {pinali 
medulla  recipienda,  qua:  in  hoc  quoq-,  ode  tandem  finem  fuum  recondit.  Ac  ofla  hasc 
quidem  contrario  modo  fi  habent,  quam  reliquas  dorfi  vertebra:,  cum  illae  , quo  in- 
ferioribus approximabant  magis, tanto  incrementa  maiora  fumebant:hae  e diuerfo  li- 
quido decrefcant.Quare  lupremum  omnium  maximum  eft, infimum  minimum, cum 
finfim  anguftentur,ac  propterea  non  abfurde  figuram  trianguli  totum  os  (aerii  expri- 
mat,aut  cucullam  aliquam  Monachorum.  Partem  habet  g gibbam, &c  hconcaua-,  illa  g , fig.  i. 
dor(um,haec  pedtus  refpicit.  In  vtraq;  1 foramina  cernuntur, quas  ex  finibus  vertebraru 
conficiuntur  vnitis  iundtifque, 1 interiora  tamen  maiora  multo  , quam  m exteriora  ^ 
funt,fimiliterq-,  neruorum  tranfitui  patent. Habent  & 11  magnum  for ame,  per  quod  me-  mfig.i. 
dulla  defiendit,  fid  quodeuidenter  in  inferioribus  vna  cumipfa  medulla  decrefiit.  m.infl.t . 
Procefibus  donatum  eft  omnis  generis.  OM^ttiobfcuriorespaulofunt  ,prasterquam  in  ”>  B. 
prima, in  qua  conlpicue  eminent,  nn  fuperiores  finuofiq-,  capitulaexcipiuntinfimae  rtn,  C. 
lumborum  vertebrae.0  TrawjWyi  longiores  (iint,fic  inter  fi  vniti,  vt  vnusefte  omnibus  0> 
videantur.-quanto  autem  elatiores  ipfi  funt,  tanto  quoq-,  craftiores  exfiilunt.  Horum 
cuiuisinpoftrema{ede,a(per&intcqualisfinus  infiulpitur,qui  ilium  os  fufiipit.P  Pofte-  p>  E.E. 
nom, fiue Jpma, Cimiles  funt  (pinis  vertebrarum  lumborum , minores  tamen  multo,  & 
qui, quo  (unt  decliuiores,  fimper  imminuuntur  magis  > adeo  vt  vltima  proceflum  mi- 
nime  accipiat, fid  orbiculari  duntaxat  eminentia  extuberet. 

C A P V T XXII 

De  ojfe  Coccygis \ 

COccygis  os,  q quod  Cauda  vulgo  firmone  latino  appellatur , quemadmo- 

dum  &facrumos,haudquaquam  fimplex  eft , fid  ex  pluribus  coagmentatum.  $»4. 
Conftat  enim  ex  quatuor,vel  tribus  oftibus,  fid  vti  diximus , pro  ratione  (acri , quod 
quinq;  am  fex  obtineat. Subjlantiam  habent  officula  hasc  admodum  mollem  & (pon- 
eiofam,  nullo  nec  proceftu,  neque  foramine , aut  cauitate  donata,  nec  medullam  con- 
cinentia (pinalem, quas  omnia  in  reliquis  vertebris  inuemri, antea  diximus.Omnia  ta- 
men rfuperiore  fide  latiora  funt,quam  finferiore , fuperiusq-,  fimper  ofliculum  fub-  r,  A. 
fiquens  magnitudine  vincit,adeo  vt  in  mucronem  terminentur, pfitaci  roftro  no  val-  /,  B. 
de  diflimilem.1»  Mulieribus  hic  paulo  extrorfum  cedit, ob  vteri  ceruicem,ne  in  grauida 
comprimaturfin  Viris  introrfiim  curitatur,  vt  inteftinum  redfcum,  cuius  gratia  condi- 
tus eft, defendat  .Et  hanc  cau  (am  elle  puto, quam  propter  puerulis, in  quibus  cartilagi- 
nis naturas, quam  ofiis  propius  accedit, frequens  fatis  defamiliaris  morbus  fit,  Ani  pro- 
cidentia. Sphindter  enim  muftulus,ac  ipfum  quoq;  rcdfcum  inteftinum , huic  olliculo 
nexu  cohasrent,&  cum  humida  admodum  fit  puerorum  temperies, fitv  t haru  partium 

funda™ 


«, 1.7.1*. 
&H- 
x,  A.B. 
1,1. 

x,  1. 1. }. 

&C. 


a,  t.i.  & 
vf%ad7- 
i, ab  8.  ad 
11. 

£,  D.D. 
d,  E.E. 


#,  F,F. 


j>  G.G. 
g-  H.  H. 


Corporis  Fabrica,  Lib.  II.  dcj 

fundamentum  inflabilius  reddatur. Connettitur  autem  offi  facro, beneficio  cartilaginis, 
fed  nexu  admodum  laxo,  vt  in  conatu  valido,  dum  excrementa  maiora  fecernuntur, 
cedere  valeat.Abfq-,  eo  enim  foret, fepiffime  profedto  luxatione  incurreret,  quemad- 
modum videmus  contingere  quoq;  non  raro  in  partu  difficiliore  feminis, quibus  ta- 
men facile, falcia  circa  nates  valide  conftrida,rellituitur.  Habet  autem  prima  fuperne 
c linum  exiguum, quo  pollrema  facri  offis  vertebra  excipitur:at  vbi  facru  os  ex  quinq; 
vertebris  conftituitur,  fupremum  coccygis  officulum  tranfuerfos  duos  proceffiilos 
acutos  exigit, qui furfum  edu£ti,procelTui  quintae  facri  offis  vertebrae  valide  coale- 
fcunt,foramenq-,  conficiunt, per  quod  fexrum  neruorum  par  offis  facri  educitur. 

c a p y t xxin. 

De  Cojlis. 

THorax,  cum  motus  gratia, neque  exvno  offic.vt caput,  conflare  potuerit:  ne- 
que  ex  fola carne, quemadmodum  abdomen:  fed  partim  propter  cor  , omnium 
vifcerumnobiliffimum,  firmum  propugnaculum  requirebat,  partim  propterpulmo- 
nes  motu  indigebat  ; Natura  folertiffima  perquam  commode  vtrique  profpe- 
xit,  dum  carnes  offibus  alternarim  intertexuit»  Ojja  u ergo  Thoraci*  anterius  quidem 
funt,  x Sternum,&Clauiculs;/)^e/'i«,y  Vertebrae:  alatenbus,  z Codae;  quae ficinge- 
niofo  inuento  carnibus  contextae  funt,vt  & muniri  firmiter  offium,  & moueri  commo- 
de carnium  gratia  pollet. 

Suntautem  Cojia  duodecimam  in  maribus,  quam  feminis , vt  figmentum  & fabu- 
la meritohabeatur,  deelfe  vnam  potiori  fexui , quod  fequior ex  colla  vinh  fit  condi- 
tus. Illud  lane  inficias  nequit  iri,  & experientia  ipfa  confirmat,  fuilfe  nonnullos  , in 
quibus  tredecim  repertae  funt,  fed  rarum  admodum  id  eft,  rariulque  adhuc  defuilfe 
vnam.  Quicquidfit,  cnm  duodecim  vtplurimuminueniantur,  a(eptem  fuperiores 
Legitimae  vocari folent ab  Anatomicis, b inferiores  quinque,  Sputis.  Vocantur  Lfgifi- 
ww.quod  vere  fint  coftae,perfedfcum  complentes  circulum,  &adfternum  vfque  pertm- 
gentes:at  5p«ri<e,quia  minores  illis  fint,ncc  thoracem  ambiant, aut  pedtoris  os  attingant, 
fed  potius  in  latete  ipfo  finiantur.  Subttantia  omnium  partim  cofka  eft, partim  d cartila- 
ginearum ex  ofle  conflent  admodum  fungofo  quidem,  &c  molli,  fedin  veris  multo  du- 
riore,quam  in  nothis,  quibus  molleac  paene  cartilagineum  eft,  vt  tum  ipfae  coftte  , tum 
per  ipfas  partes  fubiedfe  fint  tutiores.Cartilago  quoque  veris  fic  crafTa  eft  & d ura,vt  fene- 
fcentibus  facili  adeo  negotio  in  ofla  conuertatur, quemadmodum  & V irginibus, mam- 
mis augefcentibus,quo  firmior  fedes  incumbentibus  mammillis  paretur  Spuriis  ramen 
contra  ita  mollis  eft,  vt  neque  in  extrema  fenedta  cartilagineam  naturam  .vrcaeterae, 
exuat,fed  fi  quo  forte padfco  mutetur  ,duriufcula  tantum  nonnihil  fiat.  Eli  etiam  bre- 
uior  multo  legitimis,vtcunque  craffiordpuriis  contra,  tenuis  & angufla.  Caererum  com- 
mittuntur anterius  quidem  feptem  w^fterno^  pofterius  vero  vertebris;  & efterno  qui- 
dem, pereaenarthrofeos  neutrius  fpeciem.qute  arthrodia  dicitur, cum  flernofinus  in» 
fculpti  fint, qui  capitula  cartilaginum  recipiunt-.at  vertebris,  f primum  per  capitula  car- 
tilagine incruflata,in  finibus  illis  corporis  vertebras , deinde  § per  tubercula  quasdam 

I 3 fimi- 


Connexio 


Cojiaru 

numeras 


Dinifio . 


Subjlan  - 

tu 5. 

Cartila- 

gines. 


Connexio 


Figura. 

Magni- 

tudo. 


Vftts. 

i. 

i. 


70  Adriani  Sp  i geli  i De  Hvmani 

fimiliter  cartilagine  te<5la,finibustranfuei  forum  proceftuum  infcuipta^biquoq1,  afpe- 
ra2  funt  paulam  & inaequales, vt  ligamenta  originem  validiorem  habeant,  vertebris  ne- 
dfcantur,&:  alligentur.  At  Ipuriaz anterius, furfum  quafi  retona?,  longo  du&ulecomitan- 
tur,ac  tandem  libi  ipfis  quali, tk  cartilaginibus  verarum, vna  excepta  duodecima, agglu- 
tinantur.-pofterius  autem  o£fcaua&  nona, non  fecus  ac  legitima;  duplsri  articulo  verte- 
bris connedtuncur, decima  ranftime  duplici,faepiffime  vno.v.t  vndecima,& duodecima 
vnico  duntaxat  capitulo, (inui  corporis  vertebrae  inhaeret.  Sinus  autem  ille  non  aequali- 
ter in  omnibus  fe  habet, eodemq;  modo,  feu  in  prima  quidem  vertebra  in  ipfo  corpore 
totusinfculptuseft;at  modo  lequencibus  ad  latera  proceftuum  fuperiorum  &inferio- 
rum, vtriq*, communis, vtdi6lum;terna;vvlnmaj, infimo  loco  politae, iimiliter  proprios  ha- 
bznt.tigma omnibus  femicircularis contigit, gibbaexterius,  interius  concaua.  at  magni- 
tudo non  eadem  eft, cum  fupertorcswfertorejijue  breuiores  fi nt, media, longiores.  Prima  ergo 
& vltima.omniumbreuiflimaefunt, paulo  maior  fecunda  & vndecima,  hinc  tertia  , & 
decima, fexta  vero,feptima,&  odlaua  longiilimae,  quod  Thorax  inferius  & fuperiusan- 
guftus,in  medio  autem  ampliflimus  fit.  Cteterum  coftaru  longitudini, cartilaginis  lon- 
gitudo refponder, cum  longiores  longiorem  cartilaginem  habeant.  Eodem  padto  lati- 
tudinis 3c  craflitiei  eandem  rationem  obcinenr.vnde  prima  coda, quae  latifiimaeft,in  la- 
tifiimam  finit cartilaginenr.vndeeimae  verb,&  duodecimae,qusetenuiftima;  funr,tenuif- 
ftma  quoque  adiun&a  eft  cartilago. Ipfa  autem  odea  collarum  pars,pofteriore  fede, qua 
vertebris  nedtuntur,crafta  eft  Sc  ftridlaiat  anteriore  quopropnusafterno  abfunt,  atte- 
nuatur latiorqi  fit  magis.  Vndeeuenit,  vc  ilia  quidem  pars  i/<a?noi>, «/»«/«*;'  hset^-oskccTiu 
palmula  vocetur, defumptis  eleganter  his  vocib.  a rernis.a  quibus  &totas  cofta;  cttScu  vo- 
cantur,cum  figura  &fitu,fi  totius  thoracis  ofla  relpicias.non  incommode  remigium  ex- 
primere videantur. Superna  parte  hebetes  funt:inferna,acut£e,fic  tamen, vt  in  hac  h finu,  h,  1. 7. rf. 
canali  fimilem, fecundum  totum  iplarum  longitudinem  efforment,  qui  crafllor  eft  circa  F- 
vertebras,  at  in  progreftii  ad  anteriora  lenfim  attenuatur,  in  quo  intercoftaha  vafa,  vente, 
inquam,  arteriae, & nerui  tuto  reconduntur.  Vfus  collarum  nemini  ignorus  eft.  Natura  e- 
nim  prouida  nobiliftimo  vilceri  in  Thorace  contento, Cordi  f firmamentum  ac  tutelam 
oflibus  his  parare  voluir.-cui  promptitudo  motus, in  inSpirannbus  ex  Spirantibus  ve  aoce- 
dii, fultis  carnibus  cfteis  his  fundamentis. 

C A P V T XXIV. 

De  ojje  Innominato . 


Mp  l v m illud  os , ad  latera  facri  confiftens , Innominatvm  1 Galenus,  -t 
-iibr.de  ofi.ad  Tyrones,  capit.  30.  appellauit  , quod  luo  tempore  nomine  care-  fed  im-  . 
ret  , quanquam  hac  ipfa  occafione  proprium  nomen  inuenerit  , quo  a catejis  primis 
omnibus  diftinguitur  , dum  hodieque  Innominatum  vocamus.  Meminit'  ra- 
meneius,  multis  ante  Galenum  feculis  , do&ifiimus  Poetarum  Homerus,  in  Ilia-  f'  ' &7° 
de,procnamqueimpofi!itappellationem,  itr^eov  vocando,  queepoftea  a Ruftb,  & qui 
polupfamdodfores  ex  ftitereAnatomici;rctenta  fuit,  cum  vulgo  oSiV^<Vauci/?«?«dica- 
tur.Vtcunq-,  autem  vnitatis nomine  vbique  veniat , minime  tamen  vnum  ac  fimplex 

eft. 


Corporis  Fabrica,  Lib.  II.  71 

eft.led  ex  tribas  cartilaginum  beneficio  inuicem  iundis,  conflatum»  Et  iunduraqui- 
dem  hec  in  pueris ad feptimum  vfque annum  maxime euidenseihinadultioribus  vero,  ex  U..^M/S 
cartilagine  illaexficcata.fenfim  perir,vtadeb  per  trvtu<pu<nv,6ue  vnionem  ,in  limplex  & compofitii 
vnicum  os, tria  ilia  abeant.  Vfu  tamen  venit  adhucapud  omnes , qui  nobis  humani  cor-  ojftb us. 
poris  defcripcionem  tradiderunt, vtofla innominata  etiam  in  adultis  trifariam  diuidan- 

k,  tur,ac  fic  velati  triplicia  proponi  foleanRkPnjawww, Ilium,  fiue  Aa-yavoov  osoiw  vocant,  r. 

A.P.  quod  lateri  refpondentem  ledemconftituit;1  Secundum,  Coxendicis, quod  illam  partem  2. 

l,  M-Cfe_conficit,cui  acetabulum  pro  femoriscapiteinfculptum  eft:  m Tertium, Os  pubis, aut  pe-  i- 

<5h'ni$,magnoque  foramine  eft  incifum.  Primum  elatiorem  leckm  occupattfecundum, 
inferiorem  : tertium,  anticam.  Horum  offium  dilcrirninain  magno  illo  "coxendicis 


n,  a. 


0,  1.1. A 
A.r. 

p,  A. A, 

q,  B. 

r,  C. 


nn,  1.1.3.  finu  deprehendi  folent,  in  quo  nn  linee  ducuntur  cardlaginofe  acenttoad  circum- 
ferentem ambitum , quarum  due  verfus  fuperiora  excurrunt, ded  altera  ad  anteriora, 
vtprima;altera  ad  pofteriora,vt  fecunda:  tertia  a centro  ad  inferiora  trahitur.  Ex  his 
prime  due  ilium  os  conftituunt  : fecunda  Sc  tertia  coxendicis : tertia  5 i prima, 
os  pubis. 

0 Os  ergolL  1 vm,  omnium  latifiimum  maximumq;,fiiperiusfernicirculifereirna-  os  lliu. 
ginem  refert, &intrinfecuscauum,extrinfecusconuexumeft.  Semicirculus  ille  P Spina 
q/7?rlli«7«dicitur;atqcauitas  , C ofia\  1 gibbofitas  vero,  Dorfiim.  Spina  hec,  appendix  eft  spina. 
admodum  afpera,ob  mufculorum  nexum , cum  ab  externa  eius  parte  abdominis  ob  Cofta.. 
liqui  afcendentes  oriantur,  & delinant  delcendentcs  i^ib  interna , pars  carnofa  tranluer-  DorJum- 
fi.-ab  anteriore, primum  par  tibiam  flectentium.  Dorfum,  tres  primi  femur  extendentes, 
yiD.D.D.  quos  Gluteos  vocabimus  occupant, a quo  cum  & enafeanrur , f tres  habetafpetas  li- 
ueasfibiinfeulpras,vt  principium  Habilius  nancifeantur:  at  Cojlam , femur  ffedens  fe- 
t,  E.E.F.  eundus, fiue  Iliacus  internus, rotam  contegit.  Connettuntur  hec  olla  cum  facto  tlongo  Conexio. 
dudu,qui  fimillimusefteiufdem  cranfuerlisproceflibus,variis  tuberculis  finibufq;  exa- 
fperatus, adeo,  vt  exode  horum  oflium  flnus.proeellibus  illius,  & contra  procefius  fini- 
bus refpondeant,ficq;  firmior  comundio  fiat. 

Alterum  u Os  Coxendicis,  autC  oxae  didum  , inter  Ilium  & pubis  Oscexe- 
olTa  medio  loco  litum  eft.quod  finum  habet,  ("quem  x coxendicis  acetabulum  vocant ) pro  «licis, 
excipiendofemoiis  eapite,  quo  maior  in  humano  corpore  non  datur,  li  conferas  cum  Aceta^ 
ceteris  , quibus' aliarum  partium  articuli  conneduntur.  Sinus  hic  vndique  y labris  lltm' 
cingitur , pofteriore  tamen  parte  magis,  quam  antica ; & fuperiore , quam  inferiore,  vc 
femur  nobis  fedentibusin  acutum  angulum  commodius  fledatur.  z Deficiunt  tamen 
hec  labra, qua  parte  linus  pubis  olfa  relpicit , ob  venam  ibi  tranfeuntem,  que  articu- 
lo nutrimentum  deducit,  pro  generando  humore glutinofo&  tenaci,  ad  irrigationem 
arricuii  maxime  neceflario  , quod  facillime  in  validis  illismotibus,quibus  continuo 
agitatur  , prefertim  in  longis  itineribus,  fummocum  animalis  detrimento  exficcare- 
tur.  Eftautem  hic  linus  cartilagine  contedus  vbiqueleiullima,preter  a anteriorem 
partem, que  foraminibus  exafperata.ob  ligamentum  teres  , quod  inde  originem  du- 
cens,capirifemorisinferitur.Notandus  vero  hic  quoque  alius  b Jhm  eft  ofix  coxendicis, po-  Sinus. 
fteriori  8c  interne  ipfius  ledi  infculptus, circa  que,veluti  ad  trochlee  rotulam,  tertius  fe- 
mur circumagendum  mufeuius,  fiue  Obturator  internusrefleditur.  Necpretereun- 

da  fi- 


«>  2.3. Q 

x,  a. 

y,  G. 
x,  H. 


a,  I, 


b,  K 


Apptidix. 


Tubercu- 
la duo. 


Os  pubis 
Foramen 


Peluis. 

Vfus. 


Differe- 
tia  Horu 
ofliumin 
vtroque 
fexu. 
i. 
i. 

}• 


Qv  SE- 
STIO. 


Obfer- 

uatio. 


71  AdriAni  Spigelii  De  Hvmani 

dafilentioeft,  emfdemc  appendix  qua;  toti  infimae  ipfiusfedi , cui fcdentes innitimur,  e.  L 
adnafcitur.  Hsc  admodum  lata  eft  pro  ratione  ollis  cui  adnafcitur , cum  ab  ea  infi- 
gnesmufculi  originem  ducant,  tres  nempe  pofteriores  tibiam  fledlentes,  tertius  puta, 
quartus,&  quintus.  Habet  tandem  etiam  duo  tubercula  in  ambitu  acctabuli,vnumdi«-  d,  Q. 
ternum,  alterum  ^externum.  Ab  illo  initium  fumic  Secundus  tibiam  extendentium  , fi-  e,  l\ 
uc  Re6tus',in  hoc, quod  acutum  valde  eft,  ligamentum  inferitur,  quod  a quinto  ollis  fa- 
cri  proceffu  exoritur. 

Tertium  tandem  fO  s Pvb  is  inanteriore  parte  pofitumeft,  vbi  cum  ofle  pubis  f 1.3. M. 
alterius  lateris  committitur  g linea  afpera  Sccraffare&adefccndente  , quam  interce-  g>  M. 
dit  cartilago  quaedam  nonadmodum  dura.  h Foramen  habet  omnium  totius  corporis  (,  jq, 
maximum, auriculam  non  abfurde  exprimens, inter  linum  coxendicis,  eam  que  partem, 
quafuoconiugi,  feu  alterius  lateris  olli  pubis  committitur,  politum.  leuitatem  affert 
ofli  hoc  foramen,  fedemque  praebet  duobus  femoris  mulculis,  extrinfecus  externo, 
intrinfecusinrernoObturatoti,fiue  fecundo  & tertio  circumagentibus  mufculis  , quia 
ieinuicem  ligamento  forti, quod  foramen  hoc  fubtendit,difparantur.Supra  foramen 
hoc  infculptus  eft  lfinus,  per  quem  vente  & arteris  tranleunt,  quae  ad  crura  deducun-  i.  0. 
tur.fiue  Vala  cruralia  appellata.  Caeterum  haec  tria  offa  cum  facro  iun&a , conftituunc 
cauitatem.quam  vulgo  lPelu'm  vocant,  in  qua  inteftinorum,  veficar,& vteri  pars,  con-  /,  zi.v. 
tinetur .Vfus  horum  oflium  eft, femoris  caput  in  fe recipere , & Ile  vniuerfum  corpus  fu- 
ftinerejdeinde  partes  infimi  ventris  tum  fulcire, tum  munire , praelertim  vero  inteftina, 
veficam,&  in  faeminis  genitalia  membra. 

Cteteriimcum  in  f minii  aliqua  differentia  circa  hxc  offa  occurrat , & haud  parum  a 
virilibus  diuerfafint,  fub  calcem  huius  capitis  illud  diferimen  breuiter  fubiiccre  de- 
creuimus.  Primum circailium  offa  inuenitur,  quae  latiora  multo  atque  ampliora  fune 
in  faeminis,  fpinam  quoque  magis  in  latera  educunt  , id  quod  vteri  gratia  fadbum 
eft,  vtipfe,  dum  in  magnam  attollitur  molem  grauidus,  his  tanquam  fulcris  innita- 
tur, fuumque  pondus  facilius  fuftineat.  Alterum , in  coxendicis  offibus  cernitur » quorum 
inferiores  partes  a fe  magis,  quam  in  viris  diftant.vtinfantiexvtero  egredienti , tranfi- 
tusfitmaior.  Tertiumjnofiibtts  pubis  aduertitur  , in  quibus  linea  afpera  , qua  diximus 
inter  fe  haec  offa  committi , in  faeminis  multo  breuior  eft , ac  in  maribus ; at  cartilago 
contra, ipfa  offa  inter  fe  conne&ens,  duplo  craflior  , laxior,  ac  mollior.  Procejfus  quoque 
inferiores, qui  fub  di&a  linea  fici  funt,  ad  externa  magis  a fe  diducuntur,  vtfic  in  faeminis 
cauitasinfimi  ventris, quam Peluim  nominauimus,  multis  modis,  quam  in  maribus 
fit  maior , quod  cum  inteftino  redto , veficaque,  vterum , & quando  plenus  eft , faecum 
etiam  continere  debuic. 

De  his  offibus  quaeftio  efie  (olet  inter  Medicos,  veranefic  quorundamfententia,quas 
pro  certa  a pluribus  accipitur, ab  antiquiftimis  Authoribus  confirmata,de  offium  pubis 
partus  tempore  inter  fe  diuulfione.  Nos  cum  breuitati  ftudeamus , relidfis  argumentis 
quae  pro  vtraque  parte  in  medium  afferri  confueuerunt.quid  faepenumero  non  tantum 
ipfi  propriis  oculis  viderimus,  fed  aliis  etiam  in  publico  Theatro  confpiciendum  dede- 
rimus,breuiffime  hic  proponemus.  Incedimus  enim  media  via,  nec  in  omnibus  hifcere, 
nec  in  nulla, ex  plurimis  obferaationibus  ftatuimus,  fed  in  illis  tantum,  quae  partum  ha- 


Corporis  Fabrica,  Lib.  i I. 

bant  admodum  difficilem  ac  laboriofum,aut  partes  ad  faetus  egreffiim  neceflarias,  op- 
pido quam anguftas  funt  na&a:.  Necquoqueitaafediuidi  credimus,  vta  fe  mutuo 
dehifcant.-fedligamentolaxiore  reddito,  adepquefequacead  extenfionem  , nonnihil 
hiare arbitramur.Fieriautem  id  pofTe  facilius  norauimus,  quotum  maiorante  partum 
ad  illa  membra  generationi  foetuique  exitui  dicatarum  in  illis  maximis  doloribus,  qui- 
bus in  partu  difficili  (praelertim  fi  diutius  duret ) miferae  muliercula  conficiuntur , hu- 
morum adluxio  hericonfueuit.  Sspe  enim  faepiufque  vidimus , vafailla  , qua  alias  mi- 
nuta fatis  funt,dum  vteio  non  geftant,  in  eam  accreuifTe  grauidis  magnitudinem,  vt  mi- 
nimi digiti  apicem  ferecraffitieadsquarint.  Quamobrem  profero  fieri  nequit,  quin, 
ligamenta  omnia, adeoque  & cartilagines  ha  pubis  offium  irrigentur, &molliorespoft- 
ea  reddita  , adaliquem  hiatura  maximopere  pta;parentur.  Neque  tamen  offa  pubis  Dolaret 
duntaxatsfed& articulationem  illam,  qus  facium  os  cum  oflibus  ilium  conne&it,  pro  circa 
maiore  minoreque difficultate, quam  partus peperit,  laxatam  fuifle  aduertimus  : vnde^m<,”!’ 
illud  eft.quodexa&o  labore  graui , de  doloribus  circa  os  facrum  & pubem  puerper xToftdiffi- 
nonnunquam  conquerantur, cui  vt  obftetrices  remedium inueniant,inle<5tum  colloca  cilempar- 
tas.pedibufque  crucis  in  modum  impofiris,  iubenc  quiefcere,vt  illa  offium  feparatio,  turn° 
humoribus  digefhs, foliae  iterum  vniacur.Quam  autem  promptum  fit,  vt  hxc  ligamen- 
ta Laxentur5qudibet  experiri  poteft,  fi  ofTa  innominata,  adhuc  facroiundta,  & ligamen- 
tis fuis  inueftita accipiat, cartilagineqjduorum  pubis  oflium abfcifla,ipfa pubis  ofTa  mu- 
tuo a fediuidac.  Videbirpronnusiundturam  illamlaxari  admodum pofTe, quam  iofam 
nos  quoquefua  naturain  fasmims.quam  maribus  laxiorem  effe  fadtam  deprehendimus. 
Idveroquoqueobferuandumeft,  ligamentum  illud  os  facrum  innominatis  alligans, 
anteriore  parte,  qua  abdomen  fpe&at,  tenue  fatis  effe;  pofteriore  vero  craffiffimum , vt 
adeo  affluentibushumodbus  haud  difficulter  remitti  queat,  ficque  anteriore  parte  ofTa 
Ilium  a facro  hifcant , pofterius autem  itmda  maneant.  Quod  fane  Natura  folertiffima 
in  eum  feciffe  videtur  finem, vt  luxatio  hopum  offium  praepediretur,  qua  necefTario  co  • 
tingeret,fi  ligamentum  vtraque  parte  laxaretur.  Reuera  autem  feita  habere  ,ocu!ifque 
ipfis  cerni  pofTe  illam  (vt  fic  dicam)  dehifcctiam,probarecitra  negotium  potuimus  fepe 
in  publicis  demonftracionibus,in  quibus  faminarum  ex  difficili  partu  mortuarum, (cu- 
te fiue  adhuc  integra,  feufe&a)  femur  alterum  fuftulimus,  vidimusque  os  pubis  illius 
lateris.digiti  fere  latitudine  eminuifle , quod  alias  heri  fime  laxitate  ligamentorum  vtri- 
ufq;  articuli  non  potuir.Simile  accidit  cuntalterius  lateris  femur  eleuaremus.id  quod& 
ab  aliis  dodtis  viris  fic  obferuatum  eft.Ex  hi&autem  merito  omnes,&  lureconclufimus, 
pro  difficultate  in  labonofo  partu, magis  minufveoffia  pubis  & facrum, dehifcere,  carti- 
lagine,&  ligamento  facile  ad  omnem  hiatum.3  obmaximum  humorum  ad  illaspartes 
affluxum/equacibus. 

C A P y T xxvt 

De  ojje  Humeri. 

HActen  vs  trium  ventrium  ofTa  vidimus ; reflat  ergo  vt  & artuum  ofTa  infpicia-  Mantu 
mus  , quos  fupra  in  Manus  ac  Pedes  diuifimus  , vocantes  manum  quicquid  a panes 

K fum- 


Osim- 

meri. 


"Figura. 

Appedix 
'fuperior. 
Caput 
fup  er  in- 
ternum. 

Caput 

fuperex- 

ternum. 


Appedix 

inferior. 


Trochlea 


Stnm. 


Capitu- 

lum. 


Tuber- 
cula hu- 
meri. 


e , c„ 
fd. 
g,  ee. 


74  Adriani  Spigelii  De  Hv mani 

fummafcapuiaad  extremos  vfque  digitos  pertingit.  Haec  in  tres  partes  ab  Anatomicis 
difpefcitur,in  Humerum, Cubitum  ,&  Extremam  manum.  Dicitur  a Os  Hvmeri,  i-Pj? 
quod  a Grascis$^;£<W,a  Latinis  quoque  Brachivm,  & Hvmerys  truuty^o^rueq 
vocatur,  & inter  (capulam  ac  cubituro.quibus  fupra  infraq;  committitur,  interiacet.  Os 
ettfub/fantM  duriGimx  ac  fohdiflimas,  in  medio  per  totam  longitudinem  fiftulas  modo 
excauatum.partim  v-t  medullam  contineat  in  fe,partim  vt  homini  leuitate  confuleretur. 

Figuram  habet  teretem,  fed  variis  exafperatam  lineis, pro  variorum  mufculorum  infer- 
tione,autexor£u,fuperiusinferiufq-,  admodum  latefcens» 

Elatiore  enim  fede  b appendice  donatumeft,  ex  qua  duo  exigit  quorum  c al-  Ai 
terum  internum, amplum & circulare  eft,laeue,  ac  vndique  cartilagine  incruftatum.,  quod  c’  3 
finuiceruicis  fcapulas  committitur,  & omnes  humeri  motus,  ante,  retro,  dextrorfum, 
finiftrorfiim,adfuperioradenique,&inferioraperficit.  Perfediffima  enim  articulan- 
di ratione  connexum  eft,cuiufmodi  Enarthrofin  vocant,  & omnibus  motibus  ciendis 
abfoluendisqu.e, maxime  eftaccommodata &opportuna.  d Alterum  caput  externum  eft,  d,  b. 
quod  non  , vt  prius, in  alium  linum  recipitur , fed  gratia  ligamentorum  inferendorum 
fadum  eft.ilioque  multo  minus  exiftit,fed  magis  inasquale,  quod  beneficio  fimis  , vn- 
dique  prius  caput  ambiens , ab  illo  magno  diuellitur,  Caput  hoc  iterum  in  duoalia 
diuiditur,  eanteriusputa,f  pofteriusque  , ex  quibus  illud  multis  modis  maius  gran- 
diufqueeftj  hoc,  minus.  Dirimuncurautem  intercedente  % finu  quodam  tereti  , qui 
pro  recipiendo  primo  primi  cubitum  dedentium  mufculi  , principio  exfculptus  eft, 
quem  inferius  Bicipitem  appellari  dicemus.  Torus  poftea  humerus  deorfum  fertur,  ita 
tamen.vtfenfimanguftetur,  in  quoprogredu  parte  h anteriore  teres  eft,  1 pofteriore  h,  f, 
depreftus  & latior  , quas  fane  figura  mufculis  illic  locorum  pofitis  maxime  opportuna  h 
eft, & apta. 

1 Infima  parte  iterum  & euidenterlatefcit,maximamque  varietatem,  obprocefTuum 
finuumque  copiam  reprasfentar.  Cum  enim  duobus  ollibus  coniungi  debuerit,  Cu- 
bito & Radio, vtrumque  autem  os  duobus  motibus  agitetur  , fadum  etiam  eft,  vt  ca- 
pitibus differentibus  indiguerit.  Eft  ergo  m inferius  interiufque  caput  pro  Cubi-  tn}  L 
to, cui, quod  cardinis  imaginem  quoquo  pado  exprimit , per  ylyyKv/aov  coniungi  dici- 
turjfed  quia  trochleam  refert , Trochlea  etiam , aut  %otula  nomen, ab  Anatomias  Profef- 
foribusaccepit.  Nam  praster  quod  orbicularem  formam  mediam  accepit,  planam  v- 
tiinquealateribus,  mediaquoque  ipfiusparsfinuata  eft  , nonfecus  ac  trochlea,  qua 
parte  funem  fufcipit.vtrinque  modice  prominens.  Non  tamen  exade  trochleas  com- 
paraueris,quod  ab  interna  parte  magis, quam  externa  extuberer.  Sinus  habetrf«w,an- 
te,retroque  vnum  , leui fquama inter  fediftindos,  quorum  n i//e,  qui  anticam  fe- 
dem  occupat , minor  eft  , & anteriorem  proceftum  cubiti  fufcipit:  ° hic  maior  mul- 
to , pofteriori  eiufdem  procedui  dicatus.  A latere  externo  aliud  caput  coniundum 
habet,  cartilagine  tedum  , cui  radius  committitur , fed  quia  is  non  nifi  anterius  fie- 
ditur , Sc  in  pronum  aut  fupinum  aptatur,  anteriora  non  excedit.  Vtrinque  ad  la- 
tera horum  capitum,  eminentias  adfunt,  quas  Tubera,  Sc  Tubercula  vocant , quarum  il- 
lam quas  trochleas  vicinior  eft  P internum,  alteram,  <3  externum  vocant:  vrrsam  que  ex- 
ortibus variorum  mufculorum  deftinatum.  Plaerique  enim  mufculi,  qui  cubiti  radii-  P» 

que 


»,  L 

o,  m. 


c. 


Corporis  Fabrica,  LiB.  II.  75 

que  oflibus  interna  parte  incumbunt,  ab  interno  quoque  tubere  ortum  fuumhabem; 
fimiliter  ab  externo,  forinfecusfituati.  Maius  eft longe  interius  externo  , vtrumuis 
tamen  a tubere  in  acutam  lineamdefinit , & longo  dudu  luperiores  humeri  partes 
afcendic.  Adhorum  latera  finus  funt,  & primo  quidem  ad  latus  r externi  in  par- 
te humeri  pofteriore,  pro  quarto  pari  neruorum  brachii',  deinde  ad  f interni  , in  fa- 
cie anteriore,  pro  tertioconiugio  neruorum  illic  tranfeuntium  : in  pofteriore  vero, 
t,  s.  pro  quinto  pari.  r Foramina,  infignia  nulla  habet , fed  in  elatiore  fede  , parua  quae- 
dam, nullo  difpolira ordine  , quae  pro  ligamentorum  infertione,  aut  edudionefunt 
fh  t.  condita.  u In  medio  longitudinis  , interna  parte  vnum  eft  euidentiflimum,  quod 
deorfum  vergens  in ipfam  offis  fubftantiam  intimiorem  penetrat,  vc  per  id  ramus  ia- 
fignis  ad  ollis  nutdtioueni,incauitatena  medullarem  traducatur-. 

C A P V T XXVi 

De  Vlndi  & Radio* 

A hx  e r a brachii  pars  a Cvbitvs  dicitur,  & duobus  conftatoftibus,  quorum  il-  Cubitus. 
10.  rr,  AJ>lud,quodfwi««i5,luperioreredelocatumeft;  hoc, maius  puta,  inferiore : vel, li  ma-  & eius 
uis  cum  aliis  loqui,  illud  exteriorem-,  hoc  internam  panem  tenere  dicas.  Ratione  enim  ob- 
litus brachii , appellatio  apud  Authores  variat , vt  modo  fuperius  dicatur  illud,  fi  cubi- 
tus pedori  applicetur, torumque  brachium  in  media  figura  iaceat:  modo  exterius,  fi -to- 
tum a trunco  rt  da  dependear  .Primum  os  Kz^,ii$,Radtus  dicitur:  alterum  Graecis, La- 
tinis CttlwM^vtrilqueabufuquodam  nominis,  totius  appellationem  parti  tribuentibus. 

Hunc  ergo  euitare  conantes  nonnulli, Vlnam  nominarunt;  tori  autem  patti  propriam  ap- 
pellationem retinuerunt,  Cubitum  vocantes.  Caeterum  haec  duo  olla  ita  inter  fefummo  yj-^ 
Naturae  ingenio  conftrudalunt,  vt  Cubitus  quidem  flexionis, &extenfionis  munus  ob- 
eat;&  flexionis  quidem, in  acutiflimum  angulum, at  extenfionis  ad  redam  tantu  lineam, 
quam  nunquam  excedit;  Rddii#vero,manuspotiflirnumgrat:iaconditusfit,  quam  pro- 
nam fupinamque  reddit. 

Habent  haec  oflaquaedam  communia  inter  fe,  quaedam  contraria,  nonnulla  propria.  Cornu- 
Communia  quidem,  primo  fubjlantiam , quae  vtrique  duriflima  eftacfolida,  li  appendices  nia  vtri- 
tantum  excipias  .-vtrique  etiam  fiftulae  in  modum  excauata,  vt  medullam  excipiant,  8c  ulqueof- 
pondus  inutile  euitent.  Deinde  figuram  non  diflimilem  valde  inter  fe  habent.  Verum-  fis’ 
que  enim  os  longum  eft, variis  exafperatum  lineis,  mufculorum  gratia;  capitibus  etiam  1 
vtrinque  donatum, ex  quibus  in  vtrouis  vnum  maius  latiulqueeft;  alterum,  minuste- 
nuiufque.  In  eo  tantum  admodum  contraria  funt,  quod  Cubitus  fuperiote  parte  gran-  contr*- 
diufculum caput  obtinuit , motus  fui  gratia.inferiusverotenue.Radius  veroe  diuer-  m. 
fo,cumadflexionera,&adextenfionem  parum  conferat,  cuius  gratia  potilfimum  arti- 
culus ille  humeri  inferior, cui  fuperiote  parte  committiturjconditus  eft,  tenue  habet  ca- 
putac  rotundum,  inferius  autem  latum,  vt  carpi  olla  recipiar,  quibus  cum  totam  poft- 
ea  manum  pronam  fupinamque  praeftat.  Vocofupernam  partem  eam  quae  fummum 
locum  occupat,cubito  cum  brachio  toto  dependente  a trunco;  infimam, quse  contra, 
inferiorem. 


Vomtr.i 

na. 


K z 


Sed 


Propria 

Vlnx, 

Gibber. 

eiyaw  i». 

Sintu 

enyfxo- 

etfiyif. 

Procejftti 

Jintts. 


Sinui  la 
teralbs. 


Proceffat 

Jlilifor- 

mu. 

Radii 

propiia. 

Capitulii 

fuperiut. 

Tubercu- 

lum. 


Capitula 
infer  ita. 
Sinta  la- 
teralu. 
Connexio 
Vlu&  cum 
Radio, 


'Ligamen 
tum  lon- 
gum 


76  Adriani  Spigelii  De  Hvmani 

Sed  enim a 3 V l n A elariore  fede , qua  maius  caput  exigit b,  a pofteriore  parte  gibba 
eft  & conuexa:c  a priore, finum  obtinet,  maximum, cartilagine  incruftatum , & femicir- 
cularem.I//4W  partem  Gibberum  Barbari  appellant; Hippocrates  dyttuva;  Galenus,  modo 
coAm^ivbv.  modo  cum  Hippocrate  dyxuva:  hanc  ve rb,a  figura  C Graecorum,  femicir- 
culari  etiam,  enyyLoabr,.  Sinus  autem  hic , fuperius,inferiufque  procejfum exigit , quorum  d 
i/le,finuipofteriori  humeri,  (de  quo  diximus  praecedenti  capite)  e hic , anteriori  infe~ 
ritur.  Ille,pofterior , hic,  anterior  cubiti  procelfus  dicitur:  ille , magnus  eft,&  obtufo; 
hic,minor,&acuto  prominet  angulo.  Committitur  autem  hic  finus  cum  trochlea  in- 
ferioris  humeri  capitis  ,cuiommbus  modis  exquifiterefpondet , & cuius  etiam  gratia 
in  medio  toto  du&u  inter  duos  procelfus  obtufo  angulo  protuberat.  Habet  autem  & a - 
lium  praeter  hunc, ab  externo  latere  figmoeidei  f finum,  qui  quartam  fere  circuli  partem 
conficit, & capitulum  minusatque  fuperiusradii  excipit,  cartilagine  fimilirer  inuefti- 
tus.  Poft  haec  cubitus  ad  manum  defeendit,  lenfim  gracilior  facftus,  donec  in  geapi 
tulum  illud  minus, de  quo  diximus,  finiat,  quod  finum  habet  rotundum , a cuius  latere 
pofteriore  h procelTus  quidam  parmis  enafeitur  , quem  a figura  $vAoeiSii,Jlyliformem 
dixerunt. 

At‘RADivs  elatiore  parte  ^eruicem  habet, cui  panium  m capitulum  affixum  eft 
n finu  rotundo  praeditum , cartilagine  tedfco , in  quem  recipitur  caput  exterius  inferioris 
humeri  appendicis.  Adlatusquoque  0 paululum  prominet,  tk  fimiliter  cartilagine 
incruftatum  eft, qua  parte  finui  illi  laterali  cubiti,  quartam  circuli  partem  conficienti, 
implantatur,  cuius  ope  manus  prona  redditur  , & lupina.  Sub  hoc  capitulo  interna 
parte,  ? tuberculum  oblongum  eminet,  finu  afpero  donatum,  inquod  infericur  validiftimc 
primus  cubitum  fledlentium  mufculus,  Biceps  vocatus.  Hincdeorfumad  manum  Ra- 
dius  progreditur  oblique,  fenfim  ab  Vlnadifcedens.ica  vtinmedio  magno  fatis  dehi- 
fcant  inreruallo,  & fpatium  relinquatur  illic  politis  mufculis.  Ad  manum  autem  vbi 
fereperuemr,  <1  latum  capitulum  efficit,  quod  finum  habet  geminum,  carpi  ollicula  re- 
cipientem. Interna  lede  finum  lateralem  obtinet , qui  inferius  cubiti  tuberculum 
fufeipit. 

Citerum  quoadnexum  Cubiti  cum  Radio, monendum  hoc  diligenter  videtur,  duo 
haec  olla  inter  fe  articulo  differente  omnino  committi,  cum  Radius  a fuperiore  parte 
excipiatur  a Cubitoear  contra  inferiore, Cubitus  a Radio.  Cuius  quidem  articulatio- 
nis ratio  huiufmodi  eft, quod  Radius  adearpum  latior  fit,  ad  humerum  vero  Cubitus. 
Quare  cum  ea  parte,  qua  latiora  funt  haec  olla,  felicius  aliorum  articulationes  admit- 
tant,fadfum  eft, vt  pro  crallltie  aut  tenuitate  /excipiant,  vel  excipiantur.  Sinus  enim 
in  maioreoftecommodiusfemperinlculpitur , cum  continens  contento  debeat  efle 
maius.  Hoc  etiam  fub  finem  addendum  eft  , connetfti  duo  haec  olla  inuicem  liga 
mento  longo  , quod  internos  mufculos  ab  externis  feparat,  & a duabus  lineis 
acutis  quae  fe  mutuo  relpiciunt,  exoritur, cum  altera  in  externo 
Cubiti  latere  fit, altera  in  Radii  in  ter» 
na  parte. 


aa,  1.  <?„ 
fig  n-  & 
ii- 

b,  a. 

c,  b. 

d,  c. 

e,  d. 


f e. 

g < f 

h,  g. 

i,  1 9 fig. 
H-& ij. 
/,  i. 

tn,  1. 
n,  m„ 

0,  n. 

h °» 


9’ 


CAPVT 


Corporis  Fabrica,  Lib.  II. 

C A P y T XXVII. 


77 


1-9 -fig. 
1 6.  &17. 
f,  A.A. 

t,  B.B. 

»,  C.  C. 


x,  B.B. 
/,1.11. 
&c. 


V 

at  h» 


b,  i. 


f,  1. 

d,  m. 


Connexio 


De  ojsibus  extrema  Manus,  & Sefamoeideis  appellatis . ' 

TErtia  brachiipars>rM4««i«%tt4eft,«>c^o'^«^  Gracis  di£ta,qua;  totum  id,  quod  Manus 
a cubico  radioque  dependet, compledlirur.Conftatfimiliter  tribus  partibus, 

(iuc  Brachiali', lUiTxxetgTra) , CiucPoJlbrachiali , &c  &xktuAoio,  D/git«.rCarpusfupremapars 
eft;1  media,  metacarpium  ;u  infima, digiti. 

CAri’  vs  ergo  fuperne radio connedlitur, inferne metacarpio,  ex  o£to  conftitu-  Carpus, 
tus ofliculis, quorum fubftantia mollis ,& intus  plenaforaminibuseft  , etfi  foris  folida 
efle  videatur,  quod  in  prima  generatione  non  olla  fine, fed  cartilagines  , poftea  vero 
fenfimindurelcant.  Piguramjcixc  vniuerfa  inuicem  iundba,  connexam  exterius,  intus  Figura. 
concauam  obtinent:atfingulaperfeconfiderata , diuerfas  & uidicibiles,nulliquealii 
rei, quam  fibi  proprias  referunt,  cum  magna  ex  parte  nexum  adiacentium  ollium  ho- 
rum figura fequatur.  Comeduntur  interfeope  cartilaginum  ac  validorum  vinculorum, 
ea  articulationis  fpecie, quam  Neutram  a Galeno  vocari  fupra  diximus,  quod  ratione 
ipfiuscompoficionisDiarthrofina?mulentur,cumlaxaficconnexio;  at  ratione  obfcuri 
motus,  Synarthrofin.  Componitur  ergo  exodio  ofliculis,  fed  duplici  ferie  inuicem  di- 
ftindlis.quarum  viraquequatuorin  Cc  cotinetjita  vt  lu  perior  ordo  tria  externa  fimulfic 
iundlahabeat,merito  vtommbus  vnum  eflevideantur,&  quartum  omnium  minimum, 
minimo  digito  lubcenfum  : inferior  autem  feries  quatuor  aliis  poftbrachialis  oflibus 
nedlitur. 

x Met  a c Ar  p v s autem  qua;  altera  manus  pars  eft,  y quatuor  conficitur  oflibus, 
non  quinque,  vt  voluere  nonnulli,  qui  primum  pollicis  os  in  huius  album  referre  fune 
conati:fedmale,vtre£lenotauit  Galenus, cum  diuerla  fit  articulatio  huic , quam  meta- 
carpi ofiibus,  tum  manifeftus  motus.  Articulatio  quidem  , quia  per  Diarthrofin  carpo 
committitur  , reliquis  per  Neutram  connexis  : at  motus , cum  in  illo  manifeftus  fit, 
ante, retro, dextrorfum,  finiftrorfum. -in  his  vero, aut  nullus,aut  certe  ira  obfcurus  , vt 
nulli  patear.  Oflium  horum  fubftantia  dura  eft  ac  folida,  intus  fiftula;  in  modum  ca- 
ua,quemadmodum&ipfaoflafiguramteretemobtinent , qua;  tamen  latior  ab  2 ex- 
terna parte  eft  , pr^fercimfuperiore  fede,  vbi planam  fuperficiem  habent:  a interna 
vero, gibba, duobus  quafi  planis  vtrinque  ab  extremitatibus  externa;  partis  eleuatis  , &c 
in  vnam  lineam  acutam  coeuntibus.  Atque  haec  caufaeft,  vtintet  bina  b interuallum 
femper  cernatur, pro  mufculis  digitorum  interofleis,  de  quibus  poftea  dicemus,  recon- 
dendis cum  fefe  exadle  tangere  non  poftint.  Magnitudinem  quodlpedlat,  ficum  digito 
rum  oflibus  conferas, multo  maiora  funtifi  inter  (e  componas, ina;qualia  cernes,  & lon- 
gitudine, & cr  ifliiie.Longiflimum  enim, craftiflimumque  eft  primum, quod  indici  pra;- 
figi  unminus  lo,,gurn  craflumq;  fecundum  eft, quod  medio  fubtenditur  : tercium  ad- 
huc breuiu*  quod  auricularem  fuftinet  digitum:  omnium  vero  breuiflimum,tenuifli- 
mumqi  eft  u.;ni;r, i,  adeo  vt  proportione  feruata  femper  ipfa  decrelcere  videantur. 
cSupra  d infra q-,  habeat 4ppmfi££W;illa, carpi  oflibus;hac, digitis  iunguntur.-illa,  finum  Appendi 
habet;  haec,  capitulum  rotundum, 6c  oblongum, cartilagine  tc&um,fed  a lateribus  com 
preflum»  K 3 Dici 


Metacar 


Subjian- 

tui. 

Figura. 


Magnitu 

do. 


ces. 


Digiti. 


Trimum 
os  quodnd 
•vocetur. 
Subfiim- 

tia. 

Figura. 
Magni- 
tudo. 

A pp  e di- 
ces. 


Oillcula 

fefamo- 

eidea. 

Situs. 

Figura. 

Nume- 

rus. 


Connexio 

Vfui. 


78  AdriAni  Spigelii  De  Hvmani 

Digiti  e tandem, quindecim  conflant  offibus, cum  quinquefint,&  finguli  terna  <?,  c.C. 
habeant, pulchra  ferie  fibiiun£h,quam  Graeci  (poiAxyyoc^mc  aciem,  appellant,  cum  ab 
iphsinuicemnexisaliquopadto  videatur  exprimi.  Caeteriim  ipfi  olla  peculiaria  no- 
mina non  acceperunt,fed  Pollicis,  verbi  gratia,  aut  Indicis,  primum,  fecundum,  vel  ter- 
tium dicimus;pw««m  quidem  vocantes  illud,  quod  metacarpio  proximum  eft:  huic 
vicinum  , fecundum : at  tertium , quod  abifto  dependet.  Duram  habent  omniayab- 
Hantiam,  /w»4W*autem  intuscauam  , foris  connexam-,  inferius  iatam/upraanguftam; 
dextrorfum  vero, 8cfiniftrorfum  redis  lineis  exafperatam,  quibus  quafi  terminis  pri- 
mum & fecundum  os  clauditur  a lateribus.  Acutum  eft  tertium , quod  ex  lata  bafi  in 
rotundum  definit  capitulum.  Magnitudo,  inaequalis  eft;  minimum  enim  eft  tertium, 
hoc  maius  fecundum, primum  omnium  maximum, id  quod  Naturae  legibus  admodum 
conuemenseftjCum  partes fuftinentes  fuftinendisfempermaiores  efle  debeant.  Ha- 
bent appendices  fupra  infraque : at  tertium  fuperiore  tantum  parte  , cum  inferna  alteri 
ofli  nulli  nedfcatur.  Superiores  appendices  obtinent  finus : inferiores , capitu : & primi  qui- 
dem ojjis  fuperior,  vnico  tantum  conftat, pro  capitulo  offis  metacarpii  fibi  correfpon- 
dentis  recipiendounferior  vero  duplex  capitulum,  oblongum , vtrinque  anteriore  fede 
extuberans.  Secundi  vero  fuperior , linum  duplicem,  oblongo  diftin&ura  tuberculo, 
pro  didto  capice.-inferior  autem  fimiliter  duo  capitula.  Tertium  tande  m fupra  duplicem 
finum, at  inferius  capitulum  habet  afperum,  foris  parum,  intus  plurimum  eminens,  8c 
quafi  lunatum,  vt  tendinem  recipiat  mufculorum  digitos  fledentium.  Eodem  prorftis 
modofe  habet  & Pollex  , nili  quod  primi  olfis  fuperior  appendix,  finum  obtineat  non 
itacauum,fed  potius  anterius  pofteriusque  extuberantem:  inferior  vero  vnico  capitu- 
lo conftat,vnde&ipfi  finus  in  appendice  fuperiore  fecundi  olfis  refpondens  necelTario 
fimplex  eft. 

Ad  haec  ofla  merito  referri  debent  etiam  illa  minima,  qua;  in  manu  occurrunt,  fefa- 
mo  femini  comparata,  & ptopttxt2.{ tnemiaoet^ri,  ffamoeideai  Veteribus  Anatomicis  ap-/, 
pellata.  Sint  funt  haec  in  interna  manu  , in  digitorum  internodiis  , & Jubftantia  funt  fig-1*-  & 
in  ortucaitilaginofac  , pofteaoftete  , fed  pumicis  ritu  forarainulentae,  eftidta  ad  fimi-  I?>  fidfi- 
litudinem patella,  quas  femoris,  ribiaeque  articulo  praefigitur, cuius  vfum  quoque  in 
omnibus  referre  videntur.  Horum  numerus  erfi  incertusfit,  quod  mode  plura,  modo  cernitur 
pauciora  repedantur  pro  fubiedtorurn  diuerfitate,  omnibus  tame  fere  docftioribus  duo- 
decim tantummodo  recenfentur, quorum  duo  fecundo  pollicis  olfi  , qua  primo  iun- 
gitur  interna  parte,  bina  deinde  fingulis  primis  quatuor  reliquorum  digitorum  inter- 
nodiis,vbi  cum  metacarpio  nedluntur,  & denique  fecundo  ac  tertio  indicis  interno» 
dio  vtrobique  vnum  praefigitur,  idque  mediantibus  tendinibus  mufculi 
tertium  digitorum  articulum  fledlentis.  Vfusett,  prohibere 
quo  minus  in  validis  digitorum  extenfionibus 
ofla  luxentur,  & exfuafede 
profiliant. 


CAPVT 


Corporis  Fabrica,  Lib.  IL 

C A P V T XXVIII. 


De  cffe  Femoris , & Patella* 


VT  brachium  trifariam  diuidebatur,*  ita  quoque  Crus  commodifllme  in  tres  partes  Cruris 

6 difpefcitur.in  Femurputa, Tibiam, & Pedem  extremum.  sFEMVR,Grazcis 

i.z.  oseft,vt  humerus,  vnicum,  omnium  qua:  in  corpore  noflrofunr  maximum ,non io  pemur 
lum  longitudine , fsd  craffitie  quoque,robore,ac  foliditate  reliqua  fuperans.  Subftan-  Sulfian- 
tiam  enim  habet  fi  quod  aliud  duriflimam  , imus  tamen  fifluta  in  modum  excauatam,  ***• 
non  tantum  ne  pondere  nimio  homini  incommodaterded  etiam  , vt  medullam  in  fe  re- 
ciperet, quae  ad  nutritionemoffium,vtoftendimus,propter  illam  naturalem,  quam  ha- 
bennficcitatem  cum  duritie  iun&am, maxime  eft  necellaria.  Figuram  nudtam  eflobion-  Figura, 
h,  fig.i.  gam,non  tamen  redtamjfed anterius  h gibbam,  1 pofterius  concauam,  vtrinque  circa 
i,  fig.  i.  extremitates, maxime  vero  inferna  parte  impenfe  latam:  cattera  in  harum  medioexade 
ii,  a.u.  teres, nili  a pofticafedeipfam  inaequalem  redderet 11  afpera  linea,  fatisque  protuberans, 

qua:  a fummaipfius  ad  infimam  vfque  partem  ducitur.  Connefliturfujpedns  offi  coxen-  Connexio 
dicis, inferius  autem  tibiae. 

t>  A.  H?.b ttduas  appendices,  quarum  fuperior,  verfus  interiorem  partem  , 1 ceruicem  exi-  Appedix 

m,  B,  git  fatis  infignem,  oblique  furfum  protendam  , cui  m caput  impolitum  eft,  omnium  *uPerior 

quasin corpore funt maximum  , exadte  lemiglobofum ,lasue , aequale,  ac denfaearti- 
n,  C.  lagineincruftatum,quod,in  mediofere,  n foramen  habet, cui  fortiflimum  ligamen- 
tum rotundum.exfinu  offis  coxendicis  pronatum,  inferitur.  Sed  pratter  caput,  &cer- 
9t  p.  uicem,  duos  quoque  precejfus  educit,  quorum  alter  ° externus, ex  latabafifenfimangu-  Procetfu* 
flatus,  infignis  admodum  , imo  omnium  procelluum,  qui  alteri  offi  non  committun--/^  rot*~ 
p,  e.  tur,in  corpore  maximus  e&:alter,  P internus  , multis  ab  illo  parafangis , fi  magnitudi-  °r ' 
nem  fpe&es,  fuperatus  , obtufum  referens  tuberculum.  Procellus  hi  duo , cum  aliis 
noftri  corporis  commune  habent  officium,vt  mufculorum  infertiones  excipiant , inde- 
que  appellationem  propriam  funt  na&i,  vt  apud  Gratcos  t^m/t § Tf>o%cc£eiv , a 
Latinis  Rorarem  dicantur, quod  fcilicet  eos  mufculos  excipiant, qui  femoris  motui  auxi- 
lium praeftanr.  Circa  primum  & maiorem , finus , impreffiones  , ac  linea  diligenter 
obferuanda  funt , cum  in  libro  quarto  horum  frequens  futura  fit  mentio , quando  de  fe- 
<j,  a.  monsmufculoruminfertioneloquemur.lSim^ininternaparteefleximius.inquemfe-  Sinus. 

eundi  Sc  tertii  femur  circumagentis  mufculi  tendines  implantantur.  Imprefiones  quatuor  impref- 
r,  i.  funt, ad  gibbam  eius  fedem  Sc  externam.1  Prima, in  procliuiore  & humiliore  fede  ell,am-  fencs- 

f,  i.  pia  ,vt  extendentium  femoris  primi;  r fecunda,  in  anteriore  fede,  qua:  aliquatenus  afpe- 

t,  } raeft&finuofa  , vteiufdem  fecundi:  1 tertia,  in  inferiore  fede,  ac  inter  duas  impref- 

«,  4-  fionesmedia, gibba  nonnihil,  vt  tertii:  u quarta, in  elatiore  , & apice  ipfo  procellus, 


vt  quarti  tendinem  fufeipiat,  x Linea  denique  ajpera,  a prima  imprdiione  deorfum  du-  Line * 
citur,  nonnihil  obliqueper  femoris  poflenora  incedens,  vbi  primus  mufculorum,  fe- 
mons  inferitur. 


Inferior  femoris  at)D£tldix . duo  inficrnia  ratitta.  in  nnftprinrpm  nnrinc.  nmmantprinrpm 


Inferior 


fm  aPPed,x- 
'P*  Capua 
cir,  duo. 


Sintu 

duo. 


Forami- 

na. 


Patella. 


Vfus. 


Subjlan- 

tia. 

Connexio 


Tibia. 
Appen- 
dix fupe- 
rior. 


8o  AdmAni  Spigelii  De  Hvmani 

cit,cradiusexiftit:  s alterum  externum , latius,  exterum  magis  depredum.  Inter  hac  z,  h. 
ante  retroque,/?»#*  eft:  a ante  quidem , laeuis  admodum  &c  cartilagine  tectus,  qui  pa-  a,  I. 
tellae  tuberculum  excipit:  b retrb, grandis,  «Sequi  pollicis  latitudinem exasquat,  pattim  b,  K. 
vtfedem  praebeat  firmam  valido  dii  ligamento  ex  femore  enato,  quod  tuberculo  inter 
duos  finus  in  tibia:  elatiore  fedeexfculpcos, enato, infentur,  parrim  vtviam  tutam  prse- 
ftet  vafis  per  crus  excurrentibus, nempe  neruo  omnium  maximo, vente,  Sc  arteriae.  V- 
trumqueeaputad  latera  finus  obtinet , qui  fedem  praebent  tendinibus  mufculorum  ti- 
biae illic  tranfeuntibus. 

bb  Foramina  quoq‘,  fune  circa  appendices  lenia,  quae  inferuiunt  validiori  ligamento-  ^ 
rum  rotundorum  articulos  ambientium  infertioni.  Illud  tamen  obliuioni  tradendum 
noncft.inpofteriore  parte  inferiorum  capitum,  duo  odafefamo  feminifimilia  reperiri, 
qux Natura  folers  ad  primi  pedem  mouentis  mukuli  duo  principia  affixit  , ne  fcilicec 
mulculus  ab  illis  capitibus  in  motu  validiori  attereretur, damnumq,  caperer. 

Caeterum  cum  Patellae  modo  mentio  iniedta  iit,  occafionefitus  eius  in  anteriore  in- 
ferioris appendicis  femoris  parte,  ipfaque  ad  articulationem  femoris  cum  tibia  faciat, 
eodem  capite  de  ipfius  quoque  hiftoriadideremus.Eft  ergo  c Patella  , fiue  Mo-  r.i.io.jf. 
la,8c  Barbaris  Ror«/tf,osfubrotundum,  latum,  vix  duos  tranfuerfos  digitos  exaequans, d 
foris  planum, & foraminulis  refertum,  e intus  gibbum  quodammodo,  &:  cartilagine  (i' 
te£tum,quod  f femoris  & tibia:  odi  anterius  praeponitur , ne  vitta  modum  extendan-  £ ’Ti" 
tur,neve  a tibia  femur  procidat, ficque  in  locis  decliuiortbus,  &vbi  pedis  extendo  fir- 
mior requirebatur, ambulatio  impediretur,  autprorfus  pediimiret,  quemadmodum 
folet  accidere  iis, quibus  huiufmodi  os  fradfcum  aut  luxatum  eft,cum  planaquidem  lo- 
ca ruto  adire,  at  decliuiora  fine  metu  cafus,nequeanr.  Subjlantia  huius , in  primo  ortu 
mollis eft,& cartilaginea, califque per  plures  menfes  remanet,  pofteafenfim  in  durius 
os  retate  prouedis  abit.Plenum  tamen  foraminulis  eft,  quemadmodum  reliqua  omnia, 
qure  ex  cartilaginibus  in  oiTa  tranfeunt.  Connettiuir  non  lecus  ac  fefamoidea  oda  digitis, 
ita  his  duobus  odibusibeneficio  tendinum  cradiornm,  fecundi,  tertii,  & quarti  tibiam 
extendentium  mufculorum,  qui  per  genuad  tibiam  defeendunt,  & tuberculo  ipfius 
anteriori  implantantur. 

C A P y T XXIX, 

De  Tibta  vtroque  ojje . 

TIbiaS  altera  pars  cruris  eft,  inter  genu  & pedem  fita,  duobus  conftansoftibus, 

quorum  illud  quod  craftius  eft,nomen  totius  retinet,&  Tibia , Gra:cis  Kvn/an  voca-  lflM' 
tur.-aIterum,quodtenuius,Fibula,  we^ovr}.  Illud  internam,  hoc  externam  partem  oc- 
cupat,vtrumque  lubftantiam  habet  duram  folidamque  , intus  fiftulas  in  modum  cx- 
cauaram. 

h Tibia  autem,  vt  ab  hac  initium  dicendi  faciamus,duabus  donata  eft  appedici-  h.x.io.fi. 
bus,  quarum  vtraq1,  reliquo  ode  latior  eft.  Illa  quas 1 Jitperior  eft,  femori  per  enarrhrofin  4.5.  ^»<r. 
committitur, nonihil  ab  anterioribus  ad  pofterioradifcedens,  quo  loco  fefe  induasfin-  *> 
diteminentias,extra  os  aliquantulum  protuberantes.  Habet  hxc  appendix  in  Ium- 

micate 


Cortoris  Fabrica,  Lib.  II. 


Sr 


7.  B.B, 

m,  C. 


»,  D. 


E. 


b F. 


J’ 


r, 

/• 


t. 


t,  I. 

u,  II. 

*,  III. 


y,  G. 
*,  H. 

»,  K. 

*,  L. 


e,i  .10./. 

7.  6*8. 

d,  M. 


N. 


mitatz1  duos Jinus oblongos , fed  fuperficialcs  tantum  , lacui  incruftatos  cartilagine,  qui-  Siaut. 
bus  inferiora  duo  femoris  capita  excipit.  Inter  hos  m tuberculum  eftinterie&um,  ins-  Tuber- 
quale,  &a{perum,pofteriore  offis  fede.afpero  eminensapice.inquem  interitur  va-  eu  Hm' 
lidiffimum  illud  ligamentum , quod  ex  finu  illo  magno  8c  amplo  inter  capita  inferioris 
femoris  appendicis  interie&o,  enafei,  & procedere,  capite  praecedente  diximus.  Ne  Cartila- 
verointamleuibus  his  finibus,  qui  neceflarii  maxime  erant,  fi  tibia  ad  acutum  admo-  gofinui 
dum  angulum  fledi  debebat,  facile  exciderent,  ficqueperpetuutn  luxationis  pericu-  Cunela. 
lumhomini  impenderet,  Natura  peculiarem  in  ambicu  vtriufque  cartilaginem  appo- 
fuit.qus  cralla,  verfus centrum fenfim attenuatur  , & ligamentorum  ope  anne&itur. 

Habet  etiam  n capitulum  in  pojteriore  parte,  fub  externa  protuberantia  , quod  fuperio  Capitu- 
lis fibulas  appendicis  linum  ingreditur.  Hoc  rotundum  habet  ambitum , admodum, 
tamenleuiter  prominet,  & cartilagine  incruftatur.  0 Reperiunturautem  & forarm-  er'e‘ 
nula  plura  in  anteriore  fede  capitis  tibis  , qua*  fuperficiem  illam  afperiorera  red- 
dunt,& P tuberculum  fecundum  longitudinem  prims  lines,  fupersore  fede  non-  1 ubere» 
nihilexcurrens.in  quod  tendo  infetitur,  extendinibus  fecundi,  tertii,  ac  quarti  tibiam  litm  m~ 
extendentium  mufeuiorum  commiftus.  Hinc  tibia  xeblo  tramite  deorfum  tendit, terltM- 
-nonnihil  femper  anguftata,  non  tamen  vt  plsraque  ofla  omnia  teretis  figura:  eft  , fed 
triangulae,  extribus  compofita  lateribus,  qus  totidem  lines  conficiunt  q Primali- Jresbi‘ 
nea  in  anteriore  fede  eft,  acutilfima,  Sc  Spina  Ttbi<e  dicitur : dita  inpojleriore(ant,  quarum  nes" 
altera1  interna , fk  obx.uh  eft; altera  f externa,  acuta fimiliter,  qus ligamentum  fufei-  Spi> 
pit  tibias  oblongum.  Ex  his  conficiuntur  tria  Latera  , quorum  duo  anteriore  (ede,  1. 
vnum  poftcrioreeft.  1 Primum.in  anteriore  pane  a latere  interno  eft,  gibbum,  & o 
tnnicarnedeftitutum,  quod  civriMYifMov, dicitur : u fecundum, externo  latere  promuf- 
culis  in  tibia  hsrentibus  anterioribus:  x tertium,  pofteriorefede,promufculispofte 
rioribus.Hoc  (uperiore  parte  lineam  habet  afperam  , longo  dudtu  ad  inferioraexcur- 
rentem^Circa  hanc  lineam  media  fere  fede,  y foramen  infigne  eft  exfculptum  , quod 
in  partem  internam  offis  penetrat,  &venulam  deducit  pro  offis  nutritione.  z Altera 
inferiorem  tibis partem  conftituit,multo  priore  minor  ,qua  ipfa  cum  taloper 
ginglymum  articulatur.  a Sinum  hab et  geminum  , cartilagine  tectum  , linea  media  a 
pofteriore  parte  in  priorem  excurrente  diftin&um , vbi  pofteainleue  tuberculum  ter-  rior. 
minatur.  Horum  quiabinterna  parte  confiftic,  maior  eft  & profundior, ob  b procete  Sinus 'du- 
fumquem  ibilocorumtibiaexigir.  Proceffiisenim  craffiis  eft, i ntus  cauus,  foris  g.b  P!ex- 
bus  Scexcamh, Malleolus  internus  ab  Anatomicis  vocatus.  Externa  autem  parte  in  hscap-  Malleolus 
pendicealiusfinus  oblongus  occurrit,  qui  fibuls  C3putinferius  fufcipiqafper,  &nulla  internus. 
cartilagine  munitus. 

c Fibyl  A autem  tibis  adftans  ab  externo  latere,  multo  minor  eft  ipfacraffitie,  Fibula, 
etfi  longitudine  squalis,  cum  infra  tibiam  excedat,  quantum  fuperna  parte  ad  genu 
fuperatur.  Solida  quoque  eft, &dupliciappendicefirmata,  quarum  d fuperiormh-  jtppedix 
tere  interno, finum  habet  cartilagine  te&um,  a quo  excipitur  capitulum  laterale,  quod  fuperior. 
fub  fuperiori  tibis  appendice  fubfiftit.  e Inferior  veto  in  acutum  angulum  definit , & -dpped/x 
in  finum  inferitur  externum  Sc  oblongum  inferioris  tibis  appendicis  , nulb^quemad-  t^{er^or' 
modum  &fmus,te6hiro  cartilagine,  ibique  Malleolum  externum  conftituit,  qui  cum  in- 

L terno  mu. 


Interna. 

b 

. Externa . 
Tria  la- 
tera. 

1. 

1. 


"Lines, 
tres.  | 


Commu- 
nia offi- 
bm  tarfi. 

i. 


3* 


Talus, 


Si  AdriAni  Spigelii  De  Hvmani 

terno  talum  in  fuafedecontinerdmomngis.qnamillejcumfibiila  defcendat altius,  & 
producatunex  quo  fit,vt  exterior  interiore  femper  humilior  appareat.  f Reliqua  fibu-  f> 
lae  pars,quae  inter  haec  duo  capita  interiacet, inaequalis  eft,&  triangulum  exprimit,  S tri  g.i.n.M 
bus  lateribus  inter  fe  iunctis,  in  quibus aptillime  locantur  pedem  ac  digitos  mouentes 
mufculi, Conficiuntur  latera  hiec  ex  totidem  h lineis,  vna  anteriore  :dua'ou$  vero  pofte-  I,4,3* 
rioribus,  Anterior  acuta  eft,  quemadmodum  Se  pofteriorum  interior:  exterior  au- 
tem rotunda. Abanteriore  &interiore,  primum  latuscanftituitur.abanteriore  Sc  ex- 
teriore,(ecundumiat  tertium;a  duobus  pofterioribus.Caeterum  cum  haec  duo  offa,  * in-  A i.to.4, 
ter  fe  in  medio  dehifcant,  vtmufculi  pedis  illic  commodius  reponantur  , ligamentum 
membraneumNaturacondidit.quod  verumque  os  medio  fpatio  comple&icur.  lun- 
git  autem  externam  tibite  lineam  cum  interna  fibula. 

C A P y T XXX. 

De  ofsibm  Pedis  extremi. 

QVemAdmodVm  Manus  extrema  tribus  conflabat  partibus, carpo,metacarpio, 

8c  digitisjita 1 pes  quoque  extremus  totidem  conficitur, illis  planerefpondentibus,  /)2,.I0  fig 
mtaribinquam  n metatarfo,  & digitis.  Praeter  has  tamen  & P alia  quasdam  eft, cui  nulla  n. 
manus  particula  accommodari  poteft,  quam  tria  offa  componunt  , puta  talus,  calca-  m,  A.  A. 
neus,&  os  nauiculare  a forma  appellatum.  Vccunque  autem  non  defint  nonnulli , qui”’  B-B- 
& haec  ad  tarfumre&e  referri  ftatuant  , quia  tamen  infigne  quoddam  diferimen  inter  °' 
ipfa,&:carpi  ofla, quibus  exa&etarfi  a nobis  vocata  ofticula  refpondent,  sduertirur,do- 
Arinte  facilioris  gratia,  diftin&ionem  hanc  oflium  pedis , quam  illam,  fequicumpro- 
batiffimis  Authoribus  maluimus , quartam  hanc  pedis  oflium  partem  Innominatam  vo- 
cantes. Incipiamus  ergo  ab  iftis  tribus  primum, poftquam  nonnulla  ab  initio,  ipfis  com- 
munia, enumerauerimus. 

Ossa  hac  ergo  omnia , tum  tria  fcilicet  didta , tum  quatuor  qua  tarfum  conftituunt,  in  pri- 
mo ortu  molliafunt,&  cartilagineapotius  quam  offea  dicenda.-progreffu  autem  tempo- 
ris in  folidiorem  abeunt  fnbftantiam,  quaetamen  vt omnium  aliorum  , qusecunqueio 
recens  natis  cartilaginea  efle  folent  , pumici  fimiliseft,  & plena  cauernulis.  Quam- 
quam nec  omnia  aequaliter  mollia  fintin  ipfis  etiam  infantibus , fed  alia  aliis  duriora, 
inprimiscalcisos,quod  vt  omnium  duriffimum  poftea  eft,  ita  etiam  in  tenella  aetate, 
medio  modo  inter  olla  & cartilagines  fc  habet.  "Figuram  nadta,  funt  inter  fe  omnia 
differenriflimam  : magnitudinem  etiam  inaequalem,  cum  omnium  maximum  fit  calea- 
neus,  hinc  talus  , inde  os  nauiculare,tum  cyboides  , fiuecubiforme:polthaeccunei- 
formia,quorumpnmum  maius, alterum  minus,  tertium  medium,  a quantitate  cogno- 
minatur. 

q Talvs  ergo, Graecis  etres&sKSH  quae  vox  a Romanis  ciuitate  do-  q,  1.10. fi. 

nata  eft, cum  6c  vulgo  a sfjlragalm  vocatur.  Os  eft  variae  formae,  quo  cum  tibia  fibula-  *3- 14-  if» 
que  committuntur  , ficque  pes  fie&itur  exteaditurque , nonnihil  etiam  ad  latera  &l6° 
monetur.  Hoc  ergo  non  folum  Homo  donatus  eft , fed  caetera  quoque  omnia 


r,fi.l].A. 

fi  b. 

t,  a. 
u>  e. 


if,  E. 

>.  F- 

^d.d. 

a,  e.e. 

c. 
t,  f. 
g- 

e,  h. 

fi  D- 

S*  »• 

b,  L 
*.  B. 

l,  m. 

m,  n. 

m o. 


tAO.fi. 

18.19. 

A. 

1 a. 
b. 


x,  B. 

y,  D. 

z,  d. 
a,  e. 

h,i.\ofi. 

iQ.&zi. 


Corporis  Fabrica,  Lib.  II.  8f 

animalia, quaecumque  pedibus  in  digirosfciiTos,  incedunt.  Vt  autem  eius  hiftoru 
facili  methodo  tradatur,  cum  fex  conftet  lateribus,  ordine  lingula  examinanda 
erunt.Et  fane  1 [apertus,  quadratam  fere  figuram  exprimit , niliquod  f pofteriorli- 
nea  £ priore  paulo  breuior  Iit, casrerum  cartilagine  molliac lubrica  incruftatum.  Non 
tamen  plana  fuperficie  conflat , fed  rotunda  acgibba,in  cuius  medio,  lateribus  non- 
nihil  prominentibus,  u leuem  quendam  linum  habet,  in  quem  linea  inferiorem  ti- 
biae linum  bifariam  fecans , inferitur,  vr  tibia  lic  cum  talo  per  ginglymum  articuletur. 
Vocatur  GratcisA  forma  Tir^ca^oe,  a Latinis  nonnullis  Quatrium.  Latera  autem  hatc, 
quorum  illud  x internum  ett, hoc  Y externum , z fupernelaeui  cartilagine,  qua  malleo- 
los lufcipiunt.obdudlafunt:  a inferne  linus  habent  alperos,  in  quos  ligamenta  inle- 
runtur.quae  duo  olla  tibiae  talo  colligant.  Verumtamen  illud  exiguo  fpatio  incruftatum 
eft, hoelongiore, quod  fibula  externum  conftituens  malleolum, altius  delcendat,  quam 
proceftustibiae,  internum  efficiens.  b Anterior  pars , inc  ceruicem  oblongam  excurrit. d 
cui  exquifite  rotundum  capitulum  priore  loco  adnafcitur , quod  poftea  in  linum  naui- 
cularis  ollis  inferitur,  atque  huius  beneficio  in  latera  pes  circumducitur.  Inter  hoc , & 
fuperius  latus,  occurrit  c linus  rotundus,  mediocriter  cauus,  in  quod  dum  pes  adacu- 
tiflimum angulum  fledtitur  , tuberculum  illud,  quod  in  medio  lineae  antetioris  linus 
tibiae  eminet, ingreditur.  f Pofierius  latus , quod  omnium  minimum  eft,  totumque  alpe- 
rum,g  fupernetranfuerfumlinum  per  totum  latus  exigit,  quod  recipit  ligamentum  ti- 
biae: h inferne  linum  habet  delcendentem  paruum,per  quem  tranleunt  tendines  muf- 
culorum  pedem  mouentium. i Infimapars, cuius  beneficio  cum  calce  ne&itur,  quia  par- 
te pofteriore  hoc  recipere, parte  anteriore  ab  ipfo  recipi  debeat, 1 illic  finu,m  hic  capite, 
vtroque  cartilagine  obdudo, donatur.  Caput  rotundum  eft, oblongum,  fed  triplo  mi- 
nusfinu;linusapofterioribus  ad  externa  excurrit  oblique,  coracoidem  fcapulte  pro- 
cellum  non  male  exprimens.  n Inter  hunc  2utem  & illud,  vbi  talus  calcem  non  attin- 
gitilinus  longus  & fatis  profundus  occurrit,  modicelatus,cuie  regione  calcis  linus  re- 
condet. Inhoccoaceruaturmucofa  quaedam  fubftantia,  qute  ligamenta  cartilaginea, 
hoc  loco  talum  calci  iungentia  , irrigat  & hume&ar,ne  in  longis,  crebrisque  motibus 
nimium  exficcentur. 

Calcis  os,  & 0 calcanevs,  Graecis  nligvx,  alterum  os  eft,  quod  talo  fubfter- 
nitur.  Huius  P fuperius  latus, partim  talum  excipit,  vt  anteriore  parte,  vbi  q linum  ha- 
bet & r caput, quibus  ipli  committitur : partim  a talo  liberum  eft , quemadmodum  fede 
f pofteriore, vbi  linum  habet  alperum , qui  ligamentum  accipit  a tibia  talum  conftrin- 
gens.Latusvtrumquelinuatum; c internum  quidem  admodum  euidenter,  quod  tendo 
ibi  tranfeat  primi  oblique  pedem  mouentium,  8c  duorum  tertium  8c  fecundum  inter- 
nodium fledientium,  quemadmodum  & venae,  arterias, ac  neruij  at  u externum  verius 
anteriora  paruum  linum  obtinet,  eumque  cartilagine  tedlum, pro  tendine  fecundi  ob- 
lique pedem  mouentinm,&  fecundum  eundem  fledlentium  mufculorum. x Infimapars , 
latiufcula  elby  pofterior, modice  gibba  z leues  linulos  habens, in  quos  tendo  primi  & 
fecundi  pedem  extendentium  infiguntur. a Anterius  leuiter  prominet  capite  amplo,  quo 
cubiforrnisfinuifere  plano  coarticulatur. 

b Navicvlare  tertium  eft,0Wtft<po«£e?,  a nauiculae  forma  appellatum,  cum  ob 

L 1 longum 


Sex  late 
ra. 


+• 


6 . 


Calca- 

neus. 


Nauicu 
lare  os. 


Cauiun. 

Conuexa 

pars.. 

Situs. 

Quatuor 

offmrfi. 

Forma. 


Conexio. 


Cubifor- 

me. 


Cunei- 

forme 

maius. 


Cunei- 

forme 

minus. 


C unei- 

forrp.e 

rnediu. 


84  AdriAni  Spigelii  De  Hvmani 

longum  fit, cauirateinfigniexfculptum,  A foris  conuexitate  promineat.  Catiitdi  e,  A. 
haec  laeui  cartilagine  obtegitur, in  quam  ingreditur  caput  Aftragali;  zz  conuexa  pars  fimi-  B* 
liter  incruftata,e  tres  obtinet fuperficies, adeo  leueSjVtambiguum  fit,  excipiant , aut  ex-  e>  '•'■•i’ 
cipiantur.His  committuntur  tria  tarfi  ofia, inter  qu$  maximum  internum  latus  occupat; 
minimum, externum. Suum  ergo  eft  in  parte  interna  pedis, cuius  beneficio  praecipua  tar- 
fi pars  talo  committitur. 

Haec  tria  ofia  quatuor  Tarfi  fequuntur,  quaevnum  ordinem  conficiunt:  fcd  primum 
calci,  reliqua  trianauiculari  committuntur.  Efficiunt  autem  omnia  iun&a inter fe  , for- 
meem,  cum  parte  fuperiore  conuexa  fint , inferiore  concaua.  Tria  etiam  illanaui- 
culari  commifla,  fornicis  in  modum  a terra  eleuantur  , folo  eubiformi  ipfam  attin- 
gente, adeo,  vtinfigmsrelinquatur  cauitasin  pede  inquarecondantur  tum  tendines, 
tum  mufculi, ne  in  ambulatione  conterantur  laedanturque,  fiplana  inferior  plantae  fu- 
perficies foret.  Haec  quia  fuperiore  fede  latafunt,  inferna  angufta  , adeoque  non  ine- 
pte cuneum  exprimant,  Fallopius  hoc  eft,  Cuneiformia  appellauir,  qus  no- 

mina etiam  nos  retinebimus;  diftindtionis  autem  gratia  cum  aliis  Anatomicis  magni- 
tudinis fuae  rationem  addemus.  Conneftuntur  hxc  ofia  inter  fe  cartilagineis  ligamentis: 
qua  tamen  parte  fe  mutuo  refpiciunt  ab  omni  cartilagine  nuda  lunt  ac  libera : anterius 
vero.quametatarfiofiibus,  &pofterius , vbinauiculari  nectuntur,  laeui  cartilagine  in- 
cruftantur. 

Ex  his  ergo  primum  eft  f Cvbiforme,  fic  didhim  a fenis  lateri-  fi.io.fig. 

bus.quibus  cubo  refpondet.  Hoc  S anteriori  calcis  lateri  praeponitur,  cum  quopofterio- 
re  fuo  latere  nediturjanterius,metatarfioffi  quarto  & quinto  iungitur,  vbi  fuperficiem  £,1^IO"lS 
geminatam  habetfinterno,  quarto  tarfi. Reliqua  tria  latera,  externum, fuperius , & infe- 
rius nulli  junguntur, fed  foluta  funt. 

h Cvneiforme  m Aivs,  fiue  Tarfi  fecundum,  maximum  ex  cuneiformibus  , in- 
ternum  pedis  latus  occupat,  anteriuslatum  & longum,  quo  primum  os  pedii , quod  2-4 
maximo  digito, fiue  pollici, fubfternitur,fufcipit.Hoc  an  finuatum  fit, an  promineat  am- 
biguum valde  eft:  videtur  tamen  prominere,  cum  primum  pedii  os,  quod  huicconiun- 
gitur,finum  leuem  quidem, ateuidentem  fatis  habeat.  * Potterius  finum  habet,  quo  na-  jt  a# 
uiculans  procefiulum  internum  fufeipit.  1 Superiore  latere  conu^xam,  m interiore  cauum,  /,  b. 
vtroque  tamen  admodum  afpero.  m>  c- 

n Cvneiforme  mi  nvs,  fiue  Tarfi  tertium,  quod  medium  locum  obtinet,  °fupernam  rt.i.iofi. 
partem  quadratam  habet, leuiter  arcuatam,  P infernam  acutam,  vnde  omnium  aptiffime  *6’ 
cuneum  exprimite  anteriorem, pofterioremque, triangularem,  cartilagine  incruftatam,  qua-  J b' 
rum  illa  metatarfi  fecundum  os  fufcipit,haciungiturnauicularij  at 1 latera  quadrata,  fed  q,  c. 
oblonga, ex  quibus  internum,  finum  ingreditur  lateris  externiprimi  cuneiformis,  exter-  r,  d. 
num  cum  tertii  interiore  iungitur. 

f Cvneiformb  med  iVM»feu  Tarfi  quartu,fimile  minori, nifi  quod  maius  eft, 1 fu-M-io.fig. 
pernafede  fimilirer  quadrilateram  figuram  altera  parte  longiorem  refert:  u inferne  acu- 
minatum,fedobtufioremodo,incuiusmediotuberculumexiguum,  cui  primus  pedem  J b 
obliqnemouentium,fiueTibiaeuspofticusinferitur:K4«rm«i>tertium  metatarfi  os  ad-  Xi  c, 
m i tnti/x^^i^leuifinunauiformis  externum  tuberculum  fufeipit;  lateribus  tarfi  os  ter- 
num,& primum, attingit.  Tar- 


Corporis  FAbrica,  Lib.  II. 


h 


y,  i.iofi. 
n.  &u. 
B.B, 


z,  i. 

a,  i. 

b,  3- 


Tarfum  excipit  y Met  at  ars  vs , altera  pedis  pars,  quam  Graeci Cei fus  Metatar- 
Plantam, dii  PftSewappellant.Componitur ex  quinque  oflibus,cum  pollex , liue  magnus  lus” 
digitus  luum  quoque  fibi  cx  his  vendicet , fecusacinmanu.  Omnia  vero fubftantiam 
habent  lolidam, intus  fiftulaerituexcauatam,longioraque  funt  multo  , quam  olla  me- 
tacarpi in  manu, cum  ipfe  etiam  pes  manu  longior  fit.  In  magnitudine  eam  obleruant  pro  Ai  agnitu 
portionem, vt  omnium  craflifliraum  fit  quod  2 pollicem  fuftinet ; ex  reliquis  longifi-  de>- 
fimum, quod  a indici  lubfternitur;  hinc  quod  b medio;  c reliqua  quoque  fenfim 
breuiorafiunt.-crailiriem  tamen  pene  aequalem  retinent.  Vtrinque  delinunt  in  capita, 

CJ  exquibus  d anterius  multo  e pofteriore  minus  eft,  rotundum  fere, compreflis  tamen 
e’  i,]  admodum  lateribus.  Caput  hoc  verlusfuperiora  magis,  quam  inferiora  dtdu&um  eft,  Appende- 
fecus  ac  in  manibus,  cum  pedum  digitos  in  extenlione  paulo  magis,  atque  manuum,  ces. 
eleuarineceftum fuerit.  Caputtamen illius  quod  pollici  praepoficumeft,  orbiculatius 
caeceris  eft,quod  prae  aliis  digitis  magis  ad  latera  moueatur.  Pofteriora  capita  crafla  funt 
fuperius, infra  acuta,  alateribus  comprella,  vt  non  inconcinne  triangulum  efficianr. 

Sinum leuem quidem, at confpicuum  tamen,  cartilagine  conte&um habent.  Ante-  Connexio 
riora  ergo  in  linus  digitorum  profundos,  & quidem  primorum  articulorum  inlerun- 
turjatpofterioratarli  olla  excipiunt  :8c  primum  quidem  quod  pollici  fubfternitur , cu- 
neiforme maius;/£c«wd«?w,quodindicifubeft,cuneiformeminus  ; tertium  , quod  fufti- 
net medium , cuneiforme  medium , liue  tertium:  duo  reliqua , cubiformis  duo  capitula, 
ex  quo  patet, per  arthrodiam  neutram  cum  tarfocoarticulari.  Verum  os  pollici  fub- 
ftratum, inferne  procellum  exigit;  vbi  inferitur  fecundi  pedem  oblique  mouentium , li- 
ue Peronei primi  tendo. Illud  etiam, quod  e regione  minimi  licum,  externo  latere  inli- 
gnem  procellum  habet,cum  quo  nedfitur  tendo  fecundi  pedem  fletftentis  mulculi.  Ce- 
terum media  pars  Imum  ofitum,  quae  intetiedla  eft  capitibus,  quo  loco  magis  recedit  a tarlo, 
gracilior  fit,  liipra  lata,  infra  acuta  eft,  lateribus  in  acutam  lineam  ex  fuperna  fuperficie 
coeuntibus, vnde  fit,  vtfpadum  inter  lingula  relinquatur,  inquomufculi  interoftei  re- 
conduntur. 

f iao.fi.  f Digitorvm  OssA  pedem  finiunt.  Sunt  autem  quatuordecim,  quod  pol-  Digiti, 
lex  duobus  tantum  conftet:  reliqui  vero  ternis.  OftahaEC  fubftantia,  lituacftrutftu- 

ra, a manus  digitorum  olfibus  parum  differunt:  fed  magnitudine  apprime  cedunt.  O- 
mnibus  fubjlantia  folida  eft  , & caua  : omnibus  tria  internodia  , eaque  dupliciap- 
pendice munita  , quarum  anterior  caput  eft  geminum  , &excipitur  a linulimiliter 
duplici  prioris  internodii  .*  pofterior  contra,  excipit.  Hoc  dilcrepant  folum , quod 
articuli  primi  profundiorem  habeant  linum  , cum  in  eos  maiora  capita  metatarfi  in- 
ferantur. 

Sefamoidea  quoque  olla  funt  eodem  propemodum  ordine,  numero,  ac  litu» 
quo  in  manu  :fola  magnitudine  differunt, cum  pedis  oflicula  mi- 
nora lint,  prout  etiam  ipli 
digiti. 


Sefamoi- 
dea o fi- 
cula. 


GAPVT 


AdriAni  Spigelii  De  H v m a n r 


/iri  cor- 
poris. 


C A P V T XXXI. 

De  Vtiguibus*. 

Vno-ues.  "\7N  g v E s,  GrscisoVu^s?  didtos,  ad  offium  hifloriam referendos  cenfuimus,  quod 
Atffmt  V extrema  oflium  reganr.  Hos  nonnulli  ex  albo  partium  noftri  corporis  delendos 
partes  no-  ccnfuere.quod  in  nullo  fimilarium,quae  vulgo  rccenfentur  ordine, commode  reponan- 

' tur.Nec  enim, inquiunt.wrfi/dgiwtrfunt, quia  praecifirenafcuntur , neque  in  viuislbium, 

fed  etiam  in  mortuis, vt  tradit  Arifloteles  3.  hiftor.  animal.  11 . N ec  offa  dici  pofTunt , cum 
fubftantiam  habeat  oppido  quam  mollem. Multo  ergo  minus  ad  alias  reducentur,  cum 
videantur  his  aliqua  affinitate  coniundti  , neque  fint  tamen,  a exteris  autem  plurimis 
parafangis  dident.  Verum  hae  difceptationes  Logica  funr,  quibus  optimefatisfacie- 
mus,fivngues  fui  generis  partes  (latuerimus, quae  neque  ad  cartilaginem  proprie  , ne- 
que ad  olla  commode  reduci  polTuu,mediam  tamen  inter  vtramque  fubftantiam  habeant. 
Sic  infra  oftendemus , cutim  quoque,  etfi  fimilaris  pars  reuera  fit , ad  nullam  tamen 
fpeciem  vulgo  commemoratarum  referri:  fed  fui  generis  efle  propriam.  Nec  defunt 
tamen  8c  alii,  qui  prorfus  partes  efle  negent,  quia  fcilicet  non  vere  nutriantur  , ne- 
que vitam  habeant,  accrefcant  tamen , (ed  accretione  imperfedta  , qua:  non  fit  fecun- 
dum omnes  dimenfiones , quemadmodum  inoffibus , & carnibus,  verum  fecundum 
folam  longitudinem.  Qu^am  fententiam  probant  argumento,  vripfis  videtur  fatis  fir- 
mo,negant  enim  venas, aut  arterias  ad  ipfas  accedere,  quod  neceflarium  foret  ad  ipfam 
nutritionem. 

Sed  concedamus  ipfis  augeri  fecundum  longitudinem  euidenter  fatis  , quia  vt  poftea 
audiemus,  erat  id  imprimis  necefiarium,  quod  nimio  vfu  perpetuo  atterantur,  quem- 
T- . admodum  etiam  dentes,  quos  fimiliter  fuprain  longitudine  magis  atque  aliis  dimen- 
dixfm*1'  fionibus, eodem  nomine  augeri  retulimus  : probat  tamen  ipfa  experientia,  eos  etiam 
fecundum  profunditatem  Sc  latitudinem  acccffiones  facere,  etfi  non  ita  confpicue,  nifi 
quisoculisetiam  animi  & mentisfimul  velit  aduertere.  Ex  fecundum  profunditatem  qui- 
dem, quod  , fi  quis  vitro  autcultro  abradat , vtadfummam  tenuitatem  vnguis  abeat 
non  citra  dolorem  , paucis  diebus  debita  craflitie  ipfum  iterum  munere  fuo  fungi  vi- 
deas,etfi  huius  ipfius  limites,  quos  Natura  femel  praefcriplir, nulla  poftea  rationeegre- 
diarur.Et  quis  cll  qui  nefciat,fenioribus,  multo  quam  iuuembus  craflioiesefle,  vt  qui- 
bufdam  propterea  magno  labore  praefeindantur  ? Secundum  latitudinem,  cum  nemo 
ita  fit  ineptus',  quin  confiteri  cogatur  ,iuxta aetatem  augeri  vngues  , & iuuembus  efle 
latiores  multo, quam  puerulis , recenfque  natis.  Illud  autem  quod  venas  negant  & ar- 
terias,qnx  tum  nutritionem  , tum  vitam  appoitent , refutat  fatis  hifloria  & infpebtio 
anatomica:  imo  vero  Galenus ipfe,  z.admin.  Anatom.  qui  vafa  omnis  generis  in  vn- 
co  nernos  guium  radices  porrigi  reflatur, adeoque  non  venas  folum,  fed  & arterias  , & neruos  , a 
quibus  &exquifitus  ille  fenfus  eft  vnguiutn  ,erfi  fenfus  non  proprius,  verum  communica- 
tus ; non  perfe,  fed  per  accidens  fit , quia  vnguis  fubftantiam  ipfam  nerui  non  ingrediun- 
tur, pari  modo  vt  neque  offa,  nec  dentes:  fedfub  vnguibus  addigitorum  fummare- 
punt, quemadmodum  & venae , & arteriae,  quae  & ipte  in  fubftantiam  nonpenetrant. 

Sub - 


Augetur 

fecundu 


2. 

Profun- 

ditate. 


Latitu- 

dinem. 

Habent 

•venus, 

arterias 


Senfus, 


Corporis  FAbrica,  Lib.  II.  $7 

Subjlantia  ergo  horam  media  eft  inter  cartilaginem  & os,  quare  & mediocriter  dura 
& flexilisjtenuis  etiam  admodum, & mediocriter  lata,  ita  vt  extremum  digitorum  com- 
mode contegat.  Quare  magnitudo  omnibus  squalis  non  eft,  fed  proportionem  digi- 
torumfequitur.  Pollici  maximuseft  vnguis,  minimo  digito  minimus,  caeteris  medio- 
cris,&quidem  fecundum  omnem  dimenfionem  : crafliores  autem  funt  pedum  vn~ 
gues, quam  manuum.  Figura  funt, ante  8c  retro  femicirculari:  fed  ante  latiores:  exte- 
rius,gibbi, interius, qua  parte  carnes  tangunt, concaui.  N umero  refpondent  digitis,  8c 
funt  viginti.vt  manus  decem,  toridemque  pedes  habeant.  Connettuntur  autem,  quo 
minus  vacillent , ligamento  quodam  circa  radicem:  quia  anterius  tantum  liberi 

funt.vbi  prominent  s pofterius  circa  radicem  & latera : cuti  carnique  connafci  debuere, 
foris  cutem  circum,  intus  autem  cutem  fubnatam  habent,  tendinefque  digitos  flecten- 
tium mufculorum  fubiacentes.  Quaeres  fane  iis  diligenter  aduertenda  e(t,  qui  exter- 
norum morborum  curationibus  animum  applicant, ne  in  affedibus  vnguium , fi  difce- 
dant,corrodentibusfubftratam  tendineam  carnem  auferre  conentur.cum  &earesfi- 
neimmenfis  dolorum  tormentis  tranfigi  nequeat,  & deformitas  renati  vnguis  fequa- 
tur.Quin  potius  magna  folertia  ftudeant, quidquid  adeft  illius  carnis,  eo  aptare,  vt  fpe- 
ratamnoui  vnguis  generationem  facili  negotio  aflequantur.  Colorem  nullum  habent 
proprium, funtenimpellucidi.-fed  quemadmodum  cutis, ita  & ipfi  afubiedis  partibus 
colorem  mutuantur, qui  talis  in  vnguibus  apparet , qualis  in  illis  reuera  eft.  Hinc  Euro- 
paeis vngues  albicant,  pauca  rubedine  interfufatcontra  ^Ethiopibus  nigricant.  Homi- 
num enim,  inquit  Ariftoteles^.  hiftor.animal.5?. 2.  de  generat.<5.nigrorum  dentes,  natu- 
ram oflium  aemulantur.*  quamobrem  vEthiopum  dentes  & ofla  candicant,  vngues  ni- 
gricant fuae  cutis  in  modum. Paulo  autem  ante  dixerat, colores  cornuum , vnguium , 8c 
vngularum, cutis  pilorumque  colorem  fequi.  Contingit  ergo  vt  vnguium  colores  pro 
varietate  temperamentorum  diuerfi  fint,&  ex  colore  eorundem  morbi  etiam  fiepenu- 
mero  innotefcant,vt  i£terus,ex  flauis  vnguibus;  febrium  paroxyfmi.ex  liuidis. 

Vsvs  Vnguium  eft,  tegere  extremas  partes, tum  manuum , tum  pedum.  Sed  quia 
manus apprehenfionis gratia fadae funt , pedes  autem  ambulationis:  in  illis  tegunt, vt 
res  firmiusapprehendamusfln his,vt fecurius terrae  infiftamus.  Quienim  non  cciliflenc 
digiti, nifi  robore  muniti  eflent  ?aut  qui  pedes  folo  fe  firmarent , fi  apices  digitorum  ce- 
derent mollitie  f vt  adeo  vtrique  folers  Natura  redeprofpexerir.  Accedit,  quod  quae 
minuta  funt, nec  digitis  arripi  pollent,  ea  vnguium  beneficio  tradamus:  & quae  dura  pe- 
dibus propullanda, ea  facile  abigimus.  Sic  nullum  vnquam  beneficii  genus  in  nos 
benigniflima  Parens  effundit, quin  protinus  ex  illo  immenfum  bonorum 
Ilias  redundet , vbique  bonitate  inaeftimabili  diuina 
quadam  fapientia  condita. 

Finis  Secvndi  Libri, 


Subjl An- 
ti a. 

Magni- 

tudo. 


A D R I A- 


33 


BRVXELL. ENSIS, 


DE  H V MANI  CORPO- 

RIS FABRICA, 

Liber  Tertius. 

Qui  de  Cartilaginibus,  8c  Ligamentis  agit. 
CAPVT  PRIMVM. 


Cartilaginis  naturamivfa$)&  differentias  proponit . 

I quae  Natura  prouida  rerum  omnium  parens , rum  (ubftanti^ 
tum  vius  rationeinterfeconiunxit,vteadempropemodum, aut 
certe  parum  differentia  effe  videantur,  Ars  Natura:  imitatrix, & 
methodus  feparare  a fe  inuicem  non  debent, iure  profe&o  me- 
ritoq;  videmur  facere.fi  poftquamoffium  hiftoriamvniuerfam 
tradidimus, nue  eodem  padto  cartilaginum  tra&ationem  pro- 
fequamur.  Nihil  enim  in  toto  corpore  offibus  fic  fimile  eft , ac 
cartilaginesipfae,cumfubff:antia  itaconueniant,  vtex  cartilagi- 
nibus facilis  fit  in  offa  tranfmutariosquemadrnodum  iam  tepe  monuimus  in  fuperiori- 
bus.apophyfes  omnes,  & offa  pleraq-,  in  pueris  cartilagines  effe,  pofteavero  inoffeam 
naturam  progreffu  temporis  degenerare.V fus  autem  & ipfe  vfque  adeo  conuenit,  vt  ide 
prorfus  effe  videatur,cum  fuftentandi  molliores  partes  gratia , non  fecus  ac  offa  ipfa  effi- 
cta & compofita  effe  pareant.De  his  ergo  vt  agamus, infiftentes  noftrae  methodo, ea  pri- 
mum quae  generarim  de  his  dicipoffiinc,  in  medium  afferemus;  deinde  quidinfinguia- 
rum  hiftoria  obferuandum  fit,  breuiter  quoque  trademus. 

Cartila-  Cartilago  ergo,  vt  a definitione  initium  capiamus,  pars  eft  noslri  corporis, fimplex, 
ginls  de-  dura  , ac [icca  , fed flexibilis , ad  (labilimentum  fecurum  partium  molliorum  , & ad  eludendos 
fin‘Uo-  duriorum  rerum  extrinfem accidentium  impettu.  Dico  effe  partem , quia  definitio  partis  ipfi 
*Pars"  conue- 


Corporis  Fabrica.  Lib.  III. 


&9 


conuenit,quae  eft,effe  corpus  toti  cohaerens,&  communi  vita  fruens,m  aliquem  viam 
aut  adionem  comparatum.  Adiungo  autem  efle  fimpllcem , quia  cum  partes  noftri  cor- 
poris,vel  iimilares  iinr,vel  organica, cartilago  iimilaris  eft, quia  rota  fibi  iimilis  eft, nec 
reperire  licet  particulam  cartilaginis,  qua:  non  naturam  & nomen  totius  mereatur. 
Eli  autem  duratkficca, quibus  verbis  a caeteris  omnibus  fimilaribus  partibus  feparatur: 
fed  quia  cum  olle  conuenitin  hoc  ipio,  additur  vo xflexibilu,  qua:  ab  ofie  diftinguir. 
Cartilagines  enim  omnes  hoc  inie  habent,  vt  quamquam  durae  iint  & iiccae , femper 
tamen  flexibiles  maneant.T andem  vfus fubiungitur  , qui  eft flabihmentum  panium  mol- 
liorum fecurum.  Stabilimentum  quidem , quia  fundamentum  largitur  non  fecus  ac  oifa, 
fundamenti  autem  ratio  in  eo  lita  eft  , vt  & robur  conferat,  &reditudinem,  & for- 
mam. Hanc  Habilitatem,  praeftat  non  quibusvis  partibus,  fed  mollioribus. quia  e- 
nim  molles  neceifano  erant  faciendae  ob  fuam  adionem,(ed  molles  fe  tueri  fuftinere- 
que  non  poterant , ideo  iolers  Natura  partem  duram  molli  addidit , vt  huius  quidem 
beneficio  adioni  praeeffent , illius  autem  opera  confifterent.  V erum  etii  olla  quoque 
idem  officium  mollioribus  partibus  pixOient, cartilago  tamenfecurius  id  facit,  qua  voce 
funditer, ab  ode  diftinguitur.  Hancfecuntatem  explicuimus  vltimis  verbis  dum  dici- 
mus,cartilagines  ad  eludendosimpetus  rerum  externarum  duriorumfacere.  Olla  enim  cum  ni- 
mis dura  fint, a duro  forinfecus  accedente  facile  franguntur : at  cartilagines  cum  mo- 
deratam obtineant  duritiem  & flexibiles  fint,  cedunt  facde , ficque  impetum  omnem 
declinant.Quamobrem  videmus  partes  illas,auae  expolitae  admodum  funtiniuriis  ex- 
ternis, cuiufmodifuntnafus,  & aures,  cartilagineas  elfefadtas,  cum  infinitis  modis 
frangerentur, fi  ex  duro  aliquo  ofle  conftarent,nifi  craffitie,quae  tamen  indecora  foret 
& admodum  moleftaununirentur.Stafofin#  ergo  iphs  a dumie:at fecuritasA  flexibilita- 
te eft.  Caeterumhic  vfus  egregie  in  larynge,  fiue  capite  afperae  arteriae,  condicitur, 
quae  cum  excartilaginibus  tota  effidta  fit  ,ipfi  mufculi  plures  & implantatur,&  ab  ipfa 
enafcuntur.  Sunt  tamen &alij  multi  quos  cartilago  praeftat  vfus,  led  fecundari).  Tri- 
mum enim  offium  laxaarticulatione  iunctorum  extrema  tegun  v.deinde  propugnaculo- 
rum vicem  obeunt  ad  tuendaspartesfubiacentes,  quod  quidem  munus,  etfioffibus 
quoque  competat, in  hoc  tamen  difcrimen  eft,  quod  cartilagines  ibi  fint,  vbi  propu- 
gnaculum flexibile  requirebatur. Sic  fterni  & collarum  cartilagines  fa£ts  funt.  Tertio, 
ofia  inter  fe  ligant, quemadmodum  ofla  pubis  inter  fe  cartilagine  iundla  funt , & liga- 
menta multorum  offium  cartilaginea  exiftunt,qualia  funt  imprimis  ligamenta  verte- 
brarum corpora  conne61entia,&  illa  teretia , quae  in  articulo  femoris  cum  coxendice, 
dc  altero  cum  tibia  inueniuntur. 

Sed  enim  maxima  cartilaginum  inter  fe  differentia  eft,quas  omnes  vt  in  vnura  col- 
ligamus,eanuncordine,quae  lingulis  partibus  quandamcompofitionernfubeuntibus 
aduenirefolent,infpiciamus.  Ac  primo  quidem  Temperamentum  ipfum , quodtametfi 
omnibus  cartilaginibus  frigidum  fit  & ficcunn, alias  tamen  ahjs  ficciores , adeoque  et- 
iam  duriores  exiftere  cernimus , nec  id  tantum  ipfarum  cartilaginum  inter  fe , fed  et- 
iam aetatis , fexus , Sc  morborum  ratione  contingere.  Et  ipfarum  quidem,  inter  fe,  quia 
aliae  fint  admodum  durae,&  quae  tandem  in  offa  degenerant,  vt  funt,quatiior  illae  qua: 
laryngem  efformant : aliae  molles, vt  quae  articulos  connedlunt  mutuo,  &ligamen- 

M 


F-ftfmt- 

tarx. 

D ra, 
ficea. 

Vfm. 


Difrerea 
tia;  carti- 
laginum. 
A tempe- 
ramento. 


torum 


.t>Q  Adriani  Spigelii  De  Hvmani 

1 torum  munia  fubeunt,;^vJpo(r«^<A.(r/ud  propterea  di6tae:aliae  tandem  mediam  in  duritie 
& mollitie  naturam  pra:  fe  ferunti&qua2 nunquam  oflefcunt,cuiufmodi  funt,epiglot- 
tis,&  palpebrarum  cartilagines  Radonerftato differunt,  pueris  enim  cartilagines  om- 
nes molliores  funt,fenibus  contra  fic  indurantur  fenfim,  vt  nonnullae  fragiles,  ac  fria- 
biles,ofliuminftar,  fiant.  Fccmtiu  etiam  mollioribus  praeditae  funt,vtquae  maribus  hu- 
midioresefleconfueuererid  tamen  e diuerfo  peculiare  habent  pr$  maribus, quod  car- 
tilagines illae  coftarum , quae  mammis  fubftant , his  augefcentibus  in  ofla  abeunt, vt 
pondus  fiiftentent  facilius,  cum  flexibilis  alias  cartilaginum  fubftantia,  cum  periculo 
partium  in  thorace  contentarum  compreflafubfideret.  Tandem  morbi  ipfi  calidi,  vt  fe- 
A figura.  bres  ardentes,  duriores  &ficcioresipfas  reddunt.  Ratione figura  quoque  magnum  eft 
difcrimen,a  cuius  multiplici  varietate  diuerfa  etiam  nomina  funt  {drtitee.  Sic  illa  quae 
pedoris  oflifubneditur|i!?5o«cf>)<; , enfiformis  dicitur  : ficlaryngis  cartilagines  diuerfa 
nomina  obtinuere,cum  alia  Svpow^.lcutiformisialiajce/ioHcfi)? , annularis;alia«^TOfi>o- 
«Ak,  guttalis  vocatur.  Sunt  & femicirculares  quaedam,vt  palpebrarum  carrilagines,& 
quae  in  bronchiis  pulmonum  con(piciuntura-/j<u.o«lf«{  didae  a Graecorum  C, quod  ex- 
A magni  p n m u n t . Magnitudo  quoque  diuerfa  eft, cum  alia:  fint  magnae,aliae  paruae , quaedam  in- 
tudine.  ter  vtrafque  mediocres. Magnae  funt  laryngis,  paruae  bronchiorum , mediae  palpebra- 
rum. Ex  magnis  quaedam  longae  funt,vt  coftarunv, quaedam  latae, vt  auriculae:&  contra 
Afuperfi-  ex  paruis,aliae  breues,aliae  anguftaE.  Ratione fuperficiei , pleraeque  omnes, qua:  oflium  ex- 
tie.  tremitatesincruftantlaeuitatepolitaefunt  : nonnullae  inaequalem  afperitatem  obti- 
nent,ob  mufculorum  ibi  vel  exortum,aut  infertiones,  quemadmodum  laryngis  carti- 
A nume-  lagines. Quoad  numerum,  tot  fluit,  quot  requirebantur.  Natura  enim, neque  deficit  vn- 
r0-  quam  in  neceflariis,nec  abundat  in  fuperfluisiplures  tamen  funt  infantibus,pauciores 
adolefcentibusjpauciflimae omnium  fenibus,quia  in  his  fenfim , vt  fepe  didumeft,in. 
Afitu.  offa  faceflunt.In_/?r«  praecipua  occurrit  diferepaiitia.verum  cum  fitus  nomine  duo  in- 
cludantur, fedes  fcilicet  cartilaginis  ratione  corporis  totius , & connexio  cum  vicinis 
partibus , fedeni  quidem  vnaquaeque  obtinuit , quam  requirebat , & cuius  beneficio, 
quam  commodiffime  vfum  fuum  praeftaret,ficc]ue  aliae  funt  fupernae,  inferna:, antica, 
pofticae , internae,externae, dextrae, aut  finiftrae.-at  connexio  paulo  aliter  fe  habet.  Sunt  e- 
nim  quaedam  cartilagines , quae  nulli  parti  iunguntur,  fed  folitariae  funt-, quaedam  alijs 
conterminis  committuntur, & vel  cartilaginibus, vel  oflibus. Solitariae  fun ^palpebra- 
rum cartilago,&  auricularum, quia  aliis  non  aflociantur;at  cartilaginibus  iunguntur, 
vt  fcutiformis  laryngis, & guttalis,  cum  annulari.-oflibus  vero  quam  plurimae  nedun- 
tur,vt  omnes  illae  quae  capitibus , vel  finibus  affiguntur.  Connexio  autem  haec  fit  vel 
alligando  inuicem  ofla  ligamenti  inftar,  vt  illa  quae  pubis  offa  inter  fe  jungit : velad- 
nafcendo , vt  narium  cartilagines  offibus  narium , &c  cartilago  enfiformis  fterno : vel 
articulando,  vt  cartilagines  coftarum  cum  offe  pedoris  per  arthrodiam.  Vtcunque 
enim  in  cartilaginibus, tam  exadam  articulationis  fpeciem  obferuare  non  liceat, qua- 
lis in  oflibus  occurrit,  tum  quia  pauciores  funt , atque  offa, tum  quia  alios  potius  vfiis, 
quam  articulationis  praeftare  debeant, in  ijs  tamen  quae  oflium  fubeunt  officium , ex- 
prefla  eft  vtriufque  compofitionis  veftigia  cernere.  Nam  vt  de  prima  fpecie  verba  fa- 
ciam,quae  articulatio  dicitur,  Arthrodiam  fat  manifefte  tum  in  coftarum  cum  fterno* 

tum 


Corporis  Fabrica,  Lib,  III.  <*i 

tum  Icutiformis  cartilaginis  cum  annulari  coniundione  cernimus.  Nec  obfcura  eft  _ 
altera  Ipecies , q ux  per  lymphylin  perficitur,cum  cartilaginem  nali  cum  eiufdem  olli- 
bus  fine  medio  vniriquiuis  videar.  & alias  plurimascum  medio  iungi,inter  quas  ma- 
xime euidens  eft  connexio  illarum  femicircularium , quae  in  bronchiis  alperse  arteria: 
per  e-uvi/ttvm  a nobis  vocatam, nemine  repugnante, iunguntur. 

Sed  vt  ad  ipfam  hiftoriam  nunc  pedem  moueamus , facilioris  dodrinae  gratia  me-  Orda . 
thodnm  noftram  obleruantes,  lingularum  tradationem , pro  trium  Ventrium  Artu- 
umque  diuifione  partiemur.  At  enim  cum  multa:,  profer  tim  artuum  cartilagines,  vel 
ad  oilium  extremitatesincruftandas , aut  artkulorrtmlinus  augendos  faciant , de  his. 
quidem  commodior  agendi  locus  in  fuperiore  libro  fuilfe  videtur  i inquofiquando 
dicendi  occafio  fic  tulit, earum  hiftoriam  inlper fimus.  Quaefane,  vtinpraelentiarum 
haud  taediose  repetatur, de  ijs  tantum  cartilaginibus  diduri  fumus, quae  alij  quopiam, 
quam  illi  motui  dicato  vlui  inferuiunt , & de  quibus  fuperiore  libro‘dieendi  anla  data  • 
aonfuit. 


CAPVT,  IL 

De  cartilaginibus  fupremi ventris ,Jiue  Capitis* 

¥N  Capite  complures  funt  cartilagines  dignae  accurata  conlideratione  : reuocarita- 
Xmen  memoriae  gratia  ad  tria  capita  quam  commodillime  poterurit,  fi  cartilagines 
palpebrarum,  nali,  vel  aurium  dicamus  efte. 

Palpebrarvm  cartilagines  duae  funt,  cum  vtrique  vna  contigerit,  adeoque 
altera  luperior,altera  inferior, ex  quibus  fane  fuperior  in  homine  maior  eft , minor  in 
auibus.  Vocantur  hx  a Graecis  T<xp<roi,a  Plinio  & Latinis  Cilia, quae  in  extremitate  palpe- 
brarum , inter  cutem  ac  membranam  palpebras  fuccingentem  litae , corniculatam  lu- 
nam haud  male  exprimunt.  Vfus  harum  cartilaginum  eft, moderate  palpebram  fua  du- 
ritie expandere , expanfamque  tenere:  queis  line  foret,dum  palpebra  ad  oculos  cku- 
ckndos  corrugantur  , in  le  penitus  lubfidiflent,  aequabilemque  illam,  quam  faciunt 
comprelTionem  haud  vnquam  peregiflent.  Repetitur  & alia  quaedam  cardlago  in  o- 
culi  orbita,  lede  interiore  luperioreque,quam  primus  Falloppius,dodiflimus  Anato- 
micus inuenit,&  a figura  atque  \(uTrochleamvoca.uit  : de  qua  lequenti  libro,  vbide 
oculorum  mufculis  agemus  tradabitur,cum  eo  pertinere  potius,  quam  huc  ipfius  hi- 
ftoria  videatur.  , ’ 

Nasi  cartilagines  quinque  liint,  ex  quibus  prima  feptum  eft  cartilagineum,  quod 
ab  olfeo  lepto  exortum  , nafum  bifariam  fecat.  Dua  funt  poftea  laterales , quae 
ab  inferiore  delatiore  duorum  nali  oflium  parte  incipiunt, cralfiores,ac  duriores  con- 
iundae , hinc  circa  finem  narium  attenuantur , fic  vt  cartilagines  efte  delinant.  Duc 
aliae  pojirema  in  infima  narium  parte  pofitae , extrema  praedidarum  cartilaginum  te- 
gentes,& lingulae  in  vnum  foramen  nali  in  extremo  finientes, idque  expanfum  tenen- 
tes. Hae  fub  lepto  cartilagineo  libi  inuicem  iunguntur  , ac  per  membranas  & cutim 
colliguntur  , indeque  foramina  vtraque  nali  ambiunt  , alas  eius  conftituentes. 
Duriores  funt  fub  lepto  cartilagineo  , <5c  quali  lemilunares , curua  parte  ad  nali  le- 

M 2 ptum 


Orthia», 
giaes  pal 
pebraru. 

Vftu, 


Troch- 
lea oculi. 


Cartilag. 

Nali. 


Cartil. 

.Auricule. 


Larnynx. 
Cartila- 
gines La- 
ryngis. 


T. 

Tliyroi 

<3es. 


Fijjurrt. 
Vrocejfiu . 


5>i  AdriAni  Spigelii  De  Hvmani 

ptum  cartilagineum  obuerfie,  circa  alas  molliores,  & fere  femicirculares.  Aliquando 
hae  fingulae  in  ciuas  veluti  partes  dirimi  confpiciuntur.  nam  quae  alas  conflituit,ab  ea 
qua:  fepto  cartilagineo  fubiacet,  diuiditur,  ac  tunc  nafus  exfeptem  cartilaginibus 
conflare  videtur. 

Avricvla  tandem , flue  externa  auris , parte  fuperiore,  quam  Pinnam  voca- 
ri diximus,  cartilagineaeflyatinferiore,  quae  Lobus  vocatur,  carne  conflat.  Eflau- 
tem  cartilaginea  fada , vt  & duritie  fuafuflinerefe,& flexibilitate  tueri  contra  ex- 
ternas iniurias  pollet.  Enafciturex  foramine  meatus  auditorii,  quod  in  ofle  tempo- 
rum efl , hinc  fefe  in  orbicularem  cartilaginem  continuam  expandit , ac  cum  in  prin- 
cipio fui  exortus  durior  fit , &:  craflior , fenfim  quo  longius  ab  origine  procedit , mol- 
lior , tenuiorque  euadit.  Habet  haec  cartilago  varias  circumuolutiones , & modo  fi- 
mas , modo  gibbas  partes , quae  omnes  proprias  fortitae  funt  appellationes , quas  ipfas 
fupralibroprimo,vbidenomiiaibusauriculaeegimus,iamdudumperfequuti  fumus. 

C A P V T III. 

De  cartilaginibus  medii , infimique  ventris. 

IN  Thorace  Pulmones  fitifunt,  quorum  afpera  arteria  paene  tota  ex  cartilaginibus 
confici  videtur.  Nos  vtordine  omnes  perfequamur,  arteriam  in  Caput,  fiue  Laryn- 
gem, tk  in  Fijhdam , cum  peritioribus  Anatomicis  diuidemus.  3Larynx  ergo  a,9.\.fig. 
ex  quatuor  conflat  cartilaginibus, quibus  quinta  fuperpofita  efl  , didla.  Vo-  ci- 
eatur ex  illis  b prima,  ,fcuti formis-.  c fecunda  , xe/wflAk  , annularis : d tertia  Sc  b.A.A. 

quarta, eis, gutt  ales.  Vtemur  autem  vocibus graecis,  tum  quia  vfitatiores  funt  c>E. 
apud  Authores, tum  etiam  quia  in  fequenti  libro, vbi  laryngis  mufculos  enarrabimus,  d,LL 
memoriae  gratia  ex  graecis  appellationibus  nomina  mufculrs  imponemus. 

c Prima  ergo  cartilago  Thjroides,  fiue  Scuti  fornus , fic  dida  a figura  , quaefeuto  anti-  etA.A. 
quorum  non  efl  diflimilis,  omnium  quae  in  larynge  funt, maxima  efl,  anteriore  parte 
fita , adeo  vt  in  viuo  etiam  homine  digitis  contredari  polfit  j & in  maribus  nonnullis, 
iis  fcilicet, qui  temperamentum  nonnihil  ficcius  nadi  funt, admodum  euidenter  con- 
fpicuaefl,  quam  Pomum  Adami  tunc  vocare  folent, fida  fabula,  protoplaflae  noflro, 
ob  diuinae  vocis , pofl  contempta  monita , minas  pauefcenti , de  pomo  deglutito  ali- 
quid circa  eam  gulae  fedem  reftitifie. Haec  vnica  numero  efl,  fons  conuexa,  intus  cana, 
quadrilaterum  altera  parte  longius  non  inepte  exprimens,  nifi  quod  in  fui  medio, 
anteriore  & fuperiore  parte,  ( qua:  fimiliter  in  viuo  tangi  poteft  nullo  negotio ) {fi(fu-  f,  B. 
ram  habeat, in  extremitatibus  autem  fat  eminentes  proceflus.  In  lingulis  enim  termi- 
ms  procejfus  obtinet,  adeo  vt  fupra  infraquebinifint,  quorum  Stilis,  qui  longiores  funt,  g>C.C. 
offis  hyoidis  inferioribus  lateribus,  interuentu  ligamenti  oblongi  iungitur:  Hi/ce,  h.D.D. 
qui  breuiores,  cum  fecunda  cartilagine,fiue  cricoide articulatur.  Artfi  illationis  au- 
tem ea  fpecies  efl,  qua? ctfSpfflJlci  dicitur , cum  capitulo depreflo, infimis cricoidis leui- 
ter  cauos  proceffus  illi  inferantur. Ex  quo  confequitur,  Thyroidem  cartilaginem  evi- 
denti motuefle praeditam, cuiusfcilicet beneficio  Larynx  tum  dilatatur,  tum  con- 
ilringitur. 


1 Altera 


Corporis  Fabrica,  Lib.  III.  53 

i^E.  i Altera  Cricoides,\t  litu,  ita  etiam  magnitudine  fecunda eft  , annuli  nomen  a fi- 
gura fua  adepta.  Innominata  etiam  quibufdam  dida,  quod  ante  Galeni  tempora  appel- 
latione caruerit.  Hxc  merito  omnium  laryngis  cartilaginum  Bafis  dicenda  eft , cum 
infimo  loco  fita,reliquas  omnes  fuftineat.  Neque  enim  fiftula:  cartilaginibus , vtpote 
nimiuminfirmis,  inniti ; neque  cum  iifdem  admodum  tenuibus  vllopado  articulari 
poterant:  quare  cricoidesfacienda erat,qute  vtrumque  officium praeftaret,  &fimul 
Laryngem  perpetuo  apertum  feruarer.  1 Anterius  gibba  eft, femicirculans,  ac  tenuis: 
m,G.  m pofterius  latior, plana, ac  maior,  vbi  in  n medio  linea  quxdam  afpera  eminet , quam 

n>  H*  Galenus  Spinam  innominata  cartilaginis  vocabat. 

o,l.I.  0 Terti  a,  & quarta , Arjtanoides , omnium  minima;  funt,  fuperiori  & pofteriori  cri- 

coidis  fedi , in  cauitare  thyroidis  infiftentes.  Iunguntur  enim  cum  crycoide  per  gin- 
glymum , vt  & fledi , 8c  extendi , partim  reda , partim  ad  latera  poflint,tum  pro  clau- 
dendarum pro  aperienda  rimula.  Vocantur  autem  dpvm\voei$Si< , liue  Guttales,quod 
gutturnii figuram  reprtefentent , fi  infpicianturdum  fuperiores  vtriufqueproceflus 
communi  adhuc  membrana  inuoluuntur.  Eft  autem  gemina , cum  qui  fimplicem  fta- 
tuere , ab  hac  ipfa  membrana  decepti  fint , quae  vtramque  tegens,vtriufque  feparatam 
fubftantiam  diffimulauit.  Procefibns  donantur  fimiliter  fuperioribus,& inferioribus. 
/,L.  P Superiores  molles, laxi, & extra  recuruati , (imul  rundi  gutturniiibrmam  affabre  refe- 

M runrA  inferiores,  rimulam,  fiue  Glottidem  conftituunt. 

His  omnibus  in  elatiore  fede,  fed  intra  Thyroidem  fuperiaceralia,  mollis  admo- 
r,N.  dum  cartilago, quam 1 vocant , on  irn-rLu y\aT%JcL  «i™ , quod  iupra  glorti- 

da,fiue rimulam  fitpofita.  Haec  enim  glottidi  incumbens,  hederae  folium  ex  Hippo- 
cratis fententia  refert , & rigida  atque  ereda  exiftens , viam  fpiritui  pulmones  ingre- 
dientilargitunfed  flexibilis  admodum, & aflumptorum  pondere  preffa, rimulam  exa- 
de  claudit, ne  quidquam  afperae  arteriae  illabatur. 
f,  O.  f Fistvla  tandem  afperae  arteris , quam  /Sporyov  vocant,  -nu  ab  irri- 

gando , quod  Veteres  potumin  hancdefeendere  crederent , quemadmodum  cibum 
?,P.  in  ventriculum,tota  ex  cartilaginibus  pluribus,  membranarum  beneficio  mutuo  co- 

nexis , conflatur.  Cartilagines  aurem  hae  annuli  figuram  referunt,  & renues  funt, ac 
«,Q.  moderate  latae , integrum  tamen  circulum  non  abfoluunt:  u fed  ea  parte,  qua  dor- 
fumfpedant,tanguntque  oefophagum,quartaquaiiparte  deficiunt, ficque  Grqcorum 
C exprimunt, vnde  figmiformes  didae.  Vt  autem  integer  circulus  perficia- 

tur, membrana  fubuemt,  qua’  reliquam  partem  fuccingit,etfi  rotundum  exade  cir- 
culum minime  faciat.  Ex  his  fuperiores  maiores  funt,&  latiores  j inferiores , mino- 
res atque  anguftiores,  donec  paulatim  in  minimas  degenerent.  Feruntur  enim  non 
tantum  adiugulum  vfque,quod  quibufdam  vifum  eft.-fed  cum  toto  canali  per  vniuer- 
los  pulmones  dilperguntur.  Id  tamen  verum  eft,  vbi  adiugulum  peruenere  , ac  iam 
pulmonum  fubftantiam  ingrediuntur, circulum  easperfedum  complere,  quod  afpe- 
ram  arteriam,ad  aeris  tradionem  expulfioncmquefemper  patere  neceflum  forer. 
1.7.115.  Eft&  aliain  Th  o r a c e cartilago,c]uax^tpo«A),5ce«_///cn?ifvocari diximus, qufq; 
ofli  pedoris  feibneditur.De  hac  agendi  cum  melior  occafio  fuerit  fuperiore  libro, vbi 
fterni  hiftoriam  perfecuti  fumus, hoc  loco  nihil, quod  lpfam  refpiciat, addimus. 

M 3 In 


Cricoi- 

des. 


S pina 

}■  4. 

Arvts. 
nouies. 


Proceffa 


Epiglot- 

tis. 


Fiftula. 


Cartil. 

enlifor- 

mis. 


94  Adriani  Spigelii  De  Hvmani 

Cartil.  In  Infimo  ventre  cartilago  nullaeft,nifivna,eaqueinfignis,quaein  pueris 
infimi  prtecipue  conlpicua,  toti  fupenori  olfis  ilium  circulo  adnata,  quam  y Spinam  tk  Appen- y ■> 
ventns.  facem  0fium  innominatorum  appellant.  Ab  hac  infignes , & plurimi  mufculi  originem 

fuam  ducunt,  vtproptereaipfius  mentio  nobis  fiepifiime  poftmodum  inijcienda  fit;  A 
fedtameninadultioribus  penitus  in  ofieam  naturam , quemadmodum  Sc  ceterae  ap- 
pendices omnes  degenerare  confueuit. 

C A P y T IV. 

De  Ligamentis  agit  , quorum  natnram^vfum,  & differentias  bre- 
uiterperjcquitur. 

VIdimvs  Oda  Sc  Cartilagines  , qua:  diximus  in  noftro  corpore  bafis  ciiiufdam 
& propugnaculi  vices  obire  > cum  molliores  partes  fine  fuftentaculo  fele  tueri , Se 
eredtasconferuare  minime  potuerint.  Sed  cum  nec  lpfae inter  feconnedti  valerent» 
nifi  vinculis  quibufdam  ftringerentur , maxime  ea  offa  , quae  articulatione  infigni  Se 
laxaopushabebantfiigamentafolersOpifexcondidit,  quibus  inuicemfic  coniunxit» 
vt  Se  vacare  fuis  muniis  commode  poflent,  acfecure  Scabfque  periculis  luxationum 
Ratio  or-  perfiftere.De  his  ligamentis  merito  videmur  hoc  loco  agere, poftquam  illorum  hifto- 
dinis.  riam  tradidimus,cum  impcrfedta efie  videatur  , nifi  quopadto inuicem alligarentur» 
perfpedtum  cognitumque  foret, 

Defini.  Eli  autem  Ligamentvm>  pars fimilar  is  nojlricorpor  it , fenfu  carens , inter  cartila- 
tio  liga-  ginem  & membranam  fubjlanfu  ratione  media  , pro  colligandis  inuicem  opium  articulis.  Di- 
menn.  citur  ciLe  pars  fimilar  is,  quia  quamcumque  eius  particulam  inlpicias,  alteri  confimileiu 
Ejlpars  Jebis.Eft  autem  media  inter  cartilaginem  & membranam , quod  illa  quidem  mollior  fit, 

Media  ' hacautem  durior. Nontamen(vtdicctur)a:quaiiterfemperab  vtroq-,  extremo diftat, 
intercar-  fed  interdum  ad  cartilaginis, quandoq;  ad  membranae  naturam  propius  accedit,vnde 
tilagine  fit,  vt  duplicis  generis  ligamenta  oriantur,  Membranea  fcilicet  Se  Cartilaginea.  Nec 
vero  haec  mediocritas  in  temperamento  duntaxat  &fubftantiaconfiftit;  fedSeinijs, 
hjanam.  ^ temperamentum  fequi  confueuerunt.  Quod  enim  fic  medium  eft,  tantum  a fri- 
giditate Se  ficcitate  cartilaginis  declinat,  quantum  ad  membranae  naturam  propius. 

Se  contra,  accedit.  Eadem  ratione  mollius  quoq-,  ac  flexibilius  erit, quanto  minus  fri- 
gidum, Sepotiffimum  minus  ficcum  eft.  Sunt  autem  facta  pro  colligandis  opmjn  articu- 
Vfus.  Hs,  quibus  verbis,  vfits  ligamentorum  primanus  indicatur  , a quo  etiam  nomen  acce- 

*•  pere,vt  Ligamenta  Latinis,Graecis  o-tcuAo^.o^feuVincula  dicantur.  Alligant  autem  non 

tantum  ea,quae  immobilia  manent,  vt  pubis  ofla  : led  Scilla, quae  ad  motum  connexa, 
quemadmodum  funt  Articuli.  Hoc  tantum  diferimen  vtriufq;  vinciendi  rationis  eft, 
quod  illaardtiuseat  ifta laxius  paulo ft-  mgantur.  Laxitas  autem  ineo  confiftit,vtmo- 
ueri  quidem  fic  vindta  commode  pe L c, elabi  autem  nequeant, nifi  magna  aliqua  vis 
Carent  Sc  fiubita  forinfecus  accedat.  Caere  :urnvt  hoc  munus  fidelius  exfequerentur  , fenfu 
fenfu.  omni  earendum  ip fis  er dt,  cum  perpetuo  dolori , Se  nunquam  cellantibus  cruciatibus  ob- 

noxius fuiflet Homo  , fi allifis a*  Ligamenta offibus  , fenfiis  (certe moleftus  futurus) 
perciperetur.Praeter  hunc  vfiun,  alias  etiam  partes  infuafede  continent , & quidem 

\ vel 


».  9. 

y-  ff-7» 

, A 


Corporis  Fabrica,  Lib.  III.  95 

vel  Vifcera,  quae  fufpendunt,  vt  hepar &vternm:  velOfla,  vt  ligamentum  fecundae 
vertebrae:  velMufculos,&:mufculorum  Tendines,  vt  Ligamenta  annularia  in  mani- 
bus,cruribusque.  Nonnulla  etiam,  non  fecus  ac  cartilagines  olliam  acetabula  adau-  3- 
gent,cuiufmodiligamentumilludeft,quodcirca  finum  fcapulae, quo  humeri fuperio- 
ri  capiti  committitur, obferuatur , vt  fupra  cum  eius  hiftoriam  perfequeremur,  com- 
plexi fumus. 

Sunt  autem  complures  differentia,  quas  omnes  vt  vehemur , met: 
ob(eruabimus,infpicientes  ea,  quae  partibus  aliqua  compohtione 
Ac  primo  quidem  ratione  Temperamenti  ipfius  & Subftantu,  magna 
ferentia, notatu  digniffima.  Cum  enim  dixerimus  ligamenta  media  efle  inter  cartila-  A tempe- 
ginem  & membranam,  hinc  fit , vt  quaedam  fane  in  medio  inter  vtram  que  confiftant,  ramento. 
alia  vero  ad  extrema  nonnihil  declinent;&  fic,quaedam  mollia  valde  fint,qu<=dam  du- 
ra admodum,  nonnulla  mediocria:alia  membranis  fimilia,  alia  cartilaginibus,  alia 
mediae  inter  haec  fubftantiae.  Quae  membranis  fimilia  funt , dicuntur  Membraneatqux 
cartilaginibus,  Cartilaginea,  Graecis  o-Lwdioy.cnavivpo^ov^pdSyi.  Sunt  membranisfimilia, 
communia  illa  ligamenta, qme  articulos  ambiunt;  cartilaginibus  vero , quae  interce- 
dunt articulos, & vel  Teretia,quaeab  vnius  offis  capite  in  Imum  alterius  feruntur;  vel 
Lata,  vn^iiic  colligant  vertebrarum  corpora.  Sunt  etiam  omnia  in  tenera  aetate  mol- 
liora, quam  in  femli:&  in  fexu  femineo,  quam  mafculino,  iniis  tandem  qui  humi- 
dius  temperamentum  fua  natura  funt  nadli.  Ratione  figurabis,  teretia  fiunt , vt  cartila-  A figura, 
ginea,quae  intercedunt  ofta, quemadmodum  eft  illud  quo  caput  femoris, cum  coxen- 
dicis acetabulo  iungitur, alia  funt  kta,vt  quae  ambiunt  articulos,illafcilicet  quae  Com- 
munia vulgo  dicuntur.  Magnitudo  quoque  diuerla  eft.  nam  quaearticulosmaioresde-  A maoni- 
vinciunt,necdTario  maiora  fiint-,minora,quae  minores. Magnitudo  autem  h^c  non  in  tudine. 
vna  dimenfione  refpicienda  eft,ffd  tam  in  longitudine,  quam  latitudine , aut  craffitie 
confideranda  venit.  Crafiloraenimfimt,vbi  vel  robur  magnum  requiritur  propter 
validos  motus,  quibus  articuluslubiicitur ; vel  vbi  ob  cauitatem  fuperficiariam  inua- 
lidaeft  debilifqueoffium  connexio.  Numerus  etiam  infignem,& diligenter  aduerten-  Knume- 
dam  differentiam  parit.  Non  enim  Natura  vnum  tantum,vni  articulo  tribuit, feci  vbi  ro. 
luxationis  periculum  metuendum  erat,  complura  conlarcinauit.  Ita  femoris  articu- 
lus cum  coxendice,praeter  commune,quodlatum  eft, at  totum  articulum  ambit, etiam 
teres  cartilagineum  accepit ; eiufdem  vero  femoris  cum  tibiae  fiiperiore  appendice, 
complura,&  quidem  fede  pofteriore,quod  ea  debilitate  maxime  laborare  videbatur. 

Situs  etiam  ratione  difcrimina  quaedam  aduertuntur.  Sic  enim  nonnulla  ligamen-  A fi  tu. 
tafuperna,  quaedam  inferna,  dextra,  finiftra,  antica,  autpoftica  iunt.  Praecipua 
tamen  differentiahsc  eft  , quod  quaedam  extra  articulum  fita  , totum  ipfum  inue- 
ftiunt,  vt  eafiint , qua  dicuntur  Lata  : quaedam  vero  in  ipfo  articulo  inter  ofla,  vt 
funt  Teretia  illa  duo, quae  vtrumque  femoris  articulum  alligant,  partim  fuperiorem, 
cum  coxendicis  acetabulo, partim  inferiorem  , cum  duobus  finibus  tibiae : illa  etiam 
quae  inter  duo  corpora  vertebrarum  funt  pofita , & cartilaginea  naturam  aemulantur. 
Adnafcuntur  autem  offibus  articulum  conftituentibus,capitum  fcilicet  circumferen- 
tiis,& cauitatum  fuperciiiis,vbi  plaerumque  foramina  quaedam  occurrunt,&fiiperfi- 

cksad- 


hodum  confuetam  Differen- 
praeditis  accedunt,  ciashga- 
eft  & infignisdif- 


menro- 


96 


Adriani  Spigelii  De  Hvm  an  i 


Ligime- 

tacapitis. 


Ligamen 
tum  quo 
caput  pri- 
ma colli 
• vertebra, 
alligatur. 
Ligam  e - 
ta  capitii 
& fecun- 
da verte- 
bra. 

i. 

z. 


Ligam, 
primaver 
tebra  cu 
fecunda. 
Ligame- 
ta  reli- 
quarum 
colli  ver- 
tebraru. 

1. 

2. 

Inferioris 

maxilla 

ligametii 

Ojfishyo- 

idu. 

Lingua. 


Ligame- 

taTho-iS 

racis.. 

Vertebra 

rum. 


c 

VJr 


cies  admodum  alpera  eft,vt  tum  exortus, tum  inlertio  fit  firmior.  Sed  tempus  iam  vi- 
detur vt  lplam  hiltoriam  aggrediamur. 

C A P V T V. 

De  ligamentis  qu<z  in  capite  ,t  horaee,  ac  infimo  ventre  occurrunt. 

A p it  i s,fiue  fupremi  ventris  ligamenta  duplicis  fiunt  generis  .-quaedam  enim  to- 
tum relpiciunt,qusedam  vero  dunraxatpartem.  Totum  caput  rcjpiciunt , quae  adpri- 
mam&fecundam  vertebram  pertinent, fuper  quas  capitis  motus, tam  redi  qua  latera- 
les perficiuntur:/MW?«m-0,qii£e  maxilla  inferiorem, os  hyoides,&  lingua  concernunt. 

Caput  ergo  primum  cum  prima  vertebra  conneclitur  ligamento  membraneo,  quod 
totum  articulum  ambit.  Validi llimum  autem  hoc  eft , atque  ita  robuftum,vt  vertebra 
prima  facilius  frangi, qua  luxari  pofiit,  cum  luxatio  talis  necelfariolethalis  futura  elfet. 

Cum  fecunda  amem  vertebra  duobus  conneditur  ligamentis.  Trimum  validum  eft,te- 
res,ac  cartilagineum , quod  ex  apice  ipiius  dentis  lecundae  vertebra  ceruicis  enatum, 
occipitis  olli  a parte  priore, prope  primum  ipiius  magnum  foramen, per  quod  (pinalis 
medulla  elabitur,implantatur.  Secundum,  ab  vno  latere  primae  ceruicis  vertebne,ad  al- 
terum tranfuerfim procedit,  &proceflum  dentiformem  lecundae  vertebrae,apofte- 
rioreparte  ampleditur,  ac  in  loco  detinet.  Siue , fecundum  illud  eft,  quod  linum  quadra- 
tum prima;  vertebra;  (fic  fupra  a nobis  vocatum ) pro  dente  excipiendo  exfculptum, 
pofteriorefede  claudit.  Validillimum  autem  hoc  eft,  & cartilagineas  naturae , ne  dens 
in  vehementioribus  capitis  verfus  pofterioramotibus,ex  luo  linu  exliliens,cum  ineui- 
tabili  vitae  periculo, Ipinalem  medullam  illuc  tranleuntem,  comprimat. 

Iungitur  deinde  Ik  prima  vertebra  cum  fecunda,  ligamento  renui  membraneo,  quod 
neque  lixbftantia, neque  colligandi  modo  ab  alijs  communibus  dilfert.  Reliqua  vertebra 
duobus  ligamentis  alligantur.  Trimum  , validillimum  eft,  pingui  ac  mucofo  humore 
oblitum, qualis  in  alijs  quoqj  articulis  conlpicitur,  quod  vertebras  vndiq;  ambit , eft- 
que  ligamentum  commune.  Et  quamuisrobuftum  fit  vndique  8c  cralfum, tale  tamen 
potiftimum  a lateribus  ver  Ilis  anteriorem  partem,  vbi  ipfie  quoque  vertebrae  nonnihil 
cra(lioresfunt,apparet.  Secundum  ligamentum , cartilaginolum  eft,& corpora  verte- 
brarum intercedit , cujus  etiam  latitudinem  & figuram  refert. 

Inferioris  maxilla  articulum  cum  ollibus  temporum  commune  ligamentum  obuoluir. 

Os  hjoidcs  duo  quoque  habet  ligamenta, eaque  valida , quae  ipiius  lateribus  commit- 
tuntur.led  & alia  cartilaginofa  ac  rotunda  obtinet , vtrique  lateri  implantata , quibus 
partibus  adiacentibus  adne6litur,&  velut  in  aequilibrio  leruatur. 

Lingua  quoque  ligamentum  validillimum  membraneum  obtinet,  quod  medio  i- 
pfius  corpori  fubfternirur. Huius  extremo  circa  apicem  linguaefuniculus  quidam  ad- 
nafeitur , quem  Lingua  frenum  appellant,  hoc  li  longius  lit,vt  ad  dentes  vfque  priores 
exporrigatur,impedit  linguae,  (quemadmodum  fiepe  in  pueris  videmus)  liberum  mo- 
tum,adeoque  tunc  fermoni  plurimum  officit , vnde  peculians  huic  negotio  chirurgi- 
ca operatio  dicata  eft. 

Thoracis  vertebrae, vt  8c  Lvmb o r v m eadem  habent  ligamenta  , quae 
diximus  elfe  reliquis,praeter  primam  & fecundam , Ceruicis  vertebris.  Caeteri  ipiius 

articuli. 


Corporis  Fabrica,  Lib.  III.  77 

articuli,communibus  ligamentis  membraneis, puta  totum  articulum  tnvoluentibus,  Coflaru 
vinciuntur. Nam  qu$  Cofiascum  vertebris  iungunt  talia  funt,paulo  tamen  validiora  cra!-  C*™r™r' 
fioraq,-  exiftunt,potiffimum  in  prima  & fecunda  cofta.  Eadem  funt  etiam, qua:  eafdem  cofturil 
cojlascumjlerno  connebtuntifcd  tenuiora , minufque  robufta.  ciifleme. 

In  I nfimo  ventre  paulo  plura  occurrunt.  Primu  eft,  quod  ilium  osfacro  vali-  Ligjrae- 
diffimeconnebbit.hocrobuftum  effc , totumque  articulum  cireumample£titur,mena-  “ “lfaini 
branam  referens  forinfecus,at  qua  parte  inter  vtrumque  os  inferitur,  durum  ac  carti- 
laginofumexiftit.  Hoc  ligamentum  in  partu  difficili  laxari  poife,  alupraanobispro-  &facrt. 
batum  fuit.  Alterum  ligamentum  eft,  quod  os  facrum  cum  coxendice  iungit,&  hoc  duplex  ojfisfacri 
eft.r««w,quod  teres , validiffimum  ab  ofle  facro  exoritur , vbi  quintum  iplius  os  cum  &c:’Ken- 
fexto  committitur,  &in  externum  tuberculum  offis  ilium  inferitur, fub  primo  femur  ‘cls' 
circumagentium  mufculo,Pyriformi,ftatim  occurrens.  Alterum,  ex  eodem  loco  ena- 
tum in  poftenorem  appendicem  coxendicis  implantatur.  Tandem  pubis  quoque^  oflium 
varia  ligamenta  obtinent.  Primum , cartilagineum  eft , quod  lineam  eorum  afperam  pubis. 
committit.  Alterum, quod  circulariter  ea  ambir.Tema?«,membraneum,quodforamen 
pubis  offium  luecingit,&  fecundum  ac  ternum  femur  circumagentes  mufculos,  Ob- 
if uratores  vulgo  dibtos,  diftinguit. 

C A P y T VI. 

De  ligamentis  Artuu  m , ac  primo  Minus. 

CVm  Manvs  dicatur, quicquid  a (capula  dependet,  varia  ligamenta  erunt,  que  L>a- 
ad  manum  pertinent. Primum, quae  fcapulam  cum  humero  j ungunt  jdeind:,  q ne  »1:  ara 
humerum  cubito, & cubitum  radio,  vtrumque  autem  carpo,  inde  hunc  metacarpio,  nUllus' 
ac  tandem  digitorum  oflainter  fe  connebfunt. 

Ligamenta  ergo  qu x fcapuLehumerum  alligant , quinque  communiter  numerantur.  LVim5- 
Pnmum,  commune  eft,  latum  Sc  membranofum,  quod  ex  fuperulijsceruicis  fcapulae  u Tcapu- 
orbiculatimenatum,vniuerfumqi  articulum  inuoluens,  in  humeri  internam  ac  prio-  la,!1  hi|- 
rem  ipfius  capitis  partem  totam  inferitur.  Alterum  ligamentum  , omnium  robuftiffi-  J'~ 
mum  8c  fupremafede  politum , a toto  externo  ancyroidis  proceffius  latere  edubtum,  “ . 
oblique  vehitur,  internoquefummi  humeri, flue  acromijlateri,nullibi  humerum  at- 
tingens,implantatur.  Tertium,  rotundum , ab  externo  latere  eiufdem  ancyroidis  pro-  3- 

ceffus  exoriens, in  externum  humeri  caput,internaparte,definit.  Ouartum,ex  fuperio- 
re  parte  ceruicisfcapuls,  quse  proxime  a ncyroidi  proceffiui  adiacet,  & acuta  eft,pro- 
diens  , mox  internum  humeri  caput  fuperans  , capiti  eiuldem  exteriori  adnafeitur. 

Quintum , ex  eodem  , quo  quartum,  loco  erumpens,obliquefertur,& in  poftenorem 
partem  externi  humeri  capitis  inferitur  H^c  ligamenta  humeri  effie,eoq;  facere  vulgo 
creduntur,quo  minus  propter  leuem  illum  fcapularum  finum luxationibus  opportu-  yj m, 
nus  fit:meo  tamen  iudicio  Coliipnmum  eft, quod  huic  muneri  Ca.tisfa.ch:feciindum , quod  1. 

humerum  ne  attingit  quidem,  pro  fuper- (capulari  potius  fuperiore  , fiue  primo  hu-  1- 
merum  circumagente  exftrubtum  eft , ne  dum  contrahitur  forte,  ex  fua  fede  prof.liar, 
cum  ab  hoc  tendo  ipfius  (non  minus  atque  a ligamentis  annularibus  in  manu  mufeu- 

N lorum 


9* 


Adriani  Spigelii  De  Hvmani 


lorum  digitos  flectentium  tendines), fuperna  parte  coerceatur.  Atque  hunc  vfiim  ge- 
nuinum elleparuo  negotio  patebit  cuiuis  , qui  diligenter  animum  velit  aduertere,i- 
plam que  infpedionem  anatomicam  co n fulere.T rado  enim  ad  fuum  principium  hoc 
mu(culo,protinus  licebit  cernere , quam  promptum  ipfi  foret  e fuo  loco  excidere,  nili 
ligamento, eoq*,  tam  valido, prohiberetur.  Reliqua  tria  eo  fada(unt,vtinfertionibus 
3-  trium  mufculorum  humerum  circumagentium  infermant.  Tertius  enim,  fiueinfra- 
4*  fcapularis  didus, in  tertium  ligamentum  implantatur:  Primus,  fiue  fupe  r (capularis  fu  - 

perior,in  quintum-.&c  Secundus, fiue  inferior  fuperfcapularis, in  quartum. 

Cubitus  ex  R adio&  Vlnacompofitus  eft,  quae  ligamentis,  & humero, &carpo,tum 
*nter  (e  etiam  lungun  tu  r.Hwwtro  quidem  membraneis  communibus:at  Carpo, primum 
bui&hu  fimiliter  communi,  led  deinde  & aliis  duobus , quorum  alterum  vlnam,  alterum  ra- 
meri  dium  carpo  adnedit,vtrumque  vero  teres eft.  Illud  a procediiftyloideoflis  cubiti  o- 
Cnbiti  & ritur,inque  os  carpi  quartum  terminatur:  hoc  a radii  apice  nafeitur , & in  carpum  de- 
V trum  que  autem  wlibi  muicem, membraneo  ac  valido  ligamento  iungitur,quod 
& radii  a ex  tota  v^n:c  acura  lmea  enatum, in  totam  acutam  lineam  radij  aduerfam  infigitur, & 
mufculos  internos  cubiti  ab  externis  dirimit  feparatque. 
offmm  Carpi  ojfa , Metacarpii  ,& Digitorum,  ligamenta  communia  acceperunt, qure  articulos 
or^lcu^atirn ficambiunr,vt totos  inuicem colligent.  Hoc  tamen  metacarpi  offa  pecu- 
‘ offiam  bare  prae  didis  obtinent,quod  non  ligamentis  tantum forin(ecus,fed  intus  etiam, qua 

tnetacar-  mutuo  re(piciunr,cartilaginibus  vinciantur. 

/>«•  Caeterum  praeter  haec,  qua:  nunc  expofuimus  ligamenta , <Sc  qua:  ad  articulationum 

Lig.imc»  fecuritatem  faciunt, alia  quoqi  in  manu  occurrunt,  tendinibus  ad  digitos  abeuntibus 
lana""U'  mferuientia,quibusfic  coercentur, ne  in  valido  motu  extra  locuexfiliant.  Huiufinodi 
ligamenta  Annularia  vocantur,tran(uerfim  manum  fubeuntia  , &:  duo  funt : b vnum , in  , 
interna  manus  (ede, pro  fledenrium:c<?//mw/,in  externa,  pro  extendentium  tnufculo- 
rum  tendinibus. Sed  & Digiti  quoque  finguli  eiufinodi  ligamenta  interna  parte  obti- 
nent,eodem  fungentia  munere  , quae  fecundum  eorum  longitudinem  ad  latera  pro- 
nata,canalem  aemulantur, per  quem  dedentium  digitorum  tendines  expanduntur» 

C A P V T VII. 


De  ligamentis  Cruris  vmuerji. 

CRvs  dicitur,quicquid  a coxendicis  articulo, in  aciem  digitorum  pedis  extremam 
porrigitur.  Quare  articuli  complures  erunt  in  crure  qui  ligamentis  indigent : ac 
primum  quidem  femoYis  cum  coxendice  parte  elatiore  i eiufdem  cum  tibia  8c  fibula 
fede  inferiore-.tum  tibiae  cum  fibula , & vtriufque  olfis  cum  talo.  Pedis  tandem  extre- 
mi,vbi  talus, tarfus, pedium, Sc  digiti  fua  ligamenta  requirunt. 

lenioris  ergo  caput fuperms  cum  acetabulo  coxendicis  duobus  adftringitur  ligamentis.  Pri- 
femur  ojf!  mum,c ommune  eft  & membraneum, quale  in  aliis  quoq,-  articulis  cernitur, latum,  to- 
csxt  alit-  tam  horum  offium  commiduram  orbiculatim  ambiens, quod  robore  ac  craflitie , vti- 
.% ntur ■ pfe  articulus  aliis, ita  arteris  ligamentis  praecellit.  Alterum, in  ip(o  acetabulo,interque 

articulum  occurrit,teres&  cartilagineum. Hoc  ex  humiliore  acetabuli  (ede  enafcitur, 
quo  loco  (iipercilium  eius  odeum  non  eft,(ed  ligamento  tantum  conftat,&in  medium 
femoris  caput, vbi  foramen  hanc  in  gratiam  exfculptum  habet, interitur»  Js- 


4.11. 
.4- 14- 


i’  4-J;-F- 


•■«.4-39-i- 

P.D. 


Corporis  Fabrica,  I.ib.  III. 


99 


Inferius  caput  femoris  cum  tibia fibula  pluribus  neditur  ligamentis. Pw/;«;n,commune 
ed,membraneum,quod  vniuerfum  articulum  inuoluit,excepto  finu  illo,  in  anteriore 
parte, vbipatella  ed,cu  eo  loco  d validillime  tribus  tendinibus,fecundi,tertii,  & quar- 
ti tibiam  extendentium  mufculorum  vinciatur.  Alterum,cr  affiim  ac  validum  in  popli- 
te fitum,a  medio  partis  poderioris  tibice  incipit, redaq;  afcendens,in  duo  capita  abit, 
qus  podea  in  duo  inferiora  femoris  capita , qua  parte  maxime  inter  fe  recedunt , im- 
plantantur.  Tertium, quod  fecundo  femoris  ligamento  refpondet,cartilaginofum  ac 
robudum  ed,&  ex  finu  illo  magno, qui  ed  inter  duo  capita  inferiora  femoris, iuxta  in- 
fertionem  modo  didi,enafcitur,ac  inter  articulu  confidens  in  tuberculum  illud,quod 
inter  duos  finus  iuperioris  tibif  appendicis  ed,qua  parte  afpero  eminet  apice,implan- 
tatur.jf^rn/wi, gracile  ed,& inter  duo  capita  femoris  inferiora  inferitur, ex  medio  li- 
gamenti fecundi  nunc  enarrati,ea  parte,  qua  in  duo  capita  dirimitur,  enatum , Sc  fut- 
ium ad  femur  delatum.  Quintam, teres, genu  externo  lateri  obducitur.  Sextum  contra, 
inteno  lateri  attenditur. 

Tibia  cum  fibula  primum  fuperne  per  validum  ligamentum  neditur,  quod  offa  haec,vt 
caetera  folent.vndiq,-  exterius  ckciimdat:atverocaparte,qua.inmcem  didant  fecundum 
longitudine , c mem braneo,  lato,ac  tenui, obliquis  fibris  a tibia, ex  qua  oritur,  ad  fib  u- 
lam,cui  inferitur, tendentibus. Simile  ed  in  omnibus  ligamento  illi,quod  cubitum  ra- 
dio iungit,fimiliterq,  mufculos  anteriores  tibiam  occupates , a poderiotibus  dirimit. 

Tibia fibula/fe cumTalo  nectitur  tribus  ligamen tis.Primum  ed  commune, membranea, 
quod  totum  articulum  ambit treliqua  duo  cartilaginea  funt,ex  quibus  fecundum  a procef 
fu  tibiae  malleolum  internum  conficiente  ortum , inferitur  interno  tali  lateri , quod  a 
malleolo  excipitur : tertium  contra , ab  appendice  fibulae  externum  malleolum  condi- 
tuente  enatum, in  externum eiufdem  tali latusimplantatur. 

Talus  cum  pedis  ofiibus  ligamentis  illigatur  pluribu  s.  Pn»w,commune  ed , calcis  arti- 
culum cum  talo  ambiens  orbiculatim.  Secundum , cartilagineum,ab  inferiore  tali  fede 
ortum,in  calcem  inferitur.TVrfiww, totum  articulum  externa  fede  cingit,exceruice  tali 
nafcitur,&:  nauiculari  olli  implantatur. Quartum, calcis  os  cubiformi  committit,  8c  ar- 
ticulum circumampleditur, robudum  ed,ac  cartilagineum.  Quintum, a tali  ceruieein 
os  cubiforme  inferitur. 

T arfi  tandem , Pedij,  ac  Digitorum  pedis  ligamenta,  illis  quaein  manu  fimt  refpon- 
dent:  quemadmodum  etiam  eodem  modo  in  pedio , ac  metaearpio , quae  odium  in- 
teruallis  immittuntur, cartilaginea  fiint,caeteris  membraneis  exidentibus. 

Praeter  haec  etiam  ligamenta, quae  ad  articulos  fpedant,aliafimiliter,ac  in  manu  oc- 
currunt , quae  tendines  ad  pedes  tranfmidbs  continent.  Horum  primum  tranfuerfiim 
ed,in  anteriore  pedis  parte,tibiam  cum  fibula  nefrens.  Alterum, ab  interno  malleolo  e- 
natum,in  os  calcis  inferitur. Hoc  etfi  fimplex  videatur, triplex  tamen  ed,tres  veluti  an- 
nulos  effingens.  Tertium, ab  externo  malleolo,  in  idem  calcis  os  implantatur.  Per  hoc 
tranfeunt  duorum  mufculorum  tendines , fecundi  fcilicetpedem  dedentis,  Sc  abdu- 
centis. Tandem  i n digitorum  inferna  fede  ligamenta  occurrunt,  qualia  in  manu,pcr 
quae  tranfeunt  tendines  mufculorum  digitorum  internodia  dedentium. 


Ligant  et* 
gena. 


i. 

z. 


T.. 

<f. 

Ligam, 
tibis.  fi- 
btii&que, 

T. 


Ligam.fi. 

bt&fibu- 

eam 

talo. 

i. 

z. 

3- 

Ligam, 
tali  & of- 
fam pe- 
da. 

i. 

z. 

i- 

4- 
T* 

Ligam, 
infimi  pe- 
da. f 
Ligam  e- 
ta  annu- 
laria. 

1. 

z. 

i- 

4- 


Finis  Tertii 


Libri. 

N 


Ad  r i a- 


IOC 


liatlp  or 
amis. 


Vt  i lit  as 

necej 
dj- 
clrinA  de 
r/i  lij  cu- 

lx. 


ADRIANI  SPIGELII 


BRVXELLENSIS, 


DE  H V MANI  CORP  O- 


RIS  FABRICA, 


Liber  Quartus. 

Qui  Mufculorum  hiftoriam  perfequitur. 
CAPVT  PR1MVM. 

<£Zutd Mufculm , cjqua  eim  a fi  io. 

Vm  ea  in  libris fuperioribus  vniuerfaha&enus  tradiderimus,, 
quaeado(Iium,&  hilcerelpondentium  cartilaginum  hiftoriam 
pertinere  videbantur,  quae  vttotius  corporis , ita  etiam  (olidae 
alicuius  in  ftuclio  anatomico  cognitionis  fundameta  diximus: 
videtur  reliquum  nunc  ede , vt  tradtatione  demulculis  aggre- 
diamur, qui  italongelateque  ie  fundunt,  vt  maximam  corpo- 
ris noftri  partem  , non  immerito  conficere  videantur.  Argu- 
mentum eft  non  folum  fumme  vtile , fed  & maxime  neceftariu 
in  quo  diligens  verfetur  oratio, tum  quia  ad  aegrorum  curationem,  cuius  gratia  potifi 
fimum  Medici  Anatomiae  animum  applicant:tum  ad  eorum,  quae  poftmodum  dicen- 
da funt,ablolutum  perfedtumque  intelledfum  plurimum  conducat.Quemadmodum 
enim  mufculorum  hiftoria  , in  explicando  fitu  Ungulorum,  fummam  vbique  oflium 
rationem  habet,vtfruftra  fit, qui  (e  aliquid  promoturum  in  illa  crediderit, rrifi  hanc  a- 
nimo  prius  fideliter  compraehenderir,  cum&aboflibusaut  cartilaginibus plaerique 
omnes  oriantur,  & in  olla  fimiliter  aut  cartilagines  definant:fic  Venarum , Arteriaru, 
&:  Neruorum  tra<ftatio(medico  futuro  vnice  necelfaria,PhiIofopho  autem  fumme  iu- 
eunda)nec  vnquam  tradi  feliciter , nec  addifei  poteft,nifi  praevia  mufculorum  cogni- 
tio, eaque 


ior 


D u Corporis  Fabrica,  Lib.  IV. 

tio,eaque  exa&a, fundamenta  pofuerit  cui  reliqua  fuperftruantur. Illud  ergo  hoc  loco  §&*  re~ 
fub  initium  monendum  duximus,  vniceque  obferuandumeftab  omnibus,  qui  fru- 
dum  aliquem  ex  his  laboribus  noftris  haurire  velint,  ne  quis  ad  le&ione  huius  quarti  aiomm 
libri  accedat, quin  exadamoffium  cognitionem  fibi  antea  comparauerit,eaquefum=  huitu  li- 
ma diligentia  legerit,  aeperfedo  maturoq;  iudicio  apprehendent , quae  a nobis  in  fe-  hi. 
eundo  libro  (uperius  accurate  perferiptafunt.  Obfcuraen-  m & inutilis  erittota  haec 
tractatio  citra  illius  praeuiam  cognitionem  : at  clariffima  contra  &per(picuafutura 
funt  omnia,  fi  bene , que  expofita  fuere,per(pe£ta  quifque  habuerit. 

Mvscvlvs  ergo,vt  a nomine  exordium  ducamus,  Grecis/uJ?  dicitur,  fiue^jre  ^ Mvscv- 
^«v,quod  contrahere  fignificat,  que  eius  eft  a&io : fiue  a figura , v t plerique , & haud  s 
male  fortaffis,  arbitrantur,  quandoquidem  mufculum  referat  excoriatum.  Capute-  Jjmo  0 
nim  magna  mufculorum  pars  acutum  habet  j ventrem  autem  rotundum  5 longiffi-  1 
mamque  caudam  muris  inftar.  Eadem  nominis  ratione  Latinis  quoque  Lacertus  di- 
citur,ab  animalis fic  appellati fimilitudine:  vnde fa&um , vt  Lacertofus  vulgo  mufeu- 
lofum  denotet,&  eum, qui  carne  abundat.  Quanquam  reuera  omnibus  in  vniuer- 
fum  mufculis  ea  figura  tribui  haudquaquam  opportune  queat,  cum  alii  potius  rotun- 
di fint,vt  qui  fphinderes  dicuntur,alii  triangulares,  vt  Deltoides , humerum  eleuans, 
a A litera  G r aecorum  cognomen  nadus , alii  quadrilateri,vt  tertius  (capule  mufculus, 
Rhomboides,a  Geometraru figura  quatuor  lineis  comprehenfa,fic  appellatus.  Exifti-  vnde  mu/ 
marirn  ergo  primos  nominum  impofitores  , cum  Anatomie  ignari  eftent,  mufculos  culi  dica- 
vocafie  , quod  inter  (ecandum  tum  demum  horum  naturam  aduerterint,  cum  huius  tur  °f,m0 
forme mufculos deprehenderent  : reliquos  poftea,  qui  diligentiores  infectionibus  ^Ul°' 
aliis  idem  munus  competere  obferuarunt,etfi  forma  non  refponderet,  murare  tamen 
commune  nomen  , quod  iam  ab  omnibus  quafi  receptum  erat,  neutiquam  voluifte. 

Sic  (cimus  membranam  carnolam  dici, non  quod  reuera  carnofa  fit  in  homine,preci- 
pue  in  adulto  , fed  potius  quia  in  brutis  talis  videatur  , in  quibus  (e  exercebant  olim, 
qui  primi  hoc  nomen  excogitarunf.fimilitudinis  tamen  gratia, qu^  inter  hominum  & 
brutorum  carnofam  membranam  eft  , communisilla  voxp>oftmodum  retenta  fuit. 

Idem  in  pluribus  aliis  rebus  contigit, vt  primo  fcilicet  inventum  nomen, tametfi  haud 
itaaptunrfuerit  reliquis  etiam  quae  aliquam  adfinitatem  habuere, accedent. Sic  Geo- 
metria di6ta  eft  a dimenfione  terrar,quia  huius  occafione  primum  reperta  eft, etfi  pro- 
prie circa  magnitudinem  verfetur,  cuius  affeiftiones  perfequitur.  Sic  Medicina,  a 
medendo,  quantumvis  non  medeatur  tantum  aegris:  fed  edam  (anis,  quo  minus  in 
morbos  declinant, profpiciat.  Credibile  enim  eft,  primos  nobililfimae  artis  inuento- 
res,miferando  mortalium  fato  commotos,de  reftituendaamifla  fanitate  prius,  quam 
de  praefenticonferuanda,aut  tuenda  cogitafle.  Caeterum  mufeulorum  mentionem  Ari/lote- 
Ariftoteles  in  genuinis  operibusnullam  iniecit,vt  adeo  plerilque  ignorafle  videatur:  les  mujcu 
etfi  reuera  ab  Hippocrate  (e  multo  antiquiore  didicifte  poterat , qui  aliquoties  ipfo-  lorumtn- 
rum  in  fuis  (criptis  meminit, vt  2.de  fradturis,&  ahbi.-fed potiffimum  libro  de  arte , v-  Uoner/1 
bfiquaecunque,  inquit, partes  carnem  in  orbem  circumfitam  habent,quamMufeulu  1 ' 
vocant, hae  omnes  ventrem  obtinent.  Meminit  tamen  fepe  carnium  A riftoteles , per  carnes 
quas  indiftin&e  cognouifle  mufeulos,a  non  paucis  creditur.  Praecipuus  locus  eft  i.  de  vocat. 

N 3 part. 


102 


DEFI- 

NITIO. 

Motus 

duplex. 

Natura- 

lis. 

Anima-, 

lu. 


Mufcu- 
lus pars 
ejldtft- 
milarts. 
Quomo- 
do fimila 
ris  inter- 
dum dica 
tur. 


Adiuani  Spiceum  De  Hvmani 

part.animal.cap.p.in  quo  cum  occafionem  habeat  mentionem  de  his  aliquam  afiper- 
gcndi,  caro, inquit , circa  ofla  confidit , vinculis  modo  fibrarum  tenuibus  adhsrens, 
cuius  caufiaoflium genus habetur.Sic  etiam  Hippocrates  muficulos  carnes  vocat,  vt  4. 

aph.  16.  At  ille  fortalle  mufculorum  nomine  dignatus  non  eft,  led  generali  rantum 
carnium  appellatione.  Quanquam  Authorprcblematum  (quisquis  etiam  is  fit)  car- 
nium nomine  eorum  meminerit. 

Ca:terum  mufculus  a Galeno  definitur , 1.  de  mot.mufcul.fyyuw  x.ouurwas  vk  w!b’  o?- 
/alui.ln  qua  definitione  cum  aliqua  difficultas  fit,fciendum  eft,  duplicem  e fle  in  nobis 
motum,-  vnum, qui  a voluntate  & arbitrio  dependet ; alium, qui  citra  omnem  volunta- 
tem perficitunex  quibus  hic,  naturalis: ille, animalis  dicitur.  Naturalis  quidem , quod 
ijs  proprie  competat, quae  animae  naturalem  facultate,hoceft,  vegetatiuam  habent:<i- 
mmalis  vero,qma  folis  animalibus  incCi.Naturalis  ergo  ille  eft,qui  in  alimenti  attractio- 
ne,retentione, & expulfionefit,nec  folum  in  ventriculo  & inteftinis,fed in  toto  quoq,- 
corpore,omnibufq-,  eius  partibus  : Animalis  vero,  apprehenfio,&  ambulatio,f$cum  & 
vrinae  expulfio, attractio  item  aeris,  aut  detentio  voluntaria.  Naturalis  enim  a fiola  na- 
tura regitur,  nec  lifti  a nobis  aut  concitari  poteft,  quemadmodum  ciborum  attra&o- 
riam  ventriculi  vim , nemo  pro  fuo  arbitrio , aut  fiftere  poteft,  aut  impellere,fed  ipla 
pro  difpofitione  eius  fecundurmautprceter  naturam  fe  habente  peragitur. au- 
tem a vohmtate  animalis  totus  dependet, <Sc  modo  intermitti  poteft,modoperfici,quo 

pa6to  in  noftra  voluntate  eft , aut  apprehendere  aliquid  8c  capere, aut  idem  relinque- 
re , ambulare,aut  cofidere.  Hic  autem  etfi  animalibus  brutis  iuxta,ac  ratione  praeditis 
communis  fit, in  illis  tamen  fine  eledfiione  fit, in  his  cum  eledtione : in  illis  fpontaneus, 
in  his  voluntarius  dicitur.  Caeterum  cum  fpontaneum  voluntarius  perpetuo  pnrfiup- 
ponat,nec  citra  eum  reperiatur  vnquam,Galenusprofe£to  recte,  meafenrenria,mufi 
culum  definiuitjinftrumentum  efle  motus  couluj,fmc  fecundum  animi appetmm,cum 

non fiemper  opus  fit,  vt  cognitio  appetitioq-,  intelledtiua  ad  mouendum  partes  com- 
moueat,fed  etiam  cognitio  vel  appetitio  fenfitiua  fufliciat.  Ex  his  jam  concludimus, 
quicqnid  in  nojlro  corpore  ad  libitum  monetur , id  omne  per  mufculos , agi , ne^vllum  in  corpore  inuc- 
niri  mu (< culum, quin  voluntarium  motum  expedire pof  it.  Appellat  autem  'fycwov,  id  eft,  partem 
inftrumentalem, qua  voce  indicat, fub  quo  partium  genere  contineatur.Eft  enim  pars 
dilfimilaris  mufculus,  quae  ex  pluribus  limilaribus  componitur,  quaque  acftionem 
certam  ac  determinaram  edit, qua  fiane  duopropria  fiunt  omnium  organicarum  par- 
tium 7?x,u*ie^.Nonnunquam  tamen  & in  fimilarium  catalogum  referri  a dodtiflhnis 
videas.-fied  quatenus  ficilicetfimilares  partes  vocantur,qua  ad  vere  organicarum  con» 
ftrudtionem  veniunt,  ex  quorum  numero  fiunt  muficuli,  qui  ad  manus, pedis, capitis, 
imo  omnium  fere  organorum  conftitutionem  concurrunt. 

Quamquam  autem  Galenus  mufculi  definitionem  proponens , vt  partis  organica, 
eiufidem  etiam  a&ionem,  tanquam  finem, a quo  organis  forma  omnis  fiuperuemt , in- 
dicare videatur,  dum  motus inftrumentum  efleaflerif.motus  tamen  a6lio  mufculi 
proprie  haudquaquam  dici  poreft , fied  potius  effedtus  quidam  eft,&  vfius  adtionis  eo- 
rundem.Eft  autem  motus  partis  eius, cui  mufculus  inferitur nec  tamen  motus  ille  lo- 
calis femper  eft, fied  alterius  quoq-,  vfius  gratia  perficitur, vt  conftrictionis  alicuius  par- 
tis,ver« 


Corporis  Fabrica,  Lib.  IV. 


io- 


tis,verbigratia,veficae  & ani:autapertionis,vtlabiorum,deniq;  aliorum  vluum  ergo. 

Motus  aurem  localis  ad  omnes  differentias  locorum  fieri  poteft,  li  & partis  illius  ne- 
ceflitas  poflulet,&  mulculi  dati  fint  neceflarij,vnde  quaedam  furftim  & deorliim,  dex- 
trorlum  & finiftrorliim,  ante&retromouentur.  Defiinatus  enim  omnibus  motibus 
mulculus  eft,& plerumq-,  vni  vnus: interdum,  led  raro, duo,  vbi  validior  Icilicetvis 
requiritur,vtcubiti,tum  flexioni, tum  extenfioni.  __  ACTIO 

Propria  autem  muficuli  a ftio, contrario  efifitd  contrario  non  quae uis , veru  in  leiplum;  mupeuit 
nec  in  quamuisliii  partem,  led  ad  principium.  Hanc  contradtionem  neceflarioduo  propna. 
conlequuntur  •,  primo , vt  pars  illa,  cui  infertus  eft  mulculus,  moueatur,  & deinde, v t ad 
illam  partem,  vbi  mulculi  principium  eft, trahatur.  Id  autem  , quod  mouetur,non 
lemper  os  efl: , led  variae  lunt  partes  quibus  mulculi  dicati,  quemadmodum  poftea  in 
difterentijs  dicetur.  Fit  autem  contradfcio  haec  voluntarie  , lequiturque  fitum  fibra- 
rum 3 modo  redtum , modo  obliquum , modo  tranfuerliim , idque  ratione  corporis.  ^ ^ 

Ceterum , per  contradlionem  non  ipfum  tantum  contractionis  motum  qui  eft  adhuc  Jra_ 

in  fierirled  etiam  contradtionis  jam  fadbe  perleuerantiam  intelhgimus,cum  non  mi-  ftl0nem 
nus  tum  lliftinendo  partem  attradtam  , quam  dum  adhuc  le  contrahit  agar,  tametfi  melli- 
quielcere  omnino  videatur.  Motus  hic  diftinCtionis  gratia  Tonicus  dicitur, cum  ineode  gendum. 
perpetuo  tenore  ac  litu  partem  conferuet.Praetet  hanc  tamen  adlionem  & alia  mulcu-  ^ tw 
lis  tribuitur , quam  lecundariam  vocan^eftqueftiirefii.v^do.Cum  enim  mulculus  vnus 
contrahitur,  alter  qui  oppolitum  motum  peragit  relaxatur  : verbi  gratia,  dum  Se- 
dentes cubitum  contrahuntur , relaxantur  extendentes : & dum  hi  laxantur,  illi  con- 
trahuntur. At  enim,vt  modo  contradionisperleuerantia  non  minus  a<ftio,quarn  ipfa 
contradlio,  vocabatur:  ita  nunc  relaxationis  perleuerantia  non  minus  motus  mulculi, 
quam  relaxatio  erit,  vtlicin  vniuerlumquatuor  enumerari  queant  mufculorum  mo- 
tus,Contra<ftio,contra<fitionis  conleruatio,liue  tonicus  motus, Relaxatio,& relaxatio- 
nis perleuerantia. Has  Galenus  agnouit  lib.  i. de  mot.mulcul.cap.  S.  ii  fip  trunMovTzq, in- 
quit, i)  e^xT«voi'TTw,v)/u4?t9£poD7zt))ii  titci/mvoi yJcvssmv,  aut  enim  contrahuntur  mu  fictili,  aut  exten- 
duntur, aut  transferuntur, aut  tenfii manent.  V terque  autem  hic  motus,  modo  extremas,mo- 
do  medias  figuras  habet.E xtremas  voco, in  quibus  lum  me  cotrahuntur,  aut  relaxantur  FlZuri 
mulculi  : medias  cnntva,qux  ab  extremis  motibus  aequaliter  diftant.Ex  his  fequitur,ex- 
tremas  omnes  dolorificasefle,medias  iucundas:illas,diu  ferri  no  polle-, has,quam  diu- 
tiflimetillis  nos  vti  in  adiombus  corporis; his, in  otio  & quiete. Habet  autem  mediam 
figuram,  & totum  corpus,  & lingulae  Imuli  ter  partes.  Totius  corporis  mediam  figuram  de-  Me(i’a£~ 
fcribit  Hippocrates, lib.i.praenot.  eleganter, dum  ^grotum  a medico  deprehendi  vult,  cor. 

primo  inlatus  dextrum,autfiniftrum , (non  in  dorfum , aut  ventrem)  decumbentem,  potis. 
deindemanus  , collum,  & crura  modice  inflexa  habentem,  ac  tandem  totum  cor- 
pus flexibile  fitum.  Subiungit  , ita  enim  plurimi  ex  fanis  decumbunt  , quia  fci- 
licet  haec  figura  optime  toleratur  , Sc  citra  dolorem.  Medias  figuras  partium  fingit - Media  fi- 
larum  inuemes,  fi  fadta  extrema  articuli,  tum  flexione, tum  extenfione,  notauerislo-  gu™Par~ 
cum  inter  has  mediurn,membrumq‘,  ad  eum  poftea  reducas.  Hae  lingulae  diligenter  in 
omnibus  notanda:  & addilcendae  fiunt,  quod  neque  fradta  oflaconiungi,neq-,  luxata 
lellitui  in  fiuum  locum  poflint,  nifiquis  mediam  partis  illius  figuram  exadlenouerit. 

N otan- 


Tonicus. 


Quatuor 
mu f culo  ■ 
rumotus. 


104  Adriani  Spigelii  De  Hvmani 

Nota.  Notandum  autem  coronidis  loco  eft,  nonnullos  ede  mufculos, qui  femper  in  mediafi,- 
gura  fitum  fuum  obtinent , cuiufmodi  fiint  fphinbteres  didti , quorum  extrema:  in  di- 
latatione aut  contradfcione  fiunt.Sic  etiam  frontis  mufculi,  vt  poftea  dicetur,  in  media 
figura  perpetuo  (Itntjnifi  a nobis  contrahantur.  Quodfiquisiam  perfe£tam,&  omni- 
bus numeris  abfolutam  mufculi  definitionem  colligere  velit,  ex  didlis  facile  poterit, 
Mufculi  dicendo iMufculum  ejfe  partem  nojlri  corporis  organicam , dejlmatam  contractioni  voluntaria  ver - 
perfeBa  fns  fuum  principium, pro  motu  partis  cui  in feritur, & cuius  mufculus  ejfe  dicitur. 

definitio . 

C A P V T II. 

[it  mujcuh  tonjlrutfio , & quibus  ex  partibus  corrjlet. 


V m ergo  mufculi a£tio,  vtdidum  , voluntaria  fit  fuiipfius  verfus  principium 
contradtio, videndum  nunc  eft, quaenam  eius  fit  conftru&io  tam  concinna,  tam- 
queelegans , vt  adtioni  huic  tam  nobili  apte  fatisfaciat.  Id  vero  nos  haud  magno  ne- 
gotio conlequuturos  arbitramur,  fi  qua:  fint  eiuspartes,ex  quibus  conflatus  eft,  prius 
diligenter  exploratum  habuerimus.-deinde  , cui  ex  his  ipfis  adlio  proprie  competat, 
vel  accepta  referenda  fit, folerti  rationis  indagine  perferutemur.  Omne  enim  inftru- 
mentum  ita  difpofitum  efle  debet  , vt  finem  cui  deftinatum  eft , quam  aptillime  afle- 
quatur : non  tamen  omnes  ipfius  partes  proprie  ipfarn  concernunt,  fed  quaedam  funt, 
a quibus  immediate  fluit,quaedam  vfum  tantum  nonnullum  prarftant. 

Gaeterum  duplex  vulgo  traditur  partium  mufculi  diuifio,  quarum  alia  diffimila- 
r'um  eft, alia  fimilarium.  Dissimilarivm  tres  enumerantur, principium  fcili- 
cet  mufculi,  medium , &c  finis.  Principium , alas  caput  quoque  dicitur, feruata  fimilitudi- 
1 2S  muf  ne  cum  mure  exconiczxo:medium,venter  -.finis , cauda.  Graeci  hanc  etiam  vo- 

culi  par-  eant,  enervationem  , quafi  mufculus  ibi  in  nervum  definar.:  aliis.wwv  dicitur,  teuTendo. 
Eft  amemprincipium,\t  communiter  ab  omnibus  definitur,  prima  mufculi  pars,  quae 
ex  ligamento  olfis  & nervo  infimul  mixto  generatur,  vt  ex  vtroque  compofita,  inter 
vtrumqi  mediam  quandam  naturam  obtineat,&:  neruo  quidem  fit  durius,  ligamento 
autem  mollius  .Medium  vero, pars  tumida  mufculi  efle  dicit  ur,ex  carne  mufculofa  com- 
pofita,maiorem  eius  corporis  partem  coftituens.  F inis  tandem,  pars  nervea  «Scpelluci- 
da,in  quam  mufculus  terminatur.  Verum  quemadmodum, vt  dibtum  eft , nec  nomen 
mufculi  omnibus  fic  appellatis  apte  conuenit,  aliis  aliam  figuram  obtinentibus:  ita 
profebto  neque  haec  diuifio  fic  omnibus  tribui  poteft,  vt  commodebeneque  alfigna- 
ta  videatur, praeter  quam  quod  etiam  falfa  quamplurima  docet, vtmodooftendemus. 
t N onpotejl  omnibus  tribui  , cum  multi  fint, qui  toti  carnei,  & in  quibus  finis  tendinofus 
Quia  non  noneft,vt  funt  moventes  cutim  frontis, multique  laryngis,  item  ani  & veficae  mufculi 
omnibus  {phinbteres  , in  quibus  fecundum  fubftantiae  modum , principium  nec  a medio , nec 
potefl  tn-  niediuma  fine  diflert.Sunt  nonnulli  in  quibus  medium  tendinofum  eft,  vt  fecundum 
l'  parmaxillae  infenoris,digaftricum  di£tunr,6e  quartum  olfis  hyoidis,Coracohyoideu 

Quiafal-  appellatum  .Falfa  etiam  tradit, cum  principium  neque  in  omnibus  nervaceum  fit , vt  in 
/a  tradit,  carneis  enumeratis, & aliis  quamplurimis,  de  quibus  in  differentiis  mufculorum  di- 
cetur: 


Diuifio 

partium 

mufculi 

Ditfimi- 


tes. 

Princi- 

pium. 

Medium 

Pinu. 

Diuifio 

allata 

falfa. 


Corporis  Fabrica,  Lib.  IV. 


i©5 


cetur.neque  in  quibus  ncruum  mentitur,  cx  ligamento  ofllsneruoque  compofitum 
eft.cum  nec  ligamentum,nec  neruus  ad  ipfum  accedat.  Non  ligamentum,  quod  oppido 
quam  multi  fint  mufculi  ,qui  non  ab  oflibus  originem  ducunt, (ed  a membranis, a car- 
tilaginibus,a tendinibus, vt  oftendetur  in  fequentibus.  Quin  & ij  ipfi  qui  principium 
fuum  ab  ofle  aliquo  habent , a ligamento  tamen  funt  alieniilimi , vt  tres  illi  natium  fe- 
mur extendentes  , Glutei  nuncupati. Non  etiam  nerim  efle  poteft , quod  multi  fint , ad 
quos  neruus  nec  accedit  quidem,quemadmodum  poftea  ex  inferioribus  clarum  erit 
ac  manifeftum. Si  ergo, neque  accedunt,neque  attingunt  mufculos,  qui  ergo  dicipof- 
funt  ipforum  capitis  materiam  efle , & principium  generationis.  Quod  ii  vero  acce- 
dant etiam,  quam  multi  funt,  quorum  fuperficiem  tantum  lambunt,  non  vero  etiam 
in  interiora  penetrant  ?Et  vt  ner  uos  etiam  in  nonnullis  fefe  iniinuare  largiamur  in  in- 
tima, vel  in  medium  implantantur , & iic  caput  ne  attingunt  quidem : vel , ii  caput  et- 
iam ingrediantur,vique  adeo  parui  funt,vt  ne  cogitatione  quidem  a prudenti  &z  fame 
mentis  homine  compraehendi  poifit, quomodo  tam  exilis  neruus , tam  magnum  cor- 
pus,vt  caput  nonnunquam elfe  folet , formare  Sc  conftituere  potueric.  Quamobrem 
jam  redte  concludere  videmur , principium  hoc  pabto  determinatum  non  bene  eiTe, 
icum  neque  omnibus  mufculis  neruaceum  caput  competat,  neque  quibus  forte  conti- 
git,exneruo  &c  ligamento  confletur.  Sed  necmedium  bene  definitum  efl.  nam  in  ijs,  qui  toti 
carnei  iiint,non  differ  et  a principio , aut  fine.  Adde, quod  in  dibtis  bigaftricis  medium 
non  carneum  litfled  tendinem  habeat.  Finis  etiam  male diflinclus  e/?, qui  neque  in  omni- 
bus neruaceus  efl , vt  in  fphin<5tere,&  carneis.-neque  in  quibus  neruofiis  eft , vcolten- 
deipusiam  ftatim,  a principio  diuerfam  naturam  obtinet.  Vnde  patet,  quam  male 
finis  a Graecis  ibnvivputns  dicatur,  cum  neruaceus  omnibus  non  liti  & ab  aliis  inepte 
Ttv«v,fiue  Tendo  fpeciali  nomine, cum  aprincipio  non  fit  diftintf  us  in  fubftantia.  Er- 
ronea ergo,  &fal(a  efl: , haec  mufculi  in  partes  diflimilares  hoc  modo  acceptas  di- 
uifioiferuari  tamen  poteft,  quatenus  quibufdam  mufculis  ex  aliqua  parte  conuemt, 
in  quibus  fcilicet  tres  hae partes  diftinbhe  funt  , etfiprofebto  materia  & fubftantia 
aliafit,  quam  ftatuta  eftab  ipfis.  Vfui  etiam  efle  poteft  ad  faciliorem  do£fcnnam_,, 
cum  principium  femper  fit  in  parte  , ad  quam  inouetur  altera  mota  .-finis  autem., 
in  illa  , quaemouetur  : medium,  inter  vtramque  interiedtum.  Praeterea  dicen- 
dum nobis  faepe  erit , contra&ionem  fieri  verfus  principium  : in  principio  , aut 
medio  neruum  inferi,  aliaque  in  quibus  has  partes  diftindtas  proprijs  appellationi- 
bus effe  oportet.  Non  tamen  has  partes  fecundum  fubftantiam  definire  licebit, 
quaedifferentillima  eft  pluribus,  nec  vniformis  femper  in  principio1,  medio,  aut  fine 
omnibus  : fed  iuxta-vfum  potius  determinare  decet,  qui  omnibus  & femper  fimilis 
eft, dicendo  : Principium  e fle  illam  partem  mufculi , quae  inferta  eft  parti,  ad  quam., 
fiteontradtio.  Pinem  efle  illam  , quae  parti  quaemouetur  : Medium  autem  , quic- 
quid  principio  & fini  interiacet.  Atque  haec  de  partibus  mufculi  diflimilari- 
bus. 

Similare  s ,quae  ad  mufculi  conftruttionem  concurrunt, feptem  funt  numero 
Vena  fcilicet , Arteria , Neruus,  Caro, Tendo, Membrana,&  Pinguedo.  Ex  his  quae- 
dam funt , quae  mufculo  cum  alijs  noftri  corporis  partibus  communes  funt  ; quaedam, 

O quae 


Princi- 
piU  mttf- 
culi  mule 
definit  ii, 


M ■ dium 
mufculi 
male  de- 
finitum. 
Vinuma  - 
le  definii. 

t Vtfi , 

Thutfii 
tamen 
hac  reti- 
nenda. 

i. 

z. 


Ver  a par- 
titi dijji- 
milartii 
mujcuii 
difiinclio. 
P-iroes  li- 
mi lares 
m jlculi. 


jo6 


AbrxAni  Spicee  ir  De  Hvmani 


Tendo. 


Similaris, 

Simplex. 


Sui  gene- 
ris. 

Per  muf- 
culi  cor- 
pus dtf- 
fufus. 
Unitus 
' vel  diui- 
fus. 

Carne  Jli- 
patus. 
Dtffufus 
fecundum 
mujculi 
longitu- 
dinem. 

1. 

2. 


Modus 

exoarr.d- 

dimuf- 

culum. 

Contra- 

fdioni 

maxime' 

aptus. 


qua:  propria:. Gw/wwweifunt  quinque,Vena?,Arteria:,Nerui,Membrana,&  Pinguedo.’ 
r>opri<e,de  quibusprimo  dicemus, duae, Tendo, & Caro. 

Tendinem  vocamus , partem  fwiilarem , fmiplicem  , & fui  generis , per  totum  muf- 
culi corpus , fecundum  longitudinem  eius  diffufam , qua  modo  vnita , modo  diuifa  ejl  carneque  fi- 
p it  a. & cum  contraClioni  maxime  accommodata fit,  ad  arbitrium  nojlrum  contracta , partem  cui  in- 
Jeritur,  vna  monet.  Voco  fimilarem  partem  , vt  genus  aftignem : led  addoJimplicem,\t 
diftinguamab  illis fimilaribus  , quae  fimplices  non  fiint,  fedcompofitae,  quemad- 
modum diximus  mufculum  quoque  fimilarem  dici , etfi  reuera  pars  fit  organica  &r 
ex  pluribus  compofita.  Eft  autem  , neque  neruus,  neque  ligamentum  , neque  ex 
vtroque  mixtus,  quod  alii  voluerunt,  vtoftenCumifedfuigenerispars,  qua?  ligamento 
mollior  , neruo  durior  eft.  Addo , per  totum  mufcult  corpus  diffufa  vt  denotem  nul- 
lam mufculi  partem  efte  , in  qua  tendo  non  reperiatur : etfi  rcperiamusfiepe  partes 
vbi  caro  non  fit , vt  fere  Iemper  efte  folent , in  quibus  tendo  vnitus  eft.  Nec  enim  fic 
diffiiftis  per  mufculum  ftrb  eadem  femper  forma  & modo  appare  t:  (e  d quandoque  vni- 
tus edi  , interdum  v ero  diuifus.  Vnitus  eft  fepe  in  principio  i fepiflirneinfine;non— 
nunquam  etiam  in  ventre,  ledrarillime,  vt  in  didtis  digaftricis..  Diuifus  contra  fe- 
piftime,  imo  iemper  in  medio  , fiadigaftricis  dilcedas:  raro  in  principio*  rariftime 
in  fine.  Verum  vbi  diuifus  eft,  iemper  carne fiipatur , quo  autem  modo,  dicetur  poft- 
ea  , cum  de  carne  fermonem  inftituemus.  Dicitur  autem diffufi^  efte  fecundum’ 
totam  mufculi  longitudinem  , quibusverbis  triadocenrur.  Primo,  tendinem  duci  re<5fca 
iuxtalongitudinem muiculi,  non  oblique, neque tranfuerfim.  Deinde , efte fimpli- 
cem  hunc  dudlum , quia  fi  fecundum  longitudinem  tantum  ducitur , erunt  tantum  fi- 
brae rediae  in  mufculo , non  retftae  traniuerfis  , autobliquis  intermixtae,  vt  in  membra- 
nis, &im  venis  fieri  folet.  Nec  eft  quod  aliquis  obiiciat,  fibras  ( qua?  nihil  aliud  fiint,-, 
quam  diuifus  tendo)nonnunquam  obliquasdici,  & traniuerias,  vti  accidit  in  muf- 
culis abdominis,  a quibus  propterea  obliqui  afcendentes  , & delcendentes  , itemi 
tranluerfi  vocantur.  Id  enim  nominis  ipfis  impolitum  eft , non  ratione  dudlusin  cor- 
pore muiculi:  led  ratione  litus  muiculi  in  corpore  , qui  obliquus,  auttranfiierfus  eft». 
Tandem  , id  etiam  illa  verba  edocent,  tendinemnon  tantum  in  fine  efte, vtplaerique 
Galeni  afteclae  tradunt,  led  etiam  in  principio  , & medio,  quod  etfi  rationibus  con- 
firmari poteratpluribus  , probare  tamen  latius  vna  duximus  experientia, qutecla- 
riftima  obfcurorum  eft  Magiftra  , fidehllima  ignotorum  dodtrix , certiftima  dubita- 
tionum folutrix.Sume  enim  fi  adhuc  ambigis, mufculum,eumque  a carnibus  libera,  & 
infpice,  an  non  principium  medio , & medium  fini  cohareat,  imo  continuum  fit? 
Liberabis  autem  facile,  fi  in  aqua  per  plures  dies  maceraueris  , autin  eadem  abun- 
de decoxeris.  Ciim  vero  in  aliis  atque  aliis  tendo  magis  appareat ,.  craftiorque 
fit  , accommodatiftimus  ad  hoc  negotium  mulculus  erit , fupernus  ille  inpedtore, 
aut  cruribus  gallorum  Indicorum,in  quo  exadte , quod  defideras , confpicies.  Sub- 
iungitur  in  definitione  , contractioni  maxime  e(fe  aptum  ?-  Apriftimc  / Inftrumen- 
tum  enim  accommodatum  efte  debet,  ad  efficiendum  fuama&ionem,  bene,  expe- 
dite , iucunde.  Vt  id  fiat  eo  conlpirare  debent  omnia , quae  ad  eius  conftitutionem 
& fabricam  faciunt, fubftanria,  temperies , temperiem  confequentia,  Sc  tandem  ma- 
teria* 


Corporis  Fabrica,  L i b f V.  107 

*teria.  Subjlantia  tendi  niseft  fui  generis , neruo  non.valde  dilfimilis , qui  &:  ipfe  in  fe  Subftcm- 
contrahitur,  vt  patet  in  neruorum  praecifionibus.  Temperies  eft  frigida  Sc  modice  fic-  tiatendi- 
ca,  id  quod  tum  conftitutio  ipfius  excarnis , tum  venarum  & arteriarum  inopia  often- 
-dit.  Temperiem  fequentiafvmt  , mediocritasinter  mollitiem  & duritiem  , vt  neque  rtesp 
propter  illam  flaccidus  fit  nimis , neque  propter  hanc , inflexilis.  Materia,  autem, eft  (e-  Temperie 
men , quod  omnibus  partibus  generationis  principium  eft,  quaecunque  fpermaticx  conjeque. 

dicuntur.  Materia 

Quam  vero  aptus  propter  ea  fit  ad  contra&ion  em  , hinc  paret  abunde  , quod  A u 
principio  mufculi  ptefcifo  , protinus  ad  finem  fe  contrahat fine  vero  , mox 
ad  principium  ; at  medio , ad  vtrumque.  Imo,  fi  aquae  inficiatur,  confeftim to- 
tus in  fe  contrahi  videbitur  , quemadmodum  etiam  in  fradturis  id  obieruatur  , vbi 
fubito  in  fe  mufculi  coeunt  , cuius  gratia  in  refbkutione  extenfiofem per  maxime 
neceflaria  eft  , & difficilis.  Vltimis. tandem  verbis  docetur,  tum  aftio  tendinis, 
nempe  contractio  , tum  adtionis  vfus , partis  fcilicet cui  inferitur  commotw.ficcqne  infinua- 
■■  tur  leuiter , tendinem  efle  partem  illam  quae  primas  in  mufculo  tenet,&  cui  adtio  tri-  pars pro- 
buenda  eft, quae  per  ipfum  in  mufculo  immediate  perficitur.  Id  fi  demonftratione  in-  batur  #• 

< digeat,  fatis  oftendetur ex  eo,quod  diximus, ad contradtionem  vnamex  cteteris  muf-  *• 

euli  partibus  maxime  accommodatam  efleiat  inter  ceteras  methodos, quibus  inuefti- 
gamus  praecipuas  alicuius  organi  partes,haec  etiam,&  quidem  praecipua  eft,  qua:  tum 
ex  fabrica  deftimitur,  tum  aptitiidine  ad  obeundum  munus,  cum  neque  finem  Natu- 
ra vnquam  velitfinemediis,neque  media  fine  fine.  Quin  imo,  teudines  quoque  cer- 
nere eft  robuftioresaut  debiliores  efle  in  mufculis,proura£tio  validior  imbecilliorve 
requiritur.quae  res  certeclariffime  docet,tendinem  motus  gratiaimprimis  fadtum  efi- 
(c.  Hinc  redti  abdominis  mufculi,  cum,  vti  ofteiidemus,  totam  fere  fuperiotem  cor- 
poris partem  fledere  debeant , tendineis  interfedionibus  firmate  fimt,  vt  robur  ipfis 
afpergeretur , qui  ob  longitudinem  alias  tanto  oneri  fledendo  non  erant.Sic  deltoi- 
des  humerum  attollens  mufculus,fic  femur  extendentes  Glutei, craffiffimas  fibras  ob- 
tinenr,quod ille  quidem,totiixsbrachii:hi  vero, vniuerfi:  cruris  motuifinrdicatf  lida- 
nifeftilfime  autem  hoc, quod  dicimus,  in  pennatoru  quorundam  cruribus  videre  efti 
quorum  tendines  per  interualla  cartilagineos  fieri  cernas,  quod  firmamentoindigua 
ere,vtqitenodu  dormientis  rotam  molem  fiuftineredebeant.Etin  his  continuitatem 
etiam  tendinis,  melius  quam  in  vilis  aliis  mufculis  videre  licebit, quod  duriflimte  ac 
cralfilfimae  fint  fibteinecfaeiledum  caro  feparatur , laedantur  diuellanturue.  A cce-  's- 

dit , quod  fimilis  pars  in  nullo  organo  occurrar : & quod  motus  mufculi  imminuatur  4* 

aut  tollatur , pro  tendinis  difledione.Seca  enim  tendinis  parte  per  tranfuerfiim , mox 
imminute  mufculutn  mouernfeca  integrum , omnem  mufculi  motum  tofli  aduertes: 
armeifa  carne  fecundum  longitudinem  citra  tendinis  noxam , motus  detrimentum 
haud  vllmn  perfentier.  Tendo  ergo  pracipua  mufculi  pars  eft,  per  quam  contraftio  Tendo  cur 
perficitur,  Tendoautem hic , modo vnitus effmodo diuifus.  Diuifus quidem, vtaptior fit  modo  u- 
adfui contradHonem  c vniius  vero , vt  accommodatus  ad  partis  rradtionem.  Non 
enim  tantum  in  fe  contrahi  debebar,  fed  etianrcontradrone  fuafimul  partem  cui  in-  / UUj  ,u 
ieritur^noiieire,  VcconcralieretfeT  diuifio  eius  e r a t n e c efla ria  ? v r rutra e ret' p artem 
• O % vna. 


0 


®uot;  odo 

aarofibro- 

japr&it- 

pua  mttf- 

culiftrs 

dicatur. 

NOT/. 


CARC. 


t?ucttuor 
c.  rntum 
genera. 
i. 


4 


jgS  Adriani  Spigelii  De^Hvmans 

vna,  vmtio. Quare  omnes  quidem  mufculi  diuifum  alicubi  habent  tendinem,nonta" 
men  omnes  vnitum,quiain  omnibus  contra&ione  opus  ed, non  in  omnibus  valida 
attradhone.Vnitus  ergo  ed  in  illis,in  quibus  magna  moles, magnumque  os  appenfum 
ad commouendum.  Ad  contra&ionem  autem  diuifio  erat  proptereanecefiaria, quia 
tendo,qui  duius  eft  fua  natura,  ne  facile  rumpatur  aboffis,  quod  appenditur,  pon- 
dere, diuifusht  mollior,  quemadmodum  filum  aeneum  tenue,  flexile  eft-,  craflum,in- 
dexile.  A d tendonem  aurem  vnio  requirebatur , quia  fic  tendo  durior  fit : durities 
aurem  neceflariaeft , ne  cedar  ponderi  trahendi  odis.  Sic  animalia  bruta  & homines 
quibus  duriores  funt  tendines,  fortiores  funt-,  fic  Viri,  mulieribus-,  fic  adulti, infanti- 
bus robore  praedant.  Non  tamen  proprerea  tantum  vniti  funt,  fed  etiam  ne  mufculi 
inprincipio  & fine  comprimantur,  nev  e articulorum  circa  quos  fere  tendines  infe- 
runtur,fic  carnei  manerent  mufculi, motus  impediretur.  Nam  fi  copiofa  caro  mufcu- 
lorum  finem  conditueret,  &crada  foret,  mole  profedto  nimia  onerarentur  articuli 
& ficcircumfepirentur  , vt  necfletfti,  nec  extendi  podent:  fin  pauca  caro  & tenuis 
edet  quae  finem  largiretur  mufculis  , aut  ponderi  olfis  mouendi  cederet  , autcerte 
rumperetur.  Ex  bispatet,  nondifcedereanoftrafententia, qui  ftatuunt, carnem  fi- 
brofam  pracipuam  mufculi  partem  ede. In  verbis  enim  tantum  leve  eft  dididium,cum 
illi  carnem  fibrofam  nos  potius  fibras  carnofas , hoc  eft,tendinem  diuifum  carne  fti- 
patum  primariam  partem  vocare  velimus.  Nec  diuerfi  a nobis  funt, dum  ipfi  tendi- 
nem, nos  finem  tendineum, non  a£fionis,fed  melioris  tantum  gratia  conditum,  affir- 
manr,quandoquidem  8c  nos  dicimus, tendinem  in  fine  vnitum,ad  ponderoforum  ofi- 
fiumeleuationesfadhim  ede.  C&terum, quoniam  Tendinis  vox  ambigua  eft,&  fic  mo- 
do pro  vnito  ,modo  diuifo  fumitur,  quoties  podea  in  hidoria  mufculorum  Tendinis 
mentionem  fa£turi  fumus, femper  vnitum  intelligemus,cum  ita  fere  apud  omnes  Au- 
thores  vfus  ferat,  neque  aliud  vocabulum,  quo  exprimamus,  commode  muematur, 
quod  hoc  loco  monuifie  voluimus. 

Caro  altera  mufculi  pars  ed,  vfqueadeonecefiaria,  vt  nullus  omnino  fit,  qui 
carne  dedituatur , proptereaque  caro  cum  mufculo  apud  Hippocratem , vt  4.aphor. 
i6.firpiifime  confundatur.  Non  tamen  in  omnibus  mufculi  partibus  ed,  fed  tantum 
vbi  tendo  diuiditur,qucm  dipat  caro, & infarcit.  Id  vt  intelligatur  facilius, quomodo 
fiat,  exemplum  elegans  affert  Vefaliusfifcellae,  perquam  plures  crebnorefqueiunci 
porre£ti,quos  circa  lac  affufum  in  cafeum  concreuerit.  luncis  refpondent  fibrae  ten- 
dinear,ia6ti  fanguis-,cafeo  caro,  qua  ex  fanguine  coadfo  a calore  concrefcit.  Ex  quo 
fic,vr  peculiare  carnis  genus  fit  mufculofa,&  quidem  perfetdidimum,  cum  pro  diuer- 
fitate  infar&ionis  quadruplex  vulgo  enumeretur  carnium  fpecies.  Prma  ed,in  qua 
vnico  & fimpliciordine,iuxtafcilicetlongitudinem,fibrisaccedit,&  circumponitur, 
qualis  ed  mufculorum.  Altera  , in  qua  duplici  ordine,  fecundum  longitudinem  & 
tranfuerfim , quemadmodum  in  ventriculo,  inteftinis,&  aliis.  Tertia,  in  qua  nullo 
ordine, vafis,arteriisfcilicet  & venis,  accrefcir,  mollis  & rara , qualis  ed  glandularum. 
Ouarta  denique , in  quafanguiseffufus  circa  venas  nulla  ferie  difpofitas,  concrefcit 
podea, & ed  vilcerum  caro,vnde  & ab  Erafidrato  7mpty^o/uci , quan  , fangui- 

bis  affufio , a Galeno  autem  fimilaris  & fimplex  caro , ab  Ariftoteie  i.  de  part.animaL 

i .'sr&~ 


Corporis  Fabrica,  Lid.  IV.  109 

1,'rstsyivfjLtt  dicitur,cum  inqifit:>(ScS«^p />  vJbeTts  /ai)?  , r #&.«  <r^arj/v«  w?  Tid  'f&f 

6®v pucn®?  £ eH/ucLT®*  c$  'WCJ^gu/wtTO <£jv.  hoc  eft,  fi  latine  vertas , proinde  quafi  fex  aquae 
profluentis, ca?teravifcera,velutiprofufionesfanguinis per  venas  fluentis  confidunt. 

Carnis  ergo  vfus  eft,  diuiios  tendines  infercire.  Inferciri  autem  neceflario  debebant, 
vt,quia  tenues  funt,a  molli  carne  robur  acquirerent, atque  inuicem  diftindti  teneren- 
tur,nec  in  Ce  conciderent.  Quin  vt  in  aeftu  caro  vmbraculo  foret,  & humiditate  fua 
exficcatio  prohibereturdn  algoribus  autem  tegumento,  tk  caliditate  impedirer,  ne  e- 
morirentur. 

Ex  communibus  prima  pars  Nervvs  eft,  qui  plerifque  omnibus  mufculis  ineft,  Nervys. 
adeo  vt  pauciflimi  fint  qui  ipfo  careant, quemadmodum  dicetur. Quibus  autem  datus 
eft,  iis  aut  in  principium  mufculi  inferitur,  veluti  maxima  mufculorum  parti,  aut  in  Infertu. 
medium.  In  finem  nullus  vnquam,tefte  Galeno,nifi  in  longiflimis,in  quibus  ex  adia- 
centibus  partibus  accedit,  femper  tamen  principio  fimul  tranfinittitur,  & verfus  fi- 
nem, nunquam  verfus  principium  implantatur.  Infertio  autem  vel  fuperficialis  eft,  vt 
membranam  tantum  attingat,  velprofunda,  vt  in  intimas  vfque  partes  (e  penetret. 

Finditur  autem  in  mufculum, non  perinde  ac  ftamen:  fed  vt  planta:  radix, aut  vena  ali-  Dijlribu - 
qua , quae  in  minimos  fixrculos  diuaricatur : ita  neruus  in  minimas  fibellas  abfumitur.  tw- 
Quin  fi  profunda  petat,nudus  etiam  perpetuo  incedit , neque  vnquam  carne  cindtus 
aut  incruftatuseft.quemadmodu  tendinis  fibrae.  Id  vero  diligenter  notandum,muf- 
culis  non  inferi  in  parte  externa,  fed  interna, quae  ofla  refpicit , quod  tutelae  gratia  Na- 
turafecifle  videtur,  vtin  profundioribus  femper  partibus  incedens,externisiniuriis 
minus  e flet  obnoxius,cum  nec  ab  aere,nec  aliis  incidentibus,tam  facile  laedi  queat. 

Eadem  ratione  Vena  & A r t e r i A fpargitur.Semper  enim, aut  principium, aut  Vena. 
medium  ingreditur,finem  nunqnam,nifi  111  longiflimis, quibus  a vicinis  ramus  trans-  A r t e- 
mittitur.  Nunquam  tamen  fuperficiales  funt,fed  femper  ad  interna  penetrant, praefer-  KlA‘ 
tim  Venae  ,quibusetiam  hoc  peculiare  eft,vt  communi  fua  tunica, quam  habent  dum 
extra  mufculos  incedunt,  careant,ficquefimphcifiimaefunt. 

M embrAnam  etiam  omnis  mufculushabet,  qua  foris  tegitur.  Tegitur  autem.  Membra 
mm  vt  ab  aliis  feparetur,tum  vtab  externis  iniunis  defendatur.  n a. 

Pingved  o tandem  in  quibufdam  adnafeitur , quam  cum  negare  vellent  non- 
nulli,turpiter  admodum  fe  dederunt , quod  vel  ex  boum  ma&atorum  carnibus  id  di- 
dicifle  poterant , Sc  nemo  tam  in  difle&ionibus  fit  rudis, quin  viderit  mulierum  qua- 
rundam fecundum glutaeum,feu femur  extendentium  mufculum  quandoq,  itacom- 
mifceri  pinguedine , vt  ambiguum  relinquatur,  huic  caro,  an  illa  carni  adnata,  vel  in- 
tertexta fit. 

Ex  his  iam  didlis  tandem  concludimus, mufculum  vere  motus  voluntarii  organum  ^ artium 
dici.  Cum  autem  in  omni  organo  quatuor  requirantur partium genera , vt  Galenus  tradidit  1. 
de  vfupart.cap.8.quarum/>WB«7«iliudeft,a  quo  primo  adtio  proficifcitur,&cuiprin-  organo 
cipatus  debe tnvMterum, fine  quo  adtio  perfici  non  po ted  tertium,  quod  meliorem  red-  genera. 
dit,&  iuvat -.quartum  denique, quod  conferuat. Primi  generis  erit  Tendo,  modo  quidem  Primum 
vnitus,mo  do  diuifus,qui  fe,&fecum  totum  mufculum  ac  partem  cui  inferitur, contra- 
hit.  Secundi, Nervm, fine  quo  adtio  fieri  non  poteft , cum  facultatem  motricem  a cere-  ^JrtU. 

O 3 „ bro  be- 


TresclaJ- 
fes  mnj- 
culorurn. 

Loci  ex. 
quib.  dif- 
ferenti* 
defumtt- 
lur. 

Differen 
tiae  muf- 
culorum 
prinix 
cladis. 

A fubfian 
tia. 

A figura. 


h magni- 
tudine», 


iro  Abriani  Spigelii  De  Hvmani 

bro  beneficio fpiritus animalis aduehat.  Tertij,  C<m>eft,quae  juuatcontraiffionem.. 
Quarti  tandem  generis3r£%#rf.F£Wtf  enimjnutriunt;.drrm<e,vitam infundunt', Membra- 
tu> tegunt, ac  defendunt  yPiBgK&fo,  humedtat,  & ne  exficceturinnimijs  motibus  m\if- 
culus,prohibet.In  omni  autem  motu , Mufculus  motant  peragit.  Ner  uus  facultatem  aduehit, 
Cerebrum  autem  tranfmittit . 

C A P V T II  I. 

Hntimerantw  amnesmufculorum  differentice,qu<e  alicuius 
funt  momenti . 

MVscvlorvm:  complures  funt  differentia? , non  tamen  omnes  eiuldemme- 
menu.Quamobrem  potiores  tantum  in  medium  afferamus, &r  quae  ad  explican- 
damhiftoriam  vniuerfam  aliquod  pondus  haberevidentur.  Sed  cum  immenlus  ho- 
rum fit  numerus, ne  line  methodo  ac  ordine  quidquam  agamus, in  tres  clades  vmuer- 
femulcularum  difcrimina  dilpelcemus,adeo \tpnma  contineat  eas  differentias,quae  a 
toto  mnfculi  corpore  petita?  funtialtera,ezs  qua;  a dillimilaribu^partibus, principio  in- 
quam, medio,  ac  fine  ducuntun-mtw  denique,quaeafeptemfimilaribus,tendine,car- 
nejneruo,vena,arteria,pmguedine,&  membrana  defumuntur.Lociautem,ac  fontes, 
ecquibus  hauriemus,  quinque  praecipue  eruntffubftantialcilicet,  figura,  magnitudo, 
numerus, & litus. 

Ergo  in prima claffe,  qua:  tot  vm  Mvscvrr  corpvs  reficiunt,/!  fubjlanttam  confi- 
deres , alij  quidem  carnei  erunt,  quemadmodum  funt  planique  linguse  Sc  laryngis 
mulculi  ,item  illi,qui  fronti  .cutis  mouenda?  dicuntur  deftinati : alij  verd , partim  car- 
nei,partim  tendinei, vtpalmarisinmanu,&  fledfentes  digitos ; alij  exterius  carnei,m- 
trinfecus  neruofi,vt  temporales.-alij  forisneruofi, intus  carnei  , vt  extendens  cubitum 
primus.Siyigimuwlpedtes,  multiplex  erit  differentia.  Quidam  enim  figuram  triangu- 
larem habent, & eam  tequilateramdiue  quae  fimilis  eft  literae  A Graecorum  maiufe  ulaej 
quemadmodum  Eleuator  humetiyqui  &:propterea  Deltordesdidtus,  adduCtor  item 
Icapula:  ferratus-, aut  fcalenam,vt  obliqui  defeendentes.  Alij  quadrilateram  , & qui- 
dem quadrati,  vt  primus  radij  pronator-,  aut  altera  parte  longioris,  vtprimus  tibiam 
extendens,aut  rhombi, vtlcapuJte, tertius  abducens;  aut  trapezq,  vt  detrahens  buccas 
lub  collo  latitans  , /u.vaSic  Galeno  drClus.  Alij  pentagonam  figuram  fortiti 

fiint,vt  adducens  humerum, Pedtorahs  appellatus.  Alij  rotundam  exprimunt,vt Dia- 
phragma. Alij,  non  figurasiMathematicorum,'ied  aliarum  rerum  referunt,&  vel  Na- 
turalium,vtpilciculos,  quemadmodum  Biceps,  quem&  Italipropterea  Pifcetto  ap- 
pellant ; vel  mures  ,excorricatos,vt  magna  pars  mulculorum  tendentium  in  tendinem 
vnitum  8c  oblongumivel  Artificialium  forma&semulantur , vt  annulos’,  quemadmo- 
dum Iphincteres  velieae , &ani,  vnde  hicaG^rmanisquaqrte  i»  gall  inis  annutus  dici 
c o n liicu  1 1 . Magnttudo  quoqme  varia  eff.  Maximus  ©mniumeft  primus  thoracem  exten- 
dentium,quandoquidem  a fine  oiCs  facri, ad  primamthoracis  vertebram,  in  quibufi- 
dam  etiam  ad  occiput  vfq',akendat:minimus, internus  aurisicrafiifiimus,  Hedtentium 
femur  tertius, Triceps.  Caneri  in  horum  medio  confidunt,  & maioribus  aut  minori- 
bus propius  accedunt.  Siquisitamein  hi^diiHngtrcndiseuoofijQr  effe  voluerit, mma- 

gnos, 


III 


Corporis  Fabrica,  Lib.  XV* 

gpos,medios,  Sc  minimos  diuidat,  & fingulas  claftes  iterum  difpefcat  in  tres  ordines, 
maximorum,  mediorum,  & minimorum  in  fingulis.  Sic  Maximi  minimorum  erunt, 
qui  minimum  digitum  tequant:  Medijerunt,quales  funt  plaerique  laryngis  : Minimi, 
vt  auris  internas  mufculi,autqui  vnguem  digiti  ex^quant,N«wfm,fiquidem  omnium  A nume- 
mufculorum fpedetur , amobispofteaexplicabitur  (ub finem,  vtcunque autem ipfe  ro- 
conftans  fere  fitacinuariabilis  ,,  quopadofapientifiima  noilri  corporis  Parens  libi 
perpetuo confentit&  mutari nefciaeft , vtqute  vbique  perfectionis  fummum  fafti- 
giumaflecuta  , propter  quod  mutationis  indiga,  non  eit : inter  authores  tamen  maxi- 
ma de  mufculorum  numero  diflenfio  oritur,  ob  difficultatem  qua;  hic  occurrit  in  fe- 
cando,.  cum  &c  Galenus  iam  olimconqueftus  fit, natura  ita  inter  fe  coaluiife  plsrofq-,, 
vt  videantur  vnus  effe,  Sc  cum  vnus  aliquis  in  multos  definat  tendines,  jam  non  vnus 
amplius  folus  efievideatui^fed  quot  funt  te.ndmes.Si  quis  vero  de  fingularum  partium 
mouendarum  mufculisfermonemfaeiatqam  quidem  eadem  occurrit  difficultas  : id 
tamen  certum  eft',alias  alijs  plurespaucioresve  habere..  Casterum  de  hac  re  loquendi 
v.berior  nobis  occafio  dabitur  fequenti  mox  capite  , in  quo  conabimur  quantum  in 
nobis  eft',  huic  difficultati  remedium  aliquod  inuenire.  Circa  Situm  tot  funt  differen-  ^ fitu- 
tiie,quot  locorum  difcrimina, Alij  enim  ante,alij  retro:alij,ad  dextram,  alij  ad finiftra; 
alij  fiipra,  alij  infra  jacent.  Sunt  etiam  alij  in  luperficie  corporis, alij  in  intimioribus 
partibus  Sc profundis  : alij  extra  corpus,  alij  in  corpore-,  extra,  vt  abdominis  muf- 
culf  appellati : intra  vt  iliaci  interni,  didi. . Alij  fecundum  longitudinem  lo- 

cantur,vt  biceps  cubitum  dedens:  alij  oblique  feruntur,  vt  radij  pronator  fecundus: 
alij  tranfiierfum  fibifitum  vendicanr,vtpronator  radij  quadratus.  Et  h i , vel  ratione 
corporis  totius,quemadmodummufculi  abdominis  redi,  obliqui  , & tranfuerfi;  vel 
partis  tantum  alicuius,vt  enumeratu, 

QiueaDiss  imi  lari  bvs  parti  bvs  petuntur,  maiorismomenti  funt,  Sc 
ad  explicandam  mufculorum  naturam  plus  faciunt.Primum  ergorecenfeamusqute 
ac  api  t e deflununtuiv,  & quidem ab  eiusfubjiantia : fic  alij  carnei  funt  in  exortu,fR  fecunda 
bris  tendinofis  tantum  interiedis  diuiiisque,  vt  femur  extendentes , fiue  Glutai  tres,  ciaffis. 
natium  audores:  alij  neruei,.vt  biceps  cubitum  fledentium  primus  capite  primo,&  AcaPue- 
redi  abdominis  : alijmembranofi,  vtanifcalptor:alij  mixto  confiant  principio,par- 
tim  carnofo,partim  neruofo,vt  alteru  caput  bicipitis  eft , quod  a fcapula;  proceflu  an- 
corte  fimilifiipra  humeri  caput  defertur , & caput  primi  extendentium  cubitum , fiue 
Eongi.  Alij  partim  carnofum , partim  membranofum habent principium,vt oblique 
defcendentiumabdominis.Alij  carnofum,fedoffibus  interftindum,vt  primus  pedem 
extendenti ii,Gafterocnemius  externus, qui  mox  in  exortu  fefaminu  officulu  fibi  inna- 
tum vtroq;  capite  habet, quo  inferiorum  femoris  capitum  vim  eludat.Remanent  au- 
tem hi,  vel  diu  quales  fuerunt  in  ortu, quemadmodum  Bicepsjvelftatimfubftantiam 
mutant , vt  maximi  in  fura  mufculi , & plurimi  in  externa  internaque  cubiti fede , qui 
mox  carnofi  redduntur.  Alij , principia  mifta  confufa  habent, vt  Bicipitis  fecundum 
eft; alij  diftinda,vtCucullaris  didus,quicarnofbprincipioaboccipitio,membranolb 
a vertebris  colli  ac  thoracis  exoritur.  A figura  quoque  magna  differentia  fumitur. 

Alijs  principium  eft  teres,vt  bicipiti,  & cubitum  fiedentiu  primo;alijs  redum,vt  ter- 
tio fca- 


III 


I 


A Ventre. 
A Fine. 


Ad  R I A N 


i Spigelii  De  Hvmani 


tio  (capula; , fiue  rhomboidi : ali  js  fere  circulare , vt  tribus  femur  extendentibus  Glu- 
taeis:aliis  fe rrae  in  modum  compofitum,  vt  (erratis  didis, quarto  fcilicet,  & quinto  fca- 
pulae  mufculo.  A magnitudine exurgunt  etiam  multa;.  Alijs  eft  cra(Tum,vt  Glutaeis  Sc 
Deltoidi  humerum  attollenti:alijstenue,vtlati(limo  humerum  abducentiialiis  latum, 
vtpcdorali , & eidem  latillimo  dido  : alijs  auguftum,  vt  redis abdominis:aliislon- 
gum,vt  bicipiti  cubitum  dedenti  : alijs  breue,vt  rhomboidi  (capula;  tertio.  N umerus 
capitis  etiam  complures  fuggerit  differentias.  Plaerique  enim  vnum  habent  caput, 
quemadmodum  pedoralis  humerum  adducens  .Glutaei  femur  extendentes, &rctete- 
ri.nonnulli  duplex,  vt  biceps  appellatus  a gemino  capite.-alij  triplex,  vel  quadruplex, 
vt  leuator  fcapula:.  Sed  praecipuae  differentia;  fupped itantur  kfitu  capitis,  fiue  a loco  ex 
quo  ortum  adipifcuntur.  Alij  enim  nafeuntur  ab  olfe , quemadmodum  maxima  mufe 
culorum  pars,  alij  a cartilagine  , vt  omnes  quos  laryngis  proprios  appellant. -alij  a 
membrana  ,vt  omnes  oculi , qui  a dura  membrana  neruum  opticum  inueftiente, ori- 
ginem fiiam  accipiunt,  & Lumbricales  didi  in  manu , qui  a membrana  cingente  ten- 
dines tertij  digitorum  internodij  dexoris  enafeuntur : alij , quali  ex  alio  mufeulo  pro- 
deunt,vt  duo  penis  inferiores,quiabani  (phindere  exoriuntur. 

A v E n t r e non  minus  m ultae  petuntur  differentis. Subjiantta  tamen  fere  omni- 
bus carnea  eft,nifi  bigaftricis  didis, vbi  tendinem  habent  interiedum.  Figura , aliis  te- 
res,vt  bicipitbaliis  angularis, vt  rhomboidi.  Magnitudo,  vel  magna, aut  parua,pro  ma- 
gnitudine ipfiusmufeuli.  Sic  venter,  longus,aut  breuisdatus,autanguftus}cradus,aut 
renuis.  Numerus, vel  vnicuseft,vt  in  plaerilque-,  vel  duplex, vt  bigaftricis , fecundo  (edi- 
cet inferioris  maxilla;, & quarto  ollis  hyoidis, 

AFine  tandem  inter  didimilares  partes  podflimae  deriuantur  differentiae  , ex 
quibus  fubftantia  hafce  fuppeditat.  Finis,vel(implexeft,vel  miftus  ex  duplici  lubftan- 
tia.-fimplex,  aut  carneus,  vtrhomboidis,&intercoftalium  omtiium-,auttendineus,vt 
pedoralis  humerum  adducentis , & dedentium  digitos  extendentiumve : aut  mem- 
braneus,vt  oblique  defcendentium&afcendentium, item  tranfuerforum  abdominis. 
Miftus  finis,ex  carne  & neruo,vt  inferioris  carpum  dedentium.  A figura  etiam  quqda 
elici  poffunt  differentiae , quia  alius  tinis  eft  teres,  vt  temporalium  mufculorum , fiue 
primi  paris  maxillae  inferioris.-alijsacutus.  A magnitudine.  Alij  fines  funt  eradi,  vtpe- 
doralis,&  bicipitis-, alij  tenues,vt  plantaris.  Alij  lati,vt  rhomboidis  feapufe‘,alij  angu- 
fti,vt  omnium  teretium. Alijs  longiftimi,vt  dedentium  digitos, & palmaris , ac  planta 
fuccingentis  lato  tendine-, alijs  breuillimi,vt  quadratfprimi  in  pronum  agentis  radiii. 
A numero, alij  fimplicem  habent  ac  vnicum, quemadmodum  plaerique  omnes;alij  plu- 
res,vt  dedentes  & extendentes  digitos.  Sed  & plures  mufeuli  vnum  conftituantten- 
dinem,vt  duo  furae  maximi,fiue pedem  extendentes , qui  tendinem  vnicum  calci  infe- 
runt. Quin  & duo  cubitum  extendentes  in  vnum  coeunt,  & vnilocoimplantantur. 
Sic  tres  quoq-,  tibiam  extendentes  maximi , fecundus,tertius,&  quartus, in  vnum  ten- 
dine neruofum  delinunt, qui  patellae  adnafeitur.  Situs  fuppeditat  praecipuas.  Intelligo 
autem  per  fitu  infertionem. Inferuntur  enim,  vel  in  oda,  vt  plaeriqj  omnes, vel  in  carti- 
lagines,vt  laryngis  multi  jvel  in  membranas , vt  obliqui  Sc  tranfuerfi  abdominis  muf- 
euli, in  peritonaei  lineam  albam;  vel  in  cutim,vt  frontis  & labiorum  mufeuli. 

Tandem 


Corporis  Fabrica,  Lib.  IV. 


Tandem  a Simil  arib  vs  pArtibv?  difcrimenmuleulorum  petitur,  & pri- 
mum^  tendin  E,quirationej?g«ra,  vel  vnitus  efl:  ,vel  diuifus.  Vnitus  platrumque 
in  principio,  & fine  .-diuifus  fere  lemperfftbigaftricos  tantum  excipias)in  medio.  Si 
magnitudinem  fpe&es,  vnitus  vel  longus  eft,aut  breuisj  vel  crafius , aut  tenuis ',  vel  latus, 
aut  angu(lus,vel  planus, aut  teres. Si  numerum  inlpicias,aut  fimplex,aut  multiplex.  Dif- 
ferentiasautem  tendinis, quae  ratione  ortus  Cunt, aut  infertionis , ex  didis  facile  colligere 
eft.C  aro  nullas  differentias, quod  fciam,vtiles  prxftat.N  e r v v s has  porrigit', alij 
mufculi  neruum  habent, alii  ipfo  deftituuntur.  Carent,  vt pronator  radii  quadratus; 
habent, fere  omnes  reliqui.  Ex  his  autem , aliis  in  principium, aliis  in  medium  inferi- 
tur,<5c  vel  fuperficietenus,vel  in  intimiora. Similiter  arteria  omnibus  non  adefi:, 
quomodo  lato  ilii  quadrato  genas  mouenti,  quem  Galenus  W? oina^cc/avaSu  appellat. 
Venas  omnes  habent',  fimiliter &membr  an  As,  per  quas  etiam  afeinuicem  diftin- 
guuntur:led  aliis  crallior  effahjs  tenuior.P  i n g v e d o in  omnibus  non  reperitur  ho- 
minibus, fed  in  obelis  tantummeq-,  in  omnibus  mufculis,  fed  in  quibufdam  folum,  in- 
ter quos  praecipui  funt  Glutati,  & inter  hos  fecundus,  qui  ilium  ollibus  obtenduntur. 

CAPVT  IV. 

£)u£  difficultates ffe  inmufculorum  htftoria  offerant  quibus 

modis  tollantur. 


Differes 
tix  muf- 
culorum 
tertia; 
clailis., 

A Ten- 
dine. 

A Carne, 
A Neruv. 


Ab  Ar- 
teria. 

A Vena . 
A Pin- 
guedine, 


ARd  vam  maximisque  difficultatibus  inuohitameflemulculorumhiftoriam  , a 
nemine  nili  admodum  rudi,in  dubium  incertum  que  reuocari  poteft.  Nam  cum 
iplbrumpeneimmenfusfit,fieriprofedonequit,  quin  fummale  offerat  pro- 
tinus difficultas:&  cum  incertus  apud  eos, qui  in  hoc  argumento  hadenus  verfati  funt, 
maxima  etiam  fubito  oblcuritas  nafcitur.De  Actione  autem  5c  Vfu , ita  ab  omnibus  tra- 
ditumeft,  vt  fi  quam  mihi  gloriolam  nouarum  opinionum  vendicem  , quasveritati 
propius  accedere  ftatuam,quam  receptae  fententia:,  non  merito  profedo  a quoquam 
arrogantiae  fim  reprehendendus.  His  tamen  omnibus  difficultatibus  remedium  affer- 
re conabimur  , vt  neq',  numero  quis  ab  hoc  Audio  deterreri , nec  obfcuritate  defatigari, 
neq;  Ignorantia  Veri  vfus  errare  debeat.  Numero  medebimur  ordin eiObfcuritati , bonis 
pratceptis,i£«0ra«fi*,experientia,& ratione. Nihil  enim  tamimmenlum,  quin  metho- 
dus compraehendat  j nihil  tam  oblcurum  , quin  ratio  dilucidet;  nihil  tam  ignotum, 
quin  animus  folers  inueffiget. 

Vt  ergomufculorum  omnem  numerum  in  certas  redigamus  clalTes , retineatur  di-  Mufcu- 
uifio  illa  noftri  corporis,qux  fupra  propofita  eft, dicendo , Mufculos,velad  Ventres, vel  ar-  lorum  di- 
tuspertinere:&c  ad  Ventres  quidem, qui  relpiciunt  caput,  thoracem  & abdomen  : ad  Artus 
autem , qui  manus,  aut  pedes.  Caeterum  vel  integrum  Ventrem, vel  aliquam  tantum 
iplius  partem  relpiciunt:  vtriulque  autem  totferefunt,  quotmotus  iple  obtinet, cum 
ita  patne  comparatum  effe  cernamus , vt  tot  cuique  parti  dicati  fint  mufculi, quot  ipla 
motus  exfequitur.  Quanquam  interdum  vni  motui  etiam  plures  dicantur , & inter- 
dum pluribus  motibus  vnus  duntaxat  deftinetur  mufculus.  Vni  quidern  motui 
plures,vr  flexioni  cubiti, quemadmodum  & extenfioni,  duo : pluribus  motibus  vnus, 

P quem- 


ii4  AdriAni  SpigrliiDe  Hvmani 

quemadmodum  carpi  flexioni,  Sc  obliquo  ad  larcramotui,  fleiftentesferuiunt,  illic 
quidem  fimul  agentes, hic  feparatim  & feorfim.  Fere  enim  vbique  id  obieruauit  folers 
Natura, quae  nihil  vnquamrruftra condidit, fed  femper  vario  potius  multiplicique  v- 
fm  fua  opificia  prudentiffime  deftinauit , \tvbicunque coniugia  mufculonm funtffirecla  to- 
tumparmoueai , ad  latera , alteruter  fe  contrahens , ducat , fieque  pojlea  flcclat , aut  extendat. 

Appella-  cum  motu  obliquo  vnus  utemque  mufculm.  Sed  enim  vt  facile  animo  comprehendantur, 
tiones.  propria  fingulis  nomina  affignabimus  ab  adtionecuiufvis  petita,  quibus  interdum  a 
fitu  quoque  differentiam  addemus.  Vocabimus  ergo  fledtcntes  aut  extendentes,  ad- 
ducentes aut  abducentes, leuatores  aut  depreffores, denique  circumagentes.  Tleclcntes 
quidem, qui  ad  acutum  angulum  articulum  mouet;  Extendentes,qui  ad  redtam  lineam; 
Adducentes,  qui  ad  internam  partem  ■,  Abducentes , qui  ad  externam  ducunt.  Leuatores , 
rtilitas  qui  furfum , Depreffores,  qui  deorfum  pellunt.  Circumagentes  tandem , qui  membrum  in 
harum  orbem  circumgyrant.  In  hoc  ordine  non  tantum  id  erit  commodi,  vtfacili  negotio 
appella-  qU0fcllnque  mufculos  animo  quifque  fuo  compnehendat,fed  & fitum  omnium,  tum 
nonum.  ratjone  corporis , tum  inter  fe  etiam,  id  quod  feire  plurimum  profedlo  ei  qui  in  hac 
Numeri  tractatione  cum  frudfcu  verfari  cupit,  intereft.  Vt  autem  verum  omnium  Numerum  afi 
propofitio.  fequamur,qui  alias  ita  diuerfuseft,  vtnullus  Anatomicorum  cum  altero  fit  concors,. 

quandoquidem  illadiuerfitasex  eo  potiflimum  orta  eft,quod  duplici  nonnulli  capite 
confient, & vnicum  finem  habeant , fieque  vnicus  potius , quam  duo  videantur  efie: 
nonnulli  vnicum  caput  & fines  plures,ficq-,  plures  potius  quam  vnus:tum  alii  diuer% 
fubftantire  capita  obtineant, & diuerfo  loco  prodeuntia, totam  litem  fic  dirimemus  v- 
nicoprecepto.O»z«o  mufculi finiphces, aut  plures  erunt, prout  vna  membrana, vel  pluribus  jnterfe 
lunUiaut  diffinlh fuerint. Eft  enim  hoc  axioma  & principiu  in  arte  A natomica,  vt  diftin- 
i£timufculi  dicantur  illi, qui  diftinCtis  membranis  involuuntur.  Sic  ergo  nobis  Gafie- 
rocnemii,qui  ab  aliis  duo  ftatuuntui,vnus  erunt,  8c  Gafterocnemius  externus  dicen- 
tu  r,quiavna  membrana  teguntur.  Et  quanquam  cum  alio  mu(culofubiacente,quem 
Gafterocnemium  internum  vocabimus,  vnum  tendinem  conficiant,  tame  cum  prio- 
re Gafterocnemio  externo  ipfumnon  confundemus,  quodfcilicetab  eo  diftinClam 
membranam, quae  ipfuminueftit, obtineat.  Eodem  pado, primus  cubitum  fle&en- 
tium,etfi  geminum  caput  habeat , vnus  tamen  erit  mufculus,  quia  vna  membrana  eft, 
qua  venter  pofteainuoluitur  in  quem  capita  definunt. 

ARionis  In  Attionibus  enarrandis  noftram  fententiam  libere  proferemus,  &quacaufa  im- 
inuefti-  pnlfi  a communi  opinione  recedamus, vbineceffarium  videbitur, aperiemus.  Infingti- 
iatw;  lorum  autem  hiflona perfequenda,  hanc  rationem  obferuabimus3\t  diligenter  explicemus , fub- 

dt0h°'  ftantiam,figuram,magnitudinem,numerum,&  fitum  partium  diflimilarium  in  maf 
culis, ex  quibus  fontibus  antea  differentias  eorundem  haufimus. 

C A P V T y. 

Frontis  3j>aIpehrarum3oculorumjnafiffuccarum3  labiorum , maxilla  infer io~ 
ris3  & aurium  mufculos  proponit . 

Ratio  or-  A Ggrediamvr  nunc  ergo  fingulornm  mufculorum  hiftoriam, incipientes  ab  6puonm 
dmts.  iis, qui  ad  caput  pertinet,  inter  quos  primum  locum  illis  affignabimus, qui  in  an-  mufcuB 

teriore 


'Corporis  Fabrica,  Lis.  IV. 


i'5 


ptm  f-  teriore  parte  capitis, feu  facie  occuiTunt,cuiufmodi  funt  frontis, palpebrarum,  ocula- 
mnis  m rum,nafi, genarum, labiorum, maxillae  inferioris, & aurium. 

Tabulis  Mulculi  ergo,  ab  aliis  {impliciter3  Frontis,  a nobis  (vtiimul  vfum  addamus)  Mrscm 
fitu!at%  Cvtis  frontis  appellati , ii  funt , qui  cutem  frontis  os  tegentem  adducunt.  Fron- 
' extra,  i-  Quamquam  profecto  reditis  fortaffe  Superciliorum  mufiuli dicerentur , cum  non  fron- 
pfum  ad-  tis  corrugandae, fed  potius  fupercihi  attollendi  gratia  videantur  fadi.  Quodfiaddu-^^^ 
umbrati  cencem  humeri  latiilimum  mufculum,non  dorfi  mufculum  dicimus,  quia  in  dorfo  fi-  horam 
('&'  tuseftded  humeri  potius,  quod  & in  hunc  inferatur,  & huius  motibus  deftinatus  fit,-  mufiuli 
nobk v-  fnerit:o  profedo  iureque  maximo,mufculi  hi  duo  qui  frontis  dicuntur, fuperciliorum  dicemur 
tilefutu-  mufculi  appellandi  erunt , in  quae  tum  implantantur , tum  quorum  motui  inferuiunt, 
rum.fi v-  Nec  ab  hac  lententia  alienus  videtur  Galenus  ipfe  lib.  9 . de  Vfiipart.  cum  frontis  cu- 
mufqm  tem  gc mufculum tam  ftride coalefcere  fcribit,vt amboru  motus  vnicus fit,qui fuper- 

delinea-  i-  ,1  • , 11  • r.  u 1. : r.  .1:  .1.  1 r ■ . , . 


cilia  attollat.  Quid  quid  huius  fit  ponuntur  hi  mulculi  ab  elatiore  frontis  parte,vbi 


mm  hic  capillorum  finis  eft  ad  temporales  mufculos,  eo  loci , q uo  membrana  carnofii  cranio 
quafidi-  firmiflimeadneditur,redaquedeorfumprogrefli  ,c  in  cutem  quae  fupra  oculos  eft, 
git°  de-  & in  fupercilia  inferuntur.  Crafliores  funt  in  medio,  quam  in  extremis , Sc  reuera  Renem 
monftra-  mufclq0fam  fubftantiam  habent,  nec  ( vti  nonnullis  complacuit ) membranatantum  mufiudo- 
'onumer-  carnofafimt,  carneis  fibris  hoc  loco  auda,  cum  ipfi  potius  fubiedi  fint,etfi  in  maci- jf'”  lu^~ 
go  hoc  1 0-  lentis  difficulter  admodum  a cute  feparentur , facilius  in  obefis , quibus  inter  hos , fident  *’ 

fiendet  cutim, pinguedo  interiacet,  quae  ratio  quoque  eft,cur  in  obefis,  dum  frons  attollitur, 

quo  loco  minus  rugis  exafperetur.  Horum  vfirs  eft  , cutim  frontis  cum  ftipetcilic  attollere  vius. 
m tra  ha  fluandocunque  lubuerit,  vt  illo  elato,palpebra  vna  aperiatur.  Quod  li  in  media  figura 
defigna-  maneant,quemadmodum  fupra  diximus, in  mediafiguraperpecuofiosmufculosper- 
tus  inue-  fiftere,  nifi  pro  lubitu  arbitrioque  noftro  dimoueantur  ,fuperciliain  fitu  naturali  de- 
rtiendus  tinent,  qui  vfus  quantus  fit,  & quam  nece{farius,tum  demum  fatis  nobis  manifeftum 
fieri  cofueuit,cum  videmus  difledis  a vulnere  per  tranf  uerfum  ipforum  fibris , fuper- 
cilia dependere, & palpebrarum  apertionem  impediri.  Quamobrem  diligenter  etiam  Nota. 
horum  mufculorum  fibrae  obferuandae  iis  funt, qui  chirurgiae  operam  fuam  locant, ne 
fcilicet  infrotis  abfceffibus , tranfuerfim  in  caute  cutim,incidant,fed  potius  fibrarum 
dudus  fequentes,deorfum  fcalpellum  reda  diducant. 

cc  Palpebra  duaefuntinvtroque oculo, quarumjT/pmotfurfumdeorfumque  pALPE. 
mouetur,  vt  oculus  & aperiri  & claudi  queat:/«/mor  furfum  tantum.  Debuit  aperiri,  brarum 
vt  videret  oculus:  fed  debuit  & claudi,  ne  periret.  Qui  enim  ad  oculum  externa  mufculi. 
vifibilia  penetraffent,nifi  oculus  nudus  ipfis  exponeretur  ? Qui  autem  ab  externis  in-  Motus 
iuriis  liber  tutufque  praedaretur, nifi  nuditatem, quando  opus  eft, tegeret  defenderer-  briruin 
que?His  ergo  motibus  tres  deftinati  funt  mufculi,  vnus  redus,  6c  duo  femicirculares.  Nume- 
Ille  oculum  aperit , & propterea  a nobis  apertor  oculi,  aut  attollens  palpebram  fupenorem  rus  muf- 
dicetur. hi  contra  claudunt,  & ideo  claudentes  vocabuntur.  d Jperiens,  in  fupei-iore  culorum, 
orbitae  regione  fitus  eft,fupra  iuxtaque  oculi  e!euatorem,cum  quo  d d ab  eodem  pnn-  ^I)er!ens° 
cipioontur,nempe  ad  foramen  per  quod  in  orbitam  opticus  nervus  tranfit,  eodem- 
que  progreditur  dudu, eadem  figura  fubftantiaque,puta  carnea, proditus, donec  tan- 
dem e tendine  fatis  lato  ab  illo  difcedens , in  cartilaginem  fuperioris  palpebrae  infera- 

P z tur,cae- 


fit. 

a.  4. 1. 1 

A. 

§>,  a.a. 
e,  b.b. 


c t,  1 .t,Z 
cU. 


<#,14.1.5. 

E. 

d,d,  b. 


Cs 


j 16 


DRIANI  SpIGELUDe  HvMANI 


Clauden- 

tes. 


rfus. 


tur,caeterum  illo  paulo  minor  eft,  vt  qui  minus  pondus  commoueat.  Huius  vfus,  pal- 
pebram attollere , & fic  oculum  aperire.  Claudentes  palpebras  , liue  Semicirculares , duo 
funt.  Vnus,  fuperior, in fuperiore palpebra fitus: alter, inferior.  ille, maior eft', hic, 
minor.  Non  defunt  autem  qui  lingularem  ede  Sc  vnicum  velint  hunc  mufculunr, 
ego  tamen  geminum  ftatuo  , quod  in  admodum  mufculolis  duos  elle  perpetuo  ob- 
feruarim  diftindis  principiis  8c  infertione  , tametfifibras  eorum  circulares  fele  inui- 
cem  contingere  verum  fit. his  adde , quod  diftindos  neruos , 8c  a diftindis  locis  vter- 
que  accipiar.Cxterum  fitifunt  hi  mufculi  inter  membranam  carnofam , & eam  quae  a 
Trimus,  pericranio  educitur, figuram  habentes  lemicircularem,  ex  quibus  ce  fuperior  liue  maior,  ee> 
f acuto  principio,  ex  interiore  oculi  angulo  , &fupcrcilii  parte,  quae  nafo  proxima  eft, 
enafciturificque  verfus  externum  angulum  tranfuerfim  incedit , ftatim  carneus, &:  ita 
latior  fadus,vt totum fpatium  illud  occupet,  quod  inter  fupercilium  & tarfumjf.  B. 
oculi,  fiue  extremum  cartilaginis,  e quo  pili  erumpunt,interiacet,tandem8inangu-  g,  i. 
Secundus.  Ium  externum  inferitur  S S Minor  vero  membranofus , ac  tenuis , h a nali  vertice,  iuxta  gg,  3.C.4. 
anteriorem  angulum  inferioris  palpebrae  exortus,principiofimiliteracuto,vbi, trans-  3* 

uerfimvedus  , ad  mediam  palpebrae  partem  peruenit,carnofiorfadus,  externum 
angulum  Circuit,  & ad  fuperiorem  palpebram  afcendens, 11  h inipfamlato  fine  infe-  4* 
ritur.  Hi  duo  mufculi  contiadii  in  fe,  oculos  claudunt,  cum  maior  fuperiorem  palpe- 
bram detrahat, minor  inferiorem_attrahat,eleuetque.  Superior  ergo  palpebra  attollitur  re- 
do, fiue  aperiente  3 interdum  etiam  vbiopus  eft  ,mufculo  frontis:  detrahitur  contra , 
primo  circulari , fiue  claudente  : inferior  tantum  attollitur , & quidem  fecundo  clau- 
dente. 

Ocvn  variis  cientur  motibus , fed  ad  tres  commodifiime  omnes  referuntur  ,'ad 
redos,obliquos,&tonicum.  Redis , mouentur  furfum,deorfum  , dextrorfum  ,fini- 
{irorCum.Obiiquis  voluuntur  furfum  ac  deorfum.row/co , ad  interna  ducuntur.  Redo  vti- 
vaur  cum  oculos  elevamus  ad  caelum,  vel  deprimimus  ad  terram,  adducimus  ad  interna  &c 
nafum , aut  abducimus  ad  externa.  Obliquis , dum  amatorie  oculum  voluimus.  Tonico, 
cum  demiflo  capite  cernui  terram  contemplamur.  Redorum  ergo  primus,  nobis  a Cuo 
munere  Eleuator  dicetur  : fecundus  , depre(Ibr:tmfitf , adducens : quartus , abducens. 
Obliquorum  primus  v oluens  interior,  iundo  difcriminis  gratia  nomine  fitus-.^/re?',  exte-  invide  4I 
rior.  Tonicomotui  xn  homine  peculiares  mufculi  dicati  nonfunr,fedin  belluis  tan-  \ -fig  s-vbi 
tum , quod  illi  os  fublime  Natura  dederit , caelumque  iufterit  tueri:  has  pronas  e con- 
tra  ad  naftu  abiecerit.Vbi  ergo  opus  eft,tonico  motui  redi  ad  fua  principia fimul  con-  -pingatur: 
tradi, in  homine  praefunt.  Ex  his  concluditur, fex  efle  in  vniuerfum  oculorum  mufcu-  fig.  6.  non 
Ios,  quorum  quatuor  redi  funt, duo  obliqui.  Dicuntur  Redi  aut  Obliqui,  tum  quia  nihil  fepa 
’ motus  redos,  aut  obliquos  efficiunt:  tum  quia  redo,  aut  obliquo  dudu  progrcdiun-  raticernu 
tur,&  oculo  inferuntur.1  Sunt  autem  omnes  in  oculi  orbita  fiti,fubftantia  carnei,&  fi- 
guram  pyramidalem  cum  oculo  conftituentes.  Ex  his  Redi  craffiores  funt  obliquis,  trafitum, 
magi (que  carnofi.-finguli  eandem  figuram  & magnitudinem  inter  fe  obferuantes.  Ea-  in  illa  qui 
dem  enim  qu  odprincipium  omnibus  origo  eft, eadem  quoad  progreffum , ftrudura:  q uo-  dem  parte 
ud  finem  denique, eadem  infertio.  Principium  enim  omnibus  eft  contiguum  & acutum,  fuPmore’ 
suxtatoramen,  per  quod  nervus  opticus  orbitam  oculi  ingreditur,  a cuius  membra-  inferiore, 

na  exo-  conjpictti. 


O c v- 

iorum 

mufculi. 

Morus 

oculo- 

rum. 


Nmne 
rus  muf 
culorum 
Ratio  no 
minis. 
Situs. 


Corporis  Fabrica,  lib.  iy.  117 

na  exoriuntur.  Medium, Ciae  Venter  carnofus  omnibus,  vrcres  fere.  Fatendo  tenuit 
fimus  & membraneus , quo  cornea  tunica , qua  parte  pellucida  eft,iuxta  iridem  infe- 
runtur,ficq1,  oculum  totum  anterius  cingunt, oculique  candidum  conftituun t.Obliqui 
ii.t  4.1.7  contra  tum  ab  his, tum  inter  fe  differunt.1 1 Primus  ergo, attollens, fiue  eleuator,  in  elatiore  Primus. 
<&  8.  A.  orbita  fede  fitus  eft,depreflore  paulo  maior, quod  difficilius  fit  onus  aliquod  attollere, 

Jt,  t , B.  quam  deprimere. Hic  ab  aliis  etiam  Elatus, & Superbus  dicitur, quod  his,  pra  aliis  homi- 
nibus,rotundior  efle,&  ad  officium  fuum  promptior  videatur. k Secundus  fiue  Dcprejfor,  Secundus . 
parte  inferiore, & oppofita  priori  fitus  eft,  ipfoque  minor , qui  ab  aliquibus  etiam  Hu- 
2 milisv ocatur.  lTertius, Adducens , internum  oculi  angulum  occupat, Bibitorius  ab  aliis  di-  Tertius. 

’ 6bus,quod  bibentes,vt  vitrum  intueamur  aut  poculum,  eo  vticonfueuimus.  m Quar-  Quartus. 

tus, abducens,  externum  angulum  occupat , Indignatorm  di<5tus,quod  torvum  faciat  vi- 
n i ■£  fum,  qualis  iratis  conuemt.nO»i«m,  cpai  Obliquus  primus  eCt,  ScVoluens  Ciae  Circumagens  Quintus, 
exterior  nobis  didlus,aut  inferior , a fitu,cum  in  exteriore,  & interna  orbita  fede  fit  pofi- 
tus, inter  oculum  & tendines  deprefforis,& adducentis  mufculorum.  Minor  etiam  a 
magnitudine,  cum  fexto  admodii  cedat.  Hic  a rima , qua  in  inferiore  parte  orbita  eft, 

& primum  maxilla  os  quarto  iungit,originem  ducens  carnofo  principio, gracilis, nec 
penitus  teres, oblique  toto  fuodudtu  fertur  per  externum  oculi  angulum,  fenfimque 
afcendensex  inferioribus  ad  oculi  fedem  fuperiorem,in  tendinem  breuem  & aliquo- 
modo  rotundum,  fedneruofum  definit,  qui  iuxta  iridem  implantatur  obliqua  linea, 
inter  eleuatoris  & abducentis  mufculorum  tendines , vbi  & alter  obliquorum  inferi- 
tur,ita  vtidem  tendo  vtriufque  efle  videatur. Huius  munus  eii,oea\a  obliq-,  deorfum  ad 
externum  angulii  circulari  motu  voluere, ficq;  pupilla  naribus  admouere,0  Sextus  qui  Sextus. 

‘e  t F vltlmus  eft,&  Obliquorum fecundus.  Circumagens  interior,  aut fupenor,\e\ etiam  maior  didlus, 

quod  omnium  oculi  mufculorum  fit  iongiffimus  : tametli  vtcateros  longitudine  fua 
vniuerfos fuperat,fic e cotrario tenuitate omnib.impenfe cedat.  Hic  exadle  obliquus, 
vt  pracedens,non eftifed partim  redtus , partim  obliquus:  redlus,  quamdiu progredi- 
tur vfque  ad  trochleam^obliquus,cum  ab  hac  difcedit.Ontt/r  ex  eodem  loco,a  quo  ad- 
ducens nafeitur, nempe  a foramine  per  quod  nervus  opticus  orbitam  intrat,  redtaque 
progreditur  verfus  externam  parte  interni  anguli,quo  vbi  deuenit , modice  craffefcit, 
rurfufque  attenuatur,ac  teres  efficitur,  & per  trochleam  ibi  fitamtranfit,a  qua  vbie- 
vafit , fledlitur,fed  ita , vt  redtum  angulum  cum  didla  lam  & expofita  fui  parte  confti- 
tuat,&  verfus  fuperiorem  oculi  regione  incedens,iam  obliquus  fieri  incipit, fupergre- 
dienfqueleuatoremmufculum  ,interipfius  & abducentis  tendinem  fuperion  oculi 
p}  g.  regioni  inferitur,vbi  quintus  etiam  innafeebatur.  P Trochlea  autem  ha’c,  fic  didla  eft  a Trochlea. 
dodliffimo  Falloppio, primo  inuentore,quod  trochleae  8c  figuram, & vfum  huic  mufi- 
culo  pra; flet, cum  ibi  refledten  s oculum  neutiquam  mouiffe  t,nifi  inuemfler,vbi  firma- 
re  fe  valens, vires  acquireret.  Eft  autem  Trochlea  haec  , cartilago  exigua,  teres,canalis 
modo  excauata,&  particulae  alicuius  pale^  non  abfimilis,qu£  in  oculi  angulo  interio  - 
re  per  ligamentum  fufpendttur,a  quamufculus  nomen  fuum  accepit,  vtTmfefee  mufeu- 
lus  a nonnullis  dicatur,  vfits  eft, oculum  verfus  internum  angulum  circulari  quodam 
motu  voluere, ficque  pupillam  a naribus  abducere. 

Nas  v s non  quidem  totus  mouetur,  fedeius  tantum  inferiorespartes  cartila- 

P 3 gineae, 


MV- 

SCVU. 


ii8  Ab^tani  Sr*CELI1  De  Hvmani 

Motus  gmeae,quas  P P Alas  vocari  fupra fdximus.Hae  aut  adducuntur, aut  abducuntur’,  vt  vel  pp,  1. 1.4 

nafi.  aperiantur  nares, vel  ciaudanrur.Duplid  huic  muneri, duplex  mufculorum  genus  tri-  «• 

butum  eft,&  v trique  muneri  par  geminum,  quorum  illud  Abducentes,  aut  Aperien- 
Primum  tes , hoc  Abducentes , vel  Claudentes  nafum, vocabimus.  <1  Primum  ergo  par,  nafialas 
par.  abducens, Ciue  nares  aperiens  ,cxig\.mm  eft,  carnofum  magis , quam  membranofum,  quod  n c. 

ab  ofle  maxilla?,  iuxta  labiorum  primum  par  proprium,  &afubiedo  ipfifinu  ortum 
trahens/  partim  in  nafi  alam  inferiorem, partira  in  labij  fupenoris  elatiorem  partem,  y; 
Secundi*,  fk  philtrum  didum  inferitur. 1 Alter  urnpar  ,vtmm  que  nafi  latus  contegens,  triangu-  t,  E. 
Ium  refert,  u cum  in  vertice  ipfms  acuto  &carnofo  principio  exoriatur,  defcendenfi-  «>  e- 
que  oblique  per  nafi  offa, in  latam  bafin  definat,  ac  carnofum  remanens,  xinalasim-  x’  ^ 
plantetur. Hax  duo  paria  nafialas  verfus  fuperiora  trahendo;di!atant,& aperiunt  na- 
Tertium.  tes.CottJirmgentes  alas,fme  Claudentes  nares,  minimi  funt , vt  vix  nifi  in  nafutis  exacte  vi- 
_ deri  diftinguive  queant,quorum primum par  externum  eft  & carnofum , circa  alarum 
radicem  exortum,quodafcendenstranfuerfim  eas  perreptat,  tandemque  vbi  ad  fum- 
Quartit'  mum  dorfum  peruenerit,in  nafi  globulum  inferitur.  Secundum  vero  , internum  eft,& 
in  narium  cauitate  abfeonditum  (ub  tunica  nafi,membraneum  ab  oilibus  nafi  vbi  de- 
finunt  circa  cartilagines,  exortum , & alis  inferitur.  Illud  contradura  deprimit  alas, 
hoc  introducit, & fic  nares  conftringit  Confringit  autem  & alius  adhm  mufculus,c[ui  com- 
munis eft, Orbicularis  nuta  labij -fuperioris,  qui  deorfum  trahens  labium,  nares  limul 
conftringit  & occludit. 

GENA-  «Geni  velBvccyE  tribus  agitantur  motibus;  trahuntur  enim  deorfum,  xx,  1.  i.i 
p\M  mouentur  introrfum,&extrorfum.  Deorfum,  cum  vnum  oris  latus  trahimus,  ac  cyni- 
Motus  ’’  cum  mentimur  : introrfum  aguntur , cum  inter  comedendum , buccis  extra 

genaru.  dentium  limites  excifos  cibos, in  locum  fuum  repellimus  : Extrorfum,  cum  buccas  in- 
Nume-  flamus, quod  tubicines  faciunt.  Primis  duobus  motibus  mufculi  dicati  funt,  &qui- 
rusmuf-  dem  duo,quorum  Primus  a Galeno,  1.  diffed.  mufcul.  ^ct7va//.a.juuuJi( , mufculi  dilatatio 
culorum,  dicitur,:!  Recentioribus  ob  figmam,  quadratus-.alter  Buccinator  ab  vfu,quafiad  tubarum 
inflationem  conferret , tertiumque  buccarum  motum  perageret , qui  nullius  tamen 
mufculi  ope  perficitur.fed  potius  laxatis  huius  fibris  con  tingit,dumfpiritu  in  oris  am- 
plitudine  retento,claufis  labijs  diftenditur  hic  mufculus  maximam  buccarum  partem 
conftituens.  Quare  fecunda  ipfi  adio  debetur,nimirum  buccarum  addudio  contra- 
dioq-„cui  a Natura  deftinatus  eft.Sunt  autem  mufculi  hi , non  proprij  buccarum , fed 
cum  labijs  communes, vt  adeo  nec  vnquam  moneantur, quin  eodem  motu  labia  quo- 
que trahant-, quia  tamen  plus  buccis  atqj  illis inferuire  videntur,  adhas  potius reuo- 
care  voluimus , fufhcitq  • fi  moneamus  hic , iplos  Communes  buccarum  labiorum dicen- 
dos effle, & quidem  primum  illum , detrahentem  quadratum  : hunc  vero  contrahen- 
Detrahes  tem,aut  adducentem  communem  appellitandum.  Detrahens  ergo  quadratus , tenuis  eft 
quadra-  mufculus,etfi  latus  amplufq-,, membrana  quippe  carnofis fibris adauda.  Hicfub colli 
t,iS’  cute  fcatim  latitans,totamq-,  inferiorem  maxillam  in  facie  fuccingens,  originem  fuam 
a fpinarum  vertebrarum  ceruicis  regionibus, colli  parte  externa, fcapula,clauicula,  & 
pedoris  ofle  ducit,fenfimque  ad  faciem  obliquis  fibris  afeendit , & in  mento  implan- 
tatureafede,  vbi  labrum  fuperius  cum  inferiorejungitur.  Wu.i\xs  munus  eft,  buccas 

deorfum 


Corporis  Fabrica,-  Lib.  IV»  iij 

/>4.i.i.F,  deorlum  trahere,  y Contrahens  alter, praedidtoinfuperiore  fui  ledefubiacet, totam  buc-  Contra- 
carum  eam  partem  , quam  inflamus  conficiens,  cum  ille  iple  fit  mulculus,  qui  aco-  heKS' 
hibito  in  ore  Ipiritu  diftenditur.  Hic  a fummis  gingiuis  maxillae  fuperioris  , in 
ifummas  gingiuas  inferioris  terminatur  circuli  inftar,  totus  tenuis  ac  membranofus, 
varijfque  fibris  intertextus,cuius  internam  partem  oris  tunica  fuccingir,  vt  ita  prom- 
pte ab  lpfaleparari  non  poilit.  Hic  dum  contrahitur , intro  vertitur , ficque  cibum, 
qui  extra  dentium  lepeselapfuseft,  iterum  , quali  manus,  in  locum  propellit,&  dum 
cibus  conteritur,  intus  Lingua, foris  hic  contrahens, cibum  quo  minus  a dentibus  de- 
cidar,retinet. 

Labia  multis  ducuntur  motibus.  Trahitur  enim  vtrumque_/#ry«m,  deorfum,  ad  Lumboru 
latera,  & in feipfum.  Surfum  autem , redfca,  vel  oblique  : ad  latera , dextrorfum , velli- 
niftrorliim. Quare mulculorum  alij  attollentes  erunt, deprimentes,  abducentes,  aut  i,iorurn> 
lphindteres:non  tamen  cuilibet  motui  peculiares  limt  dicati,  led  vt  in  manu  ad  latera 
mouentijdem  qui  fledtunt  aut  extendunt,  fi  Icilicet  alteruter  tantum  agat,  non  to- 
tum panita  hic  quoque  mulculorum  attollentium  alteruter  li  agat , oblique  labium- 
trahituriat  li  vterque,  redta.  Mulculi autem  hi,partim  communes  funt  cum  buccis, vt 
didtum,quosiam  enumerauimus:partim  proprii,  de  quibus  nunc  dicemus.  Sunt  au-  Nume  - 
rem  propriorum  quatuor  paria,quoru primum,  Attollens  par  fuperioris  labii  dicemus: 
alterum , Abducens  adlatera:f«t#w» , Deprimens  inferni  labii  -.quartum , Corrugans  & 
Conftringens,quod  etiam  Ofculatoriu  alias  ab  vlu  vocauimus , eum  hic  mulculus  la- 
bia contrahat  dum  balia  figimus.  Primum  par  li  flmul  agat , labium  fuperius  redfcato- 
turmat  fi  alteruter  tantum , oblique  alterutrum  eiuslatus , attollit.  Secundum  par , ad 
latus  trahit , vel  vtrumque,  vel  alterutrum,  prout  par  totum, aut  vnus  tantum  agit» 

Tertium  , deorfum  totum  inferius  labium  ducit:  led  habetlocium  primum  par  com- 
mune , detrahentem  quadratum , a quo  oblique  etiam  mouetur  ad  alterutrum  latus, 
dextrum  aut  finiftrum,  prout  alteruter  tantum  agit.  Ouartum, conftringit  & in  le  du- 
cit labiurmled  vti  lemicirculares  illi  palpebrarum,confl;ringendo  le , fuperiorem  pal- 
pebram deorfum, & inferiorem  furfum  trahunt  ita  hic  Conftringentes, flue  Olculato- 
rij  fuperius  labium  non  tantum  ftringunt,led  etiam  deprimunt : inferius  autem  fimul 
z,  4.1.  G.  &ctLtto\\nnt.z  P?imumexgopar,f\ucattollenslabiumfuperm, a a primo  fuperioris  maxillae  Trimum 
a,  g.  ofle,  vbi  mala  conflftit, principio  lato  Arcarnolb  educitur,  deorfum  obliq,- in  anterio-  par. 

I,  L ra  fertur,  & b in  labij  fuperioris  latera  prope  narium  pinnas  inleritur.  A Secundum  par,  Secunda. 

<s‘,  i.  ~ ad  lateratrabens,fiue  abducens,  eacauitatemalisfubiedta,carnofum , led  teres  exoritur, 
f K.  multainuolutum  pinguedine, f& in  eam  ledem  inlerituiyvbi  duo  labia  inuicemcon- 

g I. &fig.  ueniunt,8c  junguntur. STertium  par, deprimens  inferius  labiutn,  ab  h infima  anterioreque  Tertium. 
4-  E-  ea  fede  inferioris  maxillae  carneum  pronalcitur,  vbialperitas  quaedam  ell,  protube- 

,^,.7.1.  rans  ad  menti  quali  latera, mox  oblique  alcendens,  in  labij  medium  inleritur,  latum 
i'  4.  j.  1.  V bique  permanens.'  Ouartumpar, Confringens, vttumque  quali  labium  efformat , &in  exartis. 
K.K. C9*4.  quibufdam maxime conlpicuumeft,  quibus  Icilicet  magna  funt  labia.  Conftatau- 
3..4.F.  F.  temexlubftantia  fungola,orbicularibusfibrislphindlerisinftar  proditum, ex  quibus 
vtriulque  labij  extrema  conficiuntur  , quae  in  nobis,  dum  valemus,  rubicunda  appa- 
rent,pailida, dum  aegrotamus. 


Tandem 


MAXIL- 
L/£  in- 
ferioris 
niufculi. 

Motus 

maxilloc 

inferio- 

ris. 


Nume- 
rus muf- 
culoru. 


trimum 

par. 


no  Adriani  Spigelii  De  Hvmani 

Tandem11  maxilla  inferior  &ip(aplu  res  motus  obtinet, cum  cibus  ne-  »,  i. 7.1,7 
que  recipi  in  os,neq-,  diuidi  acceptus , aut  comminui pollit , nifi  oris  cauitas  aperiatur  3-  & 4* 
iterumq;  claudatur, dentes  aute  abducantur, & mutuo  collidantur.  At  cum  & in  mo- 
la, laxo  vno  quiefcenre,  alterum  circummoueatur,  /ii  frumentum  comminui  debeat, 
quiefcente  fupenore  maxilla  circumagitur  inferior.  Habet  enim  motus  fex  fimplices,  ex. 
quibus  vnuscompofim  nafcitur, quorum  beneficio  furfum , deorfum , dextrorfum,fini-  ' 

ftrorfum,&retrorfumducitur.Fnomri«oj,vtcibointraturoosaperiaiur,ingrefIbclau- 
di  poilit, dedentes  inciforij  vel  canini  pofbea  difTecent,aut  frangant:vt  vero  molaresdc 
comminuant , exteros  quatuor , ex  quibus  compofitus  ille  conflat,  quo  ad  omnes  partes 
circumducitur.  Non  enim  voluitur,  vt  oculus, fed in  diuerfa trahitur, vnde  nec  vno 
motu  praeditaeft  vt  ille,fed  ex  pluribus  compofito : neq-,  proprium  & vnicum  obtinuit 
mufculum  circumagentem, fed  illos  habet  omnes  fibi  feruientes , quipratftantfimpli- 
ces  ex  quibus  ipfe  componitur. His  motibus  quinq;  mufculorum  paria  deftinantur.vt 
adeo  decem  in  vniuerfum  iint  maxillae  inferioris mulculi,quinqj  a dextro  latere, &to- 
tidem  a finiftro.Horum primum , vulgo  Temporales mufculi , j epompirtej  a fitu  dicuntur , 8c 
celeberrimi  lunt  apud  omnes  Medicinae  fcriptores  : a nobis  autem  , attollens  maxillam 
temporale  par  v ocabitur.  Hoc  maxillam  inferiorem  valide  ad  fupremam  adducit,  licq; 
os  claudit , dentesque  conft ringit.  Alterum, deorfum  trahit,&  deprimens  digaflncumSvde 
biuentre  dicitur, ^invento  nomine  ab  v fu  & figura.  dextrorfum  & finiftrorfum. 

V ulgo  fMLvmjvifis  dicuntur , quod  propria  eorum  adtio  fit  /ua.o-trnn<; , manducatio , at  nos 
laterales  ab  vfu  appeihbimus.  Quartum  par , antrorfum  mouet,  & a nobis  abducens  pterigot- 
deum  vocabitur,vt  vius  cum  fitu  iungatur  in  appellatione.  Quintum,tettoxCum  mouet, 
zGalenofacta-mTyip  oivjtv  To/xern  , manforium  alterum  inore  latitans  vocatum  4.  admin, 
anar.  4.  & dilfect.  mufcul.6.  A nobis  adducens  maxillam  nominabitur.  1 Temporalis  /,4.14.2* 
igitur  attollens , totam  olfium  temporum  cauitatem  adimplens,  m principium  fuum  m,  aa. 
ab  offe  frontis  , fyncipitis,  temporum  , 5c  fphenoide,  carnofumac  femicirculare,& 
latum  habet, qui  fenfim  carnofior  redditus,  fimulque  anguftior  defeendit,  8c  fub  offe 
jugali , breui , fed  carnofo  validilfiraoque  tendine,  n in  proceffum  maxillae  inferioris, 
quem  wpmlai  vocari  diximus , inferitur , quem  vndique  & ample&itur,  0 V elatur  hic 
raufculus  externa  fui  parte  pericranio  , quod  ipfumluperuehirur,  &inuoluit,  cum 
interna  parte  nudus  fit,nudoque  accumbat  offi.Eil  autem  hoc  loci  durum  admodum, 
craifum,ac  nerueum, cuius  nomine  exterius  hic  mufculus  liuer,proptereaqueoccafio- 
nem  deditColumbo  dobtifiimo , vt  exteriorem  huius  mufculi  tedinifm  e fle  crederet. 
Continet  enim  i n media  fui  carnea  fubftantia , validi  tendinis  latum  & quafi  femicir- 
culare  principium  occultatum, quod  paulatim  coanguftatur  perinde  ac  ipfe  mufculus» 
antequam  in  KopuvLuu  implantetur.  Hic  tendo  per  totum  difperfus  mufculum  in  caufa 
eft,cur  ipfb  vulnerato  inflammatoque,acerbifiimi  fuccedant  dolores , aliaque  pericu- 
lofa  & lethaliafymptomata. Sed  & membrana, qua  inuoluitur  , cum  ab  interna  cere- 
bri craffa  meninge  oriatur  per  futuras  cranij  excidente,  totamq-,  caluariam  inueftien- 
te,vt  inferius  monftrabitur, fieri  nequit, quin  inflammata,  principium  fuum  primum 
lege  confortij  afficiat.  Cseterum  hic  mufculus  furfum  maxillam  trahit , & fic  os  clau- 
dit:tanta  autem  violentia  Sc  robore  prteditus  eft , vt  meminerim, me,  dum  Iuuenis  ei- 


s < 


M. ii* 
B.B.t.l. 

N. m. 

q.  C. 


r, 1.7. 3. e 

/.  4-1 
B.  B. 

adlite- 
ram  C. 


•»,  4-T*+' 

x,  b .1. 
y » b.i. 
t.  c.c, 


Corporis,  Fabrica’,  Lib.  IV.  ui 

Ceva, florentibus  adhuc  annis, aliquot  plumbi  libras  dentibus  fuftulifTe,&porta(Ie.P^/-  Secundi, 
terumpar, Deprimens  biuentre,i  nonnullis  etiam  jf*<pio«/h:  didum,quod  a ftyloide  procefi- 
fu oiTis temporum fimiliter vocato,  initium  neruofum&latiufculum  ducit,  ftatim- 
quecarnolum,  tenue , ac  teres  fadum, defcendit,?  & in  medio,  vbi  ad  flexuram  infe- 
rioris maxillae  peruenit, carneam  fubftantiam  exuit, totumque  in  tendinem  nerueum, 
atque-eitade  teretem  degenerat , pauloque  progreflum, iterum  carneam  naturam  in- 
duit,&  nixta  latus  internum  maxillae  inferioris  progreditur , donec  perueniat  ad  an- 
teriorem partem, quae  mento fubeft,vbi r internae  eius  fedi , quae  propterea  aliquantu- 
lum exalperataeft,  inleritur.  f Duos  ergo  habent  ventres  hi  mufcuii,  a quibus  etiam 
Digaftricrv ulgo  : a nobis  Bruentres  dicuntur, quibus  in  medio  tendo  interiacet.  hunc 
c membrana  quadam  adiacentibus  partibus  adnata,inuoluit,trochlese  fpeciem  expri- 
mens,-quam  lapientillimaHatura  propterea  condidit , vt  cum  tnulculi  hi  ab  inferiori- 
bus colli  partibus  originem  non  ducant,fed  potius  ex  fuperioribusnafcantur,circa  in- 
fernas maxillae  partes , veluti  ad  trochleam  reflcderentur.  Deorfum  ergo  maxillam 
mouent,&  os  aperiunt.H Tertium par,laterale,dup\ici  principio  exoritur, quorumx  alte-  Tertium 
rum  nerueum , iuxta  futuram, qua  primum  maxillae  os  cum  quarto  j ungitur, originem 
ducit,  validam, atq-,  amplam : y alterum, carneum, ab  olle  jugali-, ficque  verfus  mentum 
fertur,2  totiqi  maxillae  inferioris  amplitudini , valida  inlerrione  implantatur.  Huius 
Abrae  ob  capita  diuerfa,&  diuerlira  ode  fe  relpicientia  decuflatim  interfecantur , vnde 
fit,vt  quanquam  ad  latera  dextrorfum , &liniftrorfum  hoc  par  moueat,  tamen  fimul 
nonnihil  vel  ad  anteriora, aut  pofteriora  mouere  queat.  Quartum  par  ,Pterygoeideum  ab-  05artu- 
<f#««*,quodantrorlumdirede  ducat  maxillam , &quafiabducatacapite:partimafu- 
pernojied  externo  latere  procefluumaliformiunv,partim  ab  alpera&  acuta  linea  ollis 
cuneiformis  ipfiadiacentis  ortum  ducit , & quideminitio,  tum  nerueo  valido,  tum 
carnoio,redis  poftea  fibris progreditur, maius fadum , & craflius  , validoq;  tendine 
definit  in  maxilla:  inferioris internam  partem  lateralem,  quae  eftfub  tendine  tempo- 
ralis mufcuii, &oppolita  ei,quam  occupatprope  hunc  finis  tertii  paris, ficq-,  antrorfum 
mouet  ipfam  maxillam.  Ouintum  tandem  par , maxillam  abducens  didum , quod  quali  ad  Qaint*. 
caput  ipfam  attrahat. Hoc.craflum  eft,  ac  breue , a cauitate  internaprocefliium  alifor- 
miumneruofum  admodum  pronatum,  mox  carneum  , amplum,craflumquereddi- 
tum,redadelcendens,maxillaeinferiori,tendinevalido  , nerueo,  latoque implanta- 
tur parte  interna, led  poftrema, iuxta  linum  per  quem  neruus  ingreditur,  vbi  eius  gra- 
tia alperitatesleuiter protuberantes inueniuntur.  Hicprodudammaxillamreuocat, 

& retro rfum  mouet. 

A v R 1 v m mufcuii  duplices  lunt,cum  alij  ob  externam  aurem  ab  Anatomicis  lic  di-  Avkt- 
dam,  alij  ad  internam  referantur  ul/w,  cum  Latinis  fcriptoribus  'Auriculae,  hos  Auris,  VMmuj 
dodrinaegratiavocabimus.Auriculaautem,etliin  plamlq-,  omnibus  hominibus  itn-  culi. 
mobilis  lit , raroq-,  inveniantur , qui  brutorum  inflat  mouere  foleant  -.aliquam  tamen 
ipflmouendi  vim  inefle,exeolicetcoprobare,  quodmotus  inftrumentis  praediram 
videamus,  cum  & mufcuii, &nerui  circa  ipfam  reperiantur.  Motus  tamen  fenfui  vix 
evidens  eft,quodipfimulculi  exigui  admodum  fint,  & propterea  etia  a Galeno  16.  vC 
par.6. 11. vfpan.iz.delineamenta  tantum  quaedam  mufculorum  vocentur.Si  tamen  in 

nonnullis 


Motus 
auricule. 
Nume- 
rus muf- 
culoru. 
Trimum 
par. 

Secunda. 


Tertium. 


Quarta. 

Mufculi 

auris. 

Trimas. 


Seciidus. 


Lingvo 
mufculi. 
Motus 
linguae. 
Nume- 
rus muf- 
culorum. 
Trimum 
par. 


ni  Adriani  Spigelii  De  Hvmani 

nonnullis euidentior  fit,  magisq-,  conlpicuus , ij  etiam  pofteahos  mulculos  craffiores 
Corpulentioresque  funt  n acfti . Molientur  autem  in  his  quatuor  motibus ,fur(itm  ,deor- 
fum,antrorfum,& retrorfum,  quibus  totidem  mufculi  dicati  funt,  attollens,  detrahens,  addu- 
cens,& abducens.  a Attollens, in  anteriore  parte  faciei  litus , mufculo  temporali  maxil- 

lam attollenti  fuperpofitus,tenuis  elb&r  membraneus , a fine  mufculi  frontis  externo, 
vbi  temporali  contiguus  eflpronatus,lenlimq;  anguftior  redditus  delcendit,& in  au- 
ricula: luperiorem  partem  inleritur.  b Detrahens,  inpofteriore  capitis  parte  fituslatus, 
carneus , ac  fibrofus  quandoque  inuenitur , a mammillari  temporum  procefiii  origi- 
nem luam  petens. hic  in  progreflu  anguftatur,&:  in  tendine  definit,  qui  totam  auricu- 
la: cartilaginis  radicem  ampleditur,fic  vt  vna  eius  portio  fuperiorem, altera  mediam,, 
tertia  inferiorem  attingat.  Adducens  ad  anteriora  , communis  eft  mulculus  , quippe 
particula  illius , quem  vocauimus  Quadratum  buccas  detrahentem.  Hic  enim  non- 
nunquam  carnofus  redditus, fibrisque  fuis  alcendens,  in  radicem  auriculae  nnplanta- 
tur.  Abducens  ad  pojlertora  in  occipitio  fituseft,abinuolucrismulculorum  occipitii  or- 
tus , fupra mammillarem proceflum , principio  angufto , deorlum  tranfuerlim  fertur, 
aurique  pofteriusimplantatur.  Avris  vero  interna  duosmufculos  habet, noftra  ae- 
tate inuentos  a duobus  Excellentifiim.  Anatomicis, Hieronymo  inquam  Fabricio  ab 
Aquapendente,&IulioCa(Tcrio  Placentino. Ex  his  alter, extra;alter,  intra  primacaui- 
tate  &tympanu  litus  elfivnde  externus  ille, hic  internus  nommatus  fuit. cE.vrm?i#, exi- 
guus eli, a cute  & mebrana  meatu  auditorium  inueftiente,exortus,poftea  carneus  fer- 
tur, & exterius  tendine  breui  in  membranae , tympanum  dida: , exteriorem  partem, 
eiufquefere  centrum, inleritur  ea  lede, qua  intus  malleus  membranae  adneditur.dI«- 
ternus  vero, in  olTe  petrolo  litus  eft, admodum  exiguus.  Huius  origo  eft , in  ollis  cunei- 
formis bafi  eo  in  loco, quo  cum  radice  proceffiis  pctroli,  Sc  additamento  ollis  occipi- 
tis foramen  effradum  conllituit:  mox  carneus  redditus, iterumquevbi  medium  fui 
lliperauit,  anguftior,  in  duos  tendines  abit  gracillimos , quorum  alter, in  luperiorem 
mallei  proceflum, alter  in  ceruicem  implantatur. 

C A P V T VI. 

Perfiequitur  hifioriam  rmficu  lorum  linguato  fi  is  hyoidis  faucium? 

& laryngis. 

LlNGVAjCiim  non  modo  vocis  primarium  inftrumentum  fit , led  & cibis  voluen- 
dis  in  ore  inleruiat,motus  voluntarios  complures  obtinuit.  Molietur  enim^/t- 
trerfum , & extra  os  exleritur : trahitur  retrorfum , ad  fuperiora,  ad  inferior a,dextrorJutn,Jini- 
Jirerfutn,Jlringitur,& dilatatur .Pro  his  motibus  abloluendis  lex  mulculorum  paria  acce- 
pit , quibus  nomina  memorite  gratia  imponemus , noltro  more,  ex  officio, ortu,ac  in- 
lertione  inuenta.P rimum par, linguales  continet, qui  a bafi  offis  hyoidis  carnei  oriuntur, 
& in  apicem  lingua:  definunt, longiores  quam  latiores , & lati  magis  quam  profundi, 
craffiores  etiam  in  exortu, quam  fine.  Obliquis  & tranluerfis  praecipue  fibris  donati 
funt,fed  8c  redis,  quae  omnes  per  totum  corpus  fic  dilperguntur,  &inuicem  confun- 
duntur,vt.nequeant  a fele  mutuo, vel  fumma  adhibita  induftria,leiungi.  Videtur  aute 

tota 


a,  4.I.I.S. 
£,T.T.T 


c,  4.1.2.  1 

d,  4.1.J» 


d,  9-1.1. 

B.B. 


«,  4. 1. 1. 

C. 


f,  D. 


jf,  i-7.fi* 


4.  i.i. A. 


k,i  4.1.1. 
G.G. 


s,  F.F. 

/,  b.b. 

m,  c.c. 

n,  4.1.4. 


Corporis  Fabrica,  Lib. 


113 


iota  linguae  moles  ex  his  duobus  mufculis  conflare, qui  mediate  linea  candida , quam 
Hippocrates  ^nmus,Smpoiw,Medianam,m  Coacis  voeauit.diuiduntur,  quae  fuperficie- 
tenus  linguam  percurrit, &:  in  dextram  partem  finiftramq-,  lecat.HosLinguales  etiam 
idcirco  mulculos  vocauimus , fi  tamen  mulculi  dicendi  fiunt, in  quos  caeten  deinceps 
enumerandi  terminantur. Quod  fi  quis  accuratior  in  album  muficulorum  referendos 
deneget , illi  ego  non  vfique  adeo  repugnauerim,  cum  in  omnibus  mufculi  naturam 
aon  referant,nec  tamen  in  omnibus  etiam  dificrepent.  Vfium  autem,meo  iudicio,ha- 
bent , vttranfuerfa  quidem  fibrae , linguae  corpus  in  fie  contrahant  incrafientque:ot//^ 
vero  dilatent,  & a fiefie  abducant at  reda,  ad  palatum  & fauces  retrahendo  conflrin- 
gant d.  Secundum  par,  Extrahens  Unguam , Geneoglojfum  ab  ortu  & infertione  dictum, quod  Secunda. 
ab  alperitate,  quae  in  media  maxilla  inferiore  ,fed  interna  facie  ell,  initio  angufto  la- 
tis pronatum , mox  latius  redditum, in  lingua:  fere  radicem  inferatur, contradumque 
linguam  extra  dentes  labiaque  profert.  Tertium  par  , Retrahens,  Hypftloglojfam  eadem  Tertium. 
ratione  didum,ex  olfis  hyoidis  media  fiuperioreque  fiede  ortum,  carneum,  lecundum 
linguae  longitudinem  produdum , in  iplms  medio  inleritur.  Hoc  contradum,  intro 
&c  ad  pofteriora  reda  trahit.  e Quartum  par,  Attollens , Myloglojfum  , ab  inferioris  ma-  Quarta. 
xilla:  interno  latere , iuxta  molarium  dentium  radices , initio  lato  exoritur , fibrisque 
tranluerfis  delatum, fub  lingua:  bafi,  in  ligamentum  , qua  faucibus  ligatur , inleritur. 

Hoc  , fi  totum  agat , linguae  apicem  reda  fiurfium  & retrorfum , ad  palatum  & fiupe- 
nores  dentes  eleuat:ar  fi  alteruter  contrahatur  , in  Ilium  tantum  latus  oblique  attol- 
lit. f Quintum par, Deprimens , fiue  Ceratogloffam,  a fiuperioribus  olfis  hyoidis  cornibus  Qdint^- 
fiquidem  adfint : fin  defint , ab  humilioribus  enaficitur , & in  linguae  latera , iuxta  eius 
radicem  inleritur.  Hoc  fi  totum  agat , lingua  deprimitur , verfiusque  inferiores  den- 
tes reda  deorfium  & introrliinr.at  fi  alteruter,  oblique  in  alterutrum  tantum  latus  tra- 
hituc. Sextum  par, oblique  trahens, Styloglojfum,ca.rnofum,gt:a.cile,  a ftyloide  procelfiu , acu-  Sextum. 
to  principio  exoritur,& cralfius  lariufque  fadum , lingua:  lateribus  implantatur,  vtli 
alteruter  agar, lingua  ad  latera  reda  dextrorfum  aut  finiltrorfum  ducatur:fin  vterque, 
ad  ipla  fauces  retrahatur. 

ff  o s m y o 1 d e s furfum  mouetm, deorfum,antrcrfitm,retrorfum,  & ad  later  a. Hos 
motus  prteftantquatuor  muficulorum  paria.  Trimum  enim  par,  reda  fiurlum  mouet,  jniiP-uH 
&fimul  modice  antrorfium : fecundum,  deorfium  reda,  & parum  retrorfium:  tertinm,tk  Mmus 
quartum  ad  latera,fed  illud  fiurfium  nonnihil, hoc  fimuldeorfiim.  g Vrimumpar,  quod  offisliy- 
reda  attollens  vocabimus  a primario  vlu  , & Geniohyoeideum  , quod  a menti , fiue  ma-  olc!,s- 
xilla:  potius  inferioris  mento  lubiacentis  interiore  parte , enatum,  in  bafin  olfis  hyoi  - 
dis , circa  elatiorem  partem , vbi  finus  eius  gratia  exfeulptus  ell , amplo  fine  inferatur. 

Latum  hoc  efl,  breve,  & carneum.  h Secundum  par, detrahens.  Sternohyoeideum,a  fler  ni  e-  Secundi. 
latiore  internaq;  fede,latiufeulum  & carneum  exortum,fub  cute  in  collo,  ad  afperam 
arteriam, & laryngis  thyroidem  cartilaginem  attenfium , afeendit,  eadem  femper  fer- 
uata  amplitudine  & fiibftantia,  ac  tandem  in  bafin  hyoidis  infigitur.  * Tertium  par, 
oblique  furfum  trahens  ,fiue  Styloceratohyoeideum  , 1 aprocelfusftyloidis  radice  exortum 
in  cornua  hyoidis  totum  gracile  ac  teres  m eafede  definit,  vbi  cum  bafi  junguntur. 
n Ouartum , oblique  deorfum  trahens ,Coraco'hyo'ideum appellatum,  gracile  aclongum  , ut 


Tertium 


nullum 


iZ4  Adriani  Spigelii  De  Hvmani 

nullum  hoc  fimul  gracilius  & longius  in  corpore  reperiatur,  ° duplici  donatum  eft  LL.-U.t. 
ventre  P tendine  diftindto,  quemadmodum  fecundum  par  maxillam  inferiorem  de-  i.H. 
trah^nsA  Oritur  enim  carnofo  principio  ex  (uperiore  (capula:  cofta,  iuxta  ceruicem  i-  LL. 
pfius,acproee(IumCoracoidem,  & fubfcapukc  leuatore,(  quem  Patientiae  mufou- 
lum  vocauimus)  occultatus  ac  latitans,  robliquefub  caput  fledtente  parimaftoideo  jj?' 
afoendit,vbi,vtip(i  veluti  digniori  cedat,fcarno(amfubftantiam  exuit, & in  tendinem  y £ 
neruofumac  teretem  degenerat.  Hunc  vbifuperauit,iterum  carne  donatur,  carnofus- 
que  remanet/  donec  in  cornua  hyoidis,eadem  (ede  ac  par  tertium,  fod  loco  paulo  in- 
feriore, inferatur. 

FAvcivm  mufculi  , a nonnullis  Pharyngis  fiue  principi)  Oefophagi  mufculi  di- 
cuntur, cum  caput  Oefophagi  fuperius,membrana  faucium  ede  videatur.  Sunt  autem 
illi , qui  deglutitioni  inforuiunt.  Cum  enim  pro  noftro  lubitu  deglutiamus  cibos  po- 
tumque,  nccedario  mufculi  inftrumentum  voluntarij  motus  creandi  erant,quos Na- 
tura oefophagi  principio  merito  iure  maximo  tribuit.  Dilatantur  autem  fauces  , vel 
conjunguntur:  & dilatantur  quidem , paribus  duobus  ,•  conftringuntur  autem , tribus. 

Primum  par  dilatans,  quod  aliquibus  Jplnsnopharyngcmm  dicitur,  a cuneiformis  odis  acuto 
apice , principio  tenui  & nerueo  enafoitur  , per  internam  pterygoidis  cauitatem  de- 
foendit , 8c  in  tendinem  tenuem  dednit , qui  in  palati  partem  cutaneam , a qua  garga- 
reon  dependet, inferitur.  Secundum  par, ab  eodem  fere  loco  prodiens,&defcendens,in 
totam  fere  faucium  lateralem, ac  pofteriorem  partem,in(eritur.  Primum par  confiringen- 
tium,Oefopbagi£um,  oefophagi  (uperiori  8c  pofteriori  parti  pr^pofitum,quod  totum  car- 
neum efflata  origine  focundum  laterum  foutiformis  cartilaginis  longitudinem  exor- 
tum, fphindteris  mufculi  more  circa  gulae  initium  circumfertur,  adnafoiturque  fibris 
Secunda.  tranfuerfis,quibus  caput  gulae  in  deglutitione  condrmgi  confueuit.  u Secundumpar, 

in  fauciu  pofteriore  ac  laterali  cauitate,quam  ambit, fitum , Cepbalopharyngeum  dicitur,  B.B. 
propterea  quod  ortum  fuum  habeat  inde  , vbi  caput  ceruicis  primae  vertebrae  iungi- 
tur,poftea  defcendens,in  hyoidis latera, thyroidem  cartilaginem,  & oefophagi  princi-  x,  + C.C 
pium,cuius  tunicam  conficere  videtur,  inferitur. x Tertium  par, Stylopharyngeum  appella- 
tum , abinterna  ftyloidis  procefius  facie,gracili  principio  exoritur , & tendine  mem- 
braneo , thyr  oidi  cartilagini,  lateribus  ollis  hyoidis, & radici  lingua:,  implantatur. 
Laryngis  ( fic  vocant  caput  afperae  arteriae ) mufculi  dieuntur , non  quod  mo- 
ti is  muf-  veant  Laryngem  totam, fed  quod  cartilagines  ipfius.  Cum  autem  ex  cartilaginibus 
cul’  . quatuor  condet, tres  tantum  funt  mobiles,  Thyroides,  (eu  foutiformis,  & dux  Ary- 
Larjuigx  taenoides,fiueguttales.  Cricoides,annularisdi£ta,  immobilis  eft,  quia  illas  fufti- 
gir.es  n>o-  net,cum  omne  mobile  moneatur  luperimmobili,ocquielcente.  Sunt  ergo  duplices 
bilis.  Laryngismotus,  quibustum  dilatatur  conftringiturque,  tumclauditur  &: aperitur: 

Motus  vnde  & duas  articulationes na&a  eft,quarum  lingulae  diuerfis  motibus  inforuiunt.  Prima 

enim  eft  thyroidis cum cricoide, per  arthrodiam  : ditent,  arytaenoidis  cum  eadem  cri- 
coide,pergynglimum.  Dilatatio &conftri<ftio,  pendet  ab  illa:  claufio  & apertio,  ab 
ifta.  Itaque  cumThyroidesdilatetur  , & confttingatur  : Arytaenoides  vero,  e 
contra  aperiatur  & claudatur,  voluit  Galenus,  in  thyroidem  dilatantes  &conftnn- 
gentes rnufoulos:in  arytaenoidem vero,  aperientes &c claudentes  infori,  vt  lamcon- 

cluden- 


Favcivm 

mulculi. 


Motus 
iaucium. 
Primum 
par  dila- 
tans. 

Secunda. 

Primum 
parcon 
Jir  ingen- 
tium. 


Tertium. 


Laryn- 


laryngis. 


Corporis  Fabrica,  Lib.  IV, 


Ji5 


y - 4a.i. 
M.M.& 

x.  d.d. 


a,  4.1.1. 
NN. 

b,  c. 


s,  f. 


d,  4.  i.l. 
0.0.  & 
4.i.H.H. 

1 4.1  8- 
D.D. 


{.1.6. 
F.t  4- 
3.  F.F. 
4. 1.  6 

,D.+  4 
8.  G>G 


f.+ 4-1-8 
E. E. 


eludendum  fit,  laryngis  mufculos , altos  effe  dilatantes , alios  confringentes , altos  aperientes, 
alios  claudentes.  Confringitur  larynx  cum  thyroidis  latera  He&untur,  &c  intro  mouen- 
tur  : dilatatur , cum  eadem  extenduntur,  & foras  pelluntur.  Sic  clauditur , cum  zxy - 
taenoidesfledlitur,&incauitatemtruditur:  aperitur,  cum  extenditur,  feuextrorfum 
reuellitur.  Vterque  autem  motus,  vel  redtus  eft , vel  ad  latera.)'  PleftensThyroidem  er-  Tkyroi_ 
go, vnum  par  eft,  quod  Hyothyroides  dicitur  ,propte rea  quod  ab  offis  hyoidis  tota  in-  ^em> 
feriore  parte , larum , carnofumque  exoriatur , ficque  defeendens  redbis  fibris, totam- 
que  thyroidem  cartilaginem  exterius  contegens , z in  eius  infimam  partem  implanta- 
tur.Hoc  dum  contrahitur, fuperiorem  thyroidis  partem  fledtit,introrfiim  pellit,  & fic 
rimulam  conftringit.  T rahit  fimul  etiam  laryngem  furfum , vnde  fit  vt  nos  ipfi  in  no- 
bis, dum  acutam  vocem  formamus,  laryngem  fiirfum  ferri  , obferuare  foleamus. 
Extendentium  thyroidem , duo  funt  paria.  a Primum,  vulgo  Bronchium  didtum , at  nobis  Extende- 
inuento  nomine  noftro  more,  abortu&infertione,  Sternothyroideum.  Hocbafter- 
nifuperiore  , & interiore  parte  , vbiiugulumeft,  initio  lato,  &carnofo  exortum,  Primum 
eandem  latitudinem  & fubftantiam  leruans , fibris  redbts  toto  dudfcu  lateribus  arteriae  par. 
alperae  attenfum , afcendir,c  tandem  in  thyroidis  infernum  latus  , eodem  fine  inleri- 
tur.Inferiorem  thyroidis  partem  conftringere,fimulque  totam  deorlum  trahere  cre- 
ditur,vnde  fuperior  pars  extenditur,  vnaque  rimula  dilatatur.  Hunc  motum  deor- 
fumverfus  , fimiliter  notare  licet,  &tadfu  percipere,  dum  grauem  vocem  edimus. 

Atque  h&c  duo  paria  Communia  ab  Anatomicis  vulgo  dieunriv:  , quod  caput,  fiue  ini- 
tium in  alia  parte  habeant,  quamLarynge  ; fequentiaautemomnia,  dicunturpro- 
pria,quia  totafunt  in  larynge , initium  ab  ipfo,  8c  finem  habentia.  d Alterumparex-  Secundi*, 
tendentium.  Cricothyroideum  anticum  didtum  , in  inferiore  , & antica  laryngis  parte 
pofitum , originem  habet  carnofam , a cricoidis  cartilaginis  antica  parte , & in  lateris 
exterioris  thyroidis  inferiorem  ledem  carneum  implantatur.  Hoc  dum  contrahi- 
tur, extendit  cartilaginem  & fic  rimulam  dilatat,  pro  graui  ac  magna  voce.  Elettens  Fledtens 
recta  aryunoidemfiue  Claudens  rimulam primum par, Thyroarytanoideum,cazz\cv\m,ac  latum, 
in  laryngis  amplitudine  tranfuerfim  fitum  eft,&  a thyroidis  parte  interiore  media , le-  Prmurn 
eundum  totam  eius  longitudinem  exoritur,furfumque  progreffiim , in  latera  Aryta:-  par, 
noidis,qute  glottida  conftituunt,inferitur.Hoc  ary  ttenoidem  cartilaginem  ad  thyroi- 
dem trahit  , apofterionbusantrorfum  ducit,  & ficglottidem comprimit,  & claudit. 

Hoc  par  fi  in  anginainfkmmet  ur,cum  exadte  claudat  rimulam, lethalem  morbum  ad- 
ducit. e Plectens  ad  latera , fiue  Claudens fecundum , Arytanoideum,  admodum  paruum  eft,&:  Secundu. 
exile, carnoium, obliquis  fibris  ab  arytatnoide  incipiens,  vbnungitur  crycoidi,&in 
ary  tatnoicle  definit,vbi  cii  coniuge  colligatur.  Hoc  ary  tatnoide  oblique,  & ad  latera, 

• dextrorfum,aut finiftrorfiim  mouet, ficque  balineius  conftringit, 8cglottide  claudit. f 

• Extendens  reclafre  aperiens  rimula  par  priniUiCricoarytanoideumpofrcu,  a cricoidis  poftica  8c  noijem, 
inferiore  fede,carnofum  exortum,  mox  redfis  fibris alcendit , & cauitatem  qua? in cri-  Primum 
coide  eft  adimplens,  in  inferiorem  arytamoidis  fedem , qua  cum  cricoide  articulatur,  par. 
neruofum  definit.  Hoc  extendit  arytatnoidem  , &retrorfum  ad  exteriora  conuertit, 
ficqueglottidem  aperit.S  Extendens  ad  latera,  fiue  aperiens  rimulam fecundum  ,Cricoarytanoi-  ecun 
deum  laterale^  cricoide, qua  parte  latior  eft,angufto  principio  carneum  prodiens , mox 

Q_  3 amplius 


Capitis 

mufculi. 

Motus 

Capitis. 

Tnmarij. 

Secunda- 

rij. 

Numerus 

xnufculo- 

rum. 

Fle&ens. 


Exten-] 

dentes. 

Trimum 

■par. 


ixG  Adriani  Spigelii  De  Hvmani 

amplius  facium , ad  aryttenoidis  latera  juxta  articulum  implantatur , 'ea  parte  Vqute  a 
priori  pari  attada  non  eft.  Hoc  extendit  ad  latus  , ficque  rimula  aperitur.  Ex  his 
manifeftum  eft,opponi  inter  fe,  primum  dedentium  & primum  extendentium  : fe- 
cundum item  cum  fecundo.  Quantum  enim  fecundum  par  dedentium  , ad  mu- 
tuum contadum  trahit,  tantum  fecundum  extendentium  exterius  deducit , & inui- 
cem  difparat. 

CAPVT  VIL 

De  mu  [culis  Caput  , dr  C er  ilicem  monentibus. 

INter  mufeulos,qui  ad  caput  referuntur  reflant  adhuc  illi,  qui  caput  vniuerfum 
moucnt. Mouetur  autem  c apvt,  motu  vel  primario,  vel  fecundario.f  rimano, (apra. 
primam  colli  vertebram  antrorfum,8c  ntrorfum , hoc  eft , flexione  & extenfione , eaque  vel 
reda, vel  obliqua, prout  totum  par  fimul  agat, aut  alteruter  tantum  contrahatur  muf- 
culus.Deinde  fupra  fecundam,  circa  procellum  eius  dentiformem  ,circumuolutione  qua- 
dam, veluttadaxew.  Secundario  motu,  & per  accidens,  beneficio  colli, quo  modo  caput 
mouetur  femiliter  ante  & retro,fed  & ad  latera, dextro rfum  &finiftrorfum.  Dicamus 
primo  de  ijs  mufeulis,qui  proprij  funt  capitis , & feptem  paria  numerari  folent , ita  vt 
in  quouispari  vnus  mufeulorum  dextram , alter  finiftram  partem  occupet.  Ex  his  v- 
num  par  ReCtit,quatuor  extendunt, duo  circumagunt. 

hFLECTENS  par,  a nonnullis  Mafloideum  dicitur , quod  ad  proceflus  temporum 
maftoideos,fiue  mammillares  inferatur.  Anteriore  colli  parte  litum  eft,fub  quadrato 
buccas  detrahente  mufeulo.  1 Oritur  aurem  duplici  principio, cauitate  quadam  inter 
fe  diftindo,  quorum  alterum  neruofius  eft,&  a lumino  fterno  incipit:alterum,carno- 
lius , & a clauicula:  parte  elatiore , qua  fterno  comungitur,procedir.  Oblique  dein- 
de, totum  carnofum  redditum,  ad  collum  afcendic,longumpotius,  quam  latum,  &: 
latum  verius,  quam  teres  in  initio,  at  vbi  ad  mammillarem  proceflum  deuenerit, 
teres  fit,&  carnofo  cralloq1,  fine  ipli  inleritur. J 1 Hoc  in  homine  etia  viuo  obferuatur, 
praefertim  in  macilentis  & lenioribus, in  quibus  admodum  conlpicuum  eft.  Quod  fi 
totum  par  agat, caput  reda  fleditur:fin  alteruter  tantum  mufeulus  contrahatur,caput 
ad  anteriora  quidem  ducitur , fed  ad  latus. 

“'Extendentivm  primum  par , Triangulare , alijs  Splenium  didum , oblongum 
eft, latum , & vertebris  inftratum , duplicique  principio  exoritur.  Altero  enim  ex  a- 
picibus  quintae,  quartae,  tertiat,  fecundat  ,& primae  thoracis  vertebrarum  prodit,alte- 
ro  a quinque  inferiorum  colli  vertebrarum  fpinis,vbt  redis  fibris  libi  mutuo  nedun- 
tur,& 11  cum  ad  tertiam  colli  vertebram  peruenerint,feiunguntur,  ° fibrisq1,  nonnihil 
obliquis  tn  occipitio  medio , quod  inter  vtramque  aurem  eft, inferuntur.  P Interual- 
lum  hoc, quod  interiacet  inter  vtrumque  cum  diducuntur,  triangulum  atquilaterum 
fere  efformat,  1 quod  exprimit  etiam  totus  mufeulus,  fedfealenum,a  quo  & nomen 
irnpofuimus  , vt  triangulare  par  vocaremus.  r Trimum  latus,  amplum  eft,  ab  exortu 
vique  ad  tertiam  vertebram,  vbi  ^.ch.i(cixnvS  alterum , ab  hoc  loco  ad  occipitium:11  ter- 
tium,zh  occipitio  ad  exortum.  Eftautemhoc  par  in  thorace  nerueum,  inceruiceve- 


^,4.i.4.K 

i,  d.  d. 


U,  i.i.i.oe. 


m,  4. 3. A. 
A.+  4.4  B 
Cripiilcre 
euoLutm 
4.5.  A.  A. 

n,  a. 

0,  b. 

p,  tb  a.b. 

q,  a.  b. c. 

r,  a .c. 
f,  a.b. 
t,  b.c. 


U,  4.4. C. 
D E. &4. 
y.B.B.tC 
x,  C,C. 


y,  D.  D. 
i,  E.  E. 


6.  C.C.t 

4.]7.A. 

b,  4.6.D. 
D.t4.7.B 


/,  4.6.E.E 

t4-7-C. 

rf,4.<5.F.F 

-r,  4. 7.0. 


Corporis  Fabrica,  Lib.  IV.  12.7 

rocarnofum.  u Secundum  extendentium  par,  priori  fubiedum,  Trigeminum,  aut  Compo-  Secunaii ■ 
(itum, quod  ita  diffindo  triplici  principio  iit  praeditum , vt  ex  tribus  mufculis  in  vnuin 
coeuntibus  conflatum  efle  videatur. xPn;?2Z#,principium  acutum  habet,  extranfuer- 
fb  proceffu , quarta , & quintae  thoracis  vertebrae  enatum , quod  illico  ab  exortu  car- 
neum redditum, per  reliquas  thoracis  vertebras, afcendit,&vbi  ad  colli  radicem  per- 
uenerit,  carneam  naturam  exuit,  inque  teretem  tendinem  abit-,  mox  vero,vbi  hunc 
fuperauit, iterum  carneam  induens  fubftantiam,vfque  ad  occipitium  afcendit,ibique 
in  medium  ipiius  inferitur.  Y Alter,  aieptimsceruicis  vertebrae  ipina,breui,nerueo, 
teretique  principio  oritur  , fed  mox,  afcendens  , carnofus  redditur,  & cum  priore 
ante  eius  infertionem  coit.  z Tertius,  ex  primae  fecundaeque  thoracis  vertebrarum-, 
tranfuerfis  proceffibus , partim  neruofus , partim  carnofus  prodiens,oblique  extror- 
iumredudus,ad  radicem  proceflus  mammillaris, cum  fecundo  iundus, occipitio  va- 
lide affigitur.  His  mufculis  , aut  fecundi  paris  principiis  varijs  , carnea  quaedam 
moles  fubijcitur,&  fecundo  pari  adiungitur,ita  vt  fecudum  hoc  par  ex  quatuor  quin- 
queue  initijs,aut  mufculis  conftare  videatur.  a Tertium  par , Redi  maiores  didi, fub  pro-  Tertium. 
pofitis ftatim occurrunt,  parui  funt,  fubffantiacarnofi,  forma  graciles, teretefque. 

Hi  ab  apice  Iphite  fecunda  colli  vertebrae  prodeunt , vbi  contigui  funt  inuicem , fed 
ftatim  a ledidudi , afcendunt,  & in  medium  occipitium  inferuntur.  b Quartum  par, 
Rectiminores  appellati,  fub  maioribus  fiti funt,  quibus  figura,  fubftantiaque  &c  pro- 
grefTurefpondent , fed  magnitudine  cedunt.  Teretes  enim  a tuberculo  primae  col- 
li vertebrae,  fpinis  aliarum dorfi  vertebrarum  analogo,  contigui fimiliter prodeunt, 
mox  a fe  inuicem  abfcedentes  , &fiirfum  delati,  in  occipitium  medium  delinunt, fub 
finibusredorummaiorum.  Horum  rnufculorum  omnium  ope  , fi  totum  par  fimul 
agat, caput  reda  extenditunat  fi  alteruter, in  latus  mouetur.  Prtefecit  autem  fapientifi 
fima  noftri  corporis  architedrix  NatvrA  tot  mufculos  extenfioni  capitis , quod 
adacutum  fere  angulum  caput  extendendum  erat,  vtHomocoeleftium  corporum 
contemplationi  commodius  vacaret.  Ad  hoc  autem  requirebantur  parui  mufculi, 
cum  longi  id  praeftare  non  pollent.  At  quia  ijdeminualidioresneceffario  futuri  erant, 
nec  diu  officio  fatisfacerent , cum  pondere  fuo  caput  ad  anteriora  ruat,  magnos  lon- 
gofque  in  auxilium  furrogauit.Mouentur  ergo  lemper  longiores  prius , at  vbi  admo- 
dum acutum  ad  angulum  caput  extendendum  eft,redi  fubuemunt.  Voluit  enim  Na- 
tura,vt  aflidue  cadeftium  corporum  diuinas  moles  contemplando  patria:  noftrte  me- 
mores redderemur,&  illa  fimul  reuocaremus  ad  animum , quat  dignos  nos  caeleftium 
animorum  jugi  focietatepoft  obitum  aliquando  praeftarent. 

C ircvmagentivm  duo  funt  paria,  qui  vulgo  Obliqui  dicuntur  a fitu,eftque  al-  Circum- 

terum par  fuperius;alterum  inferius,  vtrumqifubiacens  redis  extendentibus, quibus  aSeiKes- 

fubftantia&  forma  refpondet.  c Superiuspar,  e medio  occipitio  iuxta  externum  latus  Superite 
redorura  maiorum  exortum, oblique  defeendens,in  apice  tranfuerfi  proceflus  primo  par. 
colli  vertebrae  tranfuerfim  inferitur.  ^ Inferius  par , a fpina  fecunds  ceruicis  vertebra  Inferitts, 
pronatum, oblique  afcendit,  &in  proceffum  tranfuerfum  prima;  vertebro  cum  proce- 
dente inferitur.Hi  cum  contrahuntur, circulariter  verfus  fpinam , retro  primam  ver- 
tebram fuper  fecunda  circumagunt , vndefit,  vt  caput  fuper  ipfam  confiftens , vna 

circula- 


CERVI  - 
ClSmuf- 
culi. 
Ceruicis 
motus. 
Nume- 
rus muf- 
culoru. 


Tlelien- 

tsumpn- 

mii  par. 


Secundti 


Extende - 
tium  pri- 
muntpar. 

Secunda. 


118  Adria.ni  Spighlii  De  Hvmani 

circulariter  moueatur.  At  quia  exigui  admodum  funt  > duo  priora  extendentium  pa- 
ria, vbi  alteruter  agat, horum  motum  ( non  tacus  ac  redtorurn , v t antea  diximus ) ad- 
iuuant. 

Caput  fecundario  mouetur  ratione  ceruicii.  Ceruice  enim  mota  caput  ipfi  incum- 

bens vna  cietur.  Habet  autem  Cervix  motum  quadruplicem,cum  agatur  ante, retro, 
dextrorfum,  &(iniftrorfum.  Abfoluunturhi  motus quatuor  mufculorum  paribus, 
no  n tamen  ita,vt  quilibet  motus  (uos  fibi  proprios  vendicet,tad  cum  duo  paria  priora 
fle£tentiafint,&antrorfum  mouentia, duo  pofteriora  extendentia  retrorfum.Tifimul 
illa  agant, aut  h^c, caput  redta:at,fi  alter  uter, oblique  ad  latus, fledtitur,aut  extenditur. 

Quod  fi  vero  flexores  & extentares  fui  lateris  fimul  contrahantur  , inillud  latus,  dex- 
trorfumautiiniftrorfum  agitur,  in  quo  ipfi  fuum  fitum  obtinent.  Atfiom-nesfimul 
agant,ceruix  erecta  & rigida  feruatur,ac  in  tomco  motu,vt  in  Tetano.  Duo  ergo  pri- 
ma paria  fledlentia  erunt,  quae  parte  anteriore  colli , vt  primum  ,6c  latcrali,vt  fecun- 
dum, locata  funt  : reliqua  duo  extendentia,  inpofteriore  colli  parte  , fub  capitis 
mufculis, 

Flectentivm  ergo  c primum  par, CiueLongutnSub  cefophago  jacens, longum  eft,  e , 4.  t. 
principio  acuto  & carneo  , a quinta:  thoracis  vertebra:  corpore , parte  anteriore,vbi  PT. 
coftae  jungitur  enatum.Hoc  fuperiora  petens, omnibus  vertebrarum  corporibus  a la- 
tere adnedtitur,vfq,-  ad  primam  ceruicis,  vbi  vterq;  mutaulus  fe  tangit , & acuto  ner- 
vofoq-,  tendine  definit  in  proceflum  primae  vertebrae, qui  eft  analogus  corporis  verte- 
brarum reliquarum,vt ceruix  fledtatur S SecundumparfleitentiumTriangulareSine vt  alijs  f,  4.i.io 
placet, (qui  fimul  (peciem  trianguli,quod  refert  fua  figura  exprimunt)yc4/e««wi,carno-  H.  H. 
fam  amplamq;  originem,a  prima  fuperioreq;  thoracis  cofta  habet.poftea  verfus  caput 
iter  faciens, anguftatur,&:  in  omnium  colli  vertebrarum  tranfuertas  proceflus  , (-pri- 
ma & fecunda  nonnunquam  excepta)  qua  interiora  (pedtant,  obliquis  fibris  termina- 
tur.Himufculifi  fimul  agant, redta anteriora  verfusjceruicem,&:  contaquenter  caput, 
fledtunr.at  fi  alteruter  talum  agat, in  latus  contradh  antrorfum  ceruicem  inclinant. 

gExTENDENTiVM  pnmumpar , a tax  fuperiorum  thoracis  vertebrarum  tranf-  4 6 
uerfisproceflxbus(vndeTr4»x««y/4/«quibu(3amdicuntur)exorti,paulatim  crafliores  B.  B. 
fadti, in  omnes  ceruicis  vertebrarum  proceflus  tranfuertas,  externa  tade  infiguntur. 
Secundum  par,  inter  (pinas  fitum,  y ndc  Sc  Spinatum  aliquibus  dicitur,  totam  ceruicem 
occupat.  Hoc  e radicibus  (pinarum  taptem  fuperiorum  thoracis  vertebrarum  prin- 
cipia plura  fumitjfurfumque  ataendit , aefimiliter  ex  fingulis  tranluerforumproceta 
fuum  ceruicis  radicibus  alia  fibi  afeitait , tandem  hitae , in  totam  inferiorem  (pinae  ta- 
cundiE  vertebrae  partem  valide  implantatur,vbi  dexter  cum  finiftro  jungitur,'etfi  toto 
per  ceruicem  progreflu  mutuo  (ibi  ita  accubuerint , vt , non  nifi  (pinis  a tata  dita 
parati  fuerint.  Haec  duo  pariter  ceruicem  primo,deinde  & caput  exten- 
dunt,vel  redta, fi  vterq;  fimul  agat;vel oblique, fi 
alteruter  tantum. 


CA- 


i 


Corporis  Fabrica,  L i b.  IV.  u? 

C A P V T VIII* 

De  mufculis  Thoracis. 

ABsolvimvs  mufculos  omnes, qui  ad  primum  Ventrem,  flue  Caput  pertinere 
videbantur:nunc  eorum  aggrediemur  hiftoriam,  quiadfecundum  mediumque 
referendi  funt, quos  thoracis  mufculos  dodfcrinte  gratia  vocabimus  :etfi  non  ig- 
norem vulgo  ab  Anatomicis  fic  appellari  illos  tantum, qui  refpirationi  dicati  funt,  & 
vel  dilarant  thoracem,  aut  conftringunt,  quibus  opponuntur  Dorsi  mufculi , qui 
thoracem  extendunt.  Verum  cum  ab  horum  fententiafimalienillimus,  &eosmuf- 
culos  plerofque  omnes, qui  communiter  ad  refpirationem  facere  dicuntur,  alium  v- 
fum  habere  longe  diuerfum  ab  eo, qui  vulgo  doce  tur , & ratione , & expe  rie  n tia  ana- 
tomica inuenerim , a me  hoc  loco  Thoracis  mufculi  vocabuntur , omnes  quicunque  ad 
thoracis, hoc  eft,medfj  Ventris  motum  quemcunq-,  conferre  ftatuentur.  Dico  quem- 
cunque,vt  non  folum  intelligatur  ille , quo  dilatatur, Sc  ftringitur : fed  & , quo  flecti- 
tur , aut  extenditur. 

Thorax  ergo , vel  primario  mouetur,  vel  fecundario.  Trimano , a mufculis  fi- 
biproprijs ; fecundario ,a  mufculislumborum.  Motis  enim  lumbis,  thorax  ipfis  incum- 
bens,vnanecefTario  mouetur,  quemadmodum  ceruice  mota , Caput , vt  diCfcum  eft. 
Cietur  autem  quintuplici  motuum  genere  primario , cum  dilatetur,&  conftringatur, 
fleClatur , extendatur , & ad  lateracirculariter  moueatur : fecundario , triplici.  Ad  la- 
tera enim  mouetur, fleditur,&  extenditur.  Dilatatur  autem  Thorax , & conftringi- 
tur , refpirationis  gratia.  Refpiratio  autem  duabus  conflat  partibus ; lnfpiratione,in 
qua  recipitur  aer  , & attrahitur  in  afperam  pulmonum  arteriam  •,  &exfpiratione,  in 
qua  iterum  a pulmonibus  expellitur  v in  illa  , cum  fine  thoracis  motu  refpiratio  nun- 
quam fiat,thorax  dilatatur,-  in  hac  contrahitur,  & in fe  ftringitur.  In  Dilatatione  au- 
tem,non  totus  thorax  dilatatur,  fed  tantum  eiuspartes  inferiores , fupenoribus  con- 
tra modice  anguftatis  : in ContraClione vero, inferiores conftringuntur,fuperiores 
partes  e diuerfo  nonnihil  dilatantur.  Quamobrem  & Naturafapientiflima,  cum  vni- 
uerfum  thoracem  intertextis  vbique  inter  carnes  olTibus,  flexibilem  motuiq-,  accom- 
modatrffimum  reddidit : tum  vero  infimas  eius  partes  cartilaginibusfere  folis  muni- 
endo , imprimis  ad  hunc  vfum  adaptauit.  Ca:terum  etfi  hic  motus  naturalis  alias  fit, 
non  quidem, quod  citra  mufculi  fubfidium  perficiatur, quo  paCto  alios  motus  natura- 
les fieri  cernimus  ( femper  enim  Diaphragma  hic  primas  partes  tenet,  quod  mufculus 
vere  eft,  & reCle  efle  ftatuitur)fed  quia  nobis  ad  refpirationem  etiam  non  aduertenti- 
bus, Thorax  nihilominus  femper  amplior  fit  aut  anguftior , ne  vnquam  refpiratio  de- 
ficiat, cum  qua  vita  pari  pafTu  perpetuo  ambulat : vere  tamen  & animalis  motus  eft, 
quandoquidem  refpirationem  intendere  , aut  fiftere  ad  tempus  pro  noftro  arbitrio, 
quam  commodiftime  poflumus.  Quis  enim  in  loco  admodum  calido  conftitutus, 
thoracem , vt  aerem  attrahat  in  copia, pro  fuo  lubitu  non  extendit  ? contra  in  admo- 
dum frigido, non  aliquantulum  contrahit  ? Si  ergo  motus  eft  voluntarius  , vt  inftru- 
mentis  motuihuic  deftinatis,hoc  eft, mufculis  peragatur, necefle  eft. 

R 


THOR.A 
cis  muf- 
culi. 


Thoracis 

motus. 

P rimari}, 
Seciidarij, 


Ab 


130 


Adriani  Spigelii  De  Hvmanj 


Mufculi  Ab  Anatomicis  ergo  Mvscvli  thoracis,  ( fic  vocant , ) idejl,  dilatationi , 
Thoracis  £ (0nJlrittionieiufdem  infer  utentes  fexagimta  quinque  recenfentur  , a nonnullis  etiam, 
mone 'a-  P^uies  5 diis  fcdicet,qui  I ntercoftales , in  lnterofleos  atq-,  Intercartilagineos  ,fed  male, 
liorum 
quot 
line. 


Rcfp  i ra- 
tio dll- 
plex. 


vt  poftea  probabimus  diftinguiint.Vrrique ergo  lateri  thoracis, triginta  duo  aflignat, 
nempe  imercojlalss  vigintiduos , ex  quibus  vndecim  externi,  totidem  interni  funt:  v- 
num  vtriquelateri  communem  , puta  Diaphragma:  quatuor  deinde  mufculos,  Abdonu- 
nis  vocatos , de  quibus  fequenti  capite, & tandem  fexTboracispropriosa\spc\\a.tos.  Iam 
ipfam  Pejpiratiotpem  duplicem  quoque  faciunt ; vnam  liberam  , alteram  coactam. 
Liberam  vocant  illam  , in  qua  aeris  quantum  fufficit, placide  tum  accipitur, tum  expel- 
litur iCoadlam  vero,  in  qua  magna  vi,  & m^gna  copia  attrahitur,fimiliterque  truditur. 
Illa,contingit  cum  naturaliter  fe  calor  nofter  habet-,  hic,  cum  prteter  naturam.  Illa,  ci- 
tra noftram  voluntatem  fit , vnde  & Naturalis  iure  dicetur;  liare , noftro  arbitrio  con- 
currente accidit,ex  quo  Voluntaria  a nobis  non  inepte  vocabitur.  Illa , a lolp  diaphra- 
gmate contrado , aut  laxato  fmharccooperantibus  diaphragmati  caetensmufculisfe- 
xaginta  quatuor,  vt  ipfi  dicunt. 

At  enim, vt  lubentiilimeampledorh^c  omnia, fimnlq;  coadus  experientia  conce- 
Authom.  do,in  libera  refpirationc  diaphragma  folura  moveri.ita  e contrario  noui,in  coada,fo- 
Bx opinio  losintercoftales  mufculos, & Diaphragma  operari.Reiiciuntur  ergo  a me,tum  abdo- 
minis quatuor  paria,  tum  fex  thoracis  coniugia  propria.  At  ne  citra  rationem  reiici 
videantur, noftrae  opinionisfundametabreuiterhicproponemus,refutatisargume- 
tis,qua’ Aduerfariosinhancfententiam  protraxere.  Ac  quod  mufculos  Abdominis  attinet , 
vt  ab  iis  exordium  noftrum  petamus,  duo  primario  videntur  efle,  quae  dodillimos 
Virosadduxerint , vt  refpirationi  eos  inferuire  crederent.  Primam  eft,quod  non  vifu 
folu,fed  & tadu  deprehenderint, in  thoracis  validioribus  motibus, mufculos  hos  pro- 
portione quadam  obferuata  cum  Thoracis  moru,moueri.Infpirare  enim  fi  qua  vi  cu- 
pias,abdomen  protinus  exigi  dilatarique  videbis;exfpirare  fi  e contra  cupias  fortiter, 
inigi  aduertes,  & intro  contrahi : vtpropterea  Galenus,  lib.  de  difTed.  mufe.  cap.z6. 
ad  exfufflationes  , & ad  vocatas  fpiritus  cohibitiones , iiue  r a;  mto/jut-ns  nsna.xnfus svt 
Trimum.  Praxagoras  ohm  vocabat,tu  ad  acutas  quoq;  magnafq;  voces  edendas, Naturam  hifce 
Secundii . mufculisvti,  non  veritus  fitferibere.  Alterum  argumentum  eft,  eam  partemmoueri 
femper,in  quam  fines  mufculorum  definunt.Quod  fi  jam  anatomica  infpedio  demo- 
ftret, abdominis  mufculos  in  thoracem  inferi, quemadmodum  Andr.Laurentiuspro- 
bauit,oblique  defcendenteslllic  delinere,  finemque  fuum  figere ; profedfco  fequi  hinc 
Refpcn-  merito  mreque  videtur,  Abdominis  mufculos  thoracis  motibusplurimu  auxilij  prae- 
co ad  ar-  ftare.Atenim  nihil  hic  quidem  promptius  erit  nobis,quam  his  rationibus  fatisfacere. 
gameta.  ]sjam  qUOC{  primam  fpe&at  haud  vlla  ratione  diuerfus  ab  iis  fum,qui  in  vtraque  refpi- 
rationis  parte  abdominis  mufculos  vna  cu  thorace  vniformiter  moueri  credunt,quin 
lubentiflimo  illud  animo  ample£tor,vt  cuiteftimonium  perhibet  ipfa  experientia, 
no  tame  propterea  quod  ipfi  hinc  inferunt  vnquam  elargiar, inftrumenta  videlicet  eo 
nomine  fieri  refpirationis,  numerumq;  illum  mufculorum, qui  refpirationi  feruiunt, 
augere. Nec  enim  thorax,  cofbeue , quod  hi  mufculi  moueantur,fiue  diftenditur , feu 
ftringitur:  fed  fi  quis  motus  thoracis  eft , ille  totus  quantus  quantus  Diaphragmati  ac 

Inter- 


Sententia 


ne  Au 
thoris. 

Mufcu- 
los  ab- 
dominis 
ad  refpi- 
ratione 
nihil  fa- 
cere. 
Argum, 
aduerfa- 
riorurn 


Adpri- 


L i b.  I V, 


h>  4I9.A. 
A.  A.  1.2. 
S4. 


Corporis  Fabrica,  Lib.  IV.  m 

Intercoftalibus  mufculis  acceptas  referendus  eft.  Et  hoc  ipfum  erat, quod  poftulatur, 
vt  thoracis  dilatationi  conftridtioniue  inleruire  dicantur, vt  videlicet , ex  ipforu  con- 
tractione motuve  thoracis  ille  motus  conleq  ueretur : cum  cotra  fieri  videas,  vt  motus 
abdominis,qui  m valida  relpiratione  percipitur, moto  thorace  accidat,cueleuetur  in 
inlpiratione , vt  cedat  delcendentibus  vifceribus,  8c  contrahatur  in  exfpiratione,  vt 
afcendentibus  iterum  in fuum locum  , fele  vndique  accommodet,  eaque  contineat. 
Solent  enim  cum  Diaphragmate  mrelpiratione  vilcera  vnadelcendere,&afcendere: 
quemadmodum  id  in  vmis  dillectionibus  eleganter  intueri  licet.  Ex  quibus  conlequi 
videtur,accidentalem  tantum  hunc  motum  efle : neque  mufculos  iplos  per  le  contra- 
hi,led  vel  pelli  thorace  dilatato,  vel  iterum  recedere  in  luum  locum  conftridto .In  fecii- 
do argumento  errorem  noto  do&iilimorum  alioquin  Columbi,  & Laurentii,  qui  obli- 
que delcendentium  abdominis  finem  circa  thoracem  elle  crediderunt , originem  au- 
tem a luperiore  ollis  pubis  iliumq;  parte,tum  a tranluerfis  lumborum  procelfibus.  Na 
li  reda  rem  omnem  tecum  reputes , ipfamq ; potius  infpedionem  confulas,  quam  va- 
nos novarum  opinionum  fucos,aut  probabiles  lententias,  principium  horum  mufeu- 
lorum(quod  paulo poft, cum  de  abdominis  mulculis  agemus,  demonftraturi  fumus,} 
ex  inferna  parte  colbe  fexrae,leptimat,oCtaute,&  nonae, antequa  in  cartilagines  abeunt, 
carnolum,tum  a membrana  e vertebrarum  lumborum  ligaraentis,&  dimidia  ollis  ilii 
appendice  membranofum  enalcitur.  Id  quod, etfi  & argumetis  probari  quam  plurimis 
nullo  negotio  poterat,  vnicum  tamen  hoc  duntaxat  loco,  led  Achillea  in  medium  ad- 
ducemus.Cum  enim  apud  omnes  dilledionum  Proceres,  tanqua  axioma  quoddam 
& indubitatae  fidei  principium  receptum  fit , illic  perpetuo  mulculorum  origine  elle , 
vbi  neruorum  infertiones  comparent, cum  nunquam  in  finem, raro  in  medium  nerui 
implantentur,profedo  circa  collas,  dictafque  partes, principium  horum  mulculorum 
efie,necefium  eft.h  Singulis  enim  fibris  pectinatis , quibus  cum  ferrato  maiore  coj un- 
gitur,ex  enumeratarum  collarum  interflitiis  linguli  nervi  porrigutur , vt  nemo  pollit 
ambiguus, vel  anceps  animo  de  origine  porro  h^rere,duminodo  vel  concedat  Anato- 
micis fuum  principium, vel  ipfi  fenfui  propriam  fidem  nolit  derogare.  At  enim  cu  do- 
dillimi  Viri  & ipfi  habeant  argumenta, quibus  fuam  opinione  fulciant , neqv  fint  ad- 
modum de  nihilo,illa  hic  in  mediii  afferenda  elle  merito  cenfuimus.  Prmutn,inquiut, 
fi  ftatuamus  finem  oblique  delcendentium  circa  Ilium  8c  pubis  ofia,aut  ea  mobilia  di- 
cendum erit  elle, aut  accufanda  irapr  udetieNatura,qu^  mulculos  motus  volutari)  or- 
gana,in  partes  immobiles  inleruitiat  illud  dicere  ignari  erit  motuu  humani  corporis, 
cu  fciant  omnes  immobilia  elle  pubis  & iliu  ofta.-hoc  vero  fummaj  impietatis,  quado- 
quidem  nimis  quam  verum  illud  eft, Naturam  nihil  vnquam  temerario  confilio  j led 
omnia  fumma  potius  & incredibili  prouidentia  conftruxifle.  Secundo,  eandem  ratio- 
nem,quae  noftrae  lententi^  fuit  fundamentum, contra  nos  adducunt.Nam  Galeno  te- 
fte,inquiunt,fi  nerui  in  mufculorum  vel  principia,  vel  paulo  poft, raro  in  mediu,  nun- 
quam vitra  medium  definunt , Sc  mulculi  hi  ner  uos  habere  conlpiciantur  circa  pubis 
os ,&  lineam  candidam,profe£to  principium  iplorum  circa  has  partes  elle  necelle  eft, 
finem  autem  circa  coftas. Neque  vero  alio  inftituto , illic  principium , hic  finis  politus 
eft,nifi  vt  coftas  deorfum  trahendo , thoracem  vna  conftringant.  Sed  enim  magni  hi 


Ad fe- 
cundum. 


Princi- 
pium 
oblique 
defeen- 
dendum 
elTe  circa 
pubis 
olTa. 
Argu- 
tnentHm 
primum. 
Secundii. 
Relpon- 
fio. 

Ad  pri- 
mum. 


R 


Viri, 


x$2.  AdriAni  Spigelxi  De  Hvmanx 

Viri, dum  a Galeno  in  hoc  negorio  difeedunt,&  imprudenter  mihi  facere, &eius  opi- 
nionem non  redte  aflecuti  videntur.  Largiamur  enim  ipfis,  ilium  & pubis  offa  immobi- 
lia elle.indeneredte  inferent  3 propterea  mufculorum  finem  illic  non  efle  ? Nam  ex 
Galeni  quidgm  fententia  ii  loquamur , nihilominus  hi  mufeuli  officio  fuo  fungentur, 
cum  munus  eorum  praecipuum  ipio  docente  fit,abdomen  fiia  cotradHone  comprime- 
re-.quam  certe  compreffionem  citra  pubis  offiurn  motum  quam  optime  perfici  polle, 
quis  eft  qui  non  obferuet  ? Cum  enim  abdomen  conuexum  iit  & prominens, maxime 
vbi  cibo  potuve  Ventriculus  turget, horum  mufeulorum  contradtione ab  vtroq-,  late- 
re in  planum  componitur  .Quamobrem  non  bene  illi  videntur  concludere, qui, quod 
ilium  oila  moueri  non  credant,  propterea  mufculorum  oblique  defeendentium  fines 
ofjapu-' ^ illic  inieri  haudquaquam  poiTe  exiftimant.Sed  & ego  in  fequentibus  demonftraturus 
l.i  & iU u fum,reuera  & pubis  <Se  ilium  oifa  moueri,  tametfi  vnanimem  omnium  Anatomicoru, 
quihadtenus  quidquam  in  lucem  prodiderunt , in  contrariam  fententiam  confenfum 
Ad  fecit-  elfe  videam. Nmmc  ad fecundum  argumentum  me  confero, in  quo  vthaud  aegre  concedo,Ner- 
dum.  vos  circa  lineam  candidam  iliumque  ofla  conlpici : nego  tamen  ex  iis  elfe, qui  fenlum 

motumve  his  mufeulis  offerant,  de  quibus  fcilicet  Galenus  loquitur,  cum  Neruos  in- 
quit in  mufculorum  capita  delinere, vel  paulo  poft,vel  circa  medium , nunquam  vitra 
medium.  1 Nervi  enim  illi  perforant,  &pertranfeunt  holce  mufculos,  nonfenevt  iis 
inferatur, ( quod  didtis  Authoribus  vifum  eft,)fed  vt  hinc  ex  abdomine  mox  ad  mem- 
branam carnolam  cutimque  digerantur,ficque  his  partibus  fenfum  proebeant. 

Condu-  Sed  de  hac  re  plura  dicendi  locus  infra  dabitur.nuc  fufficiat  demoftrafte,  Abdomi- 

ll0’  nis  vocatos  mufculos,ad  dilatationis  conftridlionisve  in  Thorace  motii  nihil  omnino 

facere, cum  non  his  motis  Thoraxtfed  potius  Thorace  moto  ipfi  moueantur.  Falfum 
autem  &hoceft,  finem  oblique  defeendentium  circa  thoracem  inferi  ’,  quod  fi  vero 
Alcendentes.&r  Redii  inferantur,iam  longe  alio  fine, quam  thoracis  gratia  inferi, infe- 
rius  oftendemus, vbi  horum  mufeulorum  adtio  aperietur. Quin  imo  de  ceteris  etiam, 
quos  proprios  Thoracis  appellant, quid  ftatuendum  fit,  membratim  dicemus  poftea, 
cum  fingulorum  hiftoriam  perfequemur.Nam  quod 1 Subclauium  attinet,  cum  Claui- 
culat  inferi  ftatuimus,vt  ipfam  deorfum  trahat.  Oftendemus  enim  finem  non  habere 
circa  primam  coftte  partem, vt  communis  eft  opinio:fed  potius  in  clauicula.  m Serra- 
tum  verowwfemwfeapula^allignabimus  , fimiliter  demonftrantes  Anatomicos  circa 
principium  ipfiushallucinatosfuifle.  nDuospoJlicosferratos,Cupcrio\:em,3.c  inferiorem, 
Dorfi  Capitiique  mufculos  continere,  nein  validis  motibus  exorbitent,  8c  propterea 
ligamentorum  annularium , in  manu , ac  digitis  politorum  munere  fungi  dicemus. 
Mufculq  o sacrolumbum  autem, Dorium  oblique  extendere  fimiliter  probaturi  fumus.  Quare  iam 
dilaun^  Mndydentesdieinm , mufculos  thoracem  dilatantes  conftringentesque  non  alios  elfe, 
:es  exfen  praeter  Diaphragma,  dclntercoftales:  & Diaphragma  quidem  lemper  mouere  & fo~ 
tentia  lum  in  libera  ac  naturali relpiratione ; in  coadta  autem  , Intercoftalium  operam  fibi 

Audio-  adiungere. Dilatat  autem  & conftringit Thoracem,  vnusidemque  mufeulus  Diaphra- 
gma.Quee  res  fi  prima  fronte  mira  alicui  videatur,  cum  vix  mente  multis  comprehen- 
di poile  credatur,  quomodo  contrarij  motus  ab  eodem  mufeuloproueniant:  mirari 
as  mox  delinet , fi  aduertat  tale  quid  in  Iphindtere  quoque  mufeulo , tam  vefica?,quam 

ani cosn- 


i,  s.  i. 
N.N.N, 


l,  4.1S.F 

m,  D.  D 

n,  4.3.C 

0,  K.K, 


&1  4.18. 

K-K. 
f»  4,I3- 


r,  B.  B. 

/>  a. 
B.B. 

#,  c c 

X)  a.  a. 


> A: 

X.)  *.»■ 

*>  fi. 

b,  II. 

c,  M.M. 

d,  G. 

t,  I. 

* 

I. 


E, 


Corporis  Fabrica,  Lib,  IV.  *$3 

ani  comparere.  Idem  enim  Sphin&er , & conftringere  poteft  veficam, contrahendo 
fe,vt  contineat  vrinam:&  dilatare  eandem,laxando  fe,vt  vrinam  reddat.Sic  diaphra- 
gma,contrahendo  (e  ad  principium , Thoracem  dilatat:atlaxando , conftringit,vt  m 
vfu  eius  iam  demonftraturi  fumus.  P Intercoftales  vero  mufculi,vt  duplices  funt, externi, 

& interni,ita  etiam  duplici  funguntur  munere.  Illi  enim , dilatationem  in  coadfca  re- 
fpiratione  adiuuant:hi,conftri£tionem.  K , 

q Mufculus  ergo,  qui  Aixq&tyuix.  Platoni  dicitur,  Hippocrati  <ppevn , 8c  Jiecq>pi%n  ra 
vocatur,  $ Jlxtp&c TT«v,quod fecernere,& feparare fignificat,quiafcilicet  infimum  » 

ventrem  a medio  feparat.  Ariftoteles  communiter  c appellat,  Succinclum-Antet- 
dum  & xznZa/Lut.  Galenus  modo  Sict.yzsw'*- > modo  <ppm«  vocaf.at  Latini 

Celfixm  fequentes, communiter  Septum  tranfuerfum,z\>  officio, & fitu.  Plinius, ob  vici- 
niam cordis  cui  praetenditur,P r£cordia,quzCi  afeiKscfJi  av:a.t  Macrobius, Dijfeptum  vocat. 
Nonnullis  qui  Graecam  vocem  «fet fajutt  exprimere  ftuduerunt  ,pracin£tum  appellatur. 

Eft  autem  Diaphragma  , mulculus,  vnus  omnium  fama  celeberrimus, id  quod  haec  vo- 
cum,quibus  apud  diuerfos  authores  venit , multitudo , fatis  fuperque  teftatur.  Situm 
habet  in  corpore  tranfuerfum.  Thoracem  ab  infimo  ventre  feparans.  Situs  autem  eft 
obliquus,  ob  thoracis, quem  fuccingit,obliquum  ambitum , quem  fterni  infima  pars, 

& cartilagines  fpuriarum  coftarum  conficiunt:quare  &cmagnitudo  ipfius  tanta  necefla- 
r io  eft,quanta  ambitus  vniuerfus  medii  ventris, quem  fuccingit.  figuram  obtinet  nulli 
alteri  mufculo  communem , cum  mufculus  fit  latus , tenuis , atque  orbicularis , r in 
medio  fui  principium  nadtus,  f a quo , tanquam  a centro  ad  circumferentiam  fibrae 
craflae  excurrunt.1  In  medio  enim  habet  circulum  quendam  nerveum,  qui  eius  origo 
eft, quem  circum  u alius  quida, totus  carneus  confifhr,per  quem , x fibrae  ab  illo  egref- 
fae,adperipheriamfparguntur.  Quemadmodum  autem  circulus  interior,  quo  vici- 
nior centro, tanto  neruofior  eft.-ita  quo  coftis  3c  thoraci  propius  accedit  exterior, tan- 
to carnofior  craffiorque  femper  efficitur.  Annedtitur  enim , & inferitur  toti  thoraci 
intrinfecus : y anteriore  quidem  parte , fterni  infimae  ledi , prope  mucronatam  cartilagi- 
nem,quae  eius  eft  propugnaculum,tum  vltimae  verae  coftae : z a lateribus , coftarum  fpu- 
riarum  extremis, & toti  duodecimae  coftae:  apofierius  vero,  cum  vndecimae  dorfi  verte- 
bra inferi  debuerit , quam  fpedtat:at  vero  ibi b arteria  magna  defcedat,  & c lumbalis 
adnedfatur  mufculus,  didtus , in  d duos  veluti  proceflus  ( quos  produftiones  Diaphra- 

gmatis \ocant)defmiz,hinc  inde  ad  vertebras  infertos,  neruofbs,  & carne  commixtos, 
qui  acutiores  redditi  defeendunt,  donec  ad  excarnes  lumborum  vertebras  vfquede- 
uenerint,e  vbi  valida  infertione  implantantur.  Mufculus  hic  etfi  vmcus  fit, in  ftrudtu-  Diaphra 
ra  tamen  fua  duplex  e (Te  omnibus  modis  videtur. Conftat  enim,vt  didfcum  eft, primum 
f duobus  circulis,  quorum  fubftantia,partim  nervea , partim  carnea  eft  .-deinde  S Venas  ^ ^ 
habet  duas  , a trunco  cavae  afeendentis  Phrenicas  didtas:  duas  item  arterias  venarum 
comites,  & homonymas:  totidemquehmrni,afpinalimedulla,  Ceruicis  vertebris 
incluta,  inter  quartam  , & quintam  vertebram  prodeuntes:  duas  etiam  membranas, 
quibus  integitur , fuperiorem , qus  thoracis  cauitatem  refpicit,a  pleura-,  inferiorem, 
quae  ventriculum  &:  iecur  fpedtat , a peritonaeo  originem  ducentem.  Duo  quoque 
{nntforamina,  quae  habet:  Alterum,  a dextris , in  circuli  neruei  medio,  pro  Venae  ca- 

R ? vae  ex 


154  AdriAni  Spigelii  De  Hvmani 

uoe  ex  connexa  hepatis  parte  ad  cor,afcenfu : 1 alterum , a fimftris , poftcrius  nonnihil,  /,  Fi 
vt  oefophago,&  duobus  neruis  ad  ventriculum  defcendentibus , tranfitum  pnebeat. 
m Inter  vtramqueprodu&ionem,diuifio  quoqi  eftfemicirculo  fimilisj? per  quam  Ar-  m,  G. 
teriae  magnae  truncus,  & Vena  fine  pari , fiue  atyyx; , tum  nerui  fexti  paris  defc  endunt. 

Hoc  dum  contrahitur  verfus  principium, fibrae  omnes  colliguntur  in  fe , & Thoracis 
inferiores  partes  , quibus  inferuntur,  fic  propellunt,  ac  cauitatemipfius  ampliorem 
reddunt:atdum  laxatur,furfum  abit,  ( quo  pacto  in  mortuis  cadaueribusfemper  re- 
pentur , quod  exfpirando  moriamur , ) & ita  vna  trahit  intro  inferiores  thoracis  par- 
tes.cauitasque  minor  fit, ac  conftringitur. 

INTER-  “Intercost  ales  Mufculi , quatuor  numerantur  , in  quouis  latere  viginti  »,  4, 
COSTA-  duo, ex  quibus  vndecim  externi,totidemque  interni  funt.  Nam  cum0  duodecim  co-  K.K. 
culi  mUf"  ^alum^nter^i“avn^ec*m^ntj  *n  fingulis  mufculi  locantur.  Sunt  autem  omnes  hi  <>^.7,16^ 
mufculi  lati  admodum, fedpro  coftarum  a fe  diftantia  minime  longi, toti  carnei, obli- 
quis fibris  donati,  vnde  cum  contrarias  habeant  fibras,  fit,vtfedecuflatiminterfecet. 

Externi.  %xterm  ergo , afuperiorum  coftarum  inferna  regione  orti, in  inferiorum  proxime  co- 
ftarum elatiorem  fedem  inferuntur.Initium  autem  habent  primum  a tranfuerfis  ver- 
tebrarum proceftlbus, quibus  coftas  fuo  capitulo  adnedti  diximus  : mox  carnofi  obli- 
quas fibras  validas  deorfum  Sc  antrorfum  fpargunt , ficque  progrediuntur  per  totum 
coftarum  dubfcum , donecperueniantad  cartilagines , vbi coftas  ofles  efte  definunt, 
interni.  ^ enjm  g-  jpfe  terminantur.  Interni  mufculi  contra,  ab  inferiorum  coftarum  fuperna 
regione  orti, in  fuperiorum  proxime  coftarum  inferiorem  fede  implantantur.Hi  non 
a proceflibus  vertebrarum,  vt  externi : fe  d potius  ab  ea  parte,  qua  coftas  paululum  in- 
flectuntur , originem  trahunt , mox  carnofi  obliquas  fibras  furfum  & antrorfum  por- 
rigunr,ac  totum  coftarum  interuallum  implent,  non  tantum  qua  parte  ofleae  funt,  vt 
didthfed  etiam,  qua  cartilagineae , 'eodem  femper  feruato  fibrarum  dudtu,  donec  tan- 
dem in  ipfum  os  pectoris,  fiue  fternum  definant.  Cxterum , cum  externi  mufculi  circa 
cartilaginum  initia  definebant,ita  vt  fpatia  intercartilaginea  vacua  relinquatur,  hinc 
fadtumeft,  vtNatura,  quae  a vacuo  vbiuis  abhorret , illa  inania  interualla  internis 
Cur  non-  mufeulis  explerit,  proptereaque  ad  exteriorem  illius  fpatij  fuperficiemeleuarit.  At 
nulh  tot  enjm  euenitpoftea , vtj  quia  fibrae, partis  qua;  inter  cartilagines  eft,  diuer&,im6  con- 
/ * sio  fu  e * lraifi£E  videantur  illis,  quae  inter  cfia  collocat*  flint.nonnulli,  etiam  ex  ijs,  quifami- 
r'mt  liam  ducunt  inter  Anatomicos,  lntercoftalesmufculosfexaginta  odto  enumerarint, 
alios  dicentes  mufculos  efle  Intercoftales  , alios  Interofteos , Sc  vtrofque  iterum , vel 
externos, vel internos.Cum  ergo  vndecim  coftarum  interualla fint, verarum  quidem 
fex,&  quinq,-  fpuriarum:in  verarum  fingulis  quatuor  collocant , duos  interofteos,  & 
duos  intercartilagineos:  in  quolibet  autem  fpuriarumfpatio,  duos  tantum.  Externi 
ergo  mufculi  contradti  ad  ftuim  principium, furfum, &extrorfiim  coftas  ducunt, vnde 
thorax  dilatatur,&  fic  casitas  maior  fit:Interni  vero, furfum , & introrfum,vnde  con- 
ftringitur, &cauitas  fit  minor. 

Extende-  Extenditvr  deinde  Thorax,  cui  motui  quatuor  mufculorum  paria  Anato- 
tesTho-  micideftinant  : quorum  primum  , Dorfi  longiflimum  : alterum  , Semilpinatum; 

T\umer-is tertium  5 Quadratum  -.quartum  denique, Sacrum appellitant;ex hisprioratantum  duo 

ample- 


p,  4-3  H- 
H.  &I.I. 

&4.4.G. 

H.I.+4.S. 

i.H.H. 

q,  4.4.G. 


r,  4.y.se. 
/,;  4.4.1. 

/,  L.L. 

«»  4-y.L. 

K.&4.6. 
G.H.I.& 
4- 7-F. 

5C,  4.1S.H. 

bbb. 
x,  I. 
st,  4.3.K. 

K. tL.M. 
N.  &4-4- 

L. L.  L.t 
K.K.K. 
Sr^.yL.K 


S,  I. 
d,  K. 


Corporis  Fabrica,  Lib.  IV.  1 35 

ampledtimur,  pofteriora  vero  lumbis  acllcribimus.  Nam  Sc  in  lumborum  vertebras 
inferuntur, & lumbos  mouent,vtpofteadicemus,quantumuisdehoc  lumborumotu 
ante  me  Anatomicorum  nullus  mentionem  fecerit.  Adijcio  autem  illis  duobus  Dorfi  Sacrolum 
tertium  par, quod  Sacrolumbum  vocatur, led  vulgo  conftituitur  vnum  ex  illis, quae  tho- 
racem  dilatant.Nec  .n.profedto  vel  mente  animoq;  concipere  valeo,  quomodo  ille  flatat' 
ad  thoracis  dilatatione  quidquafaciat:vt  tacea,  (quod  certe  vnice  me®  opinionis  ve- 
ritatem euincit)vno principio , quemadmoduaudiemus,continuo,cum  dorfi longifi 
fimo  enalci,vndeprofe£to  neceflario  lequitur,in  vfii  quoq;  in  eunde  finem  conlpira- 
re.Non.n.mufculis,diuerfis  adtionibus,  & partibus  dicatis,  vtmanifeftum  eft,  vnum 
continuumq-,  caput  habere  conuenit.  Primum  ergo  P Thoracem  extendentium , fiue  Dorfi  Primum 
longifimufic  di<ftum,non  tantum  quod  inter  dorfi  mufculos,led  vniuerfos  totius  cor-  Par. 
poris,longillimu  eft, cum  ab  extremo  olfis  facri  enatu,  ad  primam  vlq;  thoracis  verte- 
bra, quandoq;  ad  procelfiis  etiam  mamillares  olfium  temporum, porrigatur.4!  Hoc  ex 
Ipinis  omnibus  ollis  facri.  & vertebrarum  lumboru,itemq-,  interna  olfis  iliu  lede , qua 
facro  neditur, principio  extrinlecus  neruolo  admodum  & valido,  fed  acuto-, intus  ve- 
ro carnofo,egreditur.-poftea  afcendens,vertebraru  lumborum  tranluerfis  procellibus 
innixum , carnofius  redditur,1  ac fingulis  tranfuerfis  vertebrarum  tboracisprocefiibus , lenfim 
anguftius  redditum,ab  vndecimaad  primam  vlcp,  vnum  tendinem  neruolum , veluti 
anfulam  largitur,8c  Cic  tandem  f in  primam  thoracis  vertebram  definit : nonnunqua,vt 
diximus,vlq;  ad  procellus mammillares  temporu(quibusimplantetur)alcendit.Huic 
pari  1 Sacrolumbum  totum  externo  latere  adiacet,  cuius  principium  cum  principio 
huius  vnum  idemq;  eft,  & ab  extremo  olfis  facri  vlque  ad  duodecimam  thoracis  ver- 
tebram , adeoque  toto  perlumbos  progrelfiu  continuum.  11  Secundum  par  thoracem  Secunda, 
extendentium , Semijpinatum  , totum  vertebris  incumbit , inter  Ipinolos , fiue  pofte- 
rioresj&tranfuerfosproceftus.  Hoc  x a duodecim®  thoracis  vertebr®  Ipina  prin- 
cipio acuto  erumpens  , mox  carneum  redditur  , Y fingulis  thoracis  finnisnevuofosten.- 
dines,  quo  padto  prius  par  procellibus  tranfuerfis  , veluti  anfulas  nerueas  elargitur, 
donec  tandem  z in  fpina  prim®  thoracis  vertebr® , acuto  fine  delinat.  a Tertium, Sa-  Tertium, 
crolumbum , vt  diximus , commune  & idem  principium  habet  ab  ode  tum  lacro , tum 
ilium  , vt  & vertebnslumborum cum  Dorfi  longillimo  , cuiusquoque  externola- 
teri  toti  totum  adiacet  : led  vbi  ad  duodecimam  thoracis  vertebram  deuentum  eft, 
duo  mulculi  efte  videntur  , etfi  profedto  difficillime  a feledHoneleparentur,  fimi- 
literquefenlim  tenuius  redditum  , fingulis  cofiis  thoracis  b duos  tendines  , fiue  ner- 
ueas anfulas,  fimiles  pr®di£torum  , eaparte,  quaincuruantur  , & nonnihil  infle- 
«ftuntur  coft®  , inierit.  C®terum  notandum  eft  , ex  his  tendinibus  nonnullos  foris 
efte  litos,  quofdam  in  facie  interna.  Qui  foris  fiunt , & cutem  relpiciunt , maiores 
funt  quali  duplo,& longiores  robuftiorelque  : ex  aduerfo , qui  interiorem  federa  oc- 
cupant, tenuiores.  Cuiuisergocoft®  duos  largitur  tendines,  vnum  foris  jacentem,  Refutan_ 
alterum  intus:qui c foris  litus  eft , inferiori  coft®  parti  •,  qui A intus  fiiperiori  inleritur.  tur  pAnu 
Horum  ergo  mufculorum  munuseft  , Thoracem  , & totam  dorfi  Ipinam  extendere.  Et  tomici, dy 
quanquamame,  nerecedamab  Anatomicorum  conluetodilTecandi  numero,  tria  canume- 
pariarecenleantur  : reueratamen  ynum  tantum  par  eft  , quemadmodum  tum  vi 


dereli- 


ru  muf 
culorum 
dorfi. 


i56 


Adriani  Spigelii  De  Hvmani 


Cur  eiuf- 
modi  an- 
fult  fatl&» 


Vfus. 


Serrati 

poflici. 


Vfus  ex  o- 

finione 

Authoris. 


Refuta- 
tur 'Vfttly 
cjuema- 
<cr  ibunt 
Anato- 
mici, 
i. 
z. 


Superior. 


dere  licet  ex  principio  continuo  , quid  vero  dico  continuo  ? imo  vero  vno  eodem- 
que  , dorfifcihcetlongiffimi&facrolumbiitum  quia  difficillime  admodum  ipfa  le- 
ctione feparari  poffimt.  Quod  fi  verum  effc  illud  quoque  Anatomicorum  axioma, 
quod  fupra  fundamenti  loco  propofuimus,  fingulos  mufculos  proprias  habere  mem- 
branas , quibus  toti  inuoluuntur : hi  autem  mufculi fingulis  tedi  vndique  non  fint,vt 
cuiuisviderelicebitinfedione  .merito  vnus certe  conilituendus  videtur.  Credide- 
rim autem  Anatomicos  ideo  leparaffe , quod  viderint  anfulas  diueriis partibus  inferi. 
Nam  Longifimus  tranfuerfis  procdYibus-.Spmatiisfpinis-.Sacrolumbus  vero,  flexurae  cofta- 
rum  duos  largitur.Sed  enim  Natura,vt  vbiuisfolertiffima  eft,  fic  hocfummafabrefe- 
citprouidentia,  <S:hocpado  commodo  motui  commodiffime  profpexit.  Vtenim 
extenderetur  thorax  mufculum  alicubi  inferi  neceffie  eratrat  inferi  vno  fine  continuo 
non  poterat, quia  carneus  imbecillior , tendineus  autem  neutiquam  bene  coftis  inter 
fe  difparatis  implantatus  fuiffetrplures  ergo  fecit  tendines, vt  fingulis  coftis  finguli  cC- 
(ent  i & quia  illi  tendines  non  p oterant  com  mode  totam  partem  occupare , plures  fe- 
cit,quorum  alios  circa  fpinas , alios  tranfuerfos  procefliis,  alios  coftarum  flexuras  in- 
feruitujs  fcilicet  locis,  vbi  vel  articuli  funt , vel  robur  ad  motum  habent.  Sic  videmus 
8cc  Sacrum  lumborum  mufculum  , triplici  anfularum  genere  donatum  efle,  pero-  e> 
mnia  fimilem  his  tribus, nec  tamen  triplicem  ab  vllo  mufculum,  fed  vnicura  duntaxat  L° 
poni.Casterum  quidquidde  hac  re  ftatuatur, tendines  duorum, fpinati  inquam  dorfi- 
quelongiffimi,redadum  contrahuntur  extendunt : atfacrolumbi,  fi  alteruter  agat, 
oblique:fin  totum  par, priorum  duorum  adionemadiuuat. 

His  mufculis  adnumeramus  duos  i\\os,q\ios ferratos pofticos appellant  , non  quidem, 
quod  in  didtorum  adione  obeunda  concurrant : fed  quia  adionem  eoru  conferuent, 

& expeditiorem  reddant.Nec  enim  extendunt  thoracem,  vt  illi, fed  prohibent  tantii, 
ne  in  violenta  validaquedorfi,  atque  capitis  mufcnlorum,  quos  fimiliter  continent, 
contradione  exfihant.  Ex  quo  patet,  eos  munere  fungi  prorfus  eodem, quo  ligamen- 
ta annularia , quas  circa  carpum  ac  digitos  cernuntur.  Prohibent  enim  tendines  muf- 
culorum digitos  fledentium , ne  dum  contrahuntur , ex  fuis  fedibus  labantur.  Sic 
primus  humerum  circumagentium  mufculus  , vt  in  hiftoriaipfius  dicetur,  dcpotiffi- 
mum  fupra  capite  fexto  libri  tertij  jam  didum  eft,  ligamento  fecundo  humeri  in  fuo 
loco  retinetur.  Nam  quod  aliqui  hos  thoracem  dilatare  credant, nullo  vnquam.Tem- 
pore,  quo  pado  fieri  id  queat, animo  colligere  potui.  Sunt  enim  ita  imbecilles, cum 
nihil  fere  carnei  obtineant,  fed  toti  quanti  ex  membrana  conflent,  vt  nulla  ratione 
tam  validas  adioni, qualis  hasc  profedo  eft,pr3eeffe  poflint.  Taceo,quod  ipfis  coftis  no 
inferantur,  fed  tantum  mufculis,  at  certe  vt  ineptum  fuiflet , tam  valido  motui  tam_, 
imbecilles  mufculos , vt  pote  membranofos  deftinare:  ita  ineptius  profedo  etiam, in 
carnes  & mufculos  inferere,vtThoraxmoueretur.Et  quomodo, fodes, dilatabitur  ca- 
uitas  thoracis,trahentibus  his  mufculis  coftas  adfpinas , & quide  fiiperiores,cum  po- 
tius in  dilatationeThoracis, inferiores  ipfius  partes  extendantur, fuperioresconftrin- 
gantur,vt  demonftratum  eft, fed  nec  dubitari  a quoquam  poteft  ? Caeterum  duo  funt, 
quorum  alter  Serratus  pofticus  fuperior, alter  inferior  dicitur.  Serrati  quidem  vocan- 
tur, ob  ferratum  finem,  hoc  eft*  ferrse  in  modum  denticulatum  : at  Fofiici  ad  differen- 
tiam 


4.«. 

ML 


h.  E. 

i,  d.d. 

l,  e.e.e. 

m.  E.fF. 
»,  f.f. 
o.K.K.H. 
H. 

P'  g-§-g- 

q,  4-  io. 
D.  D. 


Corporis  Fabrica,  Lib.  IV.  137 

tiam  aliorum, qui  in  anteriore  corporis  (ede  locati  funt , vt  duo  illi  vltimi  {capula  mo- 
uentes, quartus  inquam  & quintus.  Vocantur  deinde^mora , aut  inferiores,  ratione 
f,  4.3. C.  loci  quem  inter  fe  in  dorfo  occupanr.  f Superior  ergo  lupraSmufculorum  capitis  pri- 
+ mum  par,  liue  Triangulare  (itum  ell,  minor  h inferiore.  Oritur  ‘a  {pinis  vertebra- 

g'  ’ rum  trium  inferiorum  colli, & prima?  thoracis, membranofus  ac  tenuis , obliquo  de- 

inde progrelTu  defcendens, carneas  fibras  aflumit,  ac 1 quatuor  fuperiorum  coftarum 
tribus  interuallis  tripartito  fine  ac  ferrato, infentur.m  Inferior,  fimiliter  membranofus,  fofirior. 
n ex  fpinis  vertebrarum  duarum , quandoq-,  trium  inferiorum  dorfi  enatus,  tranfuer- 
fim  °fupra  dorfum  extendentes  defertur, & fibris  carneis  adauctus,  P ad  coftarum  in- 
feriorum quatuor  interuallainleritur. 

Flectitvr  Thorax,,  cum  verfus  terram  antrorfum  incuruamur.  Huic  motui  Fle&en- 
nullurnalfignarunt  Anatomici mufculum  : Ego  vero  <iRcttosipf\  abdominis,  fiquidem  tes  Tk°' 
flexio  rebla  fiat  : fin  ad  latera  , r Afcendentes  obliquos, inbuo.  De  his  capite  proprio  di-  racenu 
&Vic>  cetur’  cum  de  Abdominis  mufculis  fermonem  aulpicabimur,  quos  male  fic  Veteres 
L.  L.  vocabant,  cum  abdominis  tantum  vfuideftinatos  crederent , necfcirentquopablo 
Thoracis  motibus  inferuixent.  Quamuis  autem  huc  proprie  illi  referendi  fint,  quod 
htec  ablio  illa  longe  fit  nobilior,  quia  tamen(dummodo  error  agnofcaturj  haud  mul- 
tumintereft  , quemcunque  in  locum  reijciantur,  & ea  qua? a maioribus  noftris  funt 
tradita,  aut  longo  vfu  communia  fabta, fi  quo  modo  tolerari  poliint,  non  temere  de- 
ferenda fint,fub  nomine  mufeuiorum  abdominis,  quod  aiecundario  vfu  acceperunt, 
de  ijs  poftea agemus. 

Supereft  tandem  circularis  motus , quoad  latera  Thorax  ducitur.  Hunc  in  nobifinet  ipfis  Circum- 
fedentibus, aut  liantibus, dum  inferiores  partes  quiefeunt,  nos  autem  adlaterafupe-  aoeiue? 
riores,puta  thoracem, Scipfi  incumbens  caput,  trahimus,  leui  negotio  licebit  aduer-  r or‘uc’ 
/4.M.Q^tere.  Abfoluitur  autem  a 1 Tranfuerfis  abdominis  mufculis,  de  quibus  & mox  a biuri  fumus, 

0^4.  it  cum  in  iplorumablione  multa  egregia  Naturae fecreta,  nec  abalijs  vfqueadeo  bene 
aduerfa,abftrufalateant. 

C A P V T IX. 

De  r/iufculo  Subdunto, 

t,  418.F.  QVhclauiustmufculus  vocatur  ille,  quifub  Clauiculafituseft,  &lpatium  illud,  quod  SubcU- 
u>  Ci  Ointeripfam,  deprimam thoraciscoftam  interiacer,  totum  occupat.  Habet  hic uuiusmuf- 
principiumearnofumaprima?  collae  elatiore  parte,  ealede,vbifterno  jungitur, dein- 
dexobliquifiimo,  ac  quali  tranfuerlo  dubtu  alcendens,  y in  clauiculs partem  humi- 
liorem , qua  collam  relpicit , prope  acrqmium , carneo  fine , eoque  lato  implantatur. 

Huic  munus af  ignant  Anatomici,  in  coablarelpiratione  primam  collam  furfum  , de  ex-  vftiiexa- 
trorfum  trahere, vt  thoracis  cauitas  nonnihil  amplior  fiat,quo  nomine  de  principium  Lldfll-mf~ 
eius  in  clauicula, finem  vero  in  prima  colla  reponunt.  A t vero  cum  Galeni  auchorita-  futatur 
te,in  dilatatione  inferiores  potius  partes,quam  fuperiores  extendantur,  imo  fuperio-  i. 

resconftnngantur,  non  video  quamobrem  lic  dilatari  debeant  fuperiora.  Accedir,  2- 

S quod 


x,  F. 

y,  d. 


i;?8 


Adjiani  Spigelii  De  HvmAni 


_ 3- 

Yffts  ex 
opinione 
authortt 
proponi- 
tur & 
sofirma- 
tur. 


quod oblcurum  adhuc  fit,  quem  vfum  proeliare  valeat  eiufinodi  vniuslaltem  collae  di- 
latatio :vt  taceam  , quam  male  ponatur  principium  ad  clauiculam  ,cum  nervus  circa 
codam  inferatur,  confitentibus  vnaninn  omnibus  conlenlu , exortum  cuiulquemuf- 
culi  ad  nerui  implantationem  dlc.Quamobrem  alium  nos  affignabimus  vfum,  nempe 
detrahendi  Clauiculam, cum  furfum  vnacum  (capula  motaeft.  Reuocanduenim  hic 
in  memoriam  erit,  quod  fupra fecundo  libro  propofitumefl,  Clauiculas  (capularum 
gratia,  quas  fiiftineant,  conditas  elTe.Cum  ergo  (capulae  lurfumeleuantur  ( vt  quilibet 
vel  in  feip(o  explorare  poteft ) fimul  clauicula  tollitur,  quae  vt  poftea  in  locum  redeat, 
mufculo  detrahente  fubclauio  indiguit.  Nec  enim  benigniffima  Parens,vtcunq-,  luo 
pondere  in  locum  redire  polle  videri  poterat,  quod  omne  graue  deorlum  fua  natura 
feratur, mulculodellitutam  ede  voluit,cum  nonnunquam,vtdecumbentes,eo  bene- 
ficio careremus.  Quare  motus  voluntarij  inftrumentum  ipfi  impertiit,  non  lecusac 
humero  quoque  detrahentem  mulculum  concelht,  quem  Rotundum  appellabimus. 
Accedit,hoc  ipfo  non  tam  clauiculae,  quam  (capulae  ipfi  prolpedum  fui(le,cumeaa- 
iioquin,nificlauiculae  beneficio  propter  hunc  mulculum  vna  detraheretur, detrahen- 
te mufculo(at  quanto  malo)  & loci  litufque  fui  iniuria  caruidet.  Caeterum  hunc  ve- 
rum ede  vfum  haud  multa indullria  edoceri potTiimus , lolis  clauiculam  fraduris  vel 
leuiter  confideratis.  Eccur  enim  fi  frangantur  hae  j uxta  fternum, humerus  fubito  cum 
{capula  decidit:  & illa  pars,  qutefterno proxima eft,afcendit,furfumqueerigitur,vti 
tellatur Chirurgorum  maximus  Hippocrates, lib.defra<5turis:lin contra  juxtaacro- 
mium  rumpantur,neutram partem  afcendereconlpiciesrHuiusfanereicaufam  inue- 
ftigansdodiffimus  Hippocrates  dido  loco, ingeniofam  quidem  rationem  adducit, 
non  tamen , fi  rede  rem  expendas  , cum  difficultates  patiatur  plurimas, veram : vera 
autem  haec  eft,quam  ex  Anatomicis  fontibus  deducimus. Cum  mufculus  inferatur  il- 
li parti,  qua;  juxta acromium  ell,  dum  bifariam  frangitur  Clauicula,  ftatim  contra- 
hitur mufculus  Subclauius,  (vt folent  mufculi  fradura  fada  fubito  in  fe  coire ) licque 
humerum, ac  humero  appenlam  (capulam  vna  fecum  detrahit ; alteraautem  pars,  vt 
quae  vi  mufculi  detinebatur  in  loco,ab  iplb  fic  libera  fada  reda  afeendit:quod  fi  rum- 
patur juxta  acromium, non  a(cendit,quia  mufeulus  detinet  adhuc  Clauiculam.  Quae 
fime  res  manifefte  etiam  nobis, vt  caetera  taceam, oftendit,  principium  incofta , finem 
autem  in  clauicula  ponendum  ede,  contra  ac  catteri  A natemici  hadenus  omnes  adv= 
num  fecerunt. 


C A P V T X, 

De  infimi  Ventris , & primum , de  mufculls  Abdominis  appellatis. 

ventvs  \T  1 D 1 M v s fupremi  mediique  Ventris  mulculos:reftat  nunc  vt  Infimi  quoque 
mufculi,  * inlpiciamus.  Hi  vel  totum  infimum  Ventrem  mouent , vel  aliquas  tantum  eius 
Motus  partes.  Totum  monent,  qui  Lumbos  fledunt,  aut  extendunt:  atpartes,  qui  vel  externas 
infimi  mouent, & quidem  anteriorem  duntaxat,quam  proprie  Abdomen  vocant:vel  inter- 
veneris. naSjV  r teftes,veficam,anum,&  penem.  De  his  ordine  nunc  agemus , initium  capien- 
tes ab  iis  ruulculis,qui  abdominis  motuidicatifunt,quod  in  fedionepdus  occurrant. 

Mufculi 


a,  fap.  8. 


Xi4.8.G. 
H.I,k,  L. 
M.  + 4-9- 
A.A.C.C 
G.  G. 

b,  a.  a.  a. 

c,  F.F. 
ce,  «c. 

4,  H. 

«,  I.  I- 

f L.  L.L. 
£,  M.  M. 
b, circa  P. 
P. 

i,  circa  S. 

/,b.b. 
m,  M.M. 


Corporis  Fabrica,  Lu.  IV.  15^  ' 

Mufculi  ergo  Abdominis  vocantur,  antiqua  appellatione’ , quod  abdominis,  boc  Nume- 
eft,  anterioris  in  imo  ventre  partis  motui  inferuiant,  qui  vfus  primis  huiusnominis  rus  m_u** 
impoiitoribus  folus  erat  cognitus,  cum  potius  Thorace  fiedtentes,  vel  circumagentes  cuIoru;* 
redtius  dicerentur, inuenta  appellatione  ab  vfu  primario,4  vt  lupra  diximus. Horum  a 
Galeno  quatuor  recenfentur  paria,qua:  vrrumq;  abdominis  latus  integrum, & obue- 
lant  & comprimunt.-noftro  tamen  (eculo  ftudio  induftriaque  diligentiffimi  Gabrielis 
Falloppij  quintum  par  acceffit,quod  ab  ipfo  quoque  nomen  acct  pit,vt  Falloppianum 
dicatur.  Hoc , non  nego, cum  totum  abdomen  non  comprimat,  (ed  leuem  tantum  i- 
pfius  partem, haud  ita  bene  cum  casteris  abdominis  par  dicetur , ne  tamen  in  vocabu- 
lis nimium  curioii  videamur , cum  aliis  hoc  nomine  dignabimur.  Maioris  momenti 
ilia  quasftio  eft,quam  multi  agitarunt, iitne  diftindtum  a casteris  par,  an  iifdem  tantum 
veluti  particula  connexum:at  reuera  peculiare  propriumq*,  efle,  ab  inuentore  fic  pro- 
batum eft,&. probabitur  paulo  poftea  a nobis,  vtiam  dubitationi  nullus  iit  amplius 
locus , nifi  potius  (enfibus  noftris , & rationi  ipii , quam  authoritati  Veterum  aliquid 
derogare  velimus. Sed  vt,nos  hodie  multa  adhuc  latere , modeftis  cuiuiHam  eft  inge- 
nuas confiteriffic  plurima  Veteres  olim  latuifie, prudentias. 

Sunt  ergo  quinque  in  vniuerfum  muiculorum  abdominis  paria, ex  quibus  duo  obli- 
qua dicuntur, vtprimum,& fccundum,v num  reclum,v t tertium, & tranfuerfum , vt  quantu: 
randemque  Falloppianum,  fine  vt  a figura  vocant, Pyramidale.  Ex  his  duo  priora  primum 
locum  occupanr,ftatimque  fublatis  quatuor  communibus  corporis  integumentis  oc- 
currunt, & quia  illius  fibrae  deicendunt, huius  alcendunt, illudoblique  deicendens, 
hocaicendens  dicitur.inde  Redtum  (e  profert,  cui  infima  (ede  pyramidale  incumbit-, 
vtrique  autem  tranfuerfum  (ubiacet.  Vocailfur  autem  hi  mufculi  Obliqui,  Redii, aut 
Tranfuerfi , a fibrarum  dudtu  fimil  i,  non  quidem  confiderato  ratione  ipfius  corporis 
mulculijcum  fuperius  probatum  fit,huius  relpedbu  fibras  muiculorum  perpetuo  redia 
ferri, redlafque  111  omnibuselTeifed  ratione  fitus  mufculi  111  illo  corpore. 

z O b l 1 q v 1*  ergo  Descendentes,  originem  primum  camo fam  ducunt  ex  par-  Obliqui 
te  inferna  coftse  (extas , (eptimac , odtauas , & nonae  b principiis  pluribus  (erratis,fiue  c’e^cen* 
ad  fimilitudine  dentium  ferne  peftinatim  ftipatis,  quibus , cum  c quinto  (capulas  mufi  clentes" 
culo  fimiliter  (errato, (vnde  & (erratus  major  dicitur,)  nedlutur.-interdu  etiam c cner- 
vo(a  exilitate  pedtorali  junguntur.  Nafcuntur  autem  ex  codis , antequam  in  cartilagi- 
nes definanc,  vt  fundamentum  habeant  robuftius,  nec  , (iflexibile  fit , facile  cedat. 

Oriuntur  deinde  d membranofo  etia principiora  tenui  membranae  in  modu  ligamdto,  etrans- 
uerfis  vertebrarum  lumborum  proceffibus,edimidiaq-,  offis  ilium  appendice,fiue  (pi- 
na,enato.  Hinc  progreffi  f latum  neruofumq-,  tendinem, acquafi  membraneum  effor- 
mant,quo  vna  ad  anteriora  feruntur ,<kpartm  in  medio  ipfius  abdominis, ad  slineam 
candidam  membranofi,  partim  carnofi  h in  offis  ilium  fummitate,/wrn?«  neruofi 1 in  pubis 
offium  fiiperiorum  regionem  inferuntur.  Incipit  autem  tendo  ip(e  membranofus, 
circa 1 lineamfemilunarem  a me  vocatam,  (cum  (emilunaereipondeat,)  quasfitaconcur-  Line*  St  - 
fu  tendinum  muiculorum,  cum  obliquorum,  tum  tranfuerfbrum  ibi  incipientium.  milHnR- 
At m Candidam  lineam  Anatomici  illam  appellant  partem , quae  a mucronata  cartilagi-  ™inea  , - 
ne, per  medium  abdominis  & vmbilicum  ad  os  v(que  pubis  excurrit.Eft  autem  mem-  4,^. 

S 1 brana 


140 


Adriani  Spigelii  De  Hvmani 


Oblique 

afcende- 


tes. 


brana  tendinea  , ex  concurfu finium  tendinum  ipforum  enata,  (vnde  & candicat,) 
qua;  liipra  vmbilicum  latior , infra  anguftior  eft.  Tendo  tandem  hic,vbi  ad  mufculos 
redosperuenit , validilfime  cum  fubiedi  oblique  afcendentis  tendine,  vique  ad  li- 
neam candidam  jungitur  ac  fic  mifcetur,  vt  feparari  a fe  inuicem  citra  dilacerationem 
haud  poftint. 

" O bliqvi  ascendentes  fiib  prioribus  immediate  fiti  lunt , propterea-  n,  4. 9. E. 
que  obliqui  interni  ab  A naromicis  recentioribus  vocantur.  Hi 0 carnofum  initium  ab  P ^IO 
ollis  ilij  appendice,  Sc  membrandum  a membrana  lumborum  prxdida,  tum  ollis  la- 
cri  Ipinis  defamunt,  mox  carnola  origine  alcendentes , <1  fibris  luis  contraria  lerie  atq;  0f  9 p p 
defeendentis  mufculi,quas  crucis  in  modum  diflecant,pofitis,  r inferioribus  duabus  p,  G.C. 
collis  vndecimx  inquam, «Sc  duodecima:  anneduntur , paulatimque  fin  latum  tendi-  a.a. 

nem,eumquenerveumacmembranofum,  vt  Delcendentes  circa  lineam  femiluna- 
rem  tranlmutati,decimae,nonx,atque  odauxcoftis,qua  parte  cartilagines  fiunt,  im-  -^4' II-B' 
plantantur. Cum  primum  autem  femilunarem  lineam  fuperarunt , &r  jam  redos  atti- 
gere mulculos,1  bifariam  (vitu  pulchrum  & admirabile)  tendo  iplelcinditur,  licque 
111  duos  quali  abit, ex  quibus  “fuperior  ,cum  portione  obliqui  delcendentis  validilli-  «,c.C. 
me,vt  diximus, coniungitur,quoulque  in  lineam  candidam  vterque  terminetur: x in-  x,  D. 
ferior  autem, fub  mulculis  redis  progreditur , quos  vbi  fuperauit , liiperiori  adnedi- 
tur, licque  limui  in  lineam  dictam  delinunt,  & veluti  vagina  quadam  redos  mulculos 
includunt.  Cxterum  luperior  ille  tendo  impenfe  robuilis  nexibus,  tribus  illis  redo- 
rum  mule  ulorum  interfedionibus,de  quibus  poftea  ioquemur,fic  valide  alligatur, vt 
non  nili  magna  quadam  difficultate  diuelli  ab  ljldem  pollit. 

y Recti  Mvscvli,  carnoli  funt,  Sc  robutti : figuram  falciarum  latam  Sc  ob- 
longam exprimentes.Longitudine  enim  totum  abdomeadxquant,  at  latitudine  qua-  u &fu. 
tuor  tranliierlos  digitos, crallitie  minimum.  Hi  fub  z obliquorum  tendinibus  in  me-  perior 
dio  laterum  ab  dominis  locati,  duo  habent  extrema , ex  quibus1  alterum , Sc  infernum  ner-  quidem 
tremet  re-  vofum  cfl,ab  anteriore  elatioreque  ollis  pubis  parte  exortum , quod  fub  pyramidalibus  Pf K- 
[lorum.  (LU  parte  latitat: b alterum  Sc  fuperrn  carneum, ad  ollis  pedoris  latera , ab  viti-  infer^’r 

marum  collarum  verarum  cartilaginibus  enatum.  c Reliqua  pars,  qux  inter  hxc  me-  i.i.u. 
dia  eft, tota  carnea  eft, prxterquam  quod  interledionibusquibufdam  neruolisdillm-  £49.1.1. 
da.  Vocantur  autem  d Interfectiones  ab  Anatomicis,  neruex  quxdamfibrx  horum  EI. 
mufculorum,oppidoquamdenlx,&carnibusmutuointertextx,internodiaquxdam 
refcrentes.Grxci^7£x:p£«,&«r«owjm/>fio/i«vocant,quiamufculumdiftinguere  vi-  b 
Numerus  dentur, Sc  partes  iplius  circum fcribere.Harum  vtplurimum  femper  tres  obleniantur,  r.D.E  D. 
ex  quibus  vna  fub  vmbilico  eft , du&  vero  fupra : nonnunquam  etiam  tres  liipra  conii-  ^>_E.  E. 
ftunt,&:  tum  tertia direde  vmbilico  opponitur.Interdum  etiam  quatuor,liabdomen 
fit  longiufculunr,led  rarum  id  eft, multoque  adhuc  rarius,  omnes  deelfe.  Illud  autem 
iilentio  neutiquamprxtereundum  eft,  mulculos  redos  circa  pubis  ollaconiundos, 
paulatim  verfns  vmbilicum, Sc  fuperiores  vmbilico  partes  diliungi,vfqueeo , vt  circa 
fternum  digiti  fere  latitudine, Sc  quod  excurrit  paulo, feparati  videantur.  Multo  au~ 
tem  memorabilior, magifque  digna  (pedatu  eft  illa  in  e facie  interiore  valorum  infer-  e,  4.11.I. 
tio,ex  quibus  alia  defeendunt, alia  afeendunt.  fI)£/cml««fafuperioreparte,  Venx  Sc  *-1‘ 

Arte-/,GJi 


Reti  i. 


Duoex- 


y,  4-  10. 
D.D.  t.4. 


J nterfe- 
ttiones. 


interje- 

ctionum 


Va [a. 


g,  L.M. 

h,  N. 


Nerui. 


Clbfer- 

uatio. 


i,  4.U.F. 

F.F.t  I.I. 
II. 

l,  ex. 

m , £f. 

»•  g-g- 
o , M.  M. 


p i 4 8.0. 
q>  S. 


r,  4-io- 
I.I. 


Corporis  Fabrica,  Lib.  IV.  14I 

Arterix  Mammarias  j § afcendunt  contra  ab  inferioribus  furfum  Epigaftricx,  tandem q-,  Anafto- 
perh  anaftomofes  circa  regionem  vmbilico  adjacentem  inuicem  junguntur.  Hxc 
Vafa  confenfum  illum  infignem  inter  vterum  ac  mammas  inferre , tradunt  Anatomi- 
ci", fed  cum  in  maribus  fimiliter  cernantur , pro  nutritione  quoque  & vita  condita  efe 
(e, credibile  eft.  Anaftomofis  etiam  illa  in  maribus  raro, aut  nunqua  obferuatur,  quod 
neceflaria  non fuerit.-atingrauidis  atque  puerperis,  in  quibus  hxc  vafa,  vtvteri  quo- 
que,impendio  tument,  maxime  fenfui  obiicitur.  Nmwetiam  habent , qui  tum  in  v- 
trumq;  extremum, tum  in  lingulas  interfedtiones  tam  frequentes  inferuntur,  vt  non- 
nulli ex  ipfis  nervis  interfectiones  contextas  ede  fibi  perfuaferint.  In fuperius extremum 
infer untur,oni  ab  extremis  thoracis  vertebris  ab  intercoftalib  prodeuntes, qui  perito- 
nxuperforant:i«  i»/m«i(alijidnonobferuarunt)aprimo  lumborupariexporrigutur. 

ReCtis  i Transversi  fubfternuntur,  qui  infimi  lunt  inter  mufeulos  abdominis. 

Hi  initium  primo  fumunt 1 nerveum  membranofum cj3 , a ligamento  prxdidto  ex  tranluer-  Trans 
lis  vertebrarum  lumboruproceflibusenato,deinde  aliud  m carne  funi , ab  interioribus  uer^- 
collarum  notharum  finibus, quibus  fat  longo  du&u,  in  interna  thoracis  parte  jungu- 
tur,mox  carnoli  redditi,"  latum  tendinem  circa  femilunarem  lineam, vt  obliqui, eiul- 
dem  etiam  cum  illis  fubftantix  efformant,  & lic  verius  ° lineam  candidam  properant, 
cui  tandem, vt  priores  inferuntur.  Tendo  hic  cum  tendine  obliqui  afeendentis  fupe- 
rius valide  jungitur  •,  fed  multo  adhuc  validius  inferne  cum  peritonxo,  cui  incumbit, 
cum  ita  contumaciter  fibi  id  neCtar, vt  in  homine  integre  ac  citra  dilacerationem  a (e 
mutuo  feparari  vixpoffint.  Hic  tamen  tendo  juxta  pubem  peritonaeum  dcferit,vt  lic 
nudum  fefe  offerat  vifui.  C&teruni  in  bismufculis,  quemadmodum  & in  obii  quis, diligen- 
ter obferuandum  eft,tendines  binis  in  locis  perforatos  efle,  P vno  feilicet  mxta  vmbili- 
cu, altero  vero  ,in  <1  defendentibus  quidem, juxta  olfis  ilium  Ipinam  inferiore-,  at  in  reliquis , 
prope  os  pubis.  Et  circa  vmbilicum  quidem, vno  foramine, vt  vala  vmbilicalia  pro- 
deant;at  circa  ilium  & pubis  olla  duobus , vtnnque  vno,  per  quod  in  maribus, ad  teftes 
& fcrotum,vafa  feminaria  prxparantia  ex  abdomine  egrediuntur , rurfumque  a te  Ili- 
bus ex  feroto  deferentia  per  eadem  abdomen  ingrediuntur,  vtpoftea  in  paraftatasde- 
finanf.at  infatninis, ligamenta  rotunda  ab  vtero  ad  fummam  pudendi  partem  tranfeut. 

Quod li  foramina  hxc laxentur, quacunque caula  fit,fiue  extrinfecus  adueniens , fiue  Hernia. 
interne  nata, hernix  oriuntur, quae  vel  vmbilici  elle  dicuntur,vel  inferiorum  forami- 
num.Et  tunc  vel  omentum, vel  inteftina  excidunt,&  vel  in  inguina  tantum, aut  etiam 
in  fcrotum,vnde  varix  Ipecies  herniarum  oriuntur.  Foeminis  tamen  hernia  non  nid 
ad  inguina  fieri  poteft,cum  feroto  careanr. 

Ceterum, his  quatuorpanbus  Galeno  cognitis, vt  diximus, GabrielFalloppiuspr^- 
clare  de  anatomico  ftudio  meritus,1  quintum  par  adiunxit,  quodiple  Pyramidale  -Pj yramt- 
vocauir,& fticcenturiatum.  Pyramidale  quidem  a dgma:ftccenturiatuin  autem  ab  vfii,  quia 
exteris  abdominis  mufeulisin  comprellione  veficx,dum  vrinam reddimus, fubfidio 
venire, creditur. Hoc  nonnulli  inter  mufeulos  referendum  pernegant, fed  portionem  An  di- 
tantum  elle  carneam, &redtis  mufeulis  ad  natam  contendunt.Sed  reueramufeuli  Cuntfi‘n^umr 
diftindli,tum  quia  a mufeulorum  redtornm  extremo  inferiori, propria  membrana  fe- 
parantur;tum  quia  proprias  habent  fibras, a fibris  re&orum  diftindlas . Modice  enim 

S 3 hxobli- 


Forami- 
na  tendi- 
num. 


Non  repe- 
ntur in  o 
mntbttf. 


V>, 


A&ioco- 

munis. 

Primaria 

Secunda- 

ria. 


Aftio 

propria» 


141  Adjuani  Spigelii  De  Hvmanj 

hae  obliquae funt>cum  illae  re6fcaprorfus  lecundii  abdominis  longitudinem  excurrant. 

Quod  fi  quis  neget  mufculos leparatos  vocados  eiTe,  propterea  quod  in  omnibus  ho- 
minibus non  reperiantur,id  quod  dc  Falioppius  ante  me,&ego  quoq;  f^piffime  nota- 
uijcum  in-quibufdam  ambo, in  nonnullis  alteruter  defit  huic  relpondeo, eundem  do- 
diflimum  Falloppium  hoc  quoq-,  obferuafle,  nemini  defuille,  nili  illis,in  quibus  mul- 
culorum  obliq;  alcendentium  principium  non  incepit  primum  a Ipina,  fiue  appendi- 
ce ollis  ilium , fed  inferius  a ligamento  illo  valido,  quod  ab  eadem  Ipina, vftp,  ad  pubis 
osexcurrit.Tum  .n.  alcendentium  principium  horu munere  fungitur, ficq;  ipfi  meri- 
to deeftepoffimt.  Oriuntur  autem  principio  carnolo,  nec  admodum  lato , ab^xterno/i  e. 
pubisolle,& inferius f re&orum  extrema conlcendunr,  hinc  obliquis  fibris  carnofi  *>  *• 
vedffiin  tendinem  abeunt  nerueum,ac  teretem, quo  in  lineam  albam  delinunt.  Inter- 
dum minor  eft  tendo , & qui u ad  dimidium  tantum  longitudinis  Ipatij  , quod  infra  *>  H. 
vmbilicum  eft,alligatur:quandoq;  longior,  &'  qui  vique  ad  x vmbilicum  pertingit.  x‘  G- 

Nunc  vt  vfum  quoq;  horum  mufculorum  intueamur,lciendum,fiue  agant  ip(i,fiue 
quielcant , vfum  eos  praeftare  multiplicem.  Dum  enim  quiefcunt , primo  quidem  propu- 
gnaculi cuiufdam  munere  funguntur , ficque  vifcera  & partes  in  infimo  ventre  con- 
tentas,ab  externis  iniurijs  defendun v.demde  & tegumenti  locum  fubeunt , quod  calo- 
rem vifcerum  foueant,ficq;  concoctioni  ipfius  alimenti  plurimum  vtilitatis  afterunr. 

Dum  agunt, vel  vna  omnes  in  idem  officium  conlpirant , vel 'fmgult  peculiarem  vfum  prae- 
ftant,vt  ita  duplex  aCtio  prodeat,communis  inquam,  &:  propria:  ac  communis  iterii, 
vel  primaria,  vellecundaria.  Primariam  vocamus  aequabilem  illam  abdominis  com- 
preffionem , in  qua  mufculi  omnes  eodem  tempore  ad  fua  principia  fingulari  quada 
concordia  ttzhuntur.fecundariam  contra, qua:  hanc  immediate  lequitur , qualis  in  fe- 
mineo quidem  fexu  foetus  eft  exclufio,in  vtroq;  autem  fecum, & vrinae.Dehac  Gale- 
nus exprelfe  fcripfit  hb.de  mufcul.dilfedt.  cum  portionem  horum  mufculorum  infer- 
nam , praecipue  illorum  , qui  veficae  ipfi  incumbunt, miCtioni  apprime  conducere  ait: 
illa  facili  negotio  demonftrare  licuerit, cum  abdomine  omni  ex  parte  aequaliter  com- 
preflo,quicquid  in  inteftinis  continetur , aut furfum,aut  deorfum  necellario  tendere 
cogatur. At  fuperius  cum  egredi  nequeat,prcffis  fimiliter  a Diaphragmate(dum  fpiri- 
tus  colubetar)inteftinis:nec  in  lateribus  confidere  poffic,  ijfdem  fimiliter  ab  obliquis 
&tr  an  fiiet  fis  mufculis  cohibitis,neceliarioprofc<ftoperinfieriora  &anumegredico- 
getur.Eodem  modo  in  partu  vrerusamufculisvndiq-,  vrgetur,  vnde  onus  luumqua 
primum  deponere  omnibus  modis  conatur. Caeterum  haec  compreffio,&alium  vfum 
largitur, qui  non  minus  (citu  digniffimus  eft. Cum  enim  erigentibus  nobis  fubito  cor- 
pus, aut  celeriter  currentibus, inteftina  vilceraq-,,  mfi  impedirentur,ad  infima  imi  ve- 
tris  necellario  corruerent, quod  alligata  ita  non  fint,quin  delabi  (nili  fuftentaculo  im- 
pediantur)queant : A bdominis  mufculi,  vt  pote  ad  contra&ionem  promptiflimi,  o- 
mni  ex  parte,tum  a lateribus, tum  etiam  anteriore  lede  protinus  lubueniunt,  Sc  in  lo- 
co naturali,  vnanimi  ac  aequabili  compreffione  detinent.  Ex  quo  humante  vitae  duo 
maxime  lalutaria  emergunt  coinmoda:tum  ne  vilcera  locum  mutent,  8c  confundan- 
tur.tum  ne  peritonaeum  tam  valido  lapfu  rumpatur,  & herniae  obtingant. 

Circa  propriam  cuitifq;  horum  mufculorum  a<ftionem>&vfum  maximas  difficulta- 
tes in- 

& 

V-  , " 


Corporis  Fabrica,  Lib.  IV. 


14  J 


res  inuenio:fed  nec  mirari  fatis  queo,quomodo  tot  proclariflima  ingenia, quo  hafte- 
nus  tot  feculis  floruere,  &in  hocipfo  negotio  tanta  induftria  infudarunt,  tam  alieni 
tamen, flue  a veritate, flue  ab  aliqua  folidiore  cognitione  fuerint.  Quamobre  quae  ad- 
huc vfq',  noftra  induftria  aflequi  potuimus, tanto  maiore  nunc  fide  ac  diligentia, qua- 
ro  obfcuriora  alijs fuere , proponemus.  Coterum  ipfe  proprius  vfus , vt  lpfl  mufculi, 
quintuplex  eft:ex  quibus,  vt  ab  his  exordiamur, O bl  iqvi  Descendente  s,non 
vt  vulgo  creditur,  Thoracis  conftriilioniinferuiunt,  quandoquidem  fuperius  jam 
demon  ftratum  eft erroneam  fuifle  Realdi  Columbi , & AndreoLaurentij  de  ortu 
horum  mufculorum abinferioribuspartibusfententiam  .-veram  contra  Galeni,  qui 
initium  circa  fuperioreslocauit.Si  ergo  a thorace  hi  mufculi  originem  fuam  capiunt» 
finem  autem  linea  candida,  ac  ilij,  tum  pubis  ofliumfummitateponur,  quotiefcunq*, 
contrahentur, plures proflabunt  vfus. Priwo  enim, propter  infertionem  in  lineam  can- 
didam,mediam  abdominis  regionem, obliq;  furfum  trahut,  ex  quo  fit,vt  latera  vtrin- 
que  comprimantur, &cum  feces  ex  lateribus  peliantur,nec  in  validis  refpirationibus, 
vel  faltibus,vel  in  forti  fpiritus  cohibitione,vbi  thorax  admodum  dilatatur, inteftina, 
& vifcera  in  lateribus  pofitadeorfum  cadat,  vnde  & plurima,  & maxima  pericula  na- 
fcerentur.  Absqj  his  enim  mufculis  foret,  in  didtis  modo  caflbus,  vifcera  aut  maxime 
confunderentur, autperitonoum  rumperetur, qua:  mala  impediuntur,  dum  flatim  fe 
contrahut,vifceraq-,  inclufa,quafl  manibus, excipiunt.Sic  videmus, (me  ventet  turgeat 
cibo, flue  inanis  in  fe  coeat, mufculos  hos  femper  oqualiter  abdomini  mfterni,arq,  fle 
in  fuofltu  omnia  retineri  Accedit  ad  hunc  vfiim  ali  us,ifqi  propter  implantationem  in 
ilijpubisq,-  ollium  fummitatem , cum  innominatum  os  oblique  attollant,  quemad- 
modum Redii  mufculi  contra  , redla  thoraci  admouent.  Coterum  quiahuiufmodi 
motus  ab  omnibus  Anatomicis  negatus  eft , paulo  pofl,  v bi  de  Re&orum  vfu  loque- 
inur,reuera  hunc  dari, multifquenominibusconcedendumefle,  demonftrabimus. 

De  Obliqve  Ascendentibvs  Columbus  ficftatuit,  non  tantum  inte- 
ftina his  comprimi , qui  communis  eft  omnium  abdominis  mufculorum  vfus  : fed 
§c  coftas  quoque  thoracis  detrahi,  atque  hoc  padto  ad  eiufdem  dilatationem  confer- 
re.Huius  opinionis,vt  de  fe  ipfo  fatetur,occafio  inde  ipfi  primum  nata  eft, quod  coftis 
inferioribus  finem  horti  mufculorum  implantariaduerterit.Atego  potius  nequaqua 
eo  nomine  thoraci  inferuire  pofle  crediderim, quod  vnanimis  flt  Anatomicorum  om- 
nium confenfus, dilatatione  thoracismon  nifi  inferioribus  coftis  extrorfum  motis  fi- 
erfiquod  fi  jam  detrahant  comprimantque  ipfas,  profe&o  mufculis  dilatationi  infer- 
uientibus  contrarium  potius , quam  focium  motum  proflabunt.  Quamobrem  Sc  de 
alio  ego  vfu  cogitaui,&  cum  thoraci  ltixta,  ac  lineo  candido  inferi  videam , hinc  du- 
plicem quoque  vfum  diftindlum  emergere  mihi  perfuadeo.  Quatenus  enim  thoraci 
mplantanturyob\ic[ue  eundem  flectere  videntur,  quemadmodum  Recti,  ( vtdicetur 
modo)re£ka : at  quatenus  imeit  albet  inferuntur^ oblique  abdominis  mediam  regionem^ 
detrahere,fimulque  latera  comprimere.  Ex  his  manifeftum  fit,  eofdem  cum  oblique 
defeendentibus  vfus  ab  afeendentibus , quanturauis  a contrariis  motibus , proficifei. 
Voluit  enim  fagax  in  cmnibusNatura  eidem  muneri  contrariasproficerefibras , vt 
validior  eflet  compreflio,cum  8c  communiter  id  obferuemus,  pofitis  decudatim  ma- 
nibus, 


Obliquo 
ru  defeen 
dentium 
adiopro- 
pria. 


Oblique 
afeenden 
tiuadio 
& vfus 
proprius. 


144  Adriani  Spigelii  De  Hvmani 

nibu$,impendio  maiore  robore,  quam  aequaliter  (ibi incumbentibus, quamcunque 
rem  a nobis  metipfis  premi. Praeter  hos  vfus, 8c  alius  eft, ille  videlicet,  quo  Redis  muf- 
culis  auxilio  veniunt , quae  res  tum  in  extentione  Thoracis, tum  flexione  eiufdem  ma- 
xime erat  vtilis,  & neceflaria.  In  extensione  quidem  verius  pofteriora,  cum  prohibeant, 
ne  Redi  mu  (culi  nimium  extenfi  , ruptionis  periculum  incurrant : in  flexione  vero  ad 
anteriora , (qui  motus  longe  validiilimus  eft , & infigne  robur  ac  conatum  requirit,) 
vt  minore  labore  difticultateve, contrahant.  Quo  nomine  fi  quis  (it, qui  obliquos  hos 
mufculos , ob  maxime  nece(Iarias,&  robuftillimas  Redorum  mulculorum adiones, 
conditos  a Natura  profeftus  fuerit, non  vtique  a veritate,  meo  quidem  judicio , longe 
aberrauerit : Sed  &quam  beneid  (latuere  liceat,  fufius  a nobis  poftmodum  demon- 
ftrabitur,vbi  prius  vfum  Redorum  plenius  explicuerimus. Interim,vt,quidquidhoc 
muneris  fuit,comrnodiusex(equerentur,(apientillimus  rerum  Opifex,  gemmo  ten- 
dine vtrumque  ii c inuoluit,vt  quali  in  vagina  quadam  coercitus  & conclufus  videa- 
tur.De  quo  (ane  (i  breuiter  hoc  loco  quid  dicere  &per(picuevoluerimus,non  redius 
licebit,quam  (i  ligamentis  annularibus , quae  circa  carpum  in  manu , tarfumve  in  ex- 
tremo pede  occurrunt, tendinem  hunc  contenderimus,Vr  enim  illa  tendines  mufeu- 
lorum  qui  flexioni  extenliomve  digitorum  dicati  funt,infua  (ede  valide  inter  contra- 
hendum detinent:eadem  ratione  hi  quoque  te ndines,ne  forte  Redi,incorporis,fiue 
Thoracis  flexione  exorbitent , quam  optime  praepediunt.  Atque  haec  quidem  de  vfu 
Obltquorum  nunc  breuiter  dixifle  diffidat. 

Reftoru  ln  R e c t o r v m mufcidorum  vfu  proprio  indicando , tanto  diligentius  laboran- 

mufculo  dum  nobis  eft,quato  verius  eft  illud, quod  modo  diximus , obliquos  abdominis  muf-, 
ru  cu[os  propter  hos  ip(os(etfi  non  primario, )conditos  efle.Quoad  Galenum  tamen  vi- 

& v ^us  detur  is  horum  mufculorum  vfum  ftatuifle , compreilionem  tantum  anterioris  partis 
abdominis. Libro  enim  5. de  vfupart.cap.  i4.redosmu(culos,  'iGni  'ffrJ’  rlpvmv  tik 

i,'£n{  orwv  MCTi-rcijMvoviyhoc  eft,  d pectore  vfquead  pubis  offa  extenfosait : & paulo  poft  : Se- 
cundum , inquit , abdominis  longitudinem  extenfi , prope  vtramque  e cartilaginis  enjiformis 
partem  , cojco%v  ix.<pv<riv  '@n  vii  tiSu?  ora.  Ka&tpipovTui , hoc  eft,  fupenorcm  ena - 

fcentiam  habent , & ad  pubis  offa feruntur.  Ex  quibus  verbis  concluditur, horum  mufculo- 
rum principium  ex  Galeni  mente, a cartilagine  enfiformi  prodire;  finem  autem  in  ofi- 
fibus  pubis  conditui.  Quin  & quod  hic  obfcurius  didum  eft,exprellius  alibi  fcripfit. 
Et  de  principio  quidem,  5. de  Vfu  part.cap.ij.teftatus  eft,  quo  loci  a mucronata  cartilagine, 
capita  r edorum  pendere  tradit:  & I1b-5.de  Anat.  adminift.  c.  7.  partem  mufculi  redi, 
quae  ad  cartilaginis  enfiformis latera  adneditur,-^  xvu%v  dpylfufhoc  eft , fuperius prin- 
cipium appellat : paulo  autem  po  caput  vocat.  De  fine  autem  eorundem, 

ibidem  capite  6.  loquens,in  ofla  pubis, carnis  interuentu,implantari  ait.Quod  fi  ergo 
fecundum  Galenum , in  pubis  oflibus  finis, at  in  pedore  principium  eft,dum  fele  con- 
trahent verfus  principium, anteriora  abdominis  compriment,  immotis  etiam  oflibus 
pubis.  Quaecontradioeofdefane  vfus  circaanteriorcm  imi  ventris  regione  obtinet, 
quos  antea  obliquos, circa  laterales  eiufdem  fedes, praedare  diximus.Dum  enim  Ven- 
ter turget  cibo, aut  in  validis  refpirationibus  vifcera  defeendunt,  vel  faeces  excernen- 
dae funt retinet  ibi, ne  vifcera  rumpant  ventrc&m  excipit  hic , ne  inter  fe  confundantur. 


Corporis  Fabrica’,  Lib.  IV.  145 

vel  comprimit , vt  faeces  facile  expellantur.  Caeterum  contra  Galeni  fententiam  Recen - 
tiores  quafi  ad  vnum  omnes  infurgut,inter  quos  & dodiffimus  eft  AndreasVefalius,&: 

Gabriel  Failoppius,qui  Redos  mufculos  a pubis  olle  enafci,&ad  fternum  deinde  fer- 
ri , ad  cuius  latera  coftis  inferantur , contendunt.  In  quam  opinionem  delapii  funt, 
quod  pubis  &:  ilium  ofla  immobilia  efle  crediderunt.  Cum  ergo  mufculi,nonnifiin 
mobile  partem  inferantur, quod  voluntarii  motus  fintorganum,nonnifi  in  thoracem 
inferi, & a pubis  offe  enafci  poliunt.  Pohto  autem  fine  circa  thoracem , in  alium  lapfi 
funt  errorem , credentes  horum  mufculorum  id  elle  muneris,  vt  refpirationi  mferui- 
rent,thorace  deorfum  trado,quofuperius  dilatetur.  Ego  vero , vtab  his  maxime  dif- 
fentio,  ita  Galeni  fententiam  tanquam  veram  lubenter  ampledor  : aliam  tamen  ad- 
huc adionem , 5c  m ulto  quam  illa  quae  a Galeno  inuenta  eft , nobiliorem  addo.  V t 
enim  de  obliquis  dixheosnon  rantum  propugnaculi  efle  loco,  nec  folum  tegumenti, 
dumquiefcunt  : ita  non  tantum,  dum  agunt,  abdomen  comprimere;  fed&  thoracenu 
oblique  fiedere:fic  idem  de  Redis  quoque  nunc  inquam, eos  pratter  caetera  haec  enu-  tfj0. 

merata  officia, pedus  etiam  ad  pubis  ofla,& pubis  olla  econtra  ad  pedus  trahere,  fic-  racemfe- 
que  Thoracem  Hedere.  Mirabile  fane  auditu  eft,  ex  contradioneeorundemmufcu-  fiunt. 
lorum,duos  diuerfos  motus  cieri-, at  fi  quis  tantum  velit  animum  aduertere , reipfa  fe, 
vt  dico, haec  habere,  facillimo  negotio  cognouerit.In  ledo  enim  decumbens, manum 
abdomini  admoueat, qua  parte  redi  funt  mufculi,  percipiet  manifefte, dum  inter  Tur- 
gendum thoracem  erigit,  contradioncm  horum  mufculorum  fieri,  &ab  his  pedus 
ad  olla  pubis  fledi.  Contra,  fi  lupinus  in  ledo  decumbens,  Sc  capite  decliui , pe-  °ffainno. 
dibus  vero  extra  ledum  terrae  infiftens  , inferiores  partes  ad  fupernas  velit  contrahe-  nitnMci 
re,  ficque  in  ledum  fevoluere,£ofdem  redos  mufculos  contrahi  animaduertet  , pu- 
bisque  olla  cum  vtroque  innominato,  verfus pedus fledi.  EtquamuishocipfumL, 
fatis  effie  poffit , vt  dubitandi  de  motu  illorum  offium , nullus  amplius  relinquatur  lo- 
cus:ne  quis  tamen  anceps  h^rere  vlla  ratione  valeat,duobus  adhucalijs  motibus  pro- 
bare idem  conabor.  Primo  enim  fi  quis  vtroque  crure  terrae , pedibus  coniundis,in- 
fiftat , alterum  deinde  totum  crus  perpendiculariter  eleuet , obferuabit  a terra  tranf- 
uerfe  manus  interuallo  crus  tolli, id  quod  neutiquam  pollet  contingere, nili  innomi- 
natis offibus  motis,  aut  femoris  ofie , ex  acetabulo  fuo  exfiliente.  At  enim , vt  hic  ra- 
tione «Scammo  hunc  motum  aflequimur,ita  tadu  quoque  facile  percipiemus , fi  ma- 
num lateri  ipfbrum  offium  imponamus.  Quin  imo  adhuc  manifeftus  parebit  idem , fi 
quis  leniter  ad  latus  fcabelli  alterutro  clune  infidens , alterius  cruris  valide  digitis  in- 
nitatur terrae, & clunem, quo  non  infidet, eleuet , tunc  enim  haec  innominata  olla  mo- 
ueri  furfum  patebit, quam  patet  vere  digitos  motu  praeditos  elle,  dum  manu  in  pugnu 
contrahimus,  cum  innominata  ofla  , adipfas  vfquecoftasfpurias  attolli  comperiet. 
Concludamus  ergo  , ofla  ilium  & pubis  mouen  •,  fcd  offa  ilium  per  fe  , propter  arti-  Conelufio 
culationem  cum  offe  hci:<i),offa  autem  pubis  per  accidens , quatenus  ilium  offibus  per  crmu- 
Xovfyaaiv  junguntur , vnde  illis  motis  & lpfa  cientur.  Motus  autem  vtriufque  vel  obliquus  Q»*les 
cft,velreftus:&c  obliquus  quidem  ab  Obliquis  delcendentibus  oritur  irettus  autem , a Re- 
dis.  Atque  haec  quidem  noftra  eft  de  redis  mufcuhs  opinio ; in  quam  fane  non  terne-  '* 

re , neque  fortuito  incidimus , fed  primum  his  experientijs , & deinde  ratione  dudi,  torum, 

T quam 


Recon- 
detur ab- 
Jurdis 
qu&  ex 
JUtthorie 
Jentcntia 
/equi  vi- 
dentur. 


Artifici  ii 
Hiatura 
rnfabrtcct 
iv  tif culo- 
rum re- 
giorum. 


'146  Adriani  Sp i geli  i De  Hvmajii 

quam  maxime  quidem  neceflariam  efle  nobis  pcrfuafcramus.  Cimi  enim  omnes  cor- 
poris muiculos  intuitfidorfum  & thoracem  extendi  videremus,  neceflario  alios  quo- 
que qui  eunde  flederent,dari  collegimus.  Vt  enim  praeclare  Galenus, de  mot.mufcul. 
docet, nulla  omnino  eft  particula, quae  vno  duntaxat  mufculo  moueatur.-fed  ii  quidem 
defuper  aliquis  enafcarur, omnino  alius  inferna  parte  contra  adnafcetur  i & ii  ex  dex- 
tris aliquis, omnino  alius  exfiniftris.  Vnaquaeque  enim  particularum,quae amniculis 
mouentur,veIuti  aquibufdam  habenis  in  contrarium  diftrada,  viciilim  habet  alteru 
ipfum  intenfum, alterum  laxatum.  Cum  ergo  Thorax  antrorfum  fledatur,mufculo  a 
quo  dedatur  indigebit,  nec  vero  praeter  redtos  alius  vllus  erit,  qui  id  officij  praedet. 
Quin  imo  id  clariflime  vel  inde  licet  colligere , quod  mufculis  his  per  tranfuerfum  fe- 
dis, flexio  thoracis  protinus  tollatur.  At  enim  cum  ex  hac  opinione, maximum  inco- 
modum  fequi  videatur,<Scquod  in  Anatomicis  merito  inter  abfurdillimareponipof- 
fit,antequam hinc  difcedamus,ipfifatisfaciendum  eft. Si  enim  pcdus  ad  ofla  pubis,  & 

, h<jc  ad  pedus moueantur,idq;  beneficio redorum  muicnlorum,iequetur  inde,redos 
’ mufcu!osduohabereprincipia,duofq;  fines, principium, inquam,vnum,&  vnutn fine 
inpedore, alterum  vero  in  olfibus  pubis. Dum  ergo  trahentur  pubis  ofla  thorace  ver- 
fus,principiti  horum  mufculorti  in  thorace  erit, finis  ad  pubis  ofla.-cotra,  dumThorax 
verbis  pubem, principium  ad  pubem,  finis  itixta  pedus.  At  omnium  Anatomicorum 
confenfit principium  cum  fine  in  vno  mufculo, eodem  loco  efle nequit.  Sed  enim  ego 
principium  vnum,&vnum  finem  pono.  Dum  enim  contrahuntur,vnum  os  quiefcit, 
alterum  moueturjfic  pedore  quiefcente,mouentur  pubis  ofla;  his  quiefeentibus,  cie- 
turpedus.Itaq;  ratione  vnius temporis,  quo  agunt , vnum  principiu  eft,vnufq;  finis; 
atre(pedudiuerfi,quo  vel  partes  ftipenoresdcorftim,  vel  inferiores  furfum  trahtitur, 
duo  principia, & duo  fines  erunt.  Quod  fiquisneutiquam  fibi  fitisfadnm  efle  hacre- 
fponfione  putauerit,led  inflet  adhuc, nihilominus  duo  principia, duofq;  fines  futuros 
efle,ego  id  neutiquaabfiirdum  efle  dixero,  fed  potius  anatomicis  demonftrationibus 
facili  negotio  confirmari  poflc.Si  enim  verum  efl, quod  apud  GaleniipaflTm  legimus, 
neruum  in  muiculis  inferi, vel  in  principio, vel  circa  principium  vfq;  ad  medium, nul- 
libi vitra  medium.-profedo  concludendum  erit  vel  ex  hoc  ipib , duo  efle  horti  mufeu- 
lorum  principia, vnum  fuperius, alterum  inferius, cum  vtriq;  extremo  nerui , vt  in  hi- 
ftoriaoftendimus,inferantur,necvero  nerui  folurn  fic,fed  & Vente, & Arteria:  impla- 
tantur.Et  cum  vafa  litrc  non  minus  tantum  in  principium,  & circa  medium  mufculo- 
rum  inferatur, nunquam  in  finem, vtraq;  hic  per  vtrumq;  extremu  difpergi,  videmus, 
& per  fuperius  quidem, vafi  mamariadefcendentia;per  inferius  epigaftrica  afeende- 
tia.Sed  videamus  nunc  quanto  artificio  Natura  hos  mufculos  ad  ededosmododidos. 
motus  conformarit.  Primutiww fecit,  vtcaiteros  abdominis  mufculos, quod, vti opti- 
me Galenus  prodidit,  corpus  noftru  fit  geminu, dextrum  Sc  finiftrii:  deinde  vt  fortior 
fit  motus.  Fibrae  autem  reda  per  corporis  longitudinem  excurrunt,  fi  quidem  redae 
corporis  flexioni  fintdeftinatte.  Sunt  etiam  toti  quafi  carnei  , nullo  manifefto  tendine, 
nili  partio  admodum  & exiguo  ad  pubis  ofla  apparente,  vtmagis  contrahi  in  fe  pofi- 
fint,& incuruari,cum  carnea  portio  in  mufculo,  non  tendo  vnitus  contrahatur,  pro- 
pterea  vt  facilius , & citra  dilacerationem  , in  validis  dorfi  extenfionibus  cederent. 

Tendines 


Corporis  Fabrica,  Lib.  IV. 


x47 


"Tendines enim  vnitidiftendife  vitra  modum  , cum  rigidi  fere  femper  maneant  & 
tenfi , non  facile  patiuntur.  Caeterum  Natura  hos  mufculos,80tt  vti  in  fimiis,&  cani- 
bus , adiugulumvfque  traduxit  , fed  circa  cartilaginem  mucronatam  terminari  voluit, 
quod  homini  corpus, vt  hiice  animalibus  , ficincuruandum  non  fuit,  cumipfadum 
quiefeunt, ita  corpus  infledtant,vtnafum  ipfl  quafi  flexura;  genu  imponant. 

Sed  enim  cum  hi  mufeuli,  dum  mouentur,  facile  exiilire  e loco  luo  pollent,  tum  in 
validis  quoque  dorfiextenfiombus  lacerari,  Natura  hic  quoque  fedulo  profpexit,  & 
vtrumque  veluti  vaginae,  ita  tendini  gemino  oblique  afcendentismufculiinferuit, 
tendineas  quoque  interfectiones  largita  eit , quibus  plurimum  robur  his  mufculis  ac- 
cedit. 

DcTransversis  mufculis  nemo  dubitauit,  quin  verfus  interioraabdomen  Trans- 
trahant.Qus  fane  actio  in  ventris  contradione  maxime  eratneceflaria,  fed  imprimis  uerl°’'“ 
inflexione  thoracis,qua  a mufculis  redis  peragi  diximus.Nec  enim  Redi  dum  agunt,  j0 'uin 
verfus  interiora  fledentur,nifl  tendo  tranfuerforum,  qui  lineae  candidae  alligatus  e ft,  a^i0  & 
vaHdiflime  cum  inferiore  parre  tendinis  obliqueafcendenris,  qui  redos  inuoluit  & vfus  pre- 
coercet, coniundus  foret,  quemadmodum  fuperior  eiufdem  pars,cum  tendine  obii-  Pnu5- 
qui  defcendentis,vnde  flt,vt  mufeuli  redi  verfus  interiora  trahantur.Sed  praeter  hunc 
vfum , adionem  quoque  infignem  habent,  quod  thoracem, vel  potius  truncum  ad  la- 
tera circulariter  monent, quemadmodum  fupra  capite  nonoindicauimus. 

Adio  tandem  propria  mufculorum  Pyramidali  vm,  tefte,eft,vt  quoties  Pyrami, 

obliqui  afeendentes  circa  pubem  operam  fuam  non  locant, ipfi  oblique  partem  illam  ^!('irn 
deprimant.Obferuatur  enim  interdum  abelle,vel  vterque,aut  alteruter,  quod  euem-  a- 

re  folet,  eodem  Falloppio  tefte,in  iis, quibus  mufculorum  obliq-,  afeendentiumprin-  v- 
cipium , non  a fpina , feu  appendice  offis  ilium , fed  inferius , a ligamento  illo  valido,  Tus  pro- 
quod  ab  eadem  fpinavfque  ad  pubis  offa  percurrit, incipere  folet.  Tunc  enim, inquit  Pnus- 
idem, oblique  afeendentes  mufeuli , ea  qua;  fub  pube  funt , oblique  deorfum  trahunt.  ^ent?' 

Contra,  Excellcntifiimus  Aquapendens , quod  tendinem  vfque  ad  vmbilicum  porrigi  vi-  ' r 
deret,vmbilicum  deorfum  mouere, credidit.  Trahendo  autem  vmbilicum , veficam  Falloppij . 
leuiter  ad  meliorem  vrinae  excretionem  comprimi.  A t E^pratter  hxc  totam  lineam 
candidam , a mucronata  cartilagine , verfus  pubis  offa  leuiter  deorfum  trahere  exifli- 
mo,vt  mufeuli  obliqui  tam  afeendentes , quam  defeendentes, firmius  adfe  traherent,  en  ls' 
ac  redlis  mufculis  in  magna  corporis  extentione  auxiliarentur,  hutharis. 

GAP  VT  XI. 


De  mufculis  Lumborum ♦ 

LVmbi  tribus  cientur  motibus, quos  duo  mufculorum  pariaperficiunt,  Flectuntur  LvMBQ> 
'enim  ante,  extenduntur  retro  , & ad  latera  mouentur  , dextrorfumautfimftror-  RVMmuf 
fum.  FledFuntur  Quadratis  vulgo  didtis : fed  extenduntur  Sacro.  Ex  his, fi ro- culi, 
tum  par  agat, redlus  motus  fequitur:fin  alteruter  , obliquus  , ad  illud  fcilicet  la-  Lumbo- 
tus,  in  quo  mufculus  fitus  eft.Quod  li  fledlentium  alteruter  cum  alterutro  extenden-  rum  mo’ 
.riuvnaagatjadlatusmouen^eoprorfusmodojquofiipraquoqjCeruicemoueridixi-  ” 

T % mus,- 


Fle  ciens 
lumbos. 


Fxtende- 
tes  lubos. 


Fi  ume- 
rus. 


S ’ 4' 
K.L. 


6. 


148  Aoriani  Sp i geli  i De  Hvmani 

*,4.i5.N. 

mus:redl:aquidem,fi  paribus  concurrant  in  opere  vilibus,  at  antrorfum  magis, vel  re"  N parte 
trorfum,proutfleftens,aut  extendens  magis  contrahitur.  anteriore 

a Flectens  ergo  p.»-, fi u e Lumborum  quadratum, (afigurafic  didlum)inabdo-  monflrat' 
minis  interna  regione  fitum  eft,  &c  b ab  offis  ilium  bbpofteriore  fuperiorequecauita- 
te:tum offis facrifuperiore, latum  , craffum,accarnofumenalcitur,  fupra lumborum  4.6.p.p. 
vertebras  alcendit,  procelfibus earum tranluerfis adhaerens, ficque  lenfim  anguftius  pofterio- 
redditum, tandem c duodecima:  coda:  inferna  parte  carnofum  d implantatur. 

cExtendens  par,  (\ue  Sacrum  ,£\c  ab  exortu  vocatum,  quod  ab  folfislacriex-  ^ £ 6° 
terna  parte,vbiipfiipina  cum  ilium  o(fe  connedUtur,Senalcatur,moxafcendenscar-  yf  c Ci 
nofius  redditum , 11  triplici  tendinum  genere,  veluti  anfulis  donatur  .-quorum  prinium  c,  n.  11. 
elatius, in fingulos  tranfuerlorum  vertebrarum  lumborum  procefliis  inleritur : alterum  d,  d.d. 
inferius , in  eorundem  procelTuum  radices  -.tertium , in  (pinas  lingularum  vertebrarum.  ^ 

Hinc  lenfim  latius  redditur,  pofteaque  anguftius,  & in ‘duodecima:  thoracis  verte-  te&re’ cj. 
brx  (pinam,  acuto  fine  terminatur.  Huius  fibre  oblique  verfus  interiora  alcendunt.  fitCuus, 

1 totus  autem  mufculusfub  principio  longilfimidorfi,  quem  fupradelcripfimus,  oc- 

cultatur.  L M no. 

nihil  eno- 

C A P V T XII. 

Dc mufculis  7 ejlium , Veficx , Ani.  &Pcntf. 

Tcftium  I ‘Es  t e s cum  natura  penduli  eftent,  vafalpermatica,  quibus  alligantur,  pondere 
ulculi.  J.  fuo  nonnunquam  nimium  diftraxiftent , nili  prouida  in  omnibus  Natura  mufeu-  . ' 
los largita foret,qui  aGrxcisKM/Miwpis.hoc  c(t,SuJpe>ifortj  vocati,  quod  eorum  benefi-  /,  4. 
ciofuipendantur.Suntergo  mduo  mulculi,vtduo  teftes,vtrinque  vnus,  oblongi, gra-  L.M.N. 
ciles,ex  fibris  rubicundis, carnofis,ac  redtis  conflati, qui  a ligamento  illo  valido,  quod  fu°  muf~ 
a fpina  odis  ilium, ad  olla  vfque  pubis  excurrit,  originem  fuam  ea  in  parte  ducunt , vbi  ctll°  b‘b‘ 
tranfuerfi  abdominis  mulculi  delinere  confiteuerunt:  hinc  per  “foramina  tendinum 
(quaianobisinhiftoria  illorum  mufculorum  expolita  funt)  vnacum  vafis  Ipermati- 
cis, quibus  valide  adne£tuntur,tranleunt, donec  tandem  0 in  teftem  definant. 

P Vesica  duos  habet  mulculos,rw«;«,  qui  vrinam  retinet : alterum , qui  pellit. 

Quam  fceda  enim  foret  humana  vita,livrinreftillicidio  continuo  corpus  contamina- 
retur?  at  quam  infelix  contra , nih  in  noftra  foret  poteftate,  & cum  volumus , vrinam  dexter  in 
reddere,  aut  eandem  retinere  ? Quare  Natura  mulculum  quidem  dedit  alium,  cuius  fuo  fere 
iaeneficioclaufum  teneri  vehae  os  pollet,  &cum  opus,  aperiri,  alium,  quo  mediante  fituefi.fi- 
pro  noftro  arbitrio,  vrina  detrudi.  Vocatur  ille  ab  officio  <ryiy>nyp,Vefica  conjlrictor:  hic,  nifier  ex~ 
nomine  caret, cum  nec  ab  alijs  in  mufculorum  ordinem  relatus  fit,  led  pro  prima  ve- 
ficce  propria  membrana  habitus.  Primus  autem  Excellentilfimus  Hieronymus  ab  A- 
quapendenre  Praeceptor  nofter  hunc vfnm tribuit, cuius authoritatem nos (equen- 
Vefc&co-  xes,Vrinadetru forem  appellabimus.  1 Confricor  e rgo  inr  collo  veficae  litus  eft,  a cuius 
I IrtSor.  fubftantiadiftingui , vtani  Iphindter  , haudpoteft,  cum,  fi  rem  redte  aeftimare  vo- 
lueris , ipfius  ceruicis  lubftantia  fit  carnofior , tranfuerfis  orbicularibus  fibris  in- 
tertexta. Hic  dum  in  media  figura  ficus  eft  , vfque  adeo  exadte  Veficam  occludit, 

vtne 


"Vesicae 

mufeu- 

l«s. 


x.x. 

M. 


extra  fit  ii 
leuato, 
colloca- 
tus. 

m,  8.  1, 


tra  fitum 
cernitur, 
n,  8.11. 
c c. 

0)  2.  2. 

p,  8.15.1. 
M.M.  M. 

q,  O.  O. 

r,  N. 


Corporis  Fabrica»  Lib.  IV. 


149 


fi 


M.M.M 


t,  a.  a. 


r/,8.T4.P. 
x>  O.O. 


vt  ne  guttula  quidem  vrinae  inde  effluere  valeat,  contra vbi  laxatur, vrinam  emit- 
tit. Hunc  vfum  facile  addifcimus,  dum  eos  intuemur,  quibus  paralyfi  laborat:  aut  ab 
imperitis  Lithotomis  in  calculi  extradione , tranfucrfis  fibris  incifis,laefus  eft.  His  e- 
nim  prseter  voluntatem  perpetuo  ftillicidio  vrina  effluit.  f Detrufor  vrim  alter  eft,inter  Dctru- 
communem,& fecundam  propriam  veficae  membranam  fitus, cum  reuera  prima  pro-  vrl‘ 

pria  ipfius  membrana  fit,fed  nonnihil r fibris  carnofis  confperfa , qute  fefe  egregie , fa- 
da  aliqua  fanguinis  affluxione,  in  confpedum  proferunt.  Hic  dum  contrahitur, eum 
fibra?  per  vefica?  corpus  reda  excurrant, veficam  veluti  manus  comprimit,  vnde  quid- 
quid in  ipfa  eft,expellitur.  Hinc  videmus  non  tantum  vrinam  effluere  cum  volumus, 
fed  &c  concitato  quodam  impetu  detrudi>&  in  altum  fundi.Quo  in  munere  tamen 
Vyramidales abdominis  mufculi,&  in  quibus  hi  defun t,Tranfuerfi  fuccurrunt,quod  qui- 
vis vel  in  feipfo  experiri  poteft.  Et  hinc  eft , quod  fenes  vrinae  aliqua  difficultate  labo- 
rent, quia  animale  facultate  debilitatam  habet  vitae  diuturnitate.-itemque  ij,  qui  her- 
niam habent , quod  laxato  peritonaeo , 8c  tenfione  illa  maxime  neceffaria  dempta,  vt- 
cunque  pyramidalium  mufculoru  vis  robufta  fit , vefica  haud  ira  bene  comprimatur. 

u An  v s ,Ciuepodex,  qui  xrediinteftini  finis  eft,  tres  fortitus  eft  mufculos,  quorum  Ani  muf 
primus  ipfum  conftringit,(vnde  ayi-yK-mf  didus ) ne  praeter  voluntatem  nobis  alvi  feces  cu^“ 
erumpant, vbi  vel  abdomen  validius  comprimitur , aut  fpiritus  diutius  retinetur : duo 
pofleriores  eundem  poft  excretionem  fiirfum  in  fuum  locum  retrahunt, praefertim  poft 
infignes  conatus, in  quibus  e fuo  loco  prodi  re  vt  plurimum  confueuit.Vtriufque  vfiim 
& nobilitatem  optime  agnofcimus , cum  parnlyfin  forte  patiuntur : tunc  enim  l&fo  illo, 
excrementa  pra?ter  voluntatem  erumpunt.7?w  vero  adedis  dependet  turpiter  podex, & 
digitorum  fa:da  opera,vtin  locum  reftituatur,eget.  Illum  ergo  ab  ufu , Ani  conftri- 
dorem.hos,Leuatoresimpofterum  vocabimus. y Conjlrutor  autem  mufculus,  orbicu-  Conftri-- 
laris  eft , & latus , ab  inferioris  olfis  facri  vertebris  enatus , inteftino  redo, magno  fpa-  dor. 
tio,tranfiierfis  fibris  circumanneditur.  hic,  cum  fuperiore  fuifede , qua  in  abdomine 
eft, multo  quam  inferiore  , vbi  cuti  proxima  , craffior  fit, imo  cuti  itaadnafcatur , vt 
(quemadmodum  illi  in  palpebris  labiifque ) feparari  ab  ipfa  vix  queat , Galenus  com- 
motus fuit,  vt  duos  conftitueretconftridores  mufculos  , & partem  quidem  inferio- 
rem cuti  connexam, Cuticulofumiahevam  vero  fuperiorem , Tranfuerfum  vocaret  ,quera 
noftro  tempore  nonnulli  &exRecentioribusfecutifunt.  zLeuateres  duo  exigui  funt,  Leu/ito- 
lati,membranofi,ac  tenues,fub  vefica fiti.  Hialigamentis  olfium  pubis, coxendicis, & res° 
facri, a parte  interna  enati , ad  podicis  vtrumque  latus  defeendunt,  ac  elatiori  conftri- 
doris  regioni  inferuntur. 

Penis  quatuor  habet  mufculos,intrafemora,non  procul  a ferotofitos,  ex  quibus  Penis 
duo  Collaterales  funt  , quibreuioresaccraffiores:  duo  vero  inferiores,  quilongicres,  mukul'- 
tenuiorefque.  a Collaterales, fime  penem  erigentes,  vt  ab  vfu  nomen  indamus,  a coxendi-  Collate- 
G.G.  + 8.  cis  appendicefinfra  principium  corporum  penis, neruofi  prodeunt,  mox  carnofired-  ra^es- 
H diti,obliqueafcendunt,&in  b penis  corpora  prope  exortum  cimplantantur.  Hi  pene 
in  congreflu  venerco  retinent , ne  verfus  Auftrum,vel  Aquilonem^vt  loco  dicitur ) le 
vertat  :fed  reda  femper  in  ipfa  pugna  perfiftat.  d Inferiores, fiue  Vrethram  trahentes, ab c inferio- 
ani  conftridore  carnofi  f exorti,  & l internis  fuis  lateribus vniti  , reda fubhnene  res 


>.Q-&  8 

y-i- 


x,  R.B.. 
& 8.15. 
K.K. 


a , 8.IJ. 


b,  D.D. 

c , e. 

d,  8,ij.F 
F.t  8.14 


T 3 


1 pene 

ad 


*5< 


Aoriani  Spigelii  Ds  Hvmani 


ad  anteriora  properantes,  tandem  ad ‘medi)  canalis  latera  inferuntur.  Inferiorem  S.S„ 
1 canalis,  fiuevrethrae  partem  trahunt  , vt  aperiatur,  cum  alias  tumentibus  penis  ner-  c> 
uol;s  corporibus  a fpirituumaffluxu,conftringerentur. 


C A P y T XIII. 

De  mufculis  ScapuU. 

SCAPV-  Xpe  divimvs  adhuc  vfqueomnes,quiadtresVentrespertinebantmufculos: 
L^muf-  X-Vnunc  breuiter  eos  quoq;  aggrediemur  delcribendos,qui  ad  A r t v s, & primum 

•1  ii/.  _ r t l • J y t • \ • r i r i ,-r*  i 


f a- 

g,  b.b. 

h,  D D. 

i,  c. 

I E, 


culi, 


Scapula 

motus. 

Primum 

fur. 


Secundii. 


m,  4.14.  A 


quidemadMAN  vu  {pedare  videntur.  Hia  me  in  mulculos  (capulas , ollis  humeri, 
cubiti,  radij, carpi,  de  digitorum  diuidentur.  Agemus  autem  in  praefentia  de  (capula- 
rum mufculis, qua’  quadruplici  cientur  motu, antrorfum,  retrorfum , furfum , & deorfum. 

Non  tamen  lingulis  motibus  finguli  delimantur  mulculi,  quemadmodum  in  enarra- 
tis quamplurimiSjVt  nec  ideo  noftro  more  appellationes  ab  vfu  dedudae  imponenda? 
lint,led  a figura  potius  appellationes  commoda:  donanda?. 

nl  Primus  t rgo  Cucullam  dicitur, quod  cum  coniuge  fuo  cucullos  monachorum  non 
inepte  exprimat.  Hic  primo  ntranfuerlim  ab  inferiore  parte  ollis  occipitij  verius  au- 
rem  , vbi°  linum  eius  gratia  exfculptum  diximus,  principio  carnolo  oritur,  deinde  P 16 ■ 
reda  lecundum  corporis  longitudinem  exproceilibus  pofterioribus  vertebrarum  1 4* 
colli, & odio  fuperiorum  thoracis, principio  membranolo  & lato,jundus  fuo  coniugi  f a’  h' 
alterius  lateris. Hinc  verfus  fcapulam  ad  externum  corporis  latus  procedens, lemper  0,  1.  s.  p, 
anguftior  redditur, donec  tandem  in  totam  Icapulae  rfpinam,&ffummum  humerum,  D.D. 
tbafinque fere  mediam,  <Sc  clauicuia?  partem , qua?  lata  eft,  neruofolimul  &carnofo  P> 4-I4b.<! 
u fine  inferatur.  A Galeno  Trapezius  dicitur , quo  nomine  Geometra?  figuram  quadri-  a>c-& 
lateram  inatqualibus  lineis  circumlcriptam  appellant. Habet  enim  quatuor  latera, quo-  r‘  L 
rum  s primum  in  olle  occipitij  tranluermmeft,carnofum,& primum  principium  ano-  f,  M. 
bis  conftitutumeft.y^ltm/iw,  per  Ipinam  vertebrarum  ceruicis,  & odio  fuperiorum  t, 
thoracis  delcendit,  membranofum,quod  lecundum  initium  pofuimus,  & quo  cum  H' 
fuo  compari  j ungitur. ab  externa  primi  lateris  lede  incipit, & ad  fummum  hu-  x‘ 
merum  oblique  delcendit.  ajQ«rfrf«»/,aceruicclcapuIa?,qua?  adclauiculam  eft,ado-  X) 
dauamvfque  thoracis  vertebram  procedit , circa  quam  fecundum  latus  delinebat,  a, 
Caeterum  cum  latillimum  habeat  principium,  &anguftum  fatis  tendinem  ac  finem, 
iplius  fibrae  vario  quoq-,  dudu  feruntur,ex  quibus  quaedam  reda?  funt,  quaedam  obli- 
quae. b Reda,  quae  medium  quali  iplius  occupant  : c obliqua  autem, tum  quae  verius  hu-  y 
merum  ab  occipite  ad  fcapulam  defendunt , tum  quae  a vertebris  inferioribus  thoracis  c’ 
afeendunt.  Cum  ergo  verfus  dorliim  Icapulam  retrorfum  moueat,  patet  omnibus  le 
contrahentibus, reda  quidem  mouerr.at  oblique  furfum , aut  deorium,li  vel  illae, vel 
hae  cieantur  magis. 

d Secundus, fcapulam  attollens , Sc  leuator  cli&us , a me  vero  per  jocum  patienti  a mufculus,  di  4.14.C. 
quod  aegre  ferentes, qua?  nobis  forte  aduerla  accidere,  Icapulam  huius  ope,  cumhu-  +4-x7*A. 
mero, patientiae  amarum  ingeminantes  nomen,  eleuemus.  Hic  a vertebrarum  cerui- 
cisjprimae,  tertiae,  quartae, & quintae  tranfuerfisprocellibus,  e quatuor  quali  fepara-  e>^A7nUa 

tisin-  1. 1.3.4. 


N.  i 
c. 

a.b. 

b. d. 
a.c. 

c. d. 


x. 

oe.ee. 


f ce. 


Corporis  Fabrica,  Lib.  IV.  151 

eis  initijs  exoritur  : fecundse  autem  proceffibus  non  alligatur , tametfi  & ab  hisquan- 
doqueproficifcatur.Caterum  haec  mutuo  coeuntia  poftmodum  defcendunt,totique 
fuperiori  rhomboidis  lateri  junguntur,  validum  carnofumque  conftituentiamufcu- 
/4,14.0,  lum,  donec  f elatiori  tandem  feapulae  anguIo,§  lato  ac  carneo  tendine  inferantur  .Sca- 
g,  &h.  pulam  verfus  anteriora  & colli  latera  : fed  cum  humerus  fcapula:  jungatur,  per  acci- 

dens hunc  quoque  attollit. 

h Tertius,  Rbomboides, a rhombo,  quem  exprimit,  vocatus  eft.  Dicitur  Rhombus  a-  Tertium. 
4 ‘7  B b pud  Mathematicos  figura  quadrilatera,lineisquidem:at  non  angulis, aequalibus  con- 
»,»24.14.  ftans.  Hicfub  * cucullari  immediate  fitus  eft,& 1 a pofterioribus  proceffibus, fiue  fpi- 
confpicuii  nis  trium  inferiorum  colli, triumq-,  fuperiorum  thoracis, carnofus  exoritur , obliquis 
poftea  fibris  tenuis  ad  fcapuls  m bafin  defcendit , cui  tori  carneus  tam  lato  fine , quam 
C g'cC'  Pr^nc*P^oor,:use^:>  inferitur.  Scapulam  ergo  furfum  nonnihil  ad  poftcriora  trahit, 

m.  b.D.  ^orfoque  applicat. 

n,  4.1J.A.  n Qmrtits, ferratus eft  minor,  qui  totus fub°  pe6toralimufcu!oinanteriorethoracis  Quartu. 
t4.18.E-  fede  latitat, fic  appellatus  a Pprincipio  (errat  in  modum  varijs  fibris  carnofis  acumina- 
ri-1^ tisconftipato. Minor  autem  ad  differentiam  maioris, cuius  hifloriam  fub  finem  huius 

'x  capitis  trademus, quod  ab  eo  magnitudine  fuperetur.  Hic  ai  fecunda,  tertia, quarta, 

5.P.P.P.P  & quinta , ( interdum  & a fexta)  quatuorputa  coftisfuperioribus  , dummodo  pri- 
r,  xx.,  mam  demeris, antequam  in  cartilagines  abeant, 1 principio  lato, fed  in  quatuor  quafi 
ferrarum  dentes,finguliscoftis  adnexos,  diuifo  oritur,  mox  oblique  verfus  (capulam 
defcendens,  fimulquefenfimanguftior redditus,  inflatum  tendinem  , partim  car- 
neum , partim  nerueum  abit,  quo  iuxtaprocefTum  ancoriformem  fcapula:  implanta- 
tur.Huius  fibrae  oblatum  principium  inuieem  didudtas  fiint:  fi  tamen  omnes  finnul  a- 
gant,re£ta  pedlori  (capulam  admouent:fin  fuperiores  duntaxat,furfum  magis:  at  fi  in- 
feriores, deorfum  ducunt. 

His  quatuor  paribus, quae  communiter  ab  Anatomicis  fic  recenfentur,1  quintum  far  Quintii. 
cum  do&iilimoSyluioadiungimus,  quod  vulgo  fecundum  Thoracis  par  cum  Vefa- 
lio  faciunt,  8c  ferratum  maiorem  appellant.  Nam&infertio  neruorum  circa  ferratas  infhoract 
compages, me  in  thorace, non  fcapula  principium  habere  docuit,  & quiuis  vel  in  fei- 
pfo  experiri  potefl,  ab  hoc  mufculo  (capulam  moueri,  fi  deorfum  illam  vehementer 
verfus  pedtus  duxerit,  & thoraci  manum  impofuerit  circa  latera , fimul  etiam  (capulae  * 
circa  bafin. Nec  vero  intelligere  vlla  quiui  vnquam  ratione, qua  mufculus  hic  thoraci 
mouendo  fit, fi  in  mobili  fcapula  principium  mufculi  conftituatur,  cum  tam  valida:  a- 
dtioni  deftinatus  fit. Non  ergo  a fcapula , fed  a thorace  originem  nancifcitur , & qui- 
dem a 11  coftis  o<5to  fuperioribus,nonnunquam  etiam  nona,  antequam  in  x cartilagi- 
nes delinunt,  y ferratis,  & acutis  principijs,  quibus  cum  principijsfimiliter  ferratis  z 
oblique  defcendentis  abdominis  mufculi  nectitur.  Hinc  carnofus  luxta  coflas 
ad  latera  thoracis  afcendens,in 3 fcapula:  bafin  interiorem  totam  am- 
plo carneoque  fine  implantatur.  Hic  dum  ad  fuum  principium, 
contrahitur,  (capulam  ad  anteriora  quidem, vt 
ferratus  minor,  fed  verfus  in- 
feriora. ducit* 

C A= 


D. 


u,  HHH. 
&c. 

*,  I.I.I. 
&c. 

y,  a.  a.a» 
x,4-8.a.a. 

a.  a ,,elegM~ 
ter  con- 
Jfricua. 

<*»  4»  18. 

b. b. 


H V ME- 
RI offis 
mufculi. 

Nume- 
rus muf- 
culorum. 
Primus, 


Stctidus. 


151  Adriani  Spigelii  De  Hvmani 

C A P y T XIV. 

De  mufculis  ofiis  humeri . 

HV  m e R 1 os  quinq*,  cietur  motibus.  Ducitur  antrorfum,  mouetur  retmfum,clc- 
uatur /w/ww^trahitur  deorfum,  deniq-,  in  gyrum  circumuertitur.  Mufeuli,qui  hos  mo- 
tus abfoluunt,feptem  funt  numero, quibus  ab  viu  nomen  largiemur. 

b Adducens  humerum  primus  eft  , Pefloralis  vulgo  afitu  vocatus  , cum  thoracis  b, 
anteriorem  partem  occupet.  Hic  principium  habet  latilfiraum  a diuerfis  parti- 
bus  enatum  , etfi  vnicum  lit  & continuum.  Nam  infuperiore  fui  parte  a c clauicula  Ct  c, 
media,  qua  parte  teres  eft,  & pedori  proxima,  oritur  :in  media, A a tota  longitudine  d,  D.D, 
fterni,& ipfi  annexis  cartilaginibus  zininfima,  afextaz,  feptimacj&odtauscoftscar- 
tilaginibus.  Prima  pars  carnola, fecunda  & rmwmembranofa,  & neruofa  eft  : vnde 
& Galenus  in  tres  diuidi  polle  non  male  ftatuit.  Carnofus  autem  ftatim  , & cralfus 
redditur, fenfimque  anguftior  verfus  humerum,  & externam  corporis  partem  prope- 
rans,donec  tandem  ad  latus  thoracis  in c tendinem  breuem,  fed  latum,  nerueum,ac  e,  d . 
robuftum  defmat,qui  oili  humeri  fecundum  longitudinem , non  multo  feib  ipfius  ca- 
pite inter  { deltoidem  attoilentem,&  S cubiti  primum  fle£tentem,fiue  Bicipitem, infe-  />  I. 
ritur.  Principium  autem,  vt  triplex  quali  eft,  ita  fibrae  quoque  triplices  iunt.  Quae  £’  L- 
enim  h dprimo  principio  oriuntur,  defeendunt : ayjits'ld  fecundo, vtdcti  feruntur,  at  qute  h,  b.', 
l d tertio , afeendunt.  Vtergo  cum  omnes  contrahuntur,  redta  humerum  adducunt  *>  c. 
pedori-.ita  ,cum  primi  principi)  folius, paulo  verfus  fuperioraicum  tertij,ad  inferiora  l'  a° 
pedoris  admonent. 

m Eleuator  , vel  Attollens  humerum , fecunduseft,  Deltiformis,  a figura,  quae 

A Graecorum  maiufeulum  refert  di£fcus,cum  fit  triangularis, .&  fere  aequilaterus. Non-  ^ F- 1 H. 
nullis  a fitu  etiam  i-Tra/tU,  quod  capiti  humeri, ad  feapulae  articulum.,  quem  ajuov  vocat,  ' 
infternatur.Hic  fimiliter  vt  pe&oralis,  cuius  modo  hiftoriam.  retulimus , principium 
habet  lati(fimum,quod  triplex  efte  videtur, pro  triplici  parte  ex  qua  enafeitur , etfi  co- 
tinuum  reuerafit,  6c  vnicum  duntaxat.  Anterius  enim  ex  media  clauicula , qua  parte 
lataeft,  & humero  vicina  nafeitur  : a fummo  humero, qua  clauiculae  iungi- 

tur  :poJier  tus  vero , ex  tota  feapulae  (pina,  non  quidem  fic  , vttotaoifium  amplitudo 
ipfius  principijs  tribuatur, fed  prominentior  tantum  fedes,&  ita  veluti  ex  cralfiore  li- 
nea educantur.  Sunt  autem  haec  principia  omnia  neruea , ita  tamen, vt  ftatim  carnea 
craftaque  reddantur , totulque  mufeulus  carnofus defeendens , paulatim  anguftetur, 
donec  in  validum  tendinem, carnofum  foris,  intus  nerueum  delinat, qui  tranfuerfim 
in  humeri  medio  fub  ipfius  ceruice  implantatur.  Cum  ergo  triangularis  fit , primum 
eius  latus  erit,  quod  a media  clauicula  : perfummum  humerum,  ad  feapulae  (pinarru 
ac  bafin  producitur  : fecundum  quod  clauicula  , ab  interna  parte,  qua  cum  externo 
pe&oralis  didhi  latere  jungitur , ad  humeri  eam  fedem,  cui  implantatur, deorfum  tra- 
hitur : tertium,  quodabafi  feapulae,  vbilpinaincipit,  adeam  vfque  partem  humeri, 
cui  inferitur , perducitur.  Ex  nis  lateribus  primum  maximum  eft,  duo  reliqua  mino- 
ra,& 


»,4-.i4-G 

G.G.G. 

&4-.X6. 

C.C.D. 


Corporis  Fabrica,  Lib.  IV.  ijj 

ra,& inter  fe  aequalia.  Vt  autem  principia  diuerfum  fitum  habent , ita  quoque  fibrae  di» 
uerfac  funt.Priwfi  principii, oblique  ad  poderiora : fecundi , reda  deorfum  : tertii , oblique 
ad  anteriora, feruntur.  His  omnibus  fimul  agentibus,  redahumerusattollitur:  at  pri- 
mo principio  folo  contrado, verfus  priorem  corporis  partem  &faeiem ,teni9  autem, ver- 
fus  pofteriora. 

n abducens, tertius  ed,qui  8cLatifitmus,  a magnitudine.cum  totum  feredorfum  cum  Tertiu*. 
fuo  coniuge  tegat, a fcedo  vfu  , quem  interdum  praedat,  fcalpendo  vel  tergendo  nates, 
amfcalptor,ve i amterfor  diciturjabfqi  eo  enim  forer,id  officii  haud  exhiberetur.  Oritur  hic 
principio  ° membranofo,latiffimo,apoderioribus  proceffibus  vertebrarum  thoracis, 
a fexta  eiufdem  vertebra  ad  offis  lacri  medium  pertinent:  tum  vero  & a fuperiore 
&,  4.14.G  offis  parte:mox  fuperiorapetens,vbiad  eam  fedem  dorfi  peruenit,  qua  codae  in- 
G.g^t  4.  curuantur.membraneus  ede  definit, carnofufque  redditur,  acP  fcapulae  angulum  infe- 
17.O.O.  rioremfuperuehitur,  vbi  angudatus,  valido breuique  1 tendine, adato,infra humera 
P'  caputfuperius  ,interpedoralemdidum,  & rotundum  detrahentem,  mferitur.  Hu- 

^,4.t  .u  jUSten(j0}Ctlrn  tendine  pedoralis,Cauitatem  quae  in  alaed,  condituittcum  ille  inter- 
num, hic  externum  ipfius latusconficiar.  Caetcrum,  quia  latiffimum  habetprincipium, 
alias  quidem  fibras  fublimiores, alias  humiliores  nadus  ed,  ex  quo  fit,  vt  omnibus  licet 
retro  trahatur  humerus,illis  tamen  folis  agentibus, magis  verfus  fuperiora,his  contraad 
inferiora  deprimatur. 

r Deprimens  humerum,  quartused,  qui  Tfotundus  quoque  dicitur, & a parte  poderiore  mrtrn» 
fitum  habet, oblique  fub ala.  Carnofus  ed,  cralTufque,ac  fi  cum  aliis  humeri  mufculis 
conferatur  teres:  vndetrm  potius,  quam  rotundus  ab  iis  vocaretur,  qui  Iatinae  lingua: 
proprietatem  fandius  obferuandam  cenfent.  Rotundum  enim  dicitur,  quodfpharri- 
cum  edjat  teres  quod  longum,  nec  angulofum,  vt  hic  mufculus.  Quicquid  fit,foritur 
hic  mufculuscarnofoinitio  , exr  inferiore  angulo  fcapulae , ficque carnofus  inferiori 
ipfius  coda:  adhaerens, progreditur, ad  cuius  medium  vbi  peruenit,eam  deferit,  & mo- 
dice furfum  delatus.tendine  nerueo  breui , fed  lato  validoque , humero,  eadem  ipfare- 
gione,quaprimus  humeri  mufculus  adducens  pedoralis  inferebatur,  infigitur,  cum 
ipfi  contrarium  motum  perficiar.  Vtcunque  autem  brachium  fuo  pondere  deorfum 
moneatur, indiguit  tamen  hoc  mufculo,tum  vt  nodro  pro  arbitrio  motum  hunc  obire- 
mus, tumvt  verfusinferioraduceretur  tunc  etiam  , quoties  a fuo  pondere  auxilium 
nonhaber,vtquandoinledo,autdragulisrecumbimus.  Ed  autem  multo  minor  del- 
toide, fuo  contrario-, quod  maior  vis  requiratur  ad  eleuandum  aliquod  pondus,  quam 
ad  deprimendum.  Hinc  videre  licebit,  omnes  depredores, attollentibus  fibi  contrariis 
minores  ede.  Sic  validiffimus  ed  maxillam  inferiorem  attollens , Temporalisdonge  in- 
firmior deprimens, Biuenter. 

Circumagentium  humerum  tres  funt,ex  quibus T primus , fi perfcapularh  fuperior , carnofus 
& oblongus, interfcapulium  fuperius  totum  occupat.  Oritur  enim  a (capulae  bafi,  quae 
fupra  fpinam  ed,&  antrotfum  reda  procedit.at  vbi  ad  fuperiorem  ceruicis  ftapulaepar- 
temperuenit.fub  fecundo  humeri  (ab  aliis  vocato)  ligamento,  huius  gratia  ('vt11  fupra 
demondtauimus)cxdrudo  delatus, tendine  lato,  & valido  articulum  Tuperuedus , ad 
».4.17.0  articu!iligamentum,obliqueceruiciinferitur.  x Circumagentium fecundus , 8cfaperfcapult-  Sextus. 
M*  V ris 


n4«i7-E- 


f te. 
t,  e. 


*,4.I7.F. 

t-L. 


2^4  Abriani  S piGELir  De  Hvmanx 

rAiw/e,vwr,infernuminterfcapuhfimintegm  Hic  a icapulajbali , qua:  infra  fpinam  efti 
carnofo  principio, enatus, antrorfumfemn-,  &anguffior  fadtus.tcndine  laro  breuique» 

Septimus  humeri  ligamento  quarto, quod  fui  caufa  conditum,  inleritur.  Y Circumagentium  tertia,  y, 4.1 3.  c 
'-fubfcapuiaris,  in  cauitatefcapulae  litus  eft.,quam  totam  occupat.  Oritur  ex  bali  tota  inte-  C. 
riore  parte  carnofbs,taIisque  permanens, anteriora  petit:led  in  progreflu  feniim  ad  cer- 
uicem  fcapu!a:anguftatus,rendinein  tandem  acquirit  latiufculum,  quo  in  humeri  liga- 
mentum alrerumimplantatur.jyL«/r«h/ii^o/?mwi  humerum,  &per  confequens,  totum 
brachium  circumagunt, vnde  & nomen  habent:  fed  lubfcapularis  ad  interiora ; fuper- 
fcapularis  inferior.ad  exteriora, quemadmodum  &fupetior  ,fed  hic  fimul  modice  ele- 
uat. Horum  vfus  conmrodilfiraedemonltrari  potelfifi  brachium  cotum  in  media  figa- 
raponatur,  &poftea,  nequehumeroa  pedtore  abdudto,  neque  mutata  figura  media: 
humeri  cum  cubito,cubitus  ad  exteriora  ducatur, turfusqj  ad  interiora. 


C A P V T XV. 


De  mu 


ojsu  Cubiti » 

qssis  Cv  b 1 t 1 duobus  agitur  motibus.Fledlitur  enim,  & extenditur  redh.  Vterque’ 

Cubiti  ^-Amotus  duos  habet  mu(culos,vt  in  vniuerfumquatuor  fint,  qui  ad  cubitum  perti- 
mufculi . nent.dih.in  anteriore^?, pofteriore  humeri  fede  liti  fune. 

Motus  z Flectentivm  ergo  primus,  nobilis  apud  Italos , quibus  Pifcettodickin , CmePifci-  «,4.19.0  • 
Fkcten-  wd^ivel, quia  pileis  figuram  refert:vel,  quia  pifeis  inftar  fub  cute  velociter  agitur.  Au-  + P.&4. 
Ees,  thonbuscommunicer  'Biceps  vocatur,  quod  capite  , liue  principio  gemino,  eoaue  di-  2°-GHI: 
Brimm*  ftindfco  a (capula  prodeat.  a Alterum  enim,  quod  exterius  eft,  tendineum , ac  teres,  a fu-  a,  H. 
periore  fiipercilio  acetabuli  fcapuis  pronafeitur,  &:  lub  ligamentis  articuli  , fupraca- 
puthumerhper  b filTuram  in  hoc  o(Te,eius  gratia  confhudtum , defertur,  vbi  c liga-  b.z.y.SSe 
mento  ex  illo  canali  pronato,inuoluicur:  d alterum, priore  latius,  partim  ex  tendine , par-  -9- e. 
tim  ex  carne  conftans;aeproceirufcapulaeancoriformi  enatum , internum  humeri  ca-  ^ 4-'9-b~ 
putfuperue6lum,defcendit,tandemq-,  infra  iplius  caput  cum  priori  f coiens,  S validum  / T 
ac  carneum  mufculum  conftiruit.Inferitur  autem  hoc  loco  Jlcarnola  quaedam  portio, in  e,  p. 
humeri medium,vbipriuatamafperitatem habet, pro  eius eleuatione, quam  'l  nonnulli/,  K. 
peculiarem  mufculum  facientes,ad  humerum  referre  conati  funr, credentes  cum  pedto  £’  G- 
rali  conlpirare , & humerum  pedtori  adducere.  Verum  Biceps  ipfe  mufculus,  mox  ab  y’v^'e 
humero  abfcedens,  1 fubiedtamfibi  alterum  fledtentem  confcendit,  & partim  teres^  explica- 
partim  carnollisfadtus,pauladm  anguftatur, donec  in  robuftum  m tendinem, cralfum,  tionem 
ieretem,acneruofumfin!ar,quiinntuberculumob!ongum,  fub  capite  fuperiore  radii,  uibula- 
huius  gratiaexlculptum, inleritur.  Atque  hiceft  ille  tendo,  qui  in  Venatfedtione  abim-  ru,^‘te~ 
peritis Chirurgisfa:penumero laedi, magno cumsgrotorum periculo folet.  Qum  imo 
vulneraipfieiiam  mufculoinflidhi,grauilfimafunr,tumquiatendines  habet  induobus  m,  c„ 
initiis, tum  quia  Nerui  fub  ipfo,  Venae, ac  Arteriae  infignes  incedunt.  Occupat  autem  in  »,1.9.14; 

Secundus  fini  hio  internum  potius  olfis  humeri, quam  externum  latus.0  F leftentiu fecundus,  Brachiatis  & V°* 
vocatus, primo  fubiacet,quo etiam  breuior  eft, penitus  carnofus.Hicexternum  anterio- 
tis  olfis  humeri  latus,  & mediam  inferiorem  iplius  longitudinis  fedem,  cui  etiam  proxi-  ^ jq  q’ 

me, 


f,  4.10,1. 
M. 


q,  N. 
T,  O. 


JI4.IP.S.S 
&4.-2.O.T. 
R.R.S.S. 
-•nonnihil 
extra  Jit  ii 
kuatws. 
t,  B. 

■m,  K. 


Corporis  Fabrica,  Iib.  l'V. 

me,ac  immediate  adnatus  eft,occupat.P  Nafcitur  enim  circa  medium  ipfius,  vbi  hume- 
rum attollens  deltoides,&:  pedoralis  adducens  inferitur,  principio  carnofo.Iato,  ac  du- 
plici.partim  verfusextetnum,partim  verius  internum  lacus:  illud,  paulo fublimius  eftj 
hoc,pauloinferius.Inter  vtrumque  autem  nudum  Ipatium  in  olle  intermedium  relin» 
quitur,mox  tamen  in  vnum  coeunt, & humeri  olli  vaiidiillme  adnaca,mulculum  caeno 
fum,&  quo  magis  defceRdit,qampiiorem  redditum, conftituunt, donec  r lato  & carno- 
fo  fine, tandem  in  ligamentum  articuli, tum  cubiti  ac  radii  appendicem , anteriore  fede5 
implantetur.Hiduo  mufculi,cum  redas  habeant  fibras, reda  cubitum  fledunr,nec  yn- 
quam  in  latusdeclinant. 

f ExTENDENTivM/jriiMWjinpoftetiore  humeri  facie, fed  interna  iedefitus  , duplici  Exten- 
conftat principio,  c vno  valido  lacoque,  quod  parcim carneum,  partim  nerueum  , ex  dentes' 
inferiore  fcapulae  cofta, paulo  fub  ceruice,  vbifinus  peculiaris  eius  gratia  exfeuiptus  e fi,  Vrim,ii- 
enalcitur,catnofumquedeindefadum,redadefcendir,&humero  iuxta  internum  la- 
tus connafcitur, procul  ab  ipfius  ceruice, mxta  inlertiotiemmufcuii  tertii  humeri,  ybi 
cum  ipJou4/rer«??i  principium  c2rnofum, ibi  enatum,  commifcetur,  ita  vtvnus  fiatmuf- 
culus,qui  per  medium  humeri , inter  externum  & internum  latus , partim  carnofus  in- 
tus, partim  nerueusforissdefertur, donec  tandem  ad  internum  latus  pofterioris  olecra- 
ni proceffusjmplantetur. 

x Extendentium  fecundus  ternam  ledem  occupat,  &c  a ceruiceiiumeri,  ac  proprie , ab  Sectmdm 
eius  capitis  radice, principio  neruofb,  enafcirunmox  carnofus  redditus,defcendit , ac  vbi 
ad  dimidium  longitudinis  humeri  peruenir,cum  praedido  ita  commifcetur.vt  a fe  nullo 
modo  feparari  queant, ficque  vnusquafimulculus  exvtroq,fiar.  Hic  tandem  in  excer- 
nam olecrani  latus, prsfertim  parte  illa,cui  innitimur, partim  carneus  intus,  partim  ner- 
ueus  foris, inferitur. Hi  duo  mufculi,fimiliter  vt  fledentes, redas  fibras  d principio  ad  fi  - 
nem vfque  habent, quamobrem  & reda  cubitum  extendunt. 


C A P y T XVI. 


De  mufculk  Radit. 

1P  Adivs  duobus  motibus  agiturj  me,  per  accidens,  cubiti  olle  moto,  cum  quo  vna  p ^Dr 
i-Xfieditur,&  extedicur;  altero, pec  fe,  quando  immoto  cubito,  vel  intro,  vel  extrorfum  mufeuli-. 
ducitur, & fic  manum  pronam  reddit, aut  lupinam.  Duo  ergo  erunt  mufculorum  Radio  Motus 
inferuientiumgenera:quorumilli,ab  vfu  Prenatores)hiSupinatores,voca.ntut.ll\i, internum  radii- 
cubiti \a.tus:hi, externum  occupant. 

X.  J Pronatorvm primus , fiue  Quadratus,  totus  carnolus,  ab  z inferiore &inter-  Pronata- 

z,  e.e.  nacubiti parte,  prope  a_  carpum  duorum  digitorum  latitudine  ena(citur,tranfueifim  rum 
et,  S.  b iupra  bgamentum, quod  radium  cubito  iungit,  c ad  radium  progreditur,  3c  incerio»  Erimus. 
^H.  H l"iipfillsl3te,:i’  d fneiuxta  cum  principioaique  lato  implantatur,  ficque  Quadratam 
d;  f.f.  Mathematicorum  exprimit,  cum  quatuor  latera , &fere£qualiahabear.  e Pronato  sectmdu- 
e , C.C.  tutu  fecundus, fiue  1 eres , a radice  * interioris  humeri  tuberculi , &c  ab  interno  latere  of- 
f B.  fis  cubiti, fiue  vlns.qua  humero  iungicur,  pr-odit , ibique  cum  radio,  valido  & carno- 

j'  ^ fo  principio  neditur,hinc  obliquo  dudu  per  internus  radii  latus  progreditur, ^ cui  pau- 

V 1 lo  ante 


Supina- 

torum 

Pritnta. 

Secundus 


Carpi 

mufcuii. 

Motus 

Carpi. 


Fleften- 
tium  in- 
terior. 


Exterior. 


Adriani  Spigelii  De  Hvmani 
16  ante  medium  longitudinis,carneainfertione  implantatur,a  qua  aliud  mox  caput  ner- 
uofum  enafcitur,quod  verfus  medium  radii  pergens,  eiufdem  radii  externo  lateri  adne- 
&itur,eaparte,vbi  huius  gratiaafpentatem  obtinet.  H i duo  mufcuii  dum  ad  principia  fua 
contrahuntur,  Radium  antrorfum  mouenr,  &fic  manum  , quae  radii  inferiori  parti, be- 
neficio carpi, conne£titur,vnapronam  reddunt,illo,inferiorcm:hoc,fuperiorem  partem 
commoliendo. 


SvpinAtorvm  1 primus, Ciue  Longior, quod  omnium,qui  cubitum  perreptant,  mufcu- 
lorumdongiffimum  ventrem  obtineat.  Hic  1 ab  externi  humeri  tuberculi  acie  carnofus 
enatus,™  radio  oblique  infl:ernitur,6<:  vbi  ad  imam  radii  partem  peruenit,  n intendinem 
membraneum  degenerat, qui  ° fuperiori  parti  appendicis  imae  radii  illigatur,  nonihil  in 
partem  internam  vergens.  P Supinatorum  fecunda,  Cme  tenuior,  aut  breuis,  fecundo  pronato- 
rum, figura,&fitu non difiimilis, ab qexternaparte ligamenti  articuli  inferioris  humeri 
eapiti$:& a cubiti pofleriore  procefiu  carnofus  enafeens,  oblique,  foris  membranofus, 
intus  carneus, progreditur, & r in  radium  fere  medium  valide  implantatur.  Biduo  mufeu- 
lifefe  ad  principia  contrahentes, verfus  exteriora  radium  ducunt,  ficque  manum  j^efupi- 
nant,led  ille,inferioremjhic,fuperiorem  partem  trahit. 

C A P y T XVII. 

De  mujculis  Carpi,  vel potiu*  toti  manui  dicatis. 

CArpo,  fiue  'Brachiali,  tres  motus  competunt.  Fleflitur  enim,  extenditur , & in  latera 
mouetur.Ex  his  motibus  flexio  & extenfio, proprios  habet  mufculos:at  motus, qui  in 
latera  fir,afle£tente  & extendente  illius  lateris,ad  quod  monetur,  fi  fimul  agant , perfici- 
tur.Vtrique  autem  motui,  duo  dicati  funt  mufcuii,  ex  quibus  alter  internum,  alter  externum 
cubiti  latus  orcupat.vnde  vel  externos, vel  internos  vocabimus.  Quifleclunt,zntetioieCe- 
dem  renent, Sc  ab  interno  humeri  tuberculo  oriuntur : qui  extendunt,  pofteriorem , &ab 
externo  tuberculo  enafeuntur.  Caeterum  cum  Manus,  beneficio  Carpi,  Radio  iunga- 
tur,  fit,  vt  flexo,  vel  extenlo  brachiali  , Manus  fimul  fledtatur,  extendatur, & in  latera 
trahatur. 

p Flectentivm  ergo  interior,  carneo  nerueoque  principio,  acuto,  q ab  oflis  humeri 
tuberculo  interiore  exoritur,  r carnofus  deinde  per  rotam  cubiti  longitudinem, cui  im- 
mediate adnatus  eft, progreditur, & ad  carpum  in  tendinem, partim  r nerueum,partim  1 
carneum  degenerat, qui  in  carpi  os  quartum  primi  ordinis  inieritur.  Hic  fub  ligamento 
tranfuetfo  non  tranfitjfed  tantum  communi  omnium  mufeuiorum  membrana  inuolui- 
tur.11  Fleftentium  exterior * ab  eodem  tuberculo, nec  longe  apraedidbo  enalcitut:hinc  tranf- 
uerfim  nonnihil  iuxta  latus  externum  primi  digitos  flectentium, qui  ipfi  magna  ex  parte 
fubiicitur, radio  adhatrens,  incedit.  Antequam  autem  carpum  attingat, circa  ipfius  radi- 
cem in  z tendinem  teretem  degenerat,  qui  illic  tamen  non  definit,  fedrranfuerfo  liga- 
mento adnatus,vltra  ipfum  per  internam  partem  progreditur,  & latior  redditus , in  ra- 
dicem offis  metacarpi, indici  ptxpoCnoiinfetituv.Huduohus fimul  agentibus,  Carpus, & 
cum  ipfo  Manus  re&afle&itunat  alterutro  agente,  oblique  nonnihilin  latus  illius,  qui 
contrahitur,mouetur. 

Exten- 


64.18.  r. 
C.t4.i8 
i.  D. 

l, z. 

m,  E. 

n,  b. 

o,  d. 

/>,4  18.1. 
E.pcrfecig 

4.18.  1. 

D .nonni, 
hil.in  fi- 
tu  tamtn 
cernitur + 
4.18. 3.D 

q,  a. 

r,  b. 


p,  4.11.1. 

K. K.<£>4 
11.1.6*1. 
R.R.6’4 

13. 1.  o. 

+ 4.14.1. 
D.D. 

q,  B. 

r,  K.K. 

/>  c- 
t,  d. 

«,  4.11.1.' 

L. L.6’4* 
11.1.6*1. 
V.V.+  4. 

14.1. G. 
x,  B. 
p,  D.D. 
A,  U 


a,  4.17. 
C.C. 

b,  E.  E. 

c,  A. 

d,  K. 

e , f.f. 
f g- 

g,  h. 

h,  N. 

i,  a.B.B. 

l,  a. 

m,  B.  B. 

n,  F.  F. 

0,  b. 

p,  circa 
fuperius 
c.Sc  d. 

q,  circa 
inferius 
c.  &d. 

r,  K. 

/ 

/,  L. 

»,  M. 
X.4.LI.1. 
&i.b. 
y,fi.  i.D, 
Z.fig.1. 

4.11.1. 

C.  1 4.11 

1. C.C.C 
c , a. 

«i,  D. 
c,  E. 
/.b. 

0.0. 
h,  G.G.G 
G. 


»,4.11. 

a.b. 


/,  F. 


Corporis  FabricAj  LiB.  IV-»  157 

1 Extendent  ivm a interior, b cubito  incumbens, a radice c externi  humeri  tuberculi, & Extende 

a fummo  cubito  initium  fumens,per  illius  longitudinem  fertur,  qui  cum  ad  d carpum  ""Trior. 
accederitjin  e tendinem  teretem, ac  validum  abit, quo  fiipra  f cubiti  inferiorem  appe- 
dicem,in  linum, iuxta  § ftyloidemproceffiim,&in  b odis  metacarpii,  quod  minimo 
digito  fubtenditur,partem  fuperiorem,  non  procul  a carpo  implantatur.  * Extendentium  Exterior, 
exterior , ab  acie  illa  odea , quas  in  humero  eft,fupra  tuberculum  exterius,  * latiulculo 
principio  exoritur,  m inde  carnofior  fartus, per  n radium  progreditur  vfque  ad  dimi- 
dium longitudinis, quo  cum  peruenit,in  validum  0 tendinem  degenerat, qui  ftatim  in 
P duos  fere  rotundos  diuiditur,  latiores  tamen,quamcrafliores,  ficq*,  ambo  per  radium 
defccndunt,nonnihil  a Ce  inuicem  <1  dilcedentes,fub  ligamentum  tranfeunt, magis  in- 
ter fedidurti,&vbi  fupra  r carpum  progredi  funt,  f alcer  in  metacarpii  'osprimum, 
indicem fuftinens: alter, in  u fecundum, medio  fubftratum, interitur. 

C A P V T XV1IL 

De  mufculo  cuiut  Utut  tendo  medix  volx fubnafcituri  quem  Pal- 
marem vocant. 

SVb  cute  in  manu*  latus  quida  tendo  vifitur, qui  ortum  haber,interdum  y a mufculo, 
vtC£teritendines:interdum  z mufculo  caret, &fo!usfic  expanditur.  Vtriufquehi- 
ftoriamnunc  trademus, exordientesabillo, qui  amufculofacarneaque  fubftantia  ori- 
tur, quodplerumquehuiuflnodi  inueniatur.  Vocatur  autem  hic mulculus  palmaris , a Talma- 
cendine, quipalmxmanusfubtenditur.totamquefereinueftir.  Hic  incubiti  anteriore,  wmufcu 
vel  (fi  mauis  dicere)  interna  regione,  inter  a duos  carpum  dedentes  quibus  vtrinque  liciefcri- 
adnafcitur,fituseft,cteterisfibifitis  mufculisomnibusfuperftratus.Oriturautem  abbin-  *tl°' 
terno  tuberculo  odis  humeri, rotundo  nerueoq,c-principio,mox  carnofus  redditus, dve- 
tre  tamen  angufto.antequam  ad  dimidium  longitudinis  cubiti  peruenit , nonnihil  obli- 
que defertur, & attenuatus, in  c tendinem  teretem  & longum  degenerat,  quo  vlterius 
progredus,carpi  ligamentum  internum  tranfcendit,& vbi  volam  attigit,in  f membra- 
nam latiffimam  expanditur,  quae  cuti  valide  adnateitur,  per  totam  volam  fertur,  dem- 
ptis g duabus  partibus, quaram  illa  minimo, haec  maximo  digito  fubiacet,donec  ad  di- 
gitorum radices, & prima  internodia  peruenerir,  vbi  in  h internum  cuiufque  eorum 
latusrerminatur. 

Muteulum  hunc  interdum  geminum  in  vtroq;  brachio,  & ab  eodem  loco  exortum  Obferua- 
fuifte.dortifiimusFallopiusobferuauit.  Vnus  tamen  duntaxat  in  tendinem  latum  defi-  ti0- 
nebar,qualis  deferiptus  a nobis  eft;  alter , in  ligamentum  illud  tranfueilum  carpi  infe- 
rebatur. 

Quod  Ii  tendo  hic  1 fine  mufculo  reperiatur,  quemadmodum  non  temel  inueniri  Palmaris 
falerium  ipfew/a  tendinibus  duorum  mufculorum  carpum flertentium,  quiiunrtiin-  Sen^°- 
ter  fe, antequam  ad  carpum  peruenianr,latefcunt;z/e/  ab  1 interno  carpi  ligamento , exo- 
ritur.Huius  vfus  eft, non,  vt  fine  pilis  palma  fcruaretur,aut  ftnfus  eflet  acrioris,  cum  e re- 
gione pollicis  &c  minimidigiti , quibus  partibus  non  (ubtenditur  ,non  minus  &pili  ab- 

V 3 fint, 


ifS  'Ad iu ani  SpiGEtir  Df.  Hvmani 

finr>& adfufenfus:fed  potius,  vtcutim  volas  inapprachenfione  validius  attrahat  &cor- 
ruget, ne  cutis  mobilitas, firmam  rerum  comprehenfionem  imped>at. 

Caro  que  Solet  autem  ad  externum  huius  tendinis  larus,  mcaroqu<tdam  quadrata  reperiri , quam  tn,  P. 

damqua-  nonnulli  pro  peculiari  mufculo  habet, quamuiseffigiem  mufculotum  tenuium  ac  bre- 
draca.  ujum  modo  duorum;modo  etiam  trium,  referat.  Oritur  autem  a membrana  carnofa, 

tegente  illam  regionem,vbi  ficum  eftodtauum  carpi  os, 8c  iupra  n abducentem  mini-  n,  N< 
mum  digitum  incedens, in  0 latus  externum  huius  tendinis  interitur,  vr  ipfum,cum  ma-  c. 
num  aperimus, extendat. 


D' 


C A P V T XIX. 

De  mujculls  manus  digitos fle  cient  ibus. 

g i t i manus  ficttuntur, extenduntur ^utin  latera  mouentur.  Quare  tria  erunt  mulculo- 


X3 1 G ITO  • - 

rvm  muf  A-^rnm  genera,  qui  digitis  operam  locant>  Fleblentes , Extendentes,  & Obliquemo- 
culi.  uentes.At  cum  P^/isaracaeteris  plurimum  varier, in  fingulisgeneribus,ahi  erunt  qui  di- 
Motus  _ gicos, alii  qui  pollicem  Hedfcenqextendent.vel  ad  latera  ducent.  Agemus  primum  de  fle- 
digitoru.  ^ent j^,us  digitos,  propterea  quod  ipfi in  cubito  pofiti  fint.a  quo  difcedere  nobis  religio 
fit, non  diligenter  prius  omnibus  in  ipfoperfpedtis. 

Digitoru  Mufculi  igitur  digitos  flectentes  A nobis  vocantur,  qui  quatuor  digitorum  phalanges, 
flexores,  excepto  pollice, incuruant.  Horum  fex  funt,  ex  quibusjwmw,  fecundum  digitorum  os 
fle£tit,vnde  ab  vfu,  (noftro  more)  Flexorem  fecundi  digitorum  internodii  vocabimus: 
alter,  tertium  os  fle&it,vnde  Flexor  tertii  internodii  dicetur:  reliqui  quatuor , primum  ar- 
ticulum curuant. Quamuis  autem  non  ignorem, tertium  os  citra  fecundum  flecti  haud- 
quaquampofie,quia  tamen  ille  fecundo,hic  tertio  interitur,  ab  vfu  primario  nomen  hoc  M-h-n 
spfis  remanebit.  ]ku,dt»S 

Flexor  fe-  Diciiorvm  ergo  P fecundi  internodii  flexor  ille  eft,  qui  ab  <3  humeri  tuberculo  totm  4 

eundi  in-  intemo,principio  tereti, aliquantulum  neruofo,fub  r principiis  mufculi  palmaris,  & zi.i.D.D 
umodii.  f duorum  carpum  fledfcentium  enafcitunhinc  £ carnofuslatiorq;  redditus,  verius  me-  fere  totm 
dium  radii, & cubiti, vtriq-,  nonnihil  inhaerens, deteendif.  inde  viterius  progrediens,  ex  4'21,  z- 
toto  carnofus  ac  rotundus  prope  carpum  redditur,  ad  quem  antequam  perueniat,in 
11  quatuor  carnofas partes  diuiditur,  quarum  quaelibet  in  x tendinem  exquifire  rotun  nonnihil. 
dum, nerueurri,ac  pellucidum  abit,  qui  omnes  fitrml  membrana  quadam  communi, te-  B.  B.+ 
nui  ac  mncoteuiuoluuntur,quo  tutius  iter  faciant , ficquefub  internocarpi  ligamento  ^3-r.C.C 
tranfeum  , & ad  digitos  per  volam  properantes  , in  quatuor  digitorum  fecundum  os,  C' 
latiores  & tenuiores  facfo',n,inoi?es  tendines,  in  minora  ofla,  & maiores,  in  maiora  im-  I)4'11'1, 
plantantur, cum  tendinum  aagnitudoofiiam  magnitudini  refpondeat.Cteterumdum  r,  x. 
Ifgam e-  digitorum  prima  ofla  perreptant  , ligamento  tranfuerfo , quod  ab  vno  ofiis  latere  ad  al  /K.&L. 
tumtraf-  rerum  pertinet, & per  quod  etiamfubfequentis  mulculi  tendines  rranfeunt,  tanquam 
uerfum.  fornici  fubuciuntur.Prohibei:  autem  hoc  ligamentum,  quo  minus  fua  ex  fede  , & adi- 

oico  declinent  tendines, vel  contradi  eleuentur  nimis, praefertim  vbi  fecundum, aut  tex-  a.b.b.b.b 
nnnadigitorumarciculumfie6limus,exquotumcutis  attolleretur,  tum  vola  nimium  y,C.C.  C 
impleretur.  Prius  autem,  quam  fecundum  digitorum  os  attingant,  ^finguli  longa  te-  c- 

itione  T»c-c-c.c. 


M,  4*  i.l« 

i. D.infi- 
tu  cerni- 
tur at  no 
totus  4. 
ij.i.D.D 
totus  fed 
nonnihil 
extra fit  ii 

1 14.  2-J-2- 
D.D. 
4.11,1. 

D. 

<r,4. 2.3.T. 
B. 

D.  D. 
e,  M.  . 
/,  a.a.a. 
£,  E.  E. E. 

E. 

/2,4.13.1. 

F. F.F.F. 
fed  impri 
mis 4.  if. 
jff.x.F.  F. 
jf.i.D.D. 
D. 

j,  b.  b. 

/.  4.11.  r. 
&i.  0.& 
4.13.1. P. 
<&fi. i.  u. 
qfimpri-' 
mis  4. 15. 
1 b. 

w,  x.  x. 
O.i. 

0,  0. 1. 


£>  O.3. 


Corporis  Fabrica,  LiB.  I'V.  159 

&ionefinduntur,rimarnq;  efficiunt, per  quam  tranfeunt  tendines  fequemis,  qui  tertium 
' digitorum  osfledit. 

a Flexor  ergo  tertii  digitorum  internodii,  b duTco  totus  fubfternitur,  fiue  principium  Flexer- 
eius,  feti  ventrem, aut  tendines  confideres.  Adnedfitur  autem  interno  fui  latere  cubi-  tertii  di- 
to:externo,  primo  pollicis  flexori.Originem  ergo  ducit  parte, & quidem  exigua,  ab  c in-  ittorum 
terno  humeri  tuberculo, reliqua  rota  ab  anterioris  olecrani  procellus  radice.  Hoc  rni- 
tiofado,exa(ft£  d carnofus  & teres  efficitur,non  fecus  aedidtus,  ficquead  e cubiti  la— 
tus  defcendir.cuius  mediam  partem  vbi  ffiperauerit.anguftior  redditur, & in  f quatitor- 
carnofas  partes,perindeacprimi?s,din'iditur,  qua  antequam  ad  carpum  pertingant , in 
quatuor  Z tendines  degenerant, eo craffiorespraedidrirniifculi  tendinibus, quo ipfe  to- 
tus toto  craffioreffilnuoluuntur  autem  hi  tendines  membrana  neruofa,  lubrica,ac  hu- 
mida.magifque quam alis  membranae rubra.  Tra-nfeunt  aurem  fictedti  annulare  car- 
pi  ligamentum, quemadmodum  prioris  tendines, quibus  vbique  ffibiiciunt-ur.  Ab  hac 
vbi  reccderint  aequaliter  inter fe  diducuntur, reretesq;  fa6ti,ad  digitos  tendunt,  horum 
ligamenta, &fifluras  tendinum  primi  tranfeuntes, tandem  in  tertium  internodium  . la- 
tiores redditi  implantantur. 

h Flefl  entes  primum  internodium , teretes  funt,  oblongi,  ac  graciles,  vndeafimilirudine,  .Flexores 
quam  nonnihilcum  lumbricis  hzbentdumbricales  fune  didi.  Hi  1 initium  fuum  ducunt 
a membranis, qux  quatuor  tertium  digitorum  inte  modium  flectentis  tendines  inuol- 
uunt,carnoii  poftea  progredientes, tandem  in  primum  internodium  tendine  tereti , ac 
neruofo,  inferuntur. 

PoLLEx^^ffitrffiedHedbitur  tribus  internodiis,variisq;  modis;  quare  pollicis  flexo-  Pollicis 
rum  alios  primi, alios  fecundi, alios  tertii  internodii, dodtrin^  gratia, vocabimus. 

1 Primi  internodii  pollicis  flexor  primus  a m ligamenti  annularis,  quod  in  csrpoeft,  fede  Primi  in- 
fuperiore,  qua  parte  pollici  fubftat,carneus  exoritur,  afcendensq-,  pollicis  offis  primi  to-  temodit 
ti  internae  regioni  adne£fcitur,carnofusq;  in  fuperiusipfius  capitulum  in  feritur.  Secun-  ^!luis 
dus,  partim  ex  eodem  loco,  partim  ab  ode  carpi,  pollici  fubftrato,  enatus,  in  radicem  pri-  pnmtM 
mi  offis  pollicis, vsq;  ad  medium  longitudinis  implantatur.  Didto totus  fubiicitur.aquo  Secundus 
magnitudine  edaplurimum  foperatur.Hi  duo  pollicisosflecl:umt,acmanui  adducunt. 

n Secundi  internodii  pollicis flexor  primus  , ab  ofle  metacarpii  indicem  fulciente  exo-  Secundi 
ritur,  paulo fubipfius capitulo,  principio  carnofo,  lato, led  tenui,  ficque progrediens  intemo- 
verfus  pollicem, (enfirn  anguftior  redditur, vttriangulu  perquam  referar , in  capitulum  ditpolh- 
inferius  fecundi  offis  pollicis  tendine  membraneo,  qua  parte  indicem  fpedfcar,  in  feritur.  r 

0 SectOMh^praedidio  ab  inferiore  parte  contiguus,  ex  media  fede  effis  metacarpii,  me-  secundus 
dio  digito  praepofito,  lato  principio  enafeitur,  ficquead  pollicem  progrediens,  in  me 
dium  fecundi  offis  pollicis, parte  interna  implantatur.  P Tertius > fecundo  conriguus;a 
metacarpii  ofle  annularem  fufhnente.flmiliterlatiufculusoxoritur,  & eodem  locoT  vbi 
fecundus, definit.  Quinque  hi  mufculiomnes  carnofi  funt; ex  quibus  duoprimum  in- 
ternodium fledtentes,vna  cum  abducente  pollicem, pollicis  montsculum  ficvccatum  a 
Chiromantis;attresfecundiinternodii,quicquidinter  lineam  vitalem  & monticulum 
didium,carnofum  interiacer, confUtuunt.  Fledtunt  autem  fecundum  os  veifus  reliquos 
digitos,  fic  quidem,  vtfimttl  agentes,  pollicem  indicis  lateri  apponant;  atfwgulii  , ad  vo- 
lam 


X ertttts. 


i6o  Adriani  Spigelii  De  HvmAni 

lam  vfque  perducant, & primo  quidem, ad  partem, quae  fub  indice  effecundo, qvix  fub  me- 
Qiiartui  dio\atrwi0,quaefubannulari.<QK4rfK5autern,histribusfubftratus,perindeac  ipficarno- 
fus.ab  offe  metacarpii  indici  fubdito, infra  medium , vfque  ad  articulu  cum  carpo , ena- 
Icicur, ac  eodem, quo  didtimodo.ofli  fecundo  pollicis  iungitur.  Hic  pollicem  indici  ad- 
mouet,&  fuperponir. 

Tertii  q Tertii  internodii  pollicis  flexor  vntis  eft,qui  non  in  manu,vt  praedidi : fed  in  cubito  car-  <j, 4.2.2.H 
^ti^olh  neal^d  parte  fitus, totoque  dudu  fecundo  digitos  fledenti  mufeuio,  latere  externo  ad-  H.&4.1J 
eu  flexor  iacet>cui ad  exortum  aliquantulum  cflcotinuus.  Principium  habet  carnofum, ac  teres, 

abolTe  cubiti  prope  finum  in  quoradii  caput  fufeipit,  deinde  per  radii  totam  longitu-  extr# 
dinem  progreditur,  a quo,  eidem  firmiter  adnatus,  vbique  principium  aliquod  ducit,  tum.  atf 
quemadmodumetiama  ligamento  illo  membraneo, quod  radium  cubitoiungit.  hic  ibfig.z. 
vbificprogreilus  ad  carpum  peruenir,  in  tendinem  teretem, & nerueum  propria  mem-  M- 
branamucofainuolutus,degenerar,  qui  per  ligamentum  tFanfuerfum  carpi,  cum  ten- 
dinibus duorum  digitos  fle&enciumtranfiens,&  per  finumoflis  carpi  pollicem  fulci- 
entis huius  tendinis  gratia  infculpcum, inter  mufculos, primum,  $c  fecundum  pollicis  os 
fle<5lentes,occultatur:hinc  ligamento  tranfuerfo,  quod  in  fecundo  pollicis  ofie  efl.ex- 
ceptus.in  eius  tertium  os, tendine  nonnihil  dilatato, valide  inferitur.  Fledtic  tertium  pol- 
licis internodium,cui  infigitur. 

C A P y T XX. 


De  mufculis  manus  digitos  extendentibus^. 

QVemadmodum  alii  erant  mufculi , qui  digitos  fledbebant.aliiquipollicem : ita  qui 
extendunt  eofdem.diuerfi  funtabiis , qui  pollicis  extenfioni  deftinantur.  Exten- 
duntur autem  in  digitis, tertium, & fecundum  os,ab  iifdem  & limul,  (cum  alterum  abfq; 
altero  extendi  nequeat)primum  vero  peculiares  mufculos  habet.  y,4  2 

r Digitorym  ergo  extenfor  primus  { trium  interiorum  digitorum  1 tertium  & fe-  d.d. 
eundum  os  extendit, Sc  ab  u humeri  tuberculo  exteriore  oritur,  initio  partim  carneo,  par-  17.1.  c.c. 
tim  nerueo.rtatimquecarnofior  factus, inter  x duos  carpum  extendentes  defeendit,  h1- 
ac  iuxta  carpum  anguilior  redditus, in  y tres  carnofas  partes  finditur,  quemadmodum  *'In  &IJ 
fledtentes longi, qui  mox degenerantin  2 tendines  nerueospel!ucidos,exadte  teretes,  b. 

& ligamento  membraneo,  dradiiappendicepronato,  colligati,  ficque  vna  per  finumm  x.L.Sc  M. 
externaradii  parte  exfculptum,ad  carpum  deferuntur, vbitranfeuntes  yy  ligamentum/’  b.b.b. 
annulare,mox  a fe  diducuntur, latiorefque  fiunr,ac  primus  indicem,  alter  medium , ter-  £ F-  jj- 
tius  annularem  digitum  petit,  acin  zz  fecundum  & tertium  internodium  inferuntur.  jj’ 
Tendines  autem  hi  vfque  ad  extremum  tertii  ollis  apicem  pertingunt,  ac  fub  ipfis  vn-  m. 
guibus  recumbunt.Ex  quocaufa  petenda  eft,tam  faeui  doloris, quem  experimur,  fi  qua- 
Sccnndws  do  dolorifici  quid  circa  illas  parces  fuerit.  a Extendentium  fecundus,  ab  aa  eodemtuber- 
culo,acuto  principio, & nerueonafcitur.aquo  prior,cuiad  b medium  ventrem  etiam 
fic  commi(cetur,vt  ad  exortum  prorfus  vnusefle  videatur.  Hic  iuxta  cubitum  pro 
gtediensjvbi 


Exten- 
sores di 

GITO- 

RVM. 

Secundi 
ac  tertii 
interno- 
dii exten- 
fores. 
Primus. 


Sc 


ligamentum  tranfuerfum  fuperauerit, in  d tendinem  nerueum,  ac  te-  cj 

retem  ' e 


a,  4.24.2. 

N.N. 
a a,  B. 
£,c  ,8cd. 
E. 


FAbrica,  Lib.  IV. 


161 


e-4.17- 
fig.t.G. 
fig  2-  + H. 


Corporis 

retem  abit, qui  ad  minimum  digitum, latior  fa&us  progreditur, ac  fecundo, & tertio  eius 
internodio  implantatur. 

'Primum  ve  ro  internodium  extendunt , odio  illi  nuifculi,  quos  Interojfeos  vocabimus,  tum 
fcilicet.cum  duo fimul agunt, vt  capite  fequenti dicemus,  cum  ad  eum  potius,  quam  ad 
hunc  locum  referendi  videantur. 

e Pollicis  tertium  os  extendens  , a cubiti  exteriore  fede,  ad  eius  lineam  afperam, 
carnofusexoritur,vbi ligamentum  eft  membraneum, quod  cubitum  radio  iungit, ad  ra- 
dium oblique  defertur,cuius  appendicem  priufquam  attingit,  in  tendinem  teretem  de- 
generat, acfubligamenrotranfuerfoad  manum  abit, ac  totius  pollicis  longitudini,  qua 
/,H.t fig.  indicem  fpedfcat,  ad  eius  tertium  os  vfqueinferitur.  f Secundus,  fecundi  & tertii  pollicis  in- 
a.I.  ternodii  txtcnCo r,abeadem  cubiti  linea iuxtaipfius  longitudinem  carneus  enatus, ob- 

lique lupra  radium  confcendit,&  in  duas  impares  partes  fibi  mutuo  h^rentes  diuiditur, 
finuqueproprioinradii  appendice  incifo,  infider, ac  ligamento  peculiari  obducitur. 
Sw/imorportioaliquandiu carnea  remanet,  at  poftea in  tendinem  teretem  degenerat, 
quiin  os  carpi,  pollici  fubie£tum,inferitur:  at  inferior  ac  paululum  procellit, in 

portiones  duas  carneas  fub diuiditur,  quae  lingulae  in  tendinem  finiunt,  quorum  alter 
radici  primi  pollicis  internodii , alter  membranofo  nexu , fecundo  & tertio  pollicis  odi 
t/alidifiime  adnafcttur. 


Primi  ra- 
ternodii 
extenjo- 
res. 

Pollicis 
tertium 
os  oblique 
extendes. 

Secundus 
tertii  & 
fecundi 
pollicis 
interno- 
dii tenfor 


C A P y T XXL 

De  mufculis  manus  digitos  oblique  ad  Utera  trahentibus. 

DIgiti  praeter  flexionem,  & extenflonem  etiam  ad  latera  mouentur,  ficque  addu- 
cuntur,vei  abducuntur.  Dico  adduci,  cum  verfus  pollicem  trahuntur:  abduci,  cum 
contra  ab  ipfo  retrahuntur.  Eodem  autempa&o,  Scpollex  ipfe  adduci  dicetur,  aut  abduci, 
cum  vel  digitis  admouetur,  aut  ab  ipfistemouetur.  Mufculiquihosmotusperficiunt, 
plures  funt,ex  quibus  quidam, vt  odto  priores,C0»WJ«H«quafi  funt , & in  genere  quatuor 
digitis  deftinantur, (excepto  pollice, )duo  alii  proprii  lunt, alter  indicis,  alter  minimi.  Pol- 
lex deinde  fuosquoq;  habet  peculiares. 

g,  4.16.1.  Communes  ergo o<5to  funt,  qui  vulgo  g lnterofei  a litu  vocantur,  quod  inter  offa  meta-  Digitos 
F,G-H^+  carpiipofitifinr.5««r autem  ollo, carnei, actereces,  abiifdem  quibus connafcunturolli  “bducen- 
jp  '3'  ' busexorti,fecundum  quorum  longitudinem  totam,  re&a feruntur.  Hi  vbi  ad  digito-  tes‘ 
h,  a.  a a.  rum  radices  perueniunt,  in  h tendinesabeunt,quilateribusdigitorum,  quibusconna - fti~ 
i.G.U.G  tieranr.attenfi.vfquead  fecundum  internodium  tendine  fuo  feruntur.  Sunt  autem ' fex 
H.G.  H.  jn  tribus  internodiis  ofiium  metacarpii  locati,  adeo  vt  bini  in  lingulis,  ex  quibus  vnus  ad  inte- 
l f.  riorem, alter  ad  exteriorem  digitum  defertur.  1 Alius  deinde  primo  ofi  metacarpi;  eiufdem , 

ll,  4.2.3.!  quod  Indicem  fufiinet, incumbit  ea  parte,  qua  pollicem  refpicit:  11  Altus  plumo  0 fit  met a- 
H.  carpii  parte  manus  externa , flue  in  dorfo , adhaeret.  Mufculi  hi  quatenus  reliqua  quoque 
praeter  primum  internodium  fuis  tendinibus  attingunt , lecundum  etiam,  ac  tertium  os 
extendunt,quod primum  d Galeno obferuatum  eft,i.Vfu  part.18.  Et  hxc  caufa eft,  cur 
digitonun  extenfore  abfciflo,  digitorum  extenfio  tamen  nonaboleatur,  quia fcilicet 
inteiofleifimul  agentes,extenfionemperficiant.  Quaternis  autem  primo  olli  implantan- 

X tur, 


Indicem 

abduces.. 


Minimd 

abduces. 


Pollicis 
abduftor . 


Pollicis 

adductor. 


Crvkis 

muiculi. 

Femoris 

morus.1 


Nume- 
rus muf- 
culorum 
Situs. 


162.  AdriAni  Spigelii  De  Hvmani 

tur.fi  contrahatur  vterque  vnius  digiti, primum  internodium  extendunt:  at  fi  alteruter* 
tum  abducit, aut  adducit. 

m In d ice  m abducens , duobus  extendentibus  digitorum  inferiores  duos  articulos , fe- 
cundum fcilicet  & tertium, fubiicitur. Oritur  hicacubito  medio,  qua  parte  oblongam 
«Scafperam  lineam  pro  eius  exortu  os  habet.principio  exade  carnolo;  hinc  oblique  ad 
radium  defcendir,& carpi  appendicem  eonfcendens,  in  tendines  duos  difpefdtur,  qui 
poftea  per  finum  proprium, in  radii  appendice  exfculptum,fubligatrjentoannulari  ver- 
ius manum  deferuntur.  Horum  fuperior  ad  indicis,  inferiorad  medii  digiti  radicem 
oblique  implantatutjvt  inuicem  a pollice  abducat. 

n Mmimum  digitum  abducens, in  vola  manuspofituseft  fub  minimo  digito,  breuis  ,at 
validus, ab  olle  quarto  carpi.carnofus  enatus,  poftea  per  metacarpium  delatus,  olli  pri- 
mo minimi  digiti.latere  externo.gracilis,  &c  nerueus  inleritur.  Hic  minimum  digitum  a 
exteris  abducit ; & prxeipuum  vfum  habet,  dum  fphxricas  figuras  apprxhendimus , eu 
eo  tempore  maxime  a exteris  digitis  minimus  fit  abducendus. 

Polle  xad  latera  dummouetur,  vel  abducitur  a exteris  digitis.veladducitur. 0 esfbdu- 
ceris, a carpi  offis  pollicem  fuftinentis  interiore  parte,  neruofo  principio, iuxta primum 
flexorem  primi  pollicis  internodii, enalcitunmox  carnofus  fadus.deorfum  fertur,  & in 
primum  pollicis  internodium,  tendine  membraneo  inleritur.  hic  ab  indice  abducit.  P 
Adducens,  (patiam  quod  inter  pollicem  & indicem  vificur,in  externa  manus  fede , occu- 
pat. Hic  ab  offis  metacarpii,  quod  indicem  fuftinet , parcispofteriorislatereexterno 
carneus  oritur,  & in  pollicis  internodii  primi  totum  latus  internum  carnofus  inferitur» 
Adducit  pollicem  ad  indicem. 

C A P y T XXII 

De  mufculls  Femoris . 

E Xartubus  Manum  vidimnsilequitur  nunc,  vt  Cruris  quoque  mufculos  videamus, 
qui  pro  partibus  cruris  varii  funt.adeoque  alii  femoris , tibix,  pedis , alii  digitorum. 
Femvr, triplicem  motum  habec.extenditur  enim,fleditur,&  in  gyrum  mouetur.Extew- 
ditur, cum  femur  verfus  exteriora  ducimus,quemadmodum  cum  diuaricatis  admodum 
cruribus  flamus.  Extendimus  autem  velra?rf,cumredaab  altero  abducimus:  vel  obii* 
que, vetias  anteriora  corporis,  aut  pofteriora,  cumadeafdem  partes  trahimus.  F leftitur 
autem, cum  attollimus, quemadmodum  fedentes  flexo  femore  fedemus.  Fleditur  aute 
fimiliter  retta,ve\ oblique.recla, cum  verfus  corpus  tollitur, vt  ad  neutrum  latus  inclinet , 8c 
quando  cum  fpina  redum  angulum  facimus,-  at  oblique,  cum  verfus  latus  parum  rooue- 
mus.vbi  vere  fleditur, fimiliter  & eum  femur  femori  imponimus.  Circumagitur  autem, 
cum  femur  circumuertrtur, quod  foleteuenire,  dum  flantes  pede  redo,  & terrx  affixo, 
oblique  crus  mouemus.Hic  motus  duplex  eft,&  vel  ad  interiora, vel  exteriora  corporis. 
Ad  interiora  quidem, cum  genu  ad  poplitem  ducitur, & calcaneus  foras  fertur.  Adexterio - 
ra  quando  genu  foras, & calcaneus  intro  mouetur.  Extenfio  trium : Flexio  quatuor, Cir- 
cumvolutio totidem  muCcalotum  beneficio  peragitur.Extendentes  partem  pofteriorem 
occupant,&  offis  innominati, fiue  coxae  dorfo  incumbunt,  Fledentium  duo  priores , in 

ventris 


m,  4.17.1 
F. 


n,  4. 1 S.i 

D.&4.14 

i.O.  t 4. 
16.  i.  E. 


0, 

0^4-if 

1. AE.  f 
ib.fi.  1.  A. 
f,  4. 17.1 
O. 


r,  a.  a. 
f,  a.  b. 

t,  b.  c. 

u,  G. 

x,  d. 

y , z.ro.i. 

F. 

*.  4.19. 
L.L.  & 4. 
jo.B.B.t 
D.E.F. 

b,  e. e, 

c,  1. 10 


femur. 
Primus. 


Corporis  Fabrica,  Lib.  IV.  16$ 

ventris  cauitate  funt  fiti:  duo  pofteriores  femori  infident.Circumagentes  coxendicis  fe- 
dem  occupant, vnus  internamjtres  externam. Extendit  reda, ferti#*:  at  verfus  anteriora,  ft- 
- l9  c eundus, zd  pofteriora.pnmr«,fi  totiagant.F/e<5?#wt  redta  jlettentium  primus, &cfecundus:ob\iquct 
C.c.t ib.  tertius, 8c  quartus. Circumagit  verfus  fuperiora^riw^,introrfum  fecundus,  ad  exteriora  tertius , 

H.I.K.  ad  porter  lora  quartus. 

<1  Extendentivm  ergo  primus,  querneum  duobus  iequentibus  Gluttum  appellant,  Exten- 
quod  natium  carnofam  molem  conficiant,  difetiminis  vero  gratia  maiorem , quod  maxi-  dentes 
mus  fit  omnium, & fere  alterius  lateris  natem  totum  efformet.  Statim  detrada  cute  oc- 
currit^ principium  habet  latifiimum,a diuetfis  odibus  enatum. Nam r fuperior  eius  pars 
abollis  ilium  fpmae  circumferentia  tota.-at [ lateralis  ab  odis  lacri  parte  humiliore:1  inferior 
autem  a coccyge  prodit.  Ex  omnibus  ergo  hisinitiis,  vtfemicirculo  carnofus  exortus, 
oblique  nonnihil  defcendit,ac  u coxendicis  articulum  fuperuehitur,  vbimoxgracilior, 
&anguftior  totus  redditur, & in  K tendinemvalidum  ac  latum  definit, qui  partim  7 in  pri- 
ma rotatoris  maioris  impreflionem,partim  in  2 afperam  lineam, quatfub quarta impref- 
fionedeorfum  ducituGimplantatur^Jrrnw^w^fiue  Glut&us medius,  ab  ollis  ilium  fpinaean-  fecundus 
% teriore  fede, paulo  humilius, quam  primus , fub  quo  totus  fere  latet,  quemadmodum  & 

& j. »».  1 ab  ilii  odis  dorfo,  b principio  carnofojato  fimihter.ac  lemicirculari  exoritur, oblique  in 
d, 4.30.G  partem  exteriorem  delcendens.lenfim  anguftatu^&lupra  coxendicis  articulum,quem 
G.t?3.a.  eor.tegit,vedus,in  tendinem  membranae  in  modum  latum  validumq;  finit,  quiin  c fe- 
e'aa'&  cunc^arrs  maioris  rotatoris  impreflaonemjtranflicirfim  implancatur.  d Tertius, fiue  Glut&us  Tertius. 
z.rs-Sc  mmr’  lihidus  in  omnib.  hominibus, praefertim  in  robuftis,in  quibus  etia  ea  fecundi  pars, 

^.»«.3.  quae  tertio  fuperie&a  eft , liuida  apparet , totus  fub  medio  latitat,  quo  canto  minor  eft, 

/1.10.2,.  quanto  ille  primo.eNalcitur  hic  a pofteriore,&  inferiore  lededorfi  o (lis  ilium,  vbi  co- 
xendicis  os  incipit  circa  acetabulu, principio  lato,  cralTo^arnofo.acfemicirculari.  Hinc 
D4f  G ^ °bllcb  delcendit  verfus  anteriora,inhaercns  fibrofis  nexibus  ligamento  illi,  quo  femoris 
e't  ' caput  coxendicis  finui  coniungitur,  paulatimq-,  anguftatus, in  latum  ac  validumtendi- 

h,  A.  A.  nem  abit, qui  in  f tertiam  impredionem  maioris  rotatoris  inlcritur. 

i,  C C.C  g Electentivm  primus , Graecis  xpo«a  dicitur , vel,  vt  nonnullis  placet, Lati-  Fleften- 
bN  *N  n’s  lumbalis  mufculus.  Oritur  hic  a latere  corporum  h duarum  vltimarum  thoracis  ver-  tium 

' ' tebrarum,&  1 trium  fuperiorum  lumborum, tum  a tranfuerfis  procedibus  eorundem,  FrimiU- 
0,  E.  1 principio carneo,&liuido.  Figuraveroquodammodotereseftjexacutoinitio  paula- 
timcradefcens.ficqueperinteriora  m odis  ilium  defertur, qui  vbi  ad 11  olla  pubis  perue- 
y.5. &7 • nit,  in  teretem  & validum  0 tendinem  mutatur, & per  P finum  ollis  pubis,  eo  nomine 
R,iioz  exfculptum,  prope  os  coxendicis  defertur,  & in  fuperiorem  partem  q minoris  rotato- 
I’’  * ' risiraplantatur.  Tranfit  autem  per  finum  huiufmodi,  tum  ne,  fi  quando  contrahatur, 
r, 4.31.1.1  a loco  fuo  recedat-, tum  ne  tendo  mufculi  ab  acuto  odis  proceflu  lasdatur.  Situsergo 
1. 1 L.  L.  eftin  abdomine  nonnihil  oblique,  & ftatim  inlumbis  remotis  vifceribus  imi  ventris, 
f'  ac  inteftinis , occurrit  confpkiendus.  r Secundus , Iliacus  internus  ab  aliis  communiter  Secundus 
«,  M M.  diclus,  quodinrodis  ilii  internaparte,  quam  totam  occupat,  fub  priore  dtus  fit.  Na- 
M.  fcitur  hicab  vniuerlatlpioa,  fiue  appendice  interna  olfis  ilium,  u principio  carnofo 
*,  I.l-  femicirculari,  fed  mox  ex  lato  initio  * anguftior,  conrra  ex  tenui  cradior  fa&us,  in 
- priora  fertur, &in7  tendinem  degenerans, per  2 finum  odis  pubis pradi&ura  defer- 

* X x tur3ac 


Tertias. 


Quartas. 


Circum  - 
agentes 
femur 
Primas. 


Secundus 


Tertias. 


Quartas. 


164  Adriani  Spigeiii  De  Hvmani 

tur,ac  tendini  pracdi&i  mufculi  connatus, in a minorem  rotatorem  quoque  inferitur,  fed  a> 
fede  paulum,  quam  prior,  humiliore. bjTrmttf,  cognomine  Triceps,  omnium  femoris, imo  E- 
vniuerfi  corporis  maximus.  Videtur  enim  hic  mufculus c tria  habere  capita, quae  in  muf-  x X X *& 
culi  vnius  finem  congrediuntur.  Horum  primum, ^ coxendicis  appendice  nerueum,dein-  4.3  pQQ^. 
de  carneum  principium  fumit, quod  poftea  in  ventricolam  carnem  degenerat,  qus per  Q jt.  4. 
femoris  pofteriora  delata,  gracilefcir,  &in  teretem  tendinem,  cuius  terminus  efl:  in  in-  34- V-V. 
rerno  femoris  capite  prope  poplitem  abit.  Secundum  caput, anterius  ab  ea  coxendicis  Ce-  ^pp’ 
de,qu£e  cum  oflc  pubis  com mittitur , carneum  enafcitur , & obliquis,  ac  fere  tranfuerfis  $>4,$!.” 
fibris, ad  radicem  minoris  rotatoris,  & fuperiorem  partem  lineae  afperae  femoris  termi-  A.A.A.  f 
naciu\T«fi«»J,carneum,ab  inferiore  coxendice  incipit , & partim  obliquis, partim  redtis  D.D.D. 
fere  fibris  inferiori  parti  linea;  afperae  implantatur.  Hunccommuniter  pro  quarto  ex-  c>  C* 
tendentium  habenti  fed  reuera  quicunque  redte  ipfum  confiderauerit,  nobis  cum  in 
cladem  eorum, qui  flexioni  praffiunr,aflcribet.  d Quartus, \\mdm  eft,& cum  priore  mi-  d, 4. 33.  A.’ 
nime  confundendus, etfi  eius  portio  quoquo  padtoefle  videatur.  Oritur  ab  e odis  pu-  A.A.A& 
bis  parte  anteriore, prope  cartilaginem,  qua  duo  oda  fibi  inuicem  committuntur,  prin-  4-ji-O. 
cipio  lato.ac  carneo, quo  poftea  oblique  defcendit , donec  in  tendinem  amplum  , fed  e’ 
breuem  degeneret, qui  femoris  lateri  interno, e regione  minoris  rotatoris,  vfq1,  ad  dimi- 
dium longitudinis  femoris  implantatur. 

f CircvmAgenti  vm  primus, qui  Iliacus  externus  dicitur,  & Pyriformis,  S a tribus  hu-  y;  4.J0. 
milioribus  odis  fieri  vertebris.tereti  & erado  principio  exoritur,  fic,  vt  non  modo  ala-  H.  + K. 
teribus  externis  ipfiusenafcatur.fed  etiam  in  interiore  eiuidem  odis  parte , vbi  afui  co-  & 4* 
iugis  principio  haut  multum  didat.  Hinc  tranfuerfim  excurrens, in  teretem  h tendinem  ^ 
mutatur, & 1 maioris  rotatoris  quartae  impreffiom,quae  in  apice  huius  proceduseft , irn-  ^ u [Q^ 
plantatur.  Mufculumhunc  Anatomici  inter  extendentes  referunt,  & quartum  nume.-  3.  »».4li 
ro  faciuntrfed  quam  bene  diligentior  confiderario.qua?  me  docuit, & ipfis  facile , fi  ad- 
uercant, edocebit.  1 Secundus, qui  cum  fequente  Obturator  dicitur, propterca  quod mfo-  l,  4,33.0. 
ramen  odiam  pubis, principiis  fuis  obturent. Ec  quia  hic  ab  externa  foraminis  parte  ori-  C.&4.51 
tur,  externus  obturator  dici  confueuit,  quemadmodum  tertius, internus  dicitur,  quod  ab  + 
interna  regione,quahypogadriumrefpicir,pronafcatur.  Oritur  ergo  a membrana  fora-  6 

menfuccingente,&abodium  pubis  ac  coxendicis  oris, carneus  &amplus,-deindetranf  jq. 
uerfim  ad  pofteriora  femoris  procedens , anguftior  fit,  validum  producens  tendinem, 
qui  in  finum  magni  rotatoris  inferitur.  n Tertius  ,fiue  obturator  internus,  ab  interno am-  p. 
bitu  foraminis  eiufdem  pariter  carnofusenatus,& amplus,  ac  validior  pratdido,  totam  DE.fG. 
internam  odium  coxendicis &pubisiedemoccupat,lenfimangudioreuadit,  & 0 tres,  G- 
quatuorve  tendines  porrigit,  qui  ad  externam  coxendicis  partem,  trochleae  modo  , fu-  E’ 
pra  P finum  coxendici  in  hunc  finem  exfculptum  , ac  crafib  validoque  ligamento  ob- 
dudhifn, reflexe  feruntur,  q carneoq-,  marfupio,  (quod  vifu  certeefl:  pulcherrimum)  vt  q,  4-35-V. 
robuftior  fiat,&  minus  in  fuis  motibus  ab  olle  offenderetur , inueftiti , tendinem  vnum  + H- 
condituunt.qui  in  finum  magni  rotatoris, in  quem &prionnferitur.  r Quartus,  partim  r,  4.33.1. 
ab  externo  tuberculo  offis  ilium, partim  ab  appendice  coxendicis  exoritur, fubfinu  tro- 
chleas, circa  quem  prior  circumuoluebatur,  U cui proptereaetiafubiicitur.  Breuis  poft- 
ea ac  carnolus,  ad  pofteriorem  partem  maioris  rotatoris  pioceaitribiq',  in  illud  fpatium, 


/ 4-34-A. 
A &4.31 
T.T. 


t,  B. 


u , C. 

x,  4.34. 
F.F. 

y,  G. 

z,  H. 

a,  4 33  K 
t,  O. 

£,N  &i, 

9.6.L. 
c,  K. 
cc,  e. 


d,  L.f,R. 
*,  N. 


fi  ^ 


Corporis  Fabrica,  Lib.  IV.  165 

quod  inter  vtrumq-,  rotatorem  eft.inferitur.  Quare  hic  mufculus  cum  Vefalio  fortafle 
non  incommode  in  duos  diuidetur. 

C A P V T XXIII. 

De  mufculis  Tibia. 

TIbia  tribus  motibus  cietur.FIe&itur  enim, extenditur , & nonnihil  oblique  verius  Tibi^ 
exteriora  ducitur.FM««f  quinque, extendunt  quatuor , vnus  oblique  mouet.  Primus,  6. 
fecundus  fledtentium  in  anteriore  femoris  parte  iacent.ille  externa:  hic,  interna;  atreli-  rU9 
qui  in  pofteriore.Extendentes  omnes  inanteriorefedefemorisiOblique  autem  mouens  situs, 
in  pofteriore.acfuperna  tibiae.  Fledtentes  omnes  fimulcontradliredfca  tibiam  fledlunt:  Motus, 
at  primis  quatuor  lolum  agentibus , nonnihil  ad  interiora^quinto  autem,  modice  ad  ex- 
teriora circumagitur.  Per  hunc  enim  motum , pedis  extremitas  in  qua  digiti  lunt,  non- 
nihil extrorfum  ducicur.Extendentes  fimul  agentes, fimiliter  redfca  extendunt,  quemad- 
modum & primo, &fecundo,leorfim  moto:at  tertio  folum,adexteriorajquarto,verfus 
interiora  mouetur. 

f FLEcTENTivMpritM«s,  quem  ego  Sartorium  mufculum  vocare  foleo,  quod  fartores  Fleften- 
eo  maxime  vtantur,  dum  crus  cruri  inter  confuendum  imponunt.  Ali  i fafcialem  appel-  tes- 
lant,non  nulli  etiam  fafciam, quod  hanc  referat,  cum  longus  admodum  fit,  fc  aequali  fere  Fnmilt' 
latitudine  decurrar, (i  caput  & caudam  demeris.  Omnium  mufculorum  noftri  corporis 
paene  longiffimuseft. Ducit  enim  principium  acutum, carnofum,& rierueum,ab  t ante- 
riore parte  appendicis,  fiue  fpinae  offis  ilium,  deinde  ftatim  totus  carneus  fadlus  , & la- 
tiufculus.obliqueperfemoris  interiora  defcendic,  vt  deculTatim  reliquos  mufculos  fu- 
peruehatur.  Tandem  ad  caputmternum  imce  femotis  appendicis  delatus , in  tendinem 
neruofum, latum, vel  (vt  Velaiio  placet)'ererem  mutatur, qui  ftatim  infra  genu,in  u of- 
fis tibiae  lineam  acutam , parte  anteriore  & interna  implantatur.  x Secundus , quem  Gra  Secund-ts 
cilem  vocant,  nerueoamploq;  principio, ab  y offie  pubis,  iuxta  longitudinem  cartilagi- 
nis, qua  fibi  inuicem  committuntur, oritur.  Carnofus  poftea  redditus,  per  femoris  inte- 
rioracarneus  defcendit.donec  ad  femoris  internum  caput  peruenerit,  vbi  exadte  tere- 
tem tendinem  affiimir,  qui  z in  primam  tibiae  lineam  , iuxta  primum, paulo  tamen  infe- 
rius, illigatur,  ad  quam  nonnihil  latiufeulus  euadir.  a Tertius, femineruofus  nuncupatur,  Tertius. 
quod  eius  fubftantia.partim  neruea.partim  carnea  fit.  Oritur  enim  neruofus,  ac  gracilis, 
ab  elatiore,  & maxime  pofleriore  fede  b appendicis  offis  coxendicis,  neruofusquediu 
permanens, randem  in  medio  c carnofus  fadlus , multipl  cibus  fibris  per  pofteriora:  fe- 
moris, ad c c poplitem  fertur, prope  quem  in  tendinem  teretem  degenerat,  qui  ad  ante- 
riora tibia?  reflexus,  ( vbi  & praedidtiduo ) lubgenu  in  eam  terminatur.  Habet  tamen 
hoc  peculiare  huius  tendo  prce  reliquis,  quod  ad  tibia;  vfq;  medium  longitudinis  per- 
uenit, reliquorum  tendinihustibiae  implantatis,  hatitaeque  defcendencibus.  d Quartus,  Quartus, 
femimembraneus  dide as,  ex  e eodem  loco,  quo  cormnemoratusprodir, gracili,  & nerueo 
principio,re£tifque  fibris  per  pofteriora  femoris  deorfum  excurrens , toto  du diu,  vfque 
ad  medium  femoris  nerueus  remanet,  vbi  primum  carnofior  redditur,&craffior,ficque 
adfpoplitem  in  tendinem  teretem  definir,quoin  tibiae  lacus  internum  inferitur.  Primi 

X 5 enim 


Extende 

tes. 

Primus. 


Adriani  Spigelij  De  Hvmani 

enim  quatuor  flectentes, in  latus  internum  tibiae  illigantunat  quintus, in  fibulam.  111/, 

Quintus.  internam  illam  duritiem  in  poplite  efficiuntpfte,  externam.  S Quintus, biceps  vocatus,  ex  h g.M.f  v„ 
eadem  oflis*coxendicis  appendice  ac  ternus  & quartus,  initium  ducit  nerueum,  & acu-  & °-°-A 
tum,led  gracilius  nonnihiljmoxcarnofus  redditus,  per  femoris  pofteriorafenfim  deor- 
fum  verfus  exteriora  decurrit.  At  vbi  medium  iterabfoluit,  & iam  dimidium  quoque 
longitudinis  ipfius  femoris  fuperaric , attenuatur  , &extetnafuifedenerueusadmo- 
dum  videtur.quafiiamiam  in  tendinem  abiturus : at  interna  lede  , ex  femore  1 alia  sf,  2. 
quaedam  pars  accedit  , atque  ita  adnafeitur  , ac  fi  duplici  principio  mufculus  con- 
ftaret.Sicetgoexduobusiwfiiw  in vnum mufculum  degenerantibus, craflefeit , ac  de- 
feendens,fons  admodum  neruofus,  in  tendinem  robuftum  abit. Tandem  per  finum  ex- 
ternum externi  capitis  fetnoris(in  hunc  finem  exfculptum)  repens, excerno  lateri  fupe-  /,4  m 
riorisappendicisfibulaepertinaciter  inferitur.  m.O.  O. 

1 Extendentivm  primus,  Menibranofus  dicitur  ab  Anatomicis  , & mufculus  U +QJG  S. 
titendinis.  Huiusenim  m principium  acutum,  intus  carneum,  exterius  nerueum,  ori 
ginemducitabeo  n latereofiisilium  , Scipfiusfpina  quodanteriusproximum  eftini-  O O 
tio  mu/culiprimi  tibiam  fleCtentium,  fiuelartotii:  poftea  forma  lacertae  defeendit  , & p,circaV. 
maiou  rotatori  adneCtitur,vbi  mox  carneam  (ubftantiam  deponit,  &in  0 tendinem.,  q,  T. 
degenerat  latum, membranofum , ac  nerueum,  quo  latiorem  in  vniuerfo  corpote  repe-  r>4-3f-  A. 
rire  non  efl, cum  omnes  nuifculos  totius  femoris  inueftiar.  Duplici  hic  fibrarum  gene- 
redonatuseft,re6hsnempeinexternafemorisfede,a-tranfuerfisin  interna.  Sitamen,  £'p7'a,a' 
quid  fentum.dicendumdTexiftimem  eam  huius  tendinis  portionem,  quas  redis  fibris  /,  b. 
praedita  eft, tendinem  reuera  huius  mufeuliefle ; at  qtite  tranfuetfis,  ligamentum  potius  G.G.& 
peculiare, mufctilis  internis  in  contraCtione  cohibendis.deftinatum.  P Tandem  parel- 
jam  in  genti  amplexustibiae  fibulaeque,  cruris  putaauterioti,  exterioriquefedi,  ftatim 
Secundus  fubgenu  limplantatur. 1 Secundus , Reflus  cognominatus  a redo  progreflu  , figuram  p 

veri  mufculi  habetih.  dentium  tibiam  primo  exnorfum  adiacens.  Oritur  enim  prmei-  z.i.io.j. 
pio  acut  o ac  nerueo,  ab  r ollis  ilium  tuberculo  inrernoiinde  in  ventrem  carnoliim, ac  F. 
teretem  faceflens.iectaperfemoris  longitudinem  & anteriora, inter  £ duos  Vaftos,  fi  a>4-is-G 
ue  tertium  & quartum  tibiam  extendentium  , medius  defeendit:  at  vbi  u patellam  at- 
tigir,in  latum  validumq,  s tendinem  definit,  quo  patellae,  tanquam  in  eam  terminatu-  37. b b. 
rus, valide  adnafeitur  : vlterius  aurem  progrediens  ad  y anticnemium,fiueanteriorem  b,  H. 
tibiae  ledem,  in  eius  medium,  ftatim  ac  patellam  fiiperauic,eo  loco  Inferitur, vbi  z tu-  c<  P. 
Tertius,  bercnlum  in  hunc  vfurn  peculiariter  creatum , euidenter  admodum  prominet.  a Ter-  a' 
tius,  quem  a mole  infigni  Vaftum  externum  appellant,  b principiolatojacnerueo,  a ra-  £ p 
dicec  maioris  rotatoris  femoris, quam  vndiq}  ampleditur, enatus, femoris  patdfuperio-  ^,4.3j.£„ 
riexterioriq;  valide  adhaerensTenfim  crafteicit,ac  carne  liuida  fibris  redis  praedira,  vfqi  L.&4 .36. 
ad  d patellam  defcendens.in  latum  ac  membranofum  c tendinem  abit, qui  cum  exte-  N.N.fR 
rioreparte  f tendinis  praedidimufculi  fecundi  commixtus  , patella  (tiperata,  in  idem  R&4-37 
Quartus,  cum  ipfo  tuberculum, inferitur.  g Quartus,  V ajlus  internus  appellatus , 11  principio  ner-  f ‘M  M 
ueo.partim  a 1 ceruice  femoris,partii  i Ja  magno  rotatore  prodit , ftatimq-,  earnofus  ted-  i,  dextris 
ditu$,femoris  anteriori  8c  internae  Cedi  perpetuo  adhaerens , & diuerfis  fibrarum  generi-  M. 
bus  audus,defcendit,qui  vbi  uni  ad  genu  fere  appulit,in  tendinem  membranolum  ter-  l\fntftru 

mina-  v * 


Corporis  FAbrica,  Lib.  IV.  i6y 

w.N.F.I.  minatur, qui  cum  m tendine  fecundi  & tertii  comixtus,  valide  patellae  adnafeitur  :mox 
fed  imprih aciteru  deferta,in  tuberculum  fuperius  anterioris  tibiaefedis,vbi&illi,implantatur.  oblique 
mis  4-37.  n Obliqvj»  Move  us.fuppopliteus  Galeni,  in  poplite  lituseft.fub  initio  gafterocne-  monens. 
w’^,  eg’  x miiinterni,fiue{ecundipedemextendentium,vndenecnifiilloremoto  inconfpe&um 
G.H.  t 4 prodit.0  Initium  eius  latum  acnerueum  eft,a  capite  femoris  excerno,  fiue  , vt  nonnullis 
41.X.F.G.  vifum.ahgamentoarticuligenu  pofteriore: hbc  carnofus  fadus , oblique  inceditad  * 

9‘  pofteiiorem  ac  interiorem  fup ; doris  tibias  appendicis  radicem  infertus. 

C A P V T XXIV. 

De  maj culte  7 irfi,  fute  Pedis. 

PEs  triplicem  habet  motum.  Extenditur,  fle&itur,&  ad  latera  mowtt\Kj.xttndmt  muf  Pedis 
culi  duoflefiunt  totidem;  rotidsrn  etiam  ad  latera  trahunt.  mufeuh. 

p,  4.38.1  P Exten  d e n t i vm  primus, Gaflerocnemius  externus,  quod  furam  conftituat,  Graecis  ^en- 
D.E.F.G  yafs^oKv^povdidtam, vocatur.  Idem  Gemellus  externus  ab  iis  dicitur,  qui  nobifeum  pro  Brimui 
H.I.+ fi.i  vno  mufculo  habent, etfi  duo  nonnullis  efle  videantur , quod  diftindtis  originibus  pro- 
O.O.PQ^eant;^qUjt3rncn  ^ vna  membrana  contedifunt.&in  vnum  tendinem  vnacum  fubie- 
q,  D,  &o  Gafterocnemio  , aut  gemello  interno  tranfeunt.  q Trimum  ergo ipfius  principium , 
fub  poplite,  abinrernofemoris  capite  enafcitur,carnofum,latumq; , & per  tibias  pofte- 
riora  interioraque  defeendens,  latius  ac  ctailius,  1 cum  altero  mox  iundum,  euadit, 
quod  cum  primum  ad  medium  longitudinis  eiufdem  peruenerit,in  P tendinem  cedat, 
alterius  principii  tendini  fimiliter  commixtum.  1 Alterum  autem  pariter  fub  poplite , fed 
ab  externo  femoris  capite, carneum  incipit.fenfimque  per  pofteriora  fimiliter,  fed  exte- 
riora cruris, defeendens  vt  prius, cum  quo  coit,late(cit,&  prope  eundem  locum, quo  pri- 
mum etiam, paulo  tamen  fuperiorem,m  tendinem  tranfir,qui  cum  priore  ita  commifce- 
tur.vt  vnusex  vtroque  tendo  fiat,  isque  validus, latus,  ac  nerueus, qui  paulo  poft  cum 
N.  tencjine  Gafterocnemii  interni  “coiens, in  x calcis  pofterius  latus  inferitur.  Huius  muf- 
culi  duobus  capitibus;quemadmodum  id  Vefalius  notat,  non  procul  ab  exortu  '/  fefa- 
moidea  oflicula  tributa  funt. 

z Secundus,  Gxjlerocnemius  internus , quorundam  foleuss  externo  fubiacens,  colore  lini-  Secundus 
dus,a  pofteriorefibulte  appendice,  nerueo  validoque  3 initio  enatus,, inde  b ventricofus 
fidus, fibulae  ac  tibiteadhterens, amplitudine  fua  vitra  haec  duo  ofla  fefeextendicinpro- 
greflu,atvbi  medium  fere  tibiae  fuperauit,anguftiorfadus,  in  c tendinem  abit,  qui  non 
procul  a calcaneo  ita  valide  externi  gafterocnemii  tendini  connafcitur,vt  vnus  inde  ten- 
do fiat, qui  in  d calcis  pofterius  latus  inferitur.Hic  ille  eft  tendo, quo  Hedorem  Achilles 
citca  Trois  maenia  traxi  fle  Poetarum  maximuscanit,  quem  Hippocrates  tendinem  mx- 
^««wvocauit,  & quo  hodierno  tempore  macellarii  bouesfuos  fufpendunr.  Caecerum 
diligenter  memoriae  mandandus  eft, quod  obortae  circa  hunc  inflammationes  mifere  v- 
niuerfum  corpus  in  confenfum  trahant. 

cc  e Flect  entivm  primus  $ ab  aliis  tibiaus  anticus , a me  extern  mufculus  vocatus,  Flecten- 

3.  G G flu°ddifledo  pettranfuerfum  huiustendine , autampueato, catenam  aegri,  cuius  be-  ^jmus 
neficioambulantespcdemfledanteleuentque, portare  cogantur.  Hic  exade  mufeu- 

lorum 


r,  F. 

/’  H 
t)  E. 


R. 

y,  S.S. 

z. , 4.18.1. 

L.M.N. 
x,  L. 

b,  M.M. 

c,  N. 

d,  R. 


e,  4.3  9.  r. 


1 6 8 


AdriAni  Spigelii  De  Hvmani 


f,  F. 
g>  D. 


h,  b.b. 


lorum  figuram  illam  obferuans, qua  lacertam  exprimunt, anterius  a f tibias  g fibulaeque 
fuperioribus  appendicibus, quo  loco  fibi  inuicem  coarticulantur,  quemadmodum  &a 
communi  ligamento,  quod  vtrumquehoc  os  connedtit  , acuto  carneoque  principio 
exoritur.  Casterum  illico  dilatatur,  fed  vbiad  medium  fere  longitudinis  tibiae  perue- 
nit, iterum  coar&atur,&  fcnfim  in  h tendinem  nerueum,robuftum,  ac  teretem  finit,  qui 
(in  viuis  quoque  fub  cuteadmodum , fi  pedem  fledtas  quantum  pote  ad  acutum  angu- 
lum, confpicuusfir,)  nonnihil  oblique  inferius  anticnemium  fuperuedtus,  prope  pedis 
articulum, in  internum  latus  ofiis  tarfi,quod  pollicis  offi  praeponitur.implantatur.  Ten- 
do autem  hic  prope  articulum  antequam  vlterius  vehatur, fub  ligamento  iranfuerfo , fi- 
ue  annulari, quod  ab  inferiore  nbix  fibulasque  appendice  nafcitur,tranfit.  1 Secundus, al- 
Secundus  teri  oblique  pedem  mouentium  CabAcatas, peroneus  fecundus  quibufdam,  mihi  femifibuhtus 
didtus, 1 originem  ducitoblongam  , carnofam,  m fibulas  adhaerentemiat  cum  medium 
longitudinis  fibulas  fuperauit.in11  tendinem  degenerat  teretem.qui  ad  fibulas  pofteriora, 
fub  ° externo  malleolo, refledtitnr,&  in  os  tarfi  paruum  digitum  fuftinens  duplici  P in- 
fertione  im  plantatur,  vnde  a mebuornis  dici  confueuir. 

Oblique  1 Obliqve  Moyentivm  primus,  fiu  e adducens  pedem,  quod  ad  interiora  pedem  tra- 
mouetes  hat,hic  a me  mutuus  vocari  (olei, quod  eo  nautas  potiflimum  vtantur,  dum  malum  fcan- 
Trimus.  dunt;ab  aliis  tibkuspotticus  dicitur.1  Originem  habet  catnofam,atibi,a,  fibulaque,  & liga 
mento,  quod  vtrumquehoc  osmedtic  , cuiartenfus,!nter.pofteiiores  mufculosiacens, 
f tendinem  tererem  prope  internum  malleolum  profert.quem  vbi  fuperauit,  ligamento 
valido  inueftitus,  ad  plantam  pedis  tranfit,&in  tarfi  olli?, quod  eubiformi  vicinum  eft. 

Secundus  fedem  inferiorem  iroplantatur. 1 Secundus, fiue  abducens, quod  ad  exteriora  trahar,  Peroneus 
pritnus  aYiomm ,Cwe fibukus  Oritur  valido  neruofoque  u principio  a Huperiori  fibula  ap- 
pendice,externoque  fibulae  toti  lateriadhasrens,defcendit  tetes,  carnofus.extcrna  parte 
liuidus, interna  quamufculos  ipedtar,  rubicundus.  Hic  vbi  vitra  medium  longitudinis 
fibuls  progreffu$eft,carneamfubftantiam  deponit,  ficq-,  in  v tendinem  degenerat,  qui 
oblique  retro  fub  malleolo  externo  tranfit  finum,a  ligamento  inuolutum  trafuerfo,qui 
a fibula  ad  calcaneum  tk  latum  fub  planta  pedis  admodum  reflexus , in  radicem  oflis  pe- 
dii,  quod  pollici  proflat, inferitur. 

C A P V T XXV, 

De  mujculojcuw  latus  tendo, medice plantce  [ubnafeitur,  & Plantaris 

propter  ea  vocatur. 

Nt  e r eos  mufculos.qui  in  Tibia  fitum  habent,  occurrit  nonnullus,  qui  in  omnibus 
propemodum conuenit  cumalioquodam  , cuius  hiftoriam  b iupenus  complcxifu-  £,cap.i8. 
mus.Vt  enim  ille  longiflimo  primo  scimpenfeteretitendine,per  vniuerfum  cubitum 
interiorem  excurrebat, inde  ad  carpi  ligamentum  annulare  appellens . in  latiflimam  ex- 
pandebatur membranam, totam  manus  volam  fuccingentem , vnde  & Palmaris  dictus: 
fic  i (te  per  totam  nofteriorem  tibias  fedem  tendine  tereti  defeendens,  poftea  in  plantam 
expanditurjideoquePto^vocatur.  c Situs  enim  eft  (ub  externo  Gafterocnemio,  & ^4^8'2"1 

ab  ek- 


h 4.19.1. 

H.H.t/. 

:t.G  G. 

& y F,F. 
/,  c. 

m,  D.E, 

n,  b.  h. 

o,  E. 

b L 

V’4-39-*. 
E. E.  & 4. 
40.1.D.D 
u.  4.41.  2, 
L.L. 
r,  e. 
f.  F. 
/>4.40.1. 
B.C.D. 

B. 
x.V. 
y->  D.D. 
z,  R. 
a,  P, 


Corporis  Fabrica,  Lib.  1 


A,  i. 


e,  YL,K. 


B.B. 
g,  a.a.a. 


ab  exteriore  femoris  capite  fub  poplite, d principio  terete  carneo , ac  gracili  exoritur, 
poftea  nonnihil  dilatatus,  oblique  a parte  externainternam  verius  defcendit,  acfta- 
tim  in  gracilem  & longiflimum  e tendinem , quo  maior  inter  teretes  in  humano  oor- 
pore  non  datur, degenerans, adlatus  interius  cruris,inter  duos  gafterocnemios,&ho- 
rum  tendines  repit.  Tandem  prope  calcaneum  a latere  tendini  gafterocnemiorum 
f 4.41.1  adnexus,  ad  f internum  calcanei  latus,  & ab  hoc  vlterius  ad  plantam  pedisperuadir, 
DD.D.D  vbi  in  eadem  latitudine  diuinceden.c,lenlimpoftea  trianguli  ritu  latefcit,  &c  prope  di- 
t ».  B.  B.  gitorum  primos  articulos  totam  plantam  obtegens,?  adfingulos  quinq,-  digitos  infe- 
ritur.Non  ergo  feciusin  totam  plantas  fedem , acpalmarisin  volam  totam  abfumitur. 
Quod  li  defit  hic  mulculus,tumliuius  tendo  latus,vt  & palmaris , a digitorum  flexore 
altero  furrogatur.  Videtur  autem  cum  figura  eadem  , eundem  quoqi  vfum  habere  ia 
planta , quem  habetpalmarisin  vola  manias  .'nequaquam  autem , vt  vulgo  ftatuxtur 
pedis,  vel  tarfi  extenfioni  ancillari, 

C A P y T XXVI 

De  mufculis pedis  digitos fleofentibus. 

Djg  iti  pedis  fle£buntur,extenduntur,aut  in  latera  mouentur.  Quaretriajam 
erunt  mufculorum  gener?,  qui  digitis  dicati  fiint,fle&entesfcilicet,  extendentes, 
& oblique  mouentes.Ex  his  quatuor  in  tibiafitifunt,  flexor  fcilicet  tertij  digitorum 
internodij,flexorpollicis,extenfbr  tertij  digitorum  articuli, & pollicis  tenforsreliqui, 
in  pede. 

hDiGiTORVM  tertij  internodii  flexor , fiue  perflor  ans , gafterocnemio  interno  fub- 
jacet,& a i tibiae  pofteriore fede , fub 1 poplite , m initio  longo  carnoloque  oritur  , per 
longitudinemtibias,cuiadnafcitur, excurrens , ac  vitra  eiufdem  medium  veclus  , in 
n tendinem  definit, qui  prope  0 malleolum  internum  fit  nerueus , ac  teres,  &:  fub  lpfo 
a ligamento, quod  ab  inferiore  tibias  appendice  ad  calcaneum  procedit,  vin&us,  ad 
plantam  pedis  progreditur,  acinP  quatuor  tendines  fecatur,  qui  finguli  tandem  ad 
q tertium  internodium  , fiue  vltimum  os  quatuor  digitorum  , vt  id  fledtant , infe- 
runtur. 

x Flexor  fecundi  internodij,Ferforatus  didtus,  carnofus  neruofusque  a ^calcaneo  interio- 
re oritur, ac  vbi  medium  pedis  fuperauit,in c quatuor  teretes  tendines  iecatur , qui  in 
«fecundum  digitorum  internodium, quod  fle£tunt,inlerti,perforatifunt,  vt  per  eos 
mufculi  prioris  tendines  ad  tertium  internodium  tranfire  queant. 

x Flexores  quatuor  primi  internodii, Lumbricales  di<5ti , vfu,  figura, atque  exortu  lumbrica- 
libus in  manupofitis>fimilesfunt.  Oriuntur  enim  eodem  padloiatendinibusperfo- 
r antis  mufculi, & tertium  articulum  flectentis,  parui  tcretesquc,&  paruo  z tendine  in 
latus  a primi  digitorum  internodij , inferuntur.  Horum  a&ioni  plurimum  opitulari 
videtur  b carnea  quasdam  portio , quae  ab  anteriore  partelateris  inferioris  calcis  duo- 
bus acutis  initijs  enata, non  admodum  crafla,reda  antrorfum  progreditur,  ad  diuifu- 
ram  tendinis  tertium  digitorum  internodium  flectentis,  ibique  principijs  quatuor 
mufculorum  lumbricalium  inferitur. 

Y bbP  olli- 


Jj, 4.41.1. 

D.EE.E. 

1,  B.B. 

l,  A. 

m,  D. 

F. 

c,  N. 

/>,G.G.G. 

G. 

sl»  <1*  2L» 
r,  4 41.1 
c.  C.C.+ 
3-N. 

/.  A.  A. 

D D.D. 
D. 

«,b.b.b.b 

x,  4.41.3. 

F. F.F.F& 
a.K.K.K. 
K.t  4.40. 
j.  T.  T. 

y , B. 

2, )  G.  G. 

G. G. 

а, c.c.c.c 

б. D.D.D 

t4.4j.i. 

M. 


DIGITO 

:rumpe- 

dismuf- 

culi. 

Numerus 
& ficus. 
Digirom 
-flexores. 
Flexor 
tertij  inT 
.t  er  nodi  j, 


Flexor  fe- 
cundi in- 
ternodij ~ 


Flexores 
primi  in- 
ternodii. 


) 


170 


AdriAni  Spigelii  Ds  H v m ani 


bb  Pollicis  flexor, a c fibulae  pofleriore(ede,longe(ub  appendice  fuperna, pro-  ££>4  <4*.* 
lw'  J c'  pe  medium  longicudinisfibuIae,carnofusacutufq;  prodit, deinde  ventricofior  fa&us,  r 

prope  d malleolum  internum  in  e tendinem  teretem  mutatur,  qui'obliq,  fub  malleo-  e>  C.C. 
lo,eodem,quo  friexortertijinternodi),  munitus  ligamento,  ad  S tertium  pollicis  in-  d.  N. 
ternodium  accedit.  Hic  tendo  (specum  tendine  dedentis  tertium  articulum  ad  in-  e> 
dicem  excurrentis  connafcitur , & antequam  attingat  fecundum  pollicis  internodiu,  f ^,E'^ 
os  fefamoides  grandius, quam  in  csteris  digitorum  internodijs  eft,  acquirit.  & ’ 

C A P V T XXVII* 


De  mufculis pedis  digitos  extendentibus. 


I>rGITO- 
rumTen- 
fores. 
Tenfqret 
terti j in- 
ternodii. 


Tenfor  fe- 
cundi in- 
ternodi) . 


Tenfores 
primi  in- 
ternodi). 
POLLI- 
CIS ten- 
for. 


©IGITO- 
tum  ofy- 
]ic]i  mo- 
tores. 


DIg  it  or  v m.  b tertium  internodium  extendens, netueo  8c  acuto  principio  a (uperiore 
& anteriore  tibke  appendice  oritur, ftatimq,-  fa&us  carneus, & adnatus 1 ligame-  x 
to,quod  tibis  os  fibulsannedit, reda  delcendit  ad  pedem, vbi  in' quatuor  tendines  i}  x. 
diuiditur,qui  (iib  m tranfuerfo  ligamento , & annulari,  quod  a tibiae  fibulaeq-,  appen-  /,  H.H.’ 
dice  exit,vniti  perreptantes, fefe  expandunt  in  quatuor  digitorum  , tertium  & fecun-  H.H. 
dum  internodium  , vtipfa  extendant.  Csterum  ipfi tendines  “ligamento quodam  ^ 

membraneo  inter  (e  alligati  (unt,vbi  per  pedis  dorfum  excurrunt.  K. 

0 Extenderis  digitorum  fecundum  articulum  , m P pedis  dorio  (ltuseft,  & originem  luam  0,  4.59.2, 
accipit  a tranfuerfoligamento,carneam,&latam,ex  qua  quatuor  velutifeparatimufi  L-t3.H» 
culi  prodeunt  in  progrcdu,quem  ad  digitos  moliuntur, & ex  his  quatuor,  aliquando  P' 
etiamquinq-,  <1  tendines,  quifingulorum  digitorum  tria  internodia,  fed  praecipue  fe-  m.  M. 
eundum, adeunt, vt  ha?c  etiam  extendant, ligamento,  ex  digitorum  articulorum  late-  M.M. 
ribus  prodeunte,adnexi. 

Trinum  autem  internodium,  extendunt r interojfei , de  quibus  in  fequenti,  & vltimo  hu-  »>,4.39.3  j 
iusiibri  capite  dicemus. 

r P o l l 1 c i s tenfor, f principium  carnolum  a medio  fibulae , vel  ( vti  Velalio  pia-  4-4®-^ 
cet)a  tibis  externo  latere,  quo  a fibula  dehi(cit,de(umens,  quemadmodum  & a uliga- 
mento, quod  tibiam  fibulae  coniungit,  cuipertinaciter  adnafeitur,  deinx  tendinem  t,  \. 
generans,  fuperanticnemmm  inferius  fertur,  & fub  rtranfiierib  ligamento,  ad  tria  »,  X. 
pollicis  internodia, quibus  inferitur, vadit,  vt  ea  re<fta  extendant.  Aliquando  hic  tendo  *»  h» 
bifariam  in  duos  dirimitur,  quorum  alterin  pollicis  internodium  vltimum,  alterin^’  P* 
os  pedi  j inleritur. 

C A P V T XXVIIL 

De  mufculis  pedis  digitos  ad  latera  oblique  monentibus v u.i.i.i.f 

, 4.45.2o 

Igitorvm  obliqui  motores,2  Interojfei  dicuntur, quod  inter  ofla  habitent.  Horum  c.C.C. 
in  manu  odto  duntaxat  habentur, at  in  pede  decem,  quod  metacarpipm , a meta-  &c.  & D. 
farfoolle  vnofuperetur,  vnde  quatuor  emergunt  oflium  intercapedines,  in  quibus  D.D.&c. 
o£toexi(iuntmufeuli,quibusfidiioalij  adnumerentur,  Avnus  nempe  ad  pollicis,  bat-  ^ P” 
ter  ad  parui  digiti  externum  latus , numerus  denarius  complebitur.  Singuli  autem  a j^4,4®°r“ 

fili  £,ib.Q^ 


Corporis  Fabrica,  Lib.  IV. 


<?.  4-39- 3* 
K.K.K. 

K.  K. 

d,  L.L.L. 

L. L. 

5.4.41.1. 
E.F.F.tj. 

CLCL. 

/,  A.  A. 
I'  e- 
L E. 
i,  F.F. 

/t  4.41.1. 
G.G.tj. 

1.1. 

m,  A.  A. 
»,4.41.}. 
§. 

*9 , L. 
f,  M.M, 
f > & 


fui  lateris  coflepedij,  carnofienafcuntur,  ibiq;  fecundum  offis  longitudinem  du&i, 
fpatia  illa  inrercoftalia  replent,&  carnofifere  inferuntur  in  quinq,-  digitorum  radi- 
ces, flue  offa  prima,  breuibus,& aliquantulum  latis  tendinibus.  Horum  jtvterfefimul 
agat,qui  vni  digito  inferitur, primum  internodium  extenditur:  atji  alteruter , oblique. 
mouetur.Quod7»8#r^ contrahatur, adducitur  digitus; jfimtfr««*,abducitur. 

c Pollicem  adducens  (fcilicet  ad  internum  pedis  latus)  interno  pedis  lateri  ex-  pollt - 
porre&us,  ab  f interna  calcis  parte,  velfvtiVefalius  voluit)  a ligamento  calcem  cum  CEM*^ 
talo  conne&enre , § originem  trahit  nerueam,  qui h carne  craflefcens,& teres  fa&us,  ducen*' 
cum  ofle  pedij, cui  pollex  fuperftat,  cchxret , re&aq;  fertur  ad  externum  latus  primi 
pollicis  internodij,ei  teretem  tendinem  porrigens,  vt  pollicem  a reliquis  digitis  ab- 
ducatdiue  ad  interna  trahat. 

*Min  imvm  4^fm,externum  pedis  latus  occupat,  ab  externa  m calcis  parte,vbi  mini- 
tuberculodonatur,prodiensnerueus,  fed  ftatim  carnofus  redditus , mufculi  forma  MVMaU 
procedit,&  n proceflui  offis metatarfi  cui  minimus  digitus  fuperftat,  annexus tendine  ‘iucent- 
carneo  breui , mox  in  P teretem  tendinem  abit , qui  lateri  externo  <1  primi  interno  di| 
minimi  digiti,  vt  ipfum  a exteris  abducat ,implantatuu 

C A P V T XXIX. 

Breuis  omnium  totius  corpori*  mufeulorum  enumeratio s memoria 
gratia , inftituitur . 


CVm  jam  vniuerfa  mufeulorum  hiftoria  a nobis  ad  finem  feliciter  perduda  fit,  o- 
perx  pretium  fecifle  videmur ,fi  breuem  omnium  enumerationem  hic  inftitueri- 
aus,&  in  tabula  quadam  fub  vno  afpedfcu  oculis  propofuerimus , vt  quotiescunq-,  vi- 
fumefl, facillima  omnium  repetitio  inftituatur.  Mufculi  ergo,  vel  ad  Ventres, 
vel  ad  Artus  pertinent.  Qui  ad  Ventres , vel  Caput,  Thoracem  , aut 
Imum  Ventrem  concernunt , & vel  totummouent,  vel  aliquam 
€ius  partem.  Qui  Artus  refpiciunt , vel  Brachia  , vel 
Crura  trahunt. 


ir  % 


Caji- 


t7l 


Adriani  Spicelii  De  Hvmani 
r frontem , (aut potius  fupercilia)quamattollitmufculusFwtf4/w. 

>u,eriorem/£ttollit’  mrf*. 

Talpebras  J \_Depnrmt,  Claudens  oculum  jupenor. 

\lnferiorem,  Attollit»  Claudens  oculum  'inferior . 


C re6ta 


Oculum  hunc 
movet 


Voblicj' 


ue 


Nafialas 


C a p r-  3 ] Genas 

TIS  Q 

mufcu-  ' 

Ii  refe- 
runtur 
'velad 


^ abducunt 

£ adducunt 
/Deorfum  trahit 
\Intro  movet» 
r Attollit, 

")Ad  latera  movet, 
)Deorfum  trahit» 
^Conftringit, 
fSurfiim, 

| Deorfum, 
\Dextrorfum, 
ASiniftrorfum, 
hac  trahit  [ . Antrorfum, 
tRetrorfum» 


Labia 


| Maxillam 
inferiorem 


l Surfum  » Attollens , 

jDeorfum,  Deprimens. 

) Ad  interiora,  Adducens. 

t_Ad  exteriora»  Abducens . 

r deorfum  ad  exteriora,  Circumagens  exterior. 
uurfum  ad  interiora.  Circumagens  interior . 

{Trimus  nares aperiens .. 

Secundus  nares  aperiens , 

{Trimus  nares  confinngens. 

Secundus  nares  confinngens:. 

Detrahens  quadratus, Galeno  7t^cnu<rjuoi  /xvZdis  di£tus„ 
Contrahens  genas,\ nale  vulgo  Buccinator  di£tus. 
Primum  par  attollens  labium  fupenus. 

Secundum  par,  labia  abducens. 

T ertium  par,  deprimens  inferius  labium. 

Quartum  par,  labia  confinngens. 

Primum  par.  Attollens, Temporale. 

Secundum  par,  Deprimens  biventre. 


/•Tertium  par. 


(externam, 
' movet 


Aurem 


Quartum  par, 
Quintum  par» 
f Surfum, 
f Deorfum, 

( Antrorfum» 
(Rerrorfum,. 


adlateratrahens. 

abducens , Tterygoideum . 
adducens  maxillam. ' 


Primum  par. 
Secundum  par. 
Tertium  par, 
Quartum  par» 


Attollens . 
Deprimens. 
Adducens. 
Abducens » 


I Unguam 
amovet 


^internam 
( Stringendo, 

S Dilatando» 

| Antrorfum, 
SRerrorfum, 
KSurfurft, 
f Deorfum, 

| Dextrorfum, 
^Siniflrorfum» 


j Externus. 
1 Internus.. 


^Primum  par. 

Secundum  par» 
Tertium  par , 
Quartum  par, 
Quintum  par, 

^.Sextumpar» 


Linguale  di£k\im. 

Exerens,  Geneogloffum. 
Retrahens,HypfilogloJfums 
AttoUens,Mylogloffum . 

Deprimens  ,Ceratogloffum. 

Oblique  trahens, Styloglojfum. 

Gshyoi > 


Corporis  Fabrica,  Lib.  IV, 


i75 


{Surfum,  Primum,  Attollens  Geniohyoideum. 

Deorfum,  Secundum  par.  Deprimens  Sternohyoideum. 

Os  hyoides,  <?  /Surfum,  Tertium  par.  Oblique  attollens,  Styloceratohyoideum. 

movent , ^_Oblique  \Deorfum,  Quartum  par,  Oblique  detrahens.  Cor acohyoUeum. 

{Primum  par,  Spbanop haryng&n m . 

Secundum  par  dilatans. 

Fauces  <?  r Primum  par,  Oefophagieum. 

CConftringunt  V Secundurn  par,  Cepbalopharyng&um. 

(JT  ertium  par.  Stylopharyngeum. 

f Dilatatur  dum  eius  car-  C extendit /Primum  par  thyroidis , Sternothyroideum, 

>tilagine  thy-<  \*SecundumpaiL,Cricothyroideumantieum. 

Laryngem,  SConftringitur  Sroidem  Cfledtit,  Hyothyroides . 

qui  "^Clauditur  T ffledlit  /Tedta,  Primum  par  fledtens  arytatnoidem, 

(dum  aryte-  j 
C noidem  ) 

J 


•^Aperitur 


extendit 


Thyroarytenoideum. 
C oblique  ad  Iatera,iecundu  par, Aryt&noideu. 

\ redta, primum  par  extendens , Crycoaryt&noi- 

deumpojlicum. 

oblique  ad  latera,  fecundu  par, Cricoarytenoi- 
deum laterale. 


["Fledlit,  Fledtens  par  w^j?oirfe«m.hocfledlie/re^:a5^t°tuma§at' 

1,  \adlatus,u  alteruter  contrahatur, 

d Extendit, ex-  ( Primum,  Triangulare , vel  Splenium  didtum. 

Caput  «/tendentium  ^Secundum,  Trigeminum , vel Complexum,- 

r par  /Tertium,  Redii  maiores. 

S (Quartum,  Redii  minores. 

j . . /Primum  par  circumagentium.  Obhquifuperiores. 

^Circumagit  \Secundum  par  circumagentium.  Obliqui  infer mes.- 
C fledtit  /Primum  par  fledtentium,  live  Longum. 

Cervicem  c \Secundum  par  fledtentium,  fiveTriangulare. 

£ extendit  /Primum  par  extendentium,  Tranfverfi. 

\ Secundum  par,  Spmatum „ 


Thorax 


174 


Ad&iAni  Spigelii  De  Hvmani 


Thorax 

move- 

tur 


{libera,  Diaphragma  folum fe  contrahens* 
coada,  Diaphragma,  & Intercojlales  externi. 

^ Primario  , a \ /libera.  Diaphragma  folum  relaxatum. 

mufculis  pro-  sCoftringunt  in  re(piratione\coada,  Diaphragma,  & Intercojlales  ititem* 
priis  , qui  vel  \ f Primum  par  thoracem  extendentium,D0ry? longifimus. 

' Extendunt  < Secundum  par  ,'Semifinatum. 

/Tertium  par,  Sacrolumbum. 

Fledunt  /reda,Re#i  abdominis  mufculi. 

/oblique  ad  latera, Oblique afcendentes  abdominis. 
jCircumducunt,D#o  tr an  fverfi  abdominis  mufculi. 

{Secundario, 

lumbis  naotis,  f fleditur, afledente  lumbos, Quadrato. 

Uicque  "/extenditur, ab  extenfore  lumborum,  Sacro* 


1 


Infimi  ventris 
mufculorum,alij 
pertinent  ad 


f CO  bliqui  defendentes „ 

Abdomen  , quod  «.Laterali,  < Obliqui  afcendentes . 

comprimunt  partem  / Tranfverfi . 

/Anteriore,  Refti* 

/Inferiore,  Pyramidales . 

) iumfj0s  /fle dit.  Lumborum  flexor  Quadratum 

p /extendit,  Lumborumtenfor  Sacer . 

S T eftes,  elevant,  Cremaferes. 

Veficam,  conftringit,  Splunfler. 

M f conftringit,  Sphintter. 

num 3 /elevant,  Ani  levatores. 

p /erigunt.  Collaterales, penem  erigentes. 

encm>  '/vret|u:am  tiahtrn, inmhr es  penis  mfcttli . 


v$ 


Corporis  Fabrica,  Lis.  IV. 


/Diverfimode  movet» 
*\Surfum  trahit, 

(Scapulam  «cRetrorfum  ducit, 

j/Antrorfum,  verfus  fuperiora, 
fAntrorfum  verfus  inferiora, 
fAntrorfum,  Adducens, 
i Surfum,  Attollens, 
Humerum  )Retrorfum,  Abducens, 


movet 


Man  vs 
mufculi 
pertinet 
vel  ad 


vDeorfum, 

rCircum- 

Cfus 


Primum  par, 
Secundum  par, 
Tertium  par, 
Quartum  par, 
Quintum  par» 
PeBoralu. 
Deltoidee. 
LatiJJhnus. 


Cuc  ullare. 
Attollens. 
Rhomboidee, 
Serratum  minus. 
Senatum  maius . 


IU-  /-C 

ver-  < 

M. 


Deprimens,  Rotundus. 

exteriora  f Circumagentium  primus , five  Superfcaptilarh fuperior, 
\Circumagentium fecundus,  five  Superfcapularis  inferior» 
interiora,  Circumagentium  tertius,  five  Subfcapularis, 


Cubitum 


Radium 


Carpum 


{ 

i 

{ 


fledunt 


J fledentium 
\ fledentium 
/extendentium 
extendunt  \,extendentium 
/"Pronatorum 
\Pronatorum 
rSupinatorum 
\.Supinatorum 

{fledentium 
fledentium 
, c extendentium 
extendunt  ^ extendentium 


pronant 
1 fupinant 
■ fledunt. 


primus,  five  Biceps. 
fecundus,  fi vzBrachi&m. 
primus,  Gemellus, vel  Maior. 

fecundus»  Uve  Minor. 
primus,  five  G}uad.ratus* 
fecundus,  five  Teres. 
primus,  fi  ve  Longus. 
fecundus,  fi  ve  Brevis. 
interior,  Cubiteus. 
exterior,  Radiem. 
interior,  Cubitem. 
exterior,  Radiem. 


Cutim manus  f Palmaris  mufculm. 

\Caro  mufculofa  quadrata. 

( /Tertium,  Flexor  tertii  internodii. 

J Fleduntin-  J Secundum,  Flexor  fecundi  internodii. 

lf 


ternodium  '-Primum, 


Digitos 


{Tertium, 

i 


Flexores  quatuor primi  internodii, Lumbricales. 

& Secundum  SPim™  extendentium  digitos. 

\fecundm  extendentium  digitos. 


p Pollie  tm 


^Extendunt, 

/internodium  ''Primum,  Otio  mufculi  interojfei. 

IyDigitos  quatuor,  Interoffei  mufculi. 

Ad  latera  =<  Indicem,  AbduBor  indicis. 

^movent  '■Minimum,  AbduBor  minimi. 

{Primi internodii  pollicis flexer prim 
Riufdem  internodiiflexor fecundus. 
S r Flexor  primus, 

«^Secundum  < flexor  fecundus, 

/ flexor  tertius, 

(.Terti  um , Tertii  internodii  pollicis  flexor. 

^extendunt  SPfimm  pollicem  extendentium , 

* \Secundus  pollicem  extendentium , 

| ad  latus  movent>/imernum’  Adducens  pollicem, 

K.  \exteraum,  Abducenspollicem » 


( fledunt.in- 
J ternodium 


'j,fecundipottitis  int (medii. 


Capi- 


I 

Femur  ^ 


I 


f r 

i- ^Tibiam  ^ 


extendunt  < 


176  Adriani  Spigelit  De  Hvmani 

C _ /retrorfum, Primus  femur  extendentium,  Glutmmaior. 

extendit  < oblique\antrorfum, Secundus  femur  extendentium, medius. 
**  reda,  Tertiusfemur extendentium,  Glutausminor. 

{reda  fPr‘mus  femur  dedentium, 

\Secundus  femur  dedentium,  Iliacus  internus. 
oblique/Tertius  femur  dedentium,  Triceps. 

\Quartusfemur  dedentium,  Lmdus. 

( verfus  fuperiora,Primus  femur  circumagentium.  Piriformis. 
jintrorfum,  Secundus  femur  circumagentium  , Obturator  externus. 
L Jextrorfum,  Tertius  femur  circumagentium  , Obturator  internus. 

(julpofteriora,  Quartus  femur  circumagentium  , Quadrigeminus. 

f Primus,  Sartorius , vel  fafcialis. 

VS  e c un  d us  .Gracilis. 

(Fledunt  «/Tertius,  Semineruofus. 

/Quartus,  Semimembranofiu. 
f Quintus,  Biceps. 

Primus,  Membranofus. 

Secundus,  Reftus. 

)Tertius,  Vaftus  externus. 

QQuartus,  Vaflus  internus. 
oblique  mouet,  Suppophteus. 

{ extenjunt  /Primus tarfiextenlbr,  Gajlerocnemius externus. 

| \Secundustarii  tenfor,  Gajlerocnemius  internus. 

r f S A a,  f rPrimus dedentium tarfum,  Tibiaits  anticus. 
arum  A e in  "^Secundus  dedentium  tarfum.  Peronatis  fecundus. 

; oblique  mo-  finternum,Primus,fiue  Adducens >T ibmispo f icus  dictus. 
fuent  ad  latus  \externum,  Secundus  ,fiue  Abducens , Paroneus  primus  vocatus. 

Cutim  planta,  Plantaris  muf culus. 

. fdedunt  in- r Tertium,  perforans. 

Digitos  i teirnojium J Secundum,  Perforatus. 

f Primum,  Quatuor lumbricales. 

■/extendunt  rTertium,  Tertij  internodij tenfor. 

/internodia^  Secundum,  Secundi  internodij  tenfor. 

^Primum,  Inter  opi. 

I oblique  adflnteroffei. 

^ latera.  \Minimum  digitum  abducens. 

r fledit.  Pollicis  flexor. 

V Pollicem/  extendit,  Pollicis  tenfor. 

{^oblique  mouet,  Pollicem  abducens. 

Tinis  Libri  Quarti 

ADR  IA*» 


C a p i-sTibiam 

T 1 S 

mulcu- 
li  perti- 
nent vel 
ad 


177 


ADRIANI  SPIGELII 


BRVXELLENSIS, 

DE  H V M A N I C O R P O 

R I S FABRICA, 


Liber  Quintus. 

Quo  V enarum  natura,earumquc  per  vniuerfum  cor» 
pus  feiies  defcnbitur. 

CAPVT  PRIMVM. 

Venarum  naturam^aBionem^  & vfus  explicat. 

Ss  i vm  , cartilaginum  , &mufculorum  hiftoriam  ha&enus  Ratio  or - 
perlequuti  fumus. Sed  quemadmodu  ad  hanc  methodum, qua  dtnti- 
primo  omnium  de  his  egimus,  ipla  quali  Natura  nos  impulit, 
quae  velut  fundamenta  quaedam  noftri  corporis  h^c  efforma- 
uit:ita,vt  nunc,omii]isVifceribus,hifl:oriaq-,  triumVentrium, 
quae  necelfari  o lequi  videbantur,Valbrum,fiueVenarum,  Ar- 
teriarum, & Neruorum  traftationem  aggrediamur,  eadem 
noscogit.Horum  enim  fundamentum  iplimulculilunt,lecu- 
dum  quorum  du<ftus,ipforum  feries  diftribuitur.  Et  quanquam  nec  vifcera  ab  his  im- 
munia , liberaq;  fint,quia  tamen  mulculorum  tanta  moles  & copia  eft , vt  vniuerfum 
paene  corpus  conficiant, merito  videmur  poft  horum  explicationem  v alorum  do&ri- 
nam  aggredi. Caeterum  ex  valis  omnibus  de  Venis  primo  agendum  videtur,  quodi-  Curdeve 
pfe3& notiores cazteris  fint , &limpliciores.  Vnicamenimtantumhabenttunicam,  nx  primo 
cum  Arteria  duas,Nerui  multiplicem. Vehunt  praeterea  ipfe  languinem, arteriae  calo-  agondum. 
rem,nerui  fpiritum,ex  quibus  languis  omnium  eft  notillimus. 

Eft  autem  Vettavox, quae  Graecis  <p  Abdicitur,  ambigua  admodum,cum  lata fignifica-  Vens  - vox 
tione, pro  quocunq,  vale  languinem  in  le  continente,liue  arteria  foret , liue  vena  com-  ambigua 

Z muniter  l' 


Dtfcrime 
■vetui  & 
Arteria. 

i. 

1. 

3-  / 

4- 
5 


Definitio 

venar. 

Vena  ejl 
vas. 

Taforttm 

natura. 

i. 


2. 


17S  AdriAni  Spigei.it  De  Hvmani 

muniter  nunc  di&a,  Veteribus  accepta  fuerit.Hac  fignificatione  fumpferuntprifciif" 
li  Medici, qui  amte  Galenum  floruerut,  vt  pluribus  in  locis  iple  teftatur.Hoc  etia  padto 
intelligendus  eft  locus  ille  apud  Hippocrate  lib.de  aere, locis, & aquis,  vbiScythasin- 
quir,libi  ipfisfterilitate  inducere,(e<ftis  circaaures  venis<>Loquiturenimdearteriis,ex 
quib.libi  tanta  (anguinis  copia  detrahebant,  vt  in  (bmnii,&quandoq;  animi  deliquiii 
caderent,  vnde  vniuersu  corpus  impendio  refrigerabatur.  Et  hinc  fadtu  eft,vt  vtruqs, 
vas,ta  vena,quaacteria,Eudoxo  Helychio  aut, antiquo  Grammatico,n6in- 

elegater  d icit!  fit,quod  canalis  edet, qui  (anguine  recipiat .Strittiore fignificatione 

cepit  fumi  circa  Galeni  teporaqno  eo  vale, quod  (anguine  quide  continet»pairlo  tame 
cradiore,  qua  ille  eft,  qui  in  arteriis  coercetur,  quiq-,  perpetuo  quiefcit, nec  mouetur. 
Ne  tame  ambiguus  fermo  oblcuritate  parerct,poftenores illis  antiquidimisGrecis  di- 
ftinguere  carperut,&  alias  quide  venas  xjtp-jKvrn,pulfit  carentes,u\izs  urpvK-ri^  (iue  Pulfatilesi 
vocabat, quomodo  & M.T ullius  Actcria.,Micantevena?n:  quod  modo  (e  attollat,  modo 
deprimat, perqua  elegater  vocauit.Micare  enim,vt  proprie,  per  intervalla  refpledere, 
aut  corulcare, micarii  inftar,fignificat:ita poftea,pro  eo, quod  cerris  interpofitis  inter- 
vallis mouetur, ac  (e  in  c6(pe6tu  profert  furripitq-„accipitur.Sic  ergo  2. de  nat.Deor.Ia 
vero, inquit, Ven^  & Arteri?  micare  no  definut,quafi  igneo  quodamotu.Nos,quia  de 
Venis  nuc  aifturi  (iimus, cii  Galeno  eas  tantu  intelligemus,quae  motu  deftituuntur , & 
quas  Hippocrates,fiue  quicunq;  author  (it  libri  de  morbo  Cucvo^/u^-nnJk^janguinariaf 
vocauir,vt  ab  arteriis  diftingueret,qu£ calore,  & (piritus  vitales  per  corpus  diffundur.. 

Difiingucnda  autem  merito  eft  Fena  ab  Arteria, eam  inter  vtramq-,  differentia, in  (igne- 
que difcrimen  repedatur.  Subjiantiae nim  primo  diuerfii  eft  ,cum  Venis  fitmembra?- 
nofi,Arteriis  neruofa, vnde  Arift.y.hift. animalium, cap.5^sto/)75)iinquit,vtt/p(il(}'«?e?i  pA«4,: 
Vena  Aorta  appellata, neruola  eft. Crafiitie  quoque  differunt,  cum  Vena  ex  membrana 
admodum  tenui  & molliconftet: Arteria  vero  ex  tunica  quintuplo cradiore. Tum  ve- 
ro & color  vtramque  ad  vifum  confeftim  diftinguir,  cum  illa  cterulea  fere  dt : haec  e di- 
verfo,  alba,  & candida.  Iam  [anguis  quem  vehit  illa,quam  differens  eft,vt  modo  dice- 
mus:&  cum  Vente  extimas  quoque  partes  (ubeant,arteri^  intus  haerent, nec  nili  tribus 
fere  in  locis  ad  fuperdeiem  corporis  acceduntvputa  circa  tempora,carpum,& penem» 
vt  taceam  nunc  v(um,&  alia  complura, in  quibus  notabile  difcrimen  aduertitur. 

Eft  autem  V e n a,  (i  definitionem  ipfius  requiras,  vas  membranofum,fimpkx,mphci  fi- 
btztngeneremtertextum,fangMnemfibrofum,&crafijor,e,pranumtionctQtm  corporis,  omnium^ 
partium  conficiens, & defer ens.  Dico  ede  Vas,fiae  Jyyelov,vt  formam  genufq-,  ipfius  a dignem. 
Tria  enim  vafo rufunt  genera  in  noftro  corpore,Venae  fcilicet,  Arteriae, &c  Nerui. Qui 
ergo  Vaforum  natura  norit,  naturam  quoq-,  Venarum  vmuerfalem  perfpe&a  habue- 
rit. Va(a  enim  omnia, (imilares partes funt,  no  in  illa  tantu  fignificatione,  qua  fimilare» 
re(pe£tu  organicarum  dicuntur, ad  quarum  compofitione  veniunt,  quemadmodum 
mufculi  interdii  (imilares  partes  vocantur : fed  etiam, quatenus  opponuntur  parti  co- 
pofitte,&'  fimplicem  naturam  habent, ita  vt  quaelibet pars  venae, vena  & fit,&  dici  pof- 
fit.  Va(a  quoq',  omnia  obloga  funt,&  teretia  corpora,  quatqv  vniuerfo  corpori  aliquid 
deferunr,acdeportant,qua:faneconditio  Venis  non  minus  ac  arteriis, & neruiscom-  . 
petit.Vt  tameaejeteris  vafisdiftinguamus, in  definitione,  Venae fanguing.deferre addidi- 
mus* 


Iorporis  Fabrica,  Lib.  V. 


179 


inus,qua  quide  in  re  a Neruis  maxime  differut,cum  hilpiritus  animales  paridimos,  Sc 
ab  omni  terreftriore  materia  liberos  vehant, huc  aute  fanguine,  fibrofum,  8c  cradiore 
dicimus,vt  & ab  arteriis  in  quib.liquidior  tenuiorq-,  fluit,diftinguantur,  His  n.duab.  Venarum 
vocibus  vtriufq*,  (anguinis  difcrime  exprimere  hic  voluimus,no  quod  alias  differenti^ 
n6  fmt,qua  has  duas,fed  quia  ifta:  prtecipuae  fint,&  qute  familia  ducunt,  maximeq;  for-  l'ah 
male  diftinftione  infmuare  videntur.  Pnmo  enim  Venaru (anguis  fibrofior eft , id eft,  nurum 
plures  habet  fibras.  Quid  aute  fibras  (anguinis  fint, praeclare  explicat  Arift. de  part.a-  fanguine 
nim.c-4.&  3.hift.anim..(i.vbi  ^^^jinquit,^?  «<n, fihr&AUte funt, quicqmdtn  fanguine  tev - differat, 
mu  efl-Xc  d de  his  poftea  piuribus,.cum  de  (anguinis  natura  agemus.  Secundo  idem  quoq", 
craifior eft, cu  contra  arteriaru  (anguis  attenuatus  (it  magis , per  concoftione , eamic, 
qute  in  Corde  fit,  vnde  eleganter  Philofophus,  z.  degener,  anirn.  6.hunctri-m/u,M,vLM,it 
xa.dttfaT7tTLu,&  nsfjprAv  r^ o<p^,conco<ftu,puridimu,&primu:///«,dererius  nutrimentum, 
appellat.  Color  quoq;  vtriufq-,  (anguinis  diferime-e  veftigio  exprimit,  cu  ille  nigrior  (it,  5, 
hicrubicundustille,  (pirituuexpers,hic  praegnansalle, quiete  (ruens, hic  perpetuo,  & 
indefinentemotu  agitatus. Vltima  differentia  in  definitione  quoq-,  atta£iaeft,per  quali- 
mul  &z  adtio.&  vfus  Venatu  explicatur.  Attio  quide,  quia  fanguine  conficit  concoque- 
do;F/«s,quia  defert  per  totu  corpus  confebtu  jam,  & inde  diftribuitpropter  nutritio- 
nem  corporis.  Sanguis  ergo  Venaru  fibris  & eradi tie  fua  nutritiat  arteriaru,(piritibus 

calore  viuificat.  Caneruftibftantia  venaru  mebranofa  e([,tenms,&c  rara,&propterea  SubUm- 
fimplex,vt  per  eam  (anguis  hic  ad  nutr  itione  facilius  trafludet : triplici  autem  febrarii  genere  tia. 
d««rrm^,re6tis,obliquis,&tranduerfis,  no  tantu  propter  vfum,que  priuatu  habet, fed  Fibra, 
etia  propter  abtione,qu£C  publica  eft.Reftii enim  attrahit:  obliqui*,  retinet : tranfuerfis  ex- 
pellit.Rc^decundulongitudineipfaruexpandunturjoWK/^&tf^K/wcryiejfecundula- 
titudine:(ed  illig,oblique;hx,re£la feruntur.Has  qui  velit  cernere,truncos  oportet  in- 
iignes  venaru  maiorum  animaliu  vtielixet:q?  filimiles  his  quid  intueri  libeat, fibras  in 
ventriculi  interna  tunica, vel  velica  contempletur.  Eft  aute  hxc  fubftantia  omnis fenfus  Ven&ca~ 
expers, quia  8c  vri ,&  fcindi podunt  vens  citra  dolore , idq-,  magna  (ane  Natura  proui-  rf  nt 
dentia, cu  vena:  hoc  pa£to,m odo  (anguine  deficiente,in  <e  fublidereunodo  abundate, J 
turgere,&  extedi  comode  queat, Homoq-,  ab  illa  moleftidima,cc«ra^/a  vedicetur,qua 
necedario  alias  incurreret, fi  fenfum  alique  fuident  na&q.Non  minus  enim  a (anguine 
copio(o,(enfu  pradita:,dolore  nos  a(ficerent,ac  partes  carnofi;  cum  indammatie,(blet. 

Cauterii  haec  tunicet fimplex  eft,  no  vbiqi  tame,  fed  vbi  mulculis  defenditur,  aut  alia  qua-  Suntfim- 
piam  parte  ambiente.  Quae  enim  cuti  proximae,  vel  (ulpenfie  funt, duplici  tunica  con-  Plices  nm 
.ftant,aecedente  a vicinis  partibus  alio  inuolucro.Sic  enim  tutius  vena  deducitur, cum  ta>nen'v' 
partibus  coterminis  alligatur. nec  (anguis  fruftra  exfudat , quado  per  partes, qu^  mui-  ^'te' 
rum  nutrimenti  non  uequirut,venaprogreditur:in  illis  autem  qu^  vnica  tunica  inue- 
ftiuntur, facile  tranftudat.Hoc  tamen  notandum  eft,illis  vna  cu  mem  branis  adnatis  fen- 
fum accedere, vt  dolores  oriatur  (epe  circa  dorfum  in  febribus,  & lribos,vbi  meles  in- 
ftant,turgenteibi(anguine.F/g«ft*  venis  eft  caua,canaliu  in  more.  Sic.n.& plurimuca-  Figura. 
pit  alimeti,&  tutior  eft  vena  aduerfus  externas  iniurias.Quoad  magnitudine^ ata  cuiuis  ^letlni- 
parti  eft  vena,quata  requirebatur.Magnis  ergo  magn^  quoq;  ven^  funt-,  paruis  cetra,  Uu 
parug.Sed&magn^  illis  funt,quf  plurimo  alimeroindigebant,  q>  id  abfumatur  facile, 

Z z & vel 


180  AdriAni  Spigelii  De  Hvmani 

& vel  ob  raritate  fubftantiae,vel  calorem  abundantiore,  vel  motus  continuitatem.  Sic 
pulmones, & mulculi  magnas  habent  venas:  olla  contra  minores , quia  denfiora  fiint, 

Nume-  frigidiora, & motus  expertia.  Numerus  venaru  tantus  eft,  vt  numero  exprimi  no  poffit. 
rut.  Infiniti  enim  funt  ramuli, qui  cum  leparati  non  fint,fed  ab  aliis  atque  aliis  dependeant, 
qui  tandem  in  magnos  truncos  delinunt, aut  potius  a truncis  oriuntur,  venarum  nu- 
merum vtplurimum  definire  folemus, dum  rruncorum,ex  quibus  delcendunt,  nume- 
rum  exprimimus. Quamobrem  fi  vulgatam  intueamur  opinione, quatuor  erunt  Ve- 
nae,ex  quibus  reliquae  omnes  nalcuntur.Pnww  vena,Vmbilicalis  eft:  Secunda,  Arterio- 
la ‘.Tertia,  Vena  portae: £>«rfmi,Caua.Caeterum  cum  vmbilicalis  primo  quidem  reuera 
peculiaris  truncus  non  fit:feda  ramus  tantum  Venae  portae.vt  cuiuis  clare  patebit,  qui  a, hoc  eia- 
perlequi  cum  induftria  venam  hancin  hepatis  parenchymate  conabitur.deinde, cum  re  demo- 
in  lucem  prodeunte  foetu  venae  officio  amplius  no  fungatur,  led  ligamenti  loco  hepati 
inferuiantres  duntaxat  videntur  efle  venae, a quibus  carterae  omnes  enalcuntur.  Sed  e-  8 

nim  cumVena  arteriofa  ad  pulmones  folos  abeat, nec  pr^ter  hos  alteri  alicui  parti  nu-  b.  8.  i. 
trimentum  deferat,duas  tanru  ponemus  primarias  Venas,  Portae.lc.  vocata,  8c  cauam.  D.D. 
Necefft-  Eft  autem  maxime  neceflaria  futuro  medico  perfedta  diftributionis  omnium  Venaru 
ta>  htfto-  cognitio, non  lolum  vt  in  morbis  ex  fluxione  humori!  dependentibus,  quales  freque- 
rii  Vena  cofueuerut,  vtrumq-,  fluxionis  terminu,  mediafq-,  vias  exa&e  cognolcat:fed 

& pro  reuellendis,aut  diuertendis  iildem,locti  venae  lecftionib.  aptum , apte  poffit  de- 
cernere.Quamobrem  autem  duae  ven^lint,nec  vt  arteria, vna  continua, in  fequentib. 

Situs.  cii  res  fcitu  maxime  digna  fit, quanta  fieri  poterit, fumma  diligentia, explicabimus.  Si- 

tus venarum  connexione-, & ledem  earunde  indica  t. Sedes  quae  Iit  vnicuiq-,  ramo  ex  hi- 
ftoria  patebit, in  quaomniudutftus  defcribemus.ad  connexionem  aurem  origo  pertinet. 

De  hac  cum  controuerfiae  fint  inter  Philofophos  & Medicos,quod  illi  quidem  cor,at 
hi  lecur  principium  venarum  conftituant, totum  tertium  huius  libri  caput  huic  nego- 
Valw-  tio  affignabimus.Digniffim?  autem  funt, quarum  mentio  hic  fiat,b  membranulq  qu^-  ^ ^ 

ia.  dam  exiguae  quae  in  nonnullis  maioribus  venarum  ramis  reperiuntur,  led  inprimis  in 
illis, qui  in  artus, brachia, inqua,&  pedes  difleminantur.  Ostiol  a & venarum  Val- 
vvlas  appellant,  quodfangumi  impetrtolein  motibus  harum  partium  irruenti,  via 
I nuentor  valuularum  in  morem  intercipiant.Hae c exterius  fi  quando  validius  brachium  falcia  5 ‘ t 
valvu-  ftnngatur,manifefte  nodis  per  venas  apparentibus,aduertuntur.Earum  primus  mue- 
larum..  tor  noftra  aetate  fuit,  Hier  .T  abrit  .ab  Aquapendente,Yk  de  Anatomico  ftudio,&  Medicina 
oppido  quam  bene  meritus. Is  in  Theatro, princeps  magnum  hoc  Naturae  myfterium 
humanis  oculis, led  poftea  elegantiore  tratftatu  animis  quoque  obiecit.  Confiant  hae 
V alvul^  ex  membrana  quadam  tenuiore, quam  eft  ipla  vena,val  vulis  illis  figura  pror- 
fusfimiles,quaeincordereperiuntur.  Cauitatefua  Venae  cauae  truncum  fpe6lant,at 
conuexalede  exteriores  artuum  partes. 

Glan-  Neqjverohoclocopr^tereud£funtdGLANDVLi€,(Graecici<^i'«?  vocat)fubftantiae  4.s.4 
bvla:.  quaeda laxae,&  molles, quae  Vems,&  Arteriis  appofitae  funt,non  tamen  vbiq-,, led  tan-  R.&in 
tum  circa  valbru  diuaricationesmeq-,  in  his  omnibus,led  in  iis  tantum , quae  ruptioni  rnefente - 
opportun;  perquam  eflent,ve),quia  lufpenlae  fint,&  remotae  ab  aliis  partibus;vel,quia  rtoirt~ 
circa  articulationes  laxas,quae  in  angulum  admodum  acutum  fle&untur , confiftunt}  j~tme  8 7 

vel,  t.T.T. 


Corporis  Fabrica,  Lib.  V. 


iSr 


vel  , quia  partibus  adiacent  , qua?  motibus  aut  validis,  aut  continuis  agitantur. 

Actio  Venis  nulla  vulgo  communis  tribuitur:oftendam  tamen  capite  tertio,  re-  Actio. 
uera  venis  cd/uuL-nxn v.quam  Ariftoteles  Cordi, Galenus  Hepati  tribuit, competere:  he~ 
par autem, &cor,longe aliam adionem obire.  Interim concludamus.  Venarum  attio~ 
nem  (anguinis  confedionem  efle : Vfum  autem, eiufdem  confecti  per  corpus  aiftribu- 
tionem.  Hanc  vt  perficiant,  quatuor  facultates  habent  miniftrantes.  Attrahunt  enim 
chylum  ex  inteftims,  per  fibras  redas ; attradum  per  ob\\<\ua.s\concoqHunt, per 

calorem  partim  proprium , partim  influentem  a Corde , quam  ab  arteriis  per  anafto- 
mofes  hauriun v.expellunt  tandem , quae  generata  funt  excrementa.  Caterum  cum  V ense  Quyftio. 
per  vniuerfum  corpus  languinem  deferant, dubitatum  eft  ab  Antiquis,an  eaedem  fan- 
gninem  quoque pronutritione  ad  fingulas  partes  expellant.Fuit  enim  Erajijlratus , qui 
ex  venis  fanguinem  effundi  ftatuit,&  nc  non  deferri  tantum  per  venas , fed  etiam  tru- 
di credidit.  Atego  contra  exiftimem , poftquam  chylus  in  fanguinem  verfus  fit, a carni- 
bus potius,caetenfq-,  partibus  trahi.  Fauentem  habemus  in  hac  opinione  ipfum  Hip- 
pocratem , quem  vnum  omnium  Anatomicorum  dodiflimum  exiftimo,qui  6.Epid. 
fed.  6. eleganti  fententia^pm?  inquit  dxwus  (2  cKKoi\in(,@  t%a%v  etvcq.  r dt 

« iK7rvom  (3  iit r7rroov  oxov  7s  cm/uut.  Carnes  attradrices  & ex  vetre  Se  extrinfecus  funt.  Indicio 
j’  eftfenfus ipfe,quod  exfpirabile,&  infpirabile  eft  totum  corpus.  Carnes  ergo  funt  qua: 

” attrahuntrnon  tamen  carnes  tantum, qua:  proprie  fic  dicuntur, cuiufmodi  eft  mu  (cu- 
lorum fubftantia,fed  quaeuisparsnoftricorporis,quae  (anguine  nutritur. 

C A P V T II 


ti.t  i A. 
D. 

f t.  V, 

v x.~x, 

b,  E.E. 
i,  m.  &q. 
I,  <p. 
w.Y.&Z. 
»,  G.&l. 

*’  A 
p.%  8.i  F. 
F.  F. 

q 8.8.i. 

H.H. 
r.  8 9 4- 
F.F. 

/,  8. 14.  A. 
A. 

/,  C.  C. 
« , V.V. 
X.  X. 


Differentias  Venarum  breutt er  enumerat. 

T~^\Ifferentiae  V enarurn  diligenter  tradenda:  funt , tum  quia  ad  hiftoriam  particula- 
rem  plurimum  momenti  conferunt,tum  quia  nonnulla’  earum  funt,  quae  Medi- 
cina Candidatis  faepe  in  arte  occurrunt.  Ratione  ergo  fubftantiaV  enx  inter  fe  diffe- 
runt , quia  cralliores  funt, vel  tenuiores-, fimplice  tunica  habent,  aut  duplicem,  eamq-, 
fenfu  carentem,aut  fenfu  praedira, vt  diximus.Ratione  Magnitudinis  difcrime  eft  notatu 
digniflimu, propter  febriu  dodrina,in  qua  frequens  eius  occurrit  mentio. Sunt  enim 
Vena:  quaedam  magnae.aliae  mediae, nonnullae  paruar,aliquae  etiam  minimae.  Magna 
funt,vtTruncus,Venaecauaeealcendens,  Se  fde(cendens,rami  S iliaci,  h(ubclauii,  ‘ju- 
gulares,& 1 emulgentes. McdU,il\x  in  quas  rami m iliaci, & n fubclauii  diuiduntur , Ve- 
na lugularis  externa,P  rami  maiores  Vena:  cava: , per  jecoris  (ubftantiam  tranfeuntes. 
Parva  vero , quae  in  habitu  corporis  conliftunt , Se  per  mufculos  difperfae  funt, aut  per 
vifcera,vtper  Iecur,Lienem,Renes,Inteftina,Mefenterium,Vterum,Pudeda.  Minima 
tandem  vocantur  illae, quas  Graeci, quali  Capillares,  appellant, quia  pilorum 

crafliciem  non  multum  fuperant.  Ha:  perquam  bene  in  qhepate,-autrliene  allia  car- 
ne liberato , fed  &:  in  alba  oculi  cunica  in  homine  viuo  confpicuae  funt, cum  Ophthal- 
mia laboramus  , alias  vifum  ob  tenuitatem  effugiunt.  Quoad  figuram,  quaedam  redae 
funt, vt  venae  cauae  ^truncus  , Se  ‘emulgentes,  quaedam  curva:,  vt u capreolares,  prae- 
parantes fcilicet didtac , vbicum  x arteriis  fimihter  praeparantibus  multis  vaforii  ofcu- 
lis  implicantur.  A [ede  multiplex  differentia  peti  poteft.  Aliae  enim  per  Ventres  excur- 

Z 3 runt, 


Differe- 
tis vena- 
rum. 

A Jttbfia- 
tia . 

Amagni- 

tudine*’. 


A figura. 


A 'fisde. 


i8t 


Adriani  Spigelii  De  Hvmani 


A conne- 
xione. 


A bvfu. 


runt,alia:  per  Artus,  & ab  hac  nonnullas  nomen  habent  proprium,  vnde  y Phrenicae^’  c“ 
dicuntur, quae  diaphragma  perreptant, -z  Iugulares , quae  per  iugulum  feruntur  •,  a Re-  ^’8+jq  q" 
nales,  quas  per  renem:  nonnullas  nomine  tali  deftituuntur.  Connexionis  ratione  etiam 
difcrimen  eft.Quasdam  enim  cum  carne  neduntur,  vt  qua;  in  mulculislunr.quasdam 
cum  Neruo , vt  Bafilica  in  brachio-, quaedam  cum  Arteria, vt  plerteq-,  omnes  maiores. 

Vt  plurimum  enim  quaeuis  vena  arteriam  fibi  fociam  habet  , & fere  vena  arteris  in- 
cumbit.-fepe  tamen  duntaxat&  lateri  adiacet.  Hac  enim  ratione  (anguis  per  vniuer- 
fum  corpus  ad  partes  juxta  (uperiores, quam  inferiores  facile  propellitur, &(imul  ven- 
tilatur motu,atq,-  a putredine  conleruatur.  Caeterum  vt  raro  admodum  venam  (ine 
comite  arteria  reperireeft,imonunquam,fidifcedas  ab  ijs, cpa^Cutanea dicuntur, qua- 
lis eftramus  Oephalicus:itacontra,nunquam  videre  licet  arteriam,  quas  abfquefocia 
vena  incedat.  Vbicunq-,  enim  arteria  e(l,ibi  quoque  vena  cernitur. Ratione  vfus  deni- 
que, maxima  eft  differentia.Nam  et(i,vt  (latuimus, primarius  venarum  vfus  (it  (angui- 
nis per  vniuerfum  corpus  dillributio-.funt  tamen&  ahj  cpiidamparticulares..Sic  non- 
nullae chylum  ad  (anguinis  generationem  attrahunt, vt  funt b mefuaicas;  quasdam  ex-  yt  8 p 
crementa  purgant,  & euacuant,  quemadmodum  c Vteri  venas,  & Haemorrhoides,  P.  P. 
per  quarum  illas  menftruatim,  per  has  vero  nonnunquam  , quicquid  in  corpore  ex-  e>  8.n.r., 
crementofi  eft  Luimoris,expurgatur.  d Emulgentes  etiam  fanguinem  a fero  liberan  t. 

Sed  6c  funt  qus  materiam  deferunt  pro  femine,  vt e praeparantes  didai&:  quas  (emen  g’  ' 
jam  confedlum  deportant  ad  glandulas  (eminales,vtf  Deferentia  vafa.  e,  T.T. 

/,  X.X. 


C A P V T III 


Dijceptationem  Medicorum Philofopborum  de  principio  Venarum  continetxtum 
Autboris fententtam  m medium  adducit  probat. 


DE  Venarum  principio  inter  Peripateticos  8c  Medicos  maxima  lis  eft.  Illienim 
Cor, hi  Iecur principium  faciunt,vtri(q-,  fuum  ducem  Ariftotelem,  aut  Galenura 
(equentibus.  Ego  vero fruftra  quaeri  exiftimo  quod  nam  (it  Venarum  principium, 
Hippocra  cum  prius  quaerendum  fit  an  illud  detur.  Habemus  enim  authoritate  do6lillimiHip- 
tu  de  Ve-  pocratis, lib.de  offibus,  minime  profedo (pernendam, vbi  Venas,  inquit,per  corpus 
nanipnn  diffufae,fpiritum  & fluxum,ac motum exhibent.ab  vnamults germinantes,  atqj  haec 
^/es"  vna,vnde  oriatur, & vbi  de(inat,non  (cio. Circulo  enim  fado , principium  noninue- 
nitur.Haecfententia,vt  a lummo  in  re  Anatomica  viro  profeda  eft,  lic  optime  ratio- 
TrobatHr  nibus  ftabiliri  polle  videtur.  Nam  vti  hinc  incipiamus, probat  ipfa  ocularis  inlpedio, 
argumetii  Venas  omnes  per  fe  fubfiftere.  Cum  aute  nemo  (ic  abfurdus  adhuc  fuerit, vt  parti, qua; 
duobus  per  (eexiftat,  principium  adfcribere  voluerit,  quemadmodum  haud  quisquam  fuit, 
1’  qui  cordis, cerebri, aut  lecoris  origine  ad  aliam  vllam  parte  reuocauerit , cur  Venam 

2.  principium  quaeramus?Vtcunq;  aute  & anxie  aliquod  inueftigauerimus,nullureuera 
eft, ad  quod  reduci, (i  quod  (laturum  fuerit, poflit. Cum  .n .tria  vulgo  ponantur  prina- 
piorum  genera-,  vnu,  yevina;.  Originis,  quod  ipfirei(vtloquuntur)datefle;rf/tmo«p/{«£7*£»j, 
(iue  Radicationis  ,a  qua  velut  a radice  res  exoritur  -.tertium  tandem,  SioiKrww;,  Di(pen- 

(ationis. 


Corporis  Fabrica,  Lib.  V.  185. 

fationis;vnde  facultas  ac  virtus  influit;  nullum  commode  venis  aflignaripoteft.  Nec 
enim  Originis  principium  ab  alia  parte  habere  pedunt, cum  nulla  pars  fit , qute  ante  venas  princip^ 
generetur. Partes .n. omnes, quaecunq,- ad nutritionem faciunt,  vt Cor,Iecur,Vense,  origmts. 
Arteriacae  liquat  funt  aliee,fimul  formantur  in  vtero , fequiturq,  Natura  in  hac  re  pe- 
riti pictoris  confuetudinem,quivt  primum  lineamenta  quasdam  rudi  miner ua  ducit, 
quaepofteacoloribus&alijsornamentisperficiar,ficipfaprimum,rudeomnibuspar- 
tibus  fimul  ftamen,vt  fic  dicam, largitur , poftea  fubtegmen  ini-jcit. 

At  necfe  Radicationis  principium  in  venis  ftatuendum  eft.  Cum  enim  fimilitudo  hfgc  Ke^radi- 
ab  arboribus  defiumprafit,in  quibus  Radix  eft,Truncus,&  Rami:eandem  fimilitudi-  cat  tonis. 
nem  in  venis  accommodari,  nifi  vnico  in  cafu, quoad  propagines  fcilicet,&diuifiones- 
docendasnonpofle,  hinc  demonftrari  facillimo  poteft  negotio,  quodradicationis 
principium  inepte  ponatur  in  ijs,in  quibus  radix  nulla  eft, Radicem  .n.  quis  eft, qui  in 
venis  velit  ftamere,cum  nulla  fit  venarum  pars,  quas  radicis  gerat  officium?  Radix  e- 
nim  alimentum  trahit  a terra , pro  trunco  , 8c  ramis: at  ex  venis  nullas  funt,  qua:  pro  a- 
iijs  trahant  alimentum. Quod  fivideantur  forte  efle,  quemadmodum  Venas  Mefarai- 
cas, jam  non  fangu inem  illae , fed  chylum  tantum  , Sc  materiam  ex  qua  fanguis,&  vlti- 
mum  alimentum  tandem  generatur,  attrahunt.  Atq*,  vt  largiamur  quoq;  dari  aliquod 
venarum  radicationis.principium,non  video, quae  vena:  mefaraicis  redtius  ftatui  pofi- 
fint, cum  alias  non  fintin  corpore,  quarum  adtio  propius  ad  radicis  officium,  quam 
earum,accedat,&:taraen  hx  ab  omnibusrepudiantur.Taceodi  quod  ponendum  fue-  3 • 

rit  dari  Radicationisprincipium,non  vnum,fed  plura  potius,  vt  pote  tria, aut  minimu 
duo  ponenda  efle, cum  portae  vena  vnum, alterum  caua,  tertium  arterialis  fibivendi- 
cetiar  tot  principia  non nifi  abfurde  omnino  ftatuentur. Nam  ii  dua?,vel  tres  eflent  ve- 
narum radices,illf  v el  in  vnica  aliqua  parte  forent, vel  in  pluribus;fed  neq;  in  vna  efle 
poflunt,neq;  in  pluribus. Ergo  non  poflimtefle  duas, aut  tres  radices,Non  poffiuntefle 
in  pluribus , quia  plura  venarum  principia  radicationis  conftituenda  eflent , cum  ta- 
men & aGaleno,  &ab  Ariftotele  vnum  tantum  ponatur,  Noninvna,  quiavnailla 
pars  contineret  in  feneceflario  partes  contrarij  olficij.  Cumergoneq;  vnum  princi- 
pium radicationis,  neq;  plura  ftatui  poflint,quin  protinus  nafcantur  incommoda  va- 
ria,fequitur,nullum  prorfus  radicationis  principium  ponendum  efle. 

Sed  nec  tandem  Diftrihutionis,Cii\c  vt  loquuntur , di  fpenfationis  principium, a quo  facul-  ^ 

tas,  aut  fanguis  emanet,  admittendum  eft.  Oftendemtis  enim , necfanguinem  alibi,  tributio- 
quam  in  venis  confici, nec  facultate  in  venas  aliunde  influere.  Ac  jam  omittamus  Ga-  »«• 
leniauthoritatem,quilib.8.denatur,facult,cap  9.  vbi in  Veriisfanguificam  facultate 
„ ponir,fic  tandem  inquit.-Catterum  potentia  illa, vel  facultas  in  Venis,  quam  fanguifi- 
» cam  appellant, atep  etiam  alia  quasuis  facultas,  in  relatione  ad  aliquid  intelligitur.  Et 
„ paulopoft:  Ac  quod agentis  caufie  fubftantiam  ignoramus,  facultatem  eam  , fiue  poren- 
„ tiam  appellamus, inVenis  quidem  potentiam  quandam {anguinis fadtricem  dicentes. 

» Sufficit  in  medium  attulifle rationem  vnicam,quadib’gentius  poftea  pluribus  confir- 
memus,&  explicemus.  Sangiuficatio  enim,  vel  in  corde  conftitui  debet, vel  in  jecore, 
vel  in  V enis,propterea  quod  animalia  omnia.quat  fanguine  habent, omnes  hafce  par- 
ies habeant:qute  vero  fanguine  deftituuntur,ijfdem  quoque  careant.Sed  neq;  in  cor- 
de , neque 


184  Adriani  Spigelii  De  Hvmani 

Quodiri'  Je,neque  in  jecore  conditui  potefErelinquitur  ergo  vt  in  Venis  ponatur.  Quod,  autem 
c :rde,&  )ie^,fjCor(ie,ne^iecorefiat,cx  eo  manifeftum  ede  poteft,quod  antequam  cordis,  aut  He- 
guificatio  patisparenchymaexftrudtumeft, (anguis  in  venis  generetur.  Nam  dum  pullus  in  ouo 
non  jiat,  delineatur  duobus  primis  diebus , (anguis  jam  fit  in  venis  vmbilicalibus  , antequam 
i.  vel  jecoris  vel  cordis  parenchymafa&um  eft,  in  quo  alij  (anguificationis  facultatem 
1'  confidere  affirraan  t. Quod  autem  nec  in  Hepate  tantum  fiat  [anguis , (peciatim  ex  adtione  i- 

pfiuskela  probari  poted.  Si  enim  ipfum  (anguinis  officina  foret,  (cirrho  affe£tu,pauco 
certe  dierum  fpatio, in  mortem  quosuisconijceret,  cum  fame  & tabe  pereundum  ef- 
let , omni  (anguinis  generatione  i ntercepta.  Sed  enim  videmus  ede  quam  plurimos, 
qui  multo  tempore , & per  annos  etiam , cum  (cirrho  jecoris  vitam  traxerunt.  Quin 
3.  imo, fi  a Iecore  (anguis  conficeretur, vtique  ab  ipfo  parenchymate  Iecoris,non  a venis 

per  ipfum  difperfis  fieret.  Sednonfita  parenchymate.  Quod  enim  non  tangit  nutri- 
mentum,ab  eo  (anguificatio  procedere  non  pote(l,cum  omnis  adtio  naturalis , qualis 
alimenti  edconcodtio, per  contagium  fieri  debeat.  Sed  jecoris  parenchyma  non  tan- 
git nutrimentum  ,quia  venae  potius  (unt,qute  ipfum  proxime  tangunt, vt  pote  in  quo- 
rum conceptaculis  continetur. 

Quare  re£te  concludimus,  Venarum  nullum  omnino  ede  principium, cum  a nulla 
parte,  neque  oriantur  velut  a materia  componente  •,  neque  ab  vlla , ranquam  radices 
emergant;  neque  tandem  ab  vlla  facultatem  (anguificam  mutuentur.  Venae  ergo  fan- 
guinem  generant, (cd  cum  per  totum  corpus  podint  praeparare,in  hepate  tamen  potif- 
fimum  conficiunt.  Caeterum  quia  non  fufficitprobade  tantum  opinionem  noftram: 
fed  necedarium  omnino  fit,argumends  etiam  aduerfariorum  (atisfacere,  ne  cui  feru- 
pulos  inijeiant : nunc  quidem  ad  ea  paulo  propius  accedemus , primum  quidem  Ari- 
ltotelis, deinde  & Galeni  rationes  expendentes.  Catterum  cum  duplex  vterque  prin- 
cipium (latuatjvnum  Radicationis,alterum  Didributionis , vtrumque  tamen  ab  vna 
parte  deriuet,&  ille  quidem  a Corde , hic  vero  a Iecore, argumenta  lic  ordine  propo- 
nemus,vt  primo  quidem  ea  in  medium  afferamus  refutanda , quae  difpenfa tionis, de- 
inde &illa,  qua:  radicationis  principium  dari  confirmant,  quodexillis,tanquama 
fundamentis,argumenta  haec  vt  plurimum  dependeant. 

Refutan-  Sit  ergo  principium  ab  Aristotele,  qui  his  rationibus  probateor  ede  vena- 
tUr  “Ja  rum  difpenfationis  principium  Primos  vbieftfons  caloris, ibi eft (anguinis officinaiat 
nrtotelis",  in  corde  ed  fons  caloris.  Ergo  ibi  quoque  (anguinis  officina,  & per  confequens,inde 
quibus  in  venas  & caloris  &fanguinis  diftributio.  At  enim  non  valet  confequentia,  quod 
probat  cordis  calor  etiam  extra  cor  in  venis  (anguinem  generare  pollit : neque  calor  hic  pri- 

Cor  efle  _ mario  ad  (anguinis  generationem  concurrat, (ed  fecundario,  quatenus  fcilicet  harum 
principni  ca|orem  innatUin , qui  primarius  opifex  eft,fouetfufcitatque.  Hinc  factum, vt  maio- 
ri on  is.  ribus  venis, vel  procul  a corde  di(Iitis,arterias Natura  vbique  (ociarit, quo  idem  calor 

1.  in  venis  etiam  longinquis,  cuftodiretur.  Secunda  ratio  cft.  Quaecunque  pars  (anguinis 

cifternaeft  extra  venas,  illa  fanguinis  officina  merito  aedimanda  venit,  atqui  cor  ed 
talis  cifterna.  Ergo  & (anguinis  officina  merito  appellanda  erit.  Refpondeo , conle- 
quentiam  non  bene  inferri. Non  enim  in  cordis  ventriculos  alimentum  duit,  vt  ibi  in 
fanguinem  elaboretur , fed  vt  fanguis  crallior  3c  frigidior , par tim  attenuetur,par tim 

calidior 


Corporis  Fabrica,  Lib.  V. 


185 


calidior  euadat,inde  per  arterias  in  vniuerfum  corpus  pellatur, pulmonibus  quoque, 

& partibus  fupra  cor  politis  fuppeditetur.  Tertiaratio.  Si  (anguis  aliunde  non  venit,  j. 

quam  a corde,  necelfario  cor  (anguinis  officina  ftatuitur.  Verum  id  foret,  fi  probari 
poflecnon  aliunde  venire.  Quodfiprobet  Ariftoteles  per  partium  generationem,  Sc  ^ 

animi  pafliones,fal(am  dico  effie  probationem.  Non  enim  verum  eft,corprius  fieri, ac 
fanguinolentum  eft , cum  omnes  partes  in  prima  (eminis  delineatione  fimul  formen- 
tur.Nam.vt  ante  diximus, quemadmodum  piCtor  animal  depiCiurus,  primum  ipfi  1 
<ielineat,mox  coloribus  perficit,  ita  Natura  omnes  partes  prius  dehneat,pofteaabfol~ 
uit.Simulergo  cauitates,tumm  corde, tum  venis, &arterijs,'aliaq}  quauis parte,  qua 
opus,  efformat.  Hinc  facultatem  nutritiuam, maxime  omnium  neceffiariamfufcitat, 
per  quam  maximum  fit  defiderium  omnibus  partibus  alimentum  debitum  attrahen- 
di. Ex  quo  fit.vt  quamprimum  partes  formata:  fuat , omnibus  modis  trahatur  ab  ipfis 
alimentum,  quod  eft  (anguis.  Prius  ergo  (anguinem  adede  necede  eft, antequam  cor 
generetur, vt  genitum  ftatim  alimentum  inueniat. Patet  ergo  per  generationem  male 
probari  ex  corde  (anguinem  omnem  promanare:(ed  nec  ex  pallionibus  animi  id  con- 
uincet,dumdicit,ibi  fluxum &refluxum  (anguinis  ede , vbi  animi 8c  fenluum motus 
oriuntur , & propterea  ex  corde, quia  ibi  (edes  paflionum.Probandu  enim  eft  affium- 
<ptum.Quod  li dicar ,Iram  qua:  vna  eft  ex  pallionibus  animi, ab  omnibus  vulgo  defini- 
ri,accen(ionem  ede  (anguinis  circa  cor,  id  quidem  male  fieri  reiponderim.  Sequere- 
tur enim, animal  quod  (anguineum  non  eft,irafci  non  pofle,&  ea  qua:  exfimguia  funt, 
animi  affeCtiones  non  pati, quod  tamen  ipfiim  vel  commune  illud, Sctralatitium  pro- 
uerbium,quod  vulgo  fertur  coarguit,  (2 /avio.  cnArvu  (2  y.vf /uyi%iv  tnn  vi^Rvi  , habet  & 

mulca fplenem , &f ormicis  (iia  bilis ineft.  Locufta certe, quatcx  cruftaceis  eft,& me- 
tuit,& irafciturscum  polypo  congrefla.Teftaturhoc  Ariftoteles, lib. 8.  hift.  anim.2.v- 
bi,Locuftai, inquit,  vel  plfces  maiores  conuincere  poliunt.  Euenit  vfu , vt  locuftis po- 
lypi fuperiores  fint,&  adeo  vt  fi  in  retibus  eifdem  (enferit  locufta  polypum , praz  metu 
emoriatur. Pauet  & locuftam  congrus,  3c  rurfus polypum  congri  lacerant.  Sed  quid 
de  apibus  dicendum , quam  non  in  hoftes  fuos , & fures  fui  dulcis  illius  liquoris  furi- 
bunds?vt  in  eos  inuolant,vt  aculeis  pungunt-Velparum  nidos  aggredere,  quibus  ad 
v.lcifcendum  ccauijuov  ^rap,non  K&Jilui  dotftiffimusPoetarumHomerus  tribuit.Conftat 
.ergo  animalibus  quoq-, , qua:  fanguinem  non  habent, animi  affectiones  ede. 

Sed  neque  Radicationit principium  in  Venis  conjlitiu  Cor  poteji,  quamquam  multis  id  de-  Refutan- 
monftrare  rationibus  conetur  Ariftoteles.  Venarum  enim,  inquit, primo  principium,  tnrargu- 
aut  lecur  eft,  aut  Cor,  aut  Cerebrum.  SednequeIecur,necCerebrum.  Ergo  Cor.  menta* 
At  enim  negatur  maior,  cum  prius  probandum  foret , an  fint  principia  venarurn,an-  ^ KtyW 
tequam  quod  fit  conemur  oftendere.  Deinde,  vbi  vnum  eft  principium,  ibi  in  medio  corejpe 
collocari  debetiat  in  animalibus  vnum  eft  principium.  Negari  debet  <Scmaior,&:  mi-  principii 
nor. Maior, quia  non  femper  aptiflimus  locus  eft  principio  medius,  cum  modo  cerna-  Radica. 
mus  magis  in  (uperiore  parte  politum  elle  cor , quemadmodum  in  pi(cibus,(erpenti-  tl°n'u, 
bus,&lacertis:modoin  medio, vt  homini, aiijfq-,  nonnullis  animalibus. Minor  quoq-,  !* 

negatur, quia  plura  funt  p ree  ter  cor  principia  animali,  vt  cerebrum,  quodneruorum 
principia  eft, Se  motui  in(eruit,&  (enfibus.Tem0,fi  tria  va(a  oriuntur  a corde.  Arteria, 

Aa  inquam, 


i8<5 


Reuellit- 
tur  ratio- 
nes G A- 

LENI,' 

quibus 

probat  le- 

cureJfiLj 

princip. 

Dijpen- 

fationit 


Renellii- 

lurrtttio- 

nes'qutb. 

probatur 


Adriani  Spigelii  De  Hvmani 

inquam, magna.  Vena  arterialis,  8c  Arteria  venalis,  cur  non  Vena quoque  caua?  Ex 
hoc  argumento  non  fequitur,omnes  venas  ex  corde  prouenire,  quemadmodum  cer- 
te nullatenus  vena  porta:  hinc  oritur, quae  cor  ne  attingit  quidem,fed  tantum  eas,  quae 
baii  cordis  infixae  funt.  Quamobremhatc  ratio,  A riftotelis  opinionem  deftruetpo- 
tius,quam  probabit, cum  demonftrare  manifeftoliceat,Portae  Venam  a corde  longifi- 
fime  diftare, tantum  abeft,vt  ab  ipfo  nafcatur. 

Iam  ad  argumenta  Galeni  deueniamus, quibus  duo  probare  conatur.  Primo,  Ie- 
’<5ur  efle  principium  V enaram  Difpenfationis, deinde  &Radicationis,Pnw«»z probat 
fimiliter  vt  Anftoteles, quia  fciiicet  Iecur  fit  fanguinis  officina.  Cum  ergo  Vena:  fan- 
guinisfint  canales,  ipfum  neceflario  ex  officina  petent  & per  confequens  ex  Iecoie, 
quare  Iecur  erit  principium  diffributionis  venarum. Quod  autem  fit  fanguinis  offici- 
na Iecur,probat  hoc  primuargumento.Cuiusfubftantiaeftconuenientiorad  fangui- 
nis generationem  , quam  cordis , in  eo  debet  conftitui  fanguinis  officina:  at  in  lecore 
parenchyma  eft  talis  fubftantia:,quod  vel  cuiufuis  oculi  probant,cum  fanguinis  inftar 
rubeat.  At  non  probant, inquam  ego.  Verum  quidem  eft,  vt  hoc  largiar,  animalibus 
nonnullis  rubrum  efle  parenchyma, vt  homini,&  quadrupedtbus:pluribus  tamen  et- 
iam viride  eft,vt  Lampretx,&  nonnullis  album,vt  pifeibus.  Si  ergo  verum  illud  foret 
commune  Galeni  axioma, quod  mutatur  in  mutantis  fpecicm  abit,fequeretur,  viride 
& album  hepatis  parenchyma,fanguinem  eiufdem  coloris  generare:atfanguis  tamen 
lampreta:,&  pifcium  ruber  eft.  Quin  imo  nec  in  homine  quidem  ipfo  rubrum  eft  pa- 
renchyma per  fe,fed  tantum  a fanguine  colorem  habet,  id  inde  pater, quod  macera- 
tum paululum  in  aqua,aut  leuiter  co£tum,albedinem  protinus , fanguine  fciiicet  elo- 
to,contrahir.  Secundo, G fanguinis  officina  ponatur  in  corde, Iecur  fruftra  eflet  condi- 
tum. Non  fequitur.  Habet  enim  vfum  admodum  in  animali  nobilem,vt  fciiicet  eam, 
quie  in  ventriculo  fit, chyli  concodlionemadiuuet,  tuendo  fouendoque  iplius  calo- 
rem,id  quod  & ipfe  Ariftoteles,&  Galenus  quoque  agnomt,fed  Se  anobisinferius,v- 
bi  de  hepate  iermo  erit, prolixius  poftea  demonftrabitur.  Et  hinc  eft,  quod  animalia, 
quibus  Ventriculus  eft  oblongus, & fecundum  longitudinem  corporis  pofitus,eadem 
& Iecur  oblongum, & ventriculo  adnatum  habeant.  Castera  argumenta  quae  ad  Ari- 
ftotelis  opinionem  demoliendam  faciunt,  non  opus  eft,vt  hic  multis  refutentur,cum 
tantum  noftram  adftruere,  quantum  illam  definiunt,  videantur.  Similitudo  autem 
quam  ab  officina  ferraria  in  medium  affert , prope  quam  recrementa  ferri  inueniun- 
turivnde  concludit  Iecur  fanguinis  officinam  neceflario  elfe,  quod  Se  circa  ipfam  fint 
excrementorum  receptacula,puta  veficulafellis,inualidior  illa  eft,  quam  vt  mereatur 
refutari.Non  enim  probat  parenchyma  hepatis  (anguinem  conficere,  fed  tantum  ve- 
nas in  hepate,  ex  reliquis  venis  potillimum  fanguinem  generare,  quia  & exipfisad 
veficulam  fellis  canales  tranfinitt  untur,non  a parenchymate.  Nos  autem  Se  ipfi  largi- 
mur hoc  lubenter,&  eiufdem  fumus  fententia:,  venas  in  lecore  prat  aliis  vniuerfi  cor- 
poris ad  fanguinis  concodtionem  facere. 

Radie  ationit  principium  ejfe  iecur,  fic  probat  Galenus.  Primo , Quemadmodum  in  arbo- 
ribus funt  radices, truncus, & rami.ita  & in  Venis.  Vt  ergo  radices  arborum  ex  terra 
nafc  unturuta  etiam  radices  venarum  ex  aliquo  vifcere  prodire  necefle  eft.T ale  autem 

erit 


Corporis  Fabrica,  Lib.  V.  187 

erit  leasr , cum  circa  illud  radices  videantur , non  circa  Cor, neque  circa  Cerebrum,  ieeur  elfe 
Re(pondeo,hanc  fimilitudinem  nihil  probare  de  officio  venatum , vt  ali^  icilicet  fint  principm 
tanquam  radices,alias  velut  truncus,rami,aut  furculi:Ied  tantum  formam,  8c  modum  Ra‘i‘c‘i- 
diftributionis, prout  nobisper  corpus  (parias  apparere  folent,infinuarepoteft.Quod  fi  tlon“' 
Ieeur  Radicationis  principium  poni  debeat, probandum  erit , Venas  qiuE  per  ipfum 
diiperguntur, Radicum  officio  fungi. Secundo, Minora  maiorum  non  funt  principia. ar  i, 

Caua  circa  cor  minor  eft,quam  circa  hepar.  Ergo  circa  Cor  principium  efle  non  po- 
teft,ied  potius  circa  Ieeur.  V traque  propofitio  falia  eft,&  vel  experientia  prompte  re- 
futari poteft.  Nam  ii  de  falfitate  maioris  dubitas,  afpice  fodes,  fluuiorum  ortus,  quo- 
modo ex  parilis  i^pe  fonticulis  naicantur.Si  de  minoris  falfitate  ambigis,profecio  aut 
oculorum  hebetudine  laboras, aut, fi  quidem  re&e  hasc  intuearis  in  homine, & ceteris 
animalibus  (anguineis, nihilominus  autem  tuis ipfius  oculis  fidem  detxetftes,  laboras 
eippa da.  $nwoiaf,v t loquitur  Ariftoteles. 

Ceterum  fub  finem  huius  capitis, poftquam  & noftram  opinionem  ftabiliuimus,&  Refutan- 
adueriariorum argumentis, quibus fiiam  adftruunt  lentendam, Iatisfecimus,reftat  vt  turargu- 
illis  etiam  argumetis  refpondeamus, quibus  noftram  impugnant.  Quod  ergo  a Venis  ment*  > 
Ianguificatiohautfiat,fic argumentantur.  Primo, Pars  frigida&albaineptaeftadfan-  J'i&cotr* 
guificationem. Vente  funt  tales, quia  membraneae.  Ergo,  inepta:  funt  ad  languinis  ge-  tutioris 
nerationem.Relpondeo,  Venarum  fubftantiam  frigidam  quidem  elle  per  fe,calefieri  afemn- 
tame  abunde,tum  a partibus  vicinis,  & imprimis  aparenchymate  hepatisfin  quoma-  tnr- 
xime  ipla  languificatio  celebratur, tum  etiam  ab  influente  ex  Corde  calore, qui  potil-  u 

fimum  per  arterias  communicatur , & quae  ip fie  fua  vicinitate  mutuifq-,  ofoulis  pluri- 
mum caloris  aipergunt.Caeterum  fi  Vente  ob  membraneam  fiibftantiam  ad  languinis 
generationem  ineptae  funt,  non  video  profe&o  quomodo  ventriculus  ita  aptus  ad 
chyli  confedionem  efle  queat,  qui  & ipfo  ex  membranis , paucis  carnoiis  fibris  inter- 
textis,exftrudus  cfr.Secundo,Quod  mutatur  in  mutantis  Ipeciem  mutatur.  Ergo,fi  Ve-  2» 

nas  generant, quin  albas  funt,  humorem  quoque  candidum  generabunt:at (anguis  ru- 
ber eft.Ergo, a rubra  aliqua  fit  fubftantia.  Fallaeft  maior.  Id  enim  exprefledifoesex 
pluribus  animal  ibus,  fed  iis  praecipue,  quae  virides  adhuc  plantas,  & gramina  come- 
dunt, qualia  fimtoues,bouefque,qii£  viridem  quoque  chylum  conficiut,  cum  tamen 
ventriculi  tunica  in  terior  fit  alba , quin  imo  Sc  inter  homines , qui  vinum  bibunt  ru- 
brum,casterum  parum  comedunt,iis  ruber  quoq-,  fit  chylus,  a quo  vftp,  adeo  tingun- 
turfiepeinteftina,vt  ignarispoffint  illudere  lndiflediombus,  quo  ab  inflammatione 
horu,  hominem  mortuum  efle,fibi  periuadeant.  Atq;  id  non  !emel,Ied  tones  totiesq; 
hic  Fatauii  in  iufpenfis , & aliis  vidimus , cum  alias  Patauini  rubris  vinis  dele&entun 
Caeterum  quod  chylus  alias  plerumque  albus  fit,fi  quis  carnibus  vefoatur , id  contin- 
git propterea,quia  quemadmodum  de  hepate  ante  diximus, colorem  ipfum  rubicun- 
dum non  habere  per  Ie,(ed  a fanguine,qui  co&ione  propterea  poftea  facile  amit- 
titur.ita  & carnes  dum  in  ftomacho  concoquuntur, amittunt 
colorem  illum  carneum,  & in  album  chylum 
tranftnutantur. 


Aa  1 


C A P VT- 


Adriani  Spigeiii  De  Hvmani 


m 


C A P V T IV. 

Cur  dux,  'venxjfortx  nempe  ditia,  & Caua fati  a fit , tum  quxipfarum  inter 
fe  d/jf er  entia fit  > ajr  connexio. 

Cur  dut,  At  Vr  a pfouida  &folers,  non  vnam  Venam  condidit,  quemadmodum  vnara 
non  vna,  JJ\artenam:fed  duas, vna , qua  Portae  vocant;  altera,quam  Cauam:  quod  duplicem 
Tena  fa-  0portuerite(feeum  (anguinS , qui  corporis nutritioni  dicatus  eft,  illum  quidem  craf- 
J ’ florem, qualis  in  Vena  porta’  continetur.hunc  tenuiorem, vt  eft  ille, qui  in  vena  Cava, 

Partes  enim , quas  naturales  vocant,  & alimentum  concoquunt, crailiore  indigebant 
alimento:at  carnolx  & mufculofie,tenuiore,magi{q-,  claborato.In  crailiore  enim  ma- 
teria $c  (olidiore, & diutius  calor  conleruatur,  & fortior  quoque  eft : calore  autem  o- 
mnis  c5co<ftio  abfoluitur.  Quod  ii  vnus  jam  eftet  continuufip,  dutftus  in  venis,quem- 
admodumin  arteriis, prohiberi  certe  non  poterat, quo  minus  hic  duplex  (anguis  con- 
funderetur.Dux  ergo  fadtx  funt,  qua  ne  confbrtio  mutuo  carerent,  ecce  quam  inge- 
niofinn  Natura  effinxit  commentum, vtvtrinqueprofpiceret.  Si  enim  vnamfeciftet 
duntaxat,  vt  demonftraui,  confufio  orta  foret:li  duas,  non  eftet  communio  fadta.  Sic 
ergoc6formauit,vt  nec  vna  eftet  reuera,nec  dux,(ed  & dux  viderentur, & vna. Hanc 
rem  confequuta  eft, duarum  venarum  ramos  mutuis  quibufdam  ofcillis , qux  anafto- 
moies  vocant, inter  (e  coniungendo,vnde  & fanguis  diuerfus  eft  in  vtraque,  & tranfi- 
re  fimul  poteft  ab  vna  adalteram,nec  tamen  confunditur,  quia  in  cauam  tenuior  tan- 
tum pars  abit,fxculentior  vero  remanet  in  vena  partae. Cum  ergo  dux  fint, altera  qui- 
dem Portx  vena  dicitur,altera  vero  Caua. 

VenaTor-  Dicitur  Vena  Portae,  non  Porta,  (vt  quidam  barbare  8c  inepte  loquuntur) 
is.  vnde  quia  ad  portas,  puta  hepatis,  enafcitur.  Sunt  autem  rorta,Ciue  mxcti , ab  Hippocrate 
dicatur,  nominatx,  eminentias  dux  in  caua  iecoris  (ede,  quo  loci  hxc  vena  erumpit,  cumque 
Toruhe-  cjjyius  hepar  per  hanc  ipfam  a(cendat,tanquam  per  ianuam  & portam  per  has  emi- 
nentias hepar  ingredi  videtur. De  his  loquens  Hippocrates, libr.de  difteft.  vzfcxapvtpd- 
trtcii, inquit, <fuo,«{  vxLxwm  -mixas  cy  <k%io7<;  tomis  icty«W{:hoceft,  duos  apices,  fiue  emi- 
nentiashabens,quas  portas  appellant, in  dextris  (iras.  hinc  a.  Epid.  mentionem  iniici- 
ens  huius  venx, ipfam  trvxas  (£  ao'£od  iiW-res  appellat , venam  qux  ad  portas , Sc 

lobum  hepatis  eft  fita.Dicitur  quoque  rs  r£A^»?,a  caudice,  quia  ftmilis  ar- 

boris trunco  videtur. Vt  enim  hic  ex  multis  radicibus  afturgit,ita  quoque  & hxc  vena 
ex  multis  ramis  ,per  Mefenterium  , Ventriculum, & Lienem  fparfts.  Fuerunt  etiam 
qui  hanc  eandem  venam  Iecoris  manum  indigitarunt,  quod  ea  tanquam  manu  hepar  a- 
limentum  ex  ventre  & inteftinis  attrahat.  Arabes , Venam  latteam  appellant, non, quod 
ladleo , hoc  eft,  albidiore  magis  colore  fit  prxdita,  quam  reliqux  Venx,  (cd  quod  la- 
£kcus  fuccus , chylus  puta,  ex  inteftinis  per  eam  in  Iecur  intret.  V ulgo  a Medicis  Vena 
porta  dicitur. 

Vena  Ca-  Altera  Cava  vocatur,ob  infignem  ipfius  cauitatem,vnde  xcim,  Caua , & 

**.  Magna  Galeno, 14.V fu  part.y.appellatur. Interdum  etiam ju&y sh  , maxima,  4.  vfu  part.  5.. 

ab  Hippocrate, vwx.ti-ns  jecor aria  vocatur. 


De  ha- 


a,  8.8. i. 
A. A. 
h,  B.B. 


t,  E.E.E. 
4,  F.F.F. 
e,  elegan- 
ter ex- 
preflae, 
lit.  G.  G. 
G. 


f Ee.  Ee. 
g> 


Corporis  Fabric  a5  Lib.  V. 

De  harum  propaginibus  antequam  dicamus, operte  pretium  faduros  nos  efte  duxi-  Vtriufe 
mus, fi  nonnulla  afferamus  in  medium , quae  de  vtraque  in  vniuerfum  dici  poliunt,  & Vcn& 
imprimis  fi  collatione  mutua inftituta , vtriufque  differentias  explicemus.  Ratione  g^pcnHn- 
cmmfubfiantia , ingens  difcrimenaduertitur,  eum  Vena  Portx(etfi  vtraque  fit  mem-  tur% 
branea ) multo  fit  crafiior  Caua,ac  fufca  magis. Caua  contra  candidior  eft,&  tenuior.  AfubfiS- 
Euenire  id,  opinor,  cum  quia  illa  cralfiore  nutritur  (anguine  , tum  quia  magis  nigro:  tia. 
hxc  vero  tenuiore, ac  rubicundiore. Durior  quoque  eft  fubftantiae  Venaeportx , mol- 
lior caux,quia  illam  aptiorem  ad  dilatationem  &conftribtio  nem,quam  hanc  conue- 
niebatefle,  propterea  quod  Caua  in  fefanguinem  compledtatur  mobiliorem, tum 
per  fe, quatenus  tenuior  eft,tum  per  accidens,  quatenus  femper  cum  arteria  coniun- 
gitur,quod  venis  portat  haud  itacontingitmam  ctcterte  quidem  foboles,  fi  Splenicum 
ramum  excipias, non  admodum  arterias  comitatur. Porro  tenuitatis  cauta,  copiofum 
ferum  eft,quod  in  Venae  caute  fanguine  continetur.  Id  enim  cum  modo  abundare  de- 
beat,modo  deficere,vt  vena  modo  magis, modo  minus  dilatetur,neceffe  eft.  Ratione  A magni 
magnitudinis  vtriufque  vena?  per  Iecur  bifperfie,  magna  eft  differentia.  Nam a truncus  tu‘i,ne- 
Caute  qui  in  hepate  eft,multo  amplior  eft , quam  b vente  Porta:  truncus, cum  illa  pluri- 
bus partibus  nutriendis  quam  hatc, dicata  fit.Nec  enim  porte  vena  aliam  nutrit, quam 
iecoris  partem  cauam, inteftina,mefenterium,pancreas,liene,ventriculum,&  omen- 
tum:at  Caua  reliquas  omnes  corporis  partes,omnes  mufculos, omnia  ofia,  caput  cum 
cerebro, cor, pulmones, diaphragma, renes,  vterum , veficam , & pudenda.  Notatu 
autem  dignillimum  videtur,plures  c ramos  vente  Porta:  per  iecoris  fubftantia  fparfos,  A corne- 
pauciores  d venae  Caux.  Iam  quoad cormexionem.convAngu ntu r hae  vente  inuicem per  Xione- 
e wicL^uuxn v.Hft  autem  Anajlomojis3com\in£kiova.foxnm  per  ofcula,feu  paruos  quofdam 
meatus.  Cteterum,cum  anaftomoiis  duplici  fiat  ratione,  vno  cum  extrema  vafbrum 
extremis  aliorum  iunguntur,vt  epigaftrica  vafa  cum  mammariis,  in  facie  interna  Re- 
ftorum abdominis  mufculorum  ne6funtur,quemadmodu  libro precedente  oftendi- 
mus:altero,cum  rami  ramis  incumbentes,  in  medio  pertufi  foramine,  fibi  adnafcun- 
turianaftomofes  Venx  caute, portte,pofteriore  in  hepate  modo  contingunt.  Cir-  Notanda. 
cahas  primum  notatu  dignum  eft,  non  omnes  propagines  per  iecoris  fubftantiam  di-  -1' 
fperfas,per  anaftomofin  hoc  pacto  coniungfiquin  imo  fplurimas  elfe  venae  portae, qug 
ne  pertingant  quidem  ad  cauam, plurimas  etiam  S caute,  qute  ad  venam  portte  non  ac- 
cedant. Cuius  quidem  rei  caufa  adhuc  dignior  notatu  eft, cum  ex  ea  pateat , has  ana- 
ftomofes non  eflefabtas,  vt  omnis  (anguis  ex  porta  deferretur  ad  cauam  ,(ed  auidam 

...  O 1 1 

tantum,ifque  tenuior.Si  enim  omnis  traducendus  foret,quae  ratio  efte  poffit,cur  non 
omnes  furculiportae , omnibus  venx  caute  ramulis  coniungerentur,quemadmodum 
videmus  contingere  in  vtero , vbi  furculi  per  placentam  fparfi , cum  ii  s,  qute  per  fun- 
dum vteri  difteminantur,pares  numero  facti  fiint , finguiiq;  finguhs  per  anaftomofin 
ne&untur.  Alterum  obCeruatu  dignum  eft,  anaftomofes  has  exiles  admodum  efte,  vt  *• 

Veteres  propterea  inconfpicuas  cenfuerint : quanquam  certe  oculos  non  vfque  adeo 
fubterfugiant,  fiquis  animum  quoque  velit  aduertere. Laxiores  enim  nonrequireba- 
turftiquidem  cum  tenui fanguine  portio  etiam  crafiioris  Sc  faeculenti  fanguinis  tranf-  najiomo. 
iiflet.  Nec  vero  propterea  tantum  hx  anaftomofes  fa&ae  funt,vt  fcilicet  ex  portae  ve-  jeot. 

A a 3 na,fan- 


190  XdRIAni  Spigelu  De  Hvmami 

na,  fanguis  ad  fuperiQratranlcoletur,fed&:,vtrurfus  ex  caua  etiam  in  iplam  inedise 
tempore  nonnihil  cederet,dtim  vena Mefaraica  funt  inanitae.  Quin  nec  alimeto  tan- 
tum viam  prabent,led  &prauis  quoque  humoribus,  & excrementis , quae  interdum 
ab  vniuerlo  corpore  per  cauam  ad  inteftina,nonn  unquam  contra  a port£  vena, ad  ca- 
nam transferuntur.  Verum  id  efie  apte  nos  docet  aphorifmus  apud  Hippocratem  de- 
cimus quartus, (edionis  lexta,  vbi , A b Hydrope  detento , fi  aqua  a venis  ad  ventrem 
confluxerit, folutionem  fieri, docet.  Ecce  quomodo  Vena:  ad  ventrem,  perportas  ve- 
nam,aquam  illam  tranlcolant. 

Ex  came  Caterum  fi  quis,  qua  diximus  habtenus,  oculis  ipfis  vlurpare  velit  , ille  hepar  ex- 
Hepar.  carne,&  ab  omni  parenchymate  nudum  ac  liberum  intueatur.  Faciet  autem  excarne 

hepar,  fi  prius  nonnihil  inaqua  cobium , eoulque  donec  caro  mollitiem  contraxerit, 
inde  in  vale  aqua  pleno  finiftra  manu  iubmergat,  & dextra  interim  cultello  ligneo, 
aut  lapideo,vel  certe  ferreo,  non  valde  acuto , leuiter  fricet.  Sic  enim  lenfim  caro  le- 
parabitur,  & qua  feparataeft,  ab  aqua  lubito  eluetur.  Eft&  alius  modusnon  minus 
elegans, & facilior, fi  formicarum  aceruo  impolitum  relinquatur, donec  ( quod  breui 
Ipatio  fit ) exederint.  Apparebit  licpofteafubftantiavtriulque  venae,  fi  in  frigidam 
proijcias  per  quam  bene,vt  differentiam  vtriulque,  Sc  vifu,  & tablu  vfurpare  queas: 
tum  anaftomolcs  eleganter  contempleris.  Caterum,  quiafupra  anobislubprinci- 
pium  capitis  dibhun  eft,ob  duplicem  languinem, duplices  efle  fabtas  venas , duplicem 
autem  languinem  ob  partes  diuerfae  natura  nutriendas , vt  veritas  huius  rei  compro- 
betur,ecce  tibi  hepar  in  cuius  gibba  parte  vbi  venaCaua  eft,diuerlam  intueberis  fub- 
ftantiam  ab  ea, qua’  eft  in  fima,vbi  Vena  portae  ftabulatur.Illa  enim  multo  eft  mollior, 
Sc  qua  a Iccore  nullo  negotio  dilcedit.-hac  contra  durior , & validius  adharens.Nec 
vero  temere  id  accidifle  credendum  eft,  led  Natura  lingulari  quadam  prouidentia, 
qualemperfinisgratiaoptime&prudenteragit.  Nam  Vena  porta  radices  duriore 
lubftantia  fulciri  debebanr,vteflent  magis  patula : at  Caua  molliori,  vt  impleri,  dii- 
tendi  &c  fubfidere  pollent  j^uemadmodmum  antea  demonftratum  eft. 

C A P y T V 

Ramos  fue propagines  Vena porta  recitat , dr  Hippocratis  aphorifnum  huc 
maxime  facientem, explicat. 

Per  quas  A Ccedamvs  ergo  jam  paulo  propius  ad  iplam  Venarum  hiftoriam , in  qua  a 
f artes  Pt-  Vena  porta  initium  faciemus, tanquam  ab  ea,  qua  non  italatepatet,  autdiffun- 

na  Porta  ditur,vt  Caua. Solet  enim  per  infimuduntaxat  ventrem  diftnbui, nec  extra  hunc  pro- 
difierga-  pagjnes  vllas,imo  nec  per  huius  omnes  partes, led  illas  tantum, qua  nutritiua  faculta- 
ti dicat^  lunt,vtputa  Iecur,Veficulam  fellis, Ventriculum, Lienem, Pancreas,  Omen- 
tum,Inteftina,&  Melenterium , ramos  difpergere : nam  ad  reliquas,  vt  Renes , Vefi- 
cam,&eas  qua  generationi  inleruiunt,Cauapropagines  luas  tranlmittit.  Caterum, 
vot  i facilius, qua  enis  fitdiftributionis  ratio, intelligatur,do<ftrina gratia, totam  venam 

D impia  ' alfimilantes  arbori,inquatuordiuidemuspartes,exquibusaliamlW/6«  vocabimus. 
Vena.  Vt  quae 


Corporis  Fabrica,  Lib.  V.  igi 

vtqux  in  hepate  eft  j aliam  Truncum,  qux  indiuifa  progreditur ; tertiam  Ramos, vbr 
truncus  diuiditur.-quartam,  Propagines,  au t Surculos , venas  qua:  ad  latera, non  diuifus  xrttncU, 
truncus  diffundit.  Qux  certe  appellationes  diligenter  obferuandxfunt,  quodpro-  &Ratr.os 
prierate  harum  vocum  obfcur^  huic  de  venis  tradtacioni  lucem  adferre  conati  fumus. 

V t autem  tum  memorix  facilius  commendari , tum  breuius  perlcribi  a nobis  cundla 
queant, ab  infertione(fequuti  do&iflimos  quofdam  Recentiores)appellationem  om- 
nibus tribuemus. 

8.8.1.  Ex  ambitu  ergo  Iecoris  a venx  quxdam  perexiguae  &■  capillares,  fenfimverfus  in-  RADr- 
H.H.H.  ternam  eiufdem  regionem  exporriguntur, ac  paulatim  in  maiores  ramos  abeunt , ita  CE  S‘ 

b,  E.H.H.  vt  tandem  b quinque  producantur,qux  iterum  veluti  radices  colletftx  circa  medium 
E.  circa  ipfius  caux  partis, paulo  tamen  verfus  pofteriora  iuxta  dorfum  concurrentes, c caudi- 
BB  cem  ac  truncum  inlignem  conftituunt , qui  tandem  iuxta  d eminentias  illas  hepatis 

c,  B.B.  (quas  -nlhctc,  a Grxcis  appellari  diximus) e erumpens,Yena  portx  dicitur, & jam  trunci 

rf,8.8.i.N  nomen  meretur. 

N*  f Truncus  autem  hic  ab  S hepate  jam  fecedens,obliq-,  nonnihil  defcenditverfuslf-  TR  1 

V ’ j,  uamfub  h duodeno, vbifupra vertebras ftabilem locum nancifcitur.  Anrequatamen  Surc^ 
f.  in  ramos  diuidatur,duas  propagines  fiuefurculos  de  fefp.irgit,quoruhhpn»»«, tenuis  aute  diui 
h , H.  admodum, ex  antica&fuprema  parte  trunci, limul  ac  ex  jecore  prodiit,  enatus,in  veli-  fionem 

hh.s.y.l.  cx  bilarix  ceruicem  & corpus, liue  in  exteriorem  ipfius  tunicam, multiplici  ramorum  Trunci 
lubtiliihmorumferie,cuiufmodifuperiusCapillares  venas  vocari  diximus, diffuditur.  enat1. 
Appellatur  hic  furculus  Grxce  twnx2<,l\  latine  velis  dicere , vejicalem  appelles.  Velalius  CyjiictiS. 
duos efle  ramos  ait,qui  per  velicam  felleam  excurrunt,  vnde  6c  Cyfticxgemellxqui- 
bufdam  dicuntur,led  paru  hoc  inrerefb.  Secundus  priore  infignior,  led  tamen  inferior,  i- 
ex  eadem  anteriore  lede,dextraq-,  magis  enatus,pyloro  inferitur,in  cuius  pofticapar-  Gaftr*~ 
tem,qux  dorlum  refpicit,plures  ramulos  fpargit,vnde  Gajlricus  vulgo  dicitur , led  for-  ctii' 
tafle memorix gratia tedtius  Pyloricus, cum  &alij  fint rami, qui galtrici  vocantur.  4 m 1 

His  duobus  furculis  fc  propagatis, inferiora  Truncus  petit,  & liniftrorfum  femper  ^ 
nonnihil  inclinans, in  duos  ramos  infignes  difpefcitur, quorum  alrer 1 linifter , eft , al- 
ter 1 dexter. Simjier  elatior  paulum  dextro, fedminonDmcr,  humilior,  led  maior.  Smi- 
fter,  per  Ventriculum  , Omentum,  quandam  Coli  intelfini  partem,  & Lienem  fpar-  I. 
gitur : Dexter, per  inteftina , & Mefenterium.  Ille , Vena (plenica,liue linearis:  hic, Me-  Splenicus 
(enterica  dicitur.  afl!  Ij ‘(ple 

m Sjp  i.  e n i c a evgovena  pollquam  licprodijtexTrunco,verfusnLienem,°omenti  njco  ram0 
mebranafuffulta,tranfueriim  fertur,in  q antequam  abfumatur,furculos  quofda  pro-  oriantur , 
ducit,partiraafuperiorefuifede,partim  ab  inferiore.  Afuperiore  quidc  Pfurculum  qui  antequM 
adlxuaVetriculi  parte,quadorfum  refpicitobliq;  alcendens,in  tresdiuiditur  propa-  m.  Eieui 
gines,ex  quibus  vtrinq;  extremarum  vna  in  ventriculum  porrigitur, & in  plures  mox 
furculos  diffunditur.  Media  vero  per  eande  pofticam  fedem  afcendens , per  fuperiore  r fuperio 
Ventriculi  regione  fe  diffundit, & finiftrum  orificium  vnd»q;  coronx  in  modum  cin-  re  parte 
git,a  quo  & &<pcwitcjct,tiue  Coronaria  dicitur.Hxc  rurfum  ramulos  femper  quofdam  fur-  qui  orian 
fum  ad  oefophagi  finem,aliosdeorfumperventriculueffundit.  Totus  hic  ramus  Ga- 

dicitur, quafi  V entricularis , quia  oraniu  qux  ventriculum  adeunt  maxnn us  eft  corona-^ 

ca-  ria. 


s,  f.i.L. 
I,  M. 


m. 

n, 

0,  C. 

h N. 


L. 

Qc, 


Adriani  Spigelii  De  Hvmani 


Ab  infe- 
riore par- 
te prode- 
untes. 

i. 

Etiplok 
dextra.  | 
z. 

Epiplok 
poftica. 
Diuifio 
rami  fple 
nici. 
Superio- 
ris  rami 
pr  opago. 


Inferioris 
rami  pro- 
pago. 

I. 

i. 


a. 

b„ 

R, 


H&mor- 

rboidalis 

interna. 


& capaciffimus.  Ab  inferiore  duo  furculi  enafcuntur  ,’vnus  gracilis,  deorfum  ad  inferio  - 
ris  membranaeOmenti  dextram  partem, & adColonei  annexum  alios  ramulos  tranf- 
mittensjdicitur  E piplois  dextra  vulgo, Latine  Omentalem  dixeris.  ^/w,re(pondens  ramo 
qui  ab  elatiore  parte  oritur,&  coronarium  furculum  producit,  in  inferiorem  omenti 
membranam  interitur,  ac  poft  exortum  ftatim  in  duos  ramos  diuiditur , qui  magno  a 
fele interuallo didudti , quamplurimos  alios furculos progenerant,  quiin inferiorem 
omenti  membranam, quae  colon  inftar  mefenterij  dorfo  alligat, quemadmodum  &in 
Coli  partem , quam  alligat,abfumuntur.  Vocatur  E piplois,  vel  Omentalis  poftica.  Poft- 
quam  fic  Splenicus  ramus  plures  furculos  dilperfit,  jam  9 Lieni  approximans, in  duos  q,  Q_vide 
finditur  ramos/ fuperiorem,&  1 inferiorem,  qui  in  alios,  in  ipfo  parenchymate  Lie-  &8.9.  r,4. 
nisdiffipantur.  Exfuperiore,  modo  antequam  Lienem  ingreditur,  modo  quando  jam  r 
ingreflus  eft,&  jam  vel  geminus, aut  triplex  Hirculus  egreditur, celeberrimus  apud  rei  ^ 
medicae  {criptores,quem c Vasbreue  vulgo, fed  nosvenofum(ad  dilcrimenarteriofifibi  t> 
relpondentis,)appellamus.  Hic  in  finiftram  fundi  ventriculi  partem , aliquando  al- 
tius etiam, & circa  orificium  finiftrum inieritur.  Quae  caufaeft  cur  Medici  nonnulli, 

& vulgo  quoque  Anatomici,  inepte  cenfuerint,  ex  Liene  melancholicum  humorem 
per  hunc  refundi  in  ftomachum  ad  excitandam  famem.  Saepe  tamen  cadauerainue- 
nias,in  quibus  prorfus  defideretur.  Ex  inferiore  ramo , qui  humiliorem  Lienis  partem 
petit,  vna  oritur  propago,  quse.latis  ampla,  &infignis, dextrorfum  refledtitur,vt  prae- 
cedens,^ Ventriculi  fundunv-finiftra  parte  cingit,  elatiori  quoque  Omenti  membra- 
nae a laeua  frequentes  ramulos  trxnCndttit,  &c  .Gaftroepiploisftnftra  dicitur.  uEft&ahus  «> S.^.i.E. 
ramus  infignis,qui  in  plaerifque  reperitur  a ramo  Iplenico  inferiore , rarifiime  a Liene 
ipfo  enafci.  Llic  deorfum  fertur,  Sc  toti  finiftrae  coli  parti  furculos  aipergens , vlterius 
fecundum  totam  inteftini  redii  longitudinem  progreditur, ac  tandem  in  eius  ftibftan- 
tiam  membranofam,&  podicem , plurimis  exiguis  furculis  terminatur.  Frequentifli- 
ma  huius  mentio  fit  apud  Medicos,  quibus  lumorrhoidalis interna  , ad  differentiam  ex- 
ternae,a Cana  vena  produdta’,vere,ac  proprie  hsemorrhois  dicitur.  Dico  proprie,  ac 
vere, quia  haemorrhoides  interdum  venas  quoque  narium , gingiuarum , 8c  ons,(an- 
guinem,&  fine  dolore  quidem , fundentes , appellant.  In  hac  ampla  lignificatione 
Philolbphus  accepit  3.  de  part.  animal,  vbi  menftruam  etiam  purgationem  ipeciem 
hsemorrhoidum  facit.  Proprie  tamen  didite  Haemorrhoides  Medicis  fiinr,  venae  hu- 
ius 111  ano  diiatationes,a  bile, tum  atra, tum  flaua,tam  filia  pituita , quam  melancholi- 
co humore  excitatae. Et  hae  duorum  funi  generum , Caca,  qua:  nullum  fanguinernfun-  Xt  vi{>e  g 
duntded  inftar  acini  vuae  protuberant,  in,  vel  extra  anum;alix' sperne, qute  ianguinem,  9 /.4. 
qwpm  continent, fundunt. De  harum  curatione  peculiarem  libellum , vere  aureum, />8.9.1. A. 
dodtiffimus  Hippocrates  feriptum  nobis  reliquit.  Reliqua  pars  rami  iplenici  in  x Lie-  A’ 
nein  totum  ab  fu  m i t u r , i b i d em  q u e in  varias , & minutiflimas  propagines  diffunditur,  ^ 

circa  >'  cauam,  & mediam  lineam  ipfum  parenchyma  lngrefta,  Atque  hi  quidem  funt  mis  8. 
furculi, quos  fplenicus  ramus  producit.  cpia/iaius 

Mesenterica  vena,Ciuc  dexter  venaporta  ramus  3 quam  primum  a melenterio,  demon- 
atque  a dorfo  prodit, committitur, & in  duos  praecipuos  ramos  diuiditur , qui  mefen- 
terium  inter  duas  tunicas  pertranleuntes,  finguli  in  ramulos  finduntur  infinitos,  &taefi.# 

luin<j,  8. 7 b. 


h T. 


Corporis  Fabrica,  L i b. 


ik 

Meiente- 
ricas  ra- 
mus. 


V.  Ipf 

'hi  in  tenues  iterum  furculos,qui  inteftina  adeuntes , Venas  illas , ad  eo  celebres'  apud 
Medicos, qnxMefaraica  vocantur, conftituunt.Ex  his  primus, Mefenterica  dextra  dicitur, 
a dextra, quam  occupat  parte, & fimiliter  duplex  eft,  vndefadtum  vt  Vefalius/,  &qui 
huncfequutifunt,alij  fere  omnes, tres  Melentericasenumerent.Haec  in  Ieiunum, Ile- 
nm,Csecum,&  Coli  inteftinidextram-partem,quarenibus& jecori  adiacet,inferitur, 
&quamuis  vtraque  plurimas  dele  (oboles  Ipargat , vt  perquam  arduum  iit  numero 
aliquo  ipfas  exprimere,  tum  quia  variant  admodum  pro  ratione  fubiedtorum  , tum 
quia  non  eundem  omnino  ordinem  lericmq;  obleruant, notatum  tamen  fuit , vt  plu- 
rimum quatuordecim  effe,  qusepoftea iterum  in  infinitos  hirculos  alios  dilpergun- 
tur.  Hi  vbi  ad  inteftina  peruenerunt , ad  iplbrum  tunicam  tantum  olculis  hiant, nec 
-cauitatem  ipfam  ingrediuntur,  cum  cruda  quadam  interius  fuccingatur.  Quemad- 
modum aure,  vt  diximus  fupra,  in  pluribus  noftri  corporis  partibus,  vaforum  diuari- 
cationes  Glandulis  quibufdam  attenduntur,  partim  vt  tutiores  fint  in  progreflu,par- 
tim  ne  concidant, dcvnafanguinis fluxus refluxufq-,  maxime  neceflarius  impediatur: 
ita  hic  quoq;  vaforum, quae  per  melenterium  d i ff u n d u n t ur , d i u ifio  n e s,  b glandula  quae'  Glandu- 
damftiftulciunt, proportione  cum  propaginibus  fuis  vbiq,-  obleruantes,  adeo  vt  ma- 
iores  ramos  maiores  glandula;, minores, exiliores  quoq.;  luftentent.Htevbifcirrhola- 
borant,compreflis  valis,  & impedita  chyli  per  venas, ac  conlequenter,  fanguinis  per 
corpus  didributione, tabes  & totius  corporis  maror  nalcitur.  Mefentericajimjlra  in  me-  Sinijler. 
diam  mefenterij  partem , quemadmodum  eam  Coli  ledem , quae  a laeua  Ventriculi 

regione, ad  reftum  vfq,-  intedinum  excurrit, dilpelcitur.  Ab  hac  interdum  haemorro- 
idalis  interna, de  qua  modo  diximus, quemadmodum  id  Velalius  annotauit,exoritur, 
quaeColo  furculos  quoldam  largiens, tandem  per  totam  longitudinemRedti  inteftini 
progrediens, in  podicem  delinit.  Caeterum  antequam  in  hos  ramos  Truncus  mefen- 
rericus  diuidatur , duas  prius  propagines  emittit,  quarum  altera  Gajlroepiplois finifira  di- 
tta, quae  Ventriculi  Fundum  dextrum  anterius  pofteriulq-,  perreptat,  quemadmodum 
St  omenti  membranam  fupenorem:4/ttr4,alijs  Intejlinalis,  nobis  duodena  dicta,  ad  Duo-  lionem 
deni  medium, & Ieiuni  principium  pertingit,  & per  eorum  longitudinem  delcendit.  enar;Ir* 
VfusVe  nat  portat  pracipuus  eft,  partes  quae  in  imo  Ventre  iit  te  funt,&rcralfiore  fangui- 
e, ac  Faeculentiore  indigent, vt  liint  omnes, quae  nutritiom  dicatae,  nutrire.  Debuit  e-  ftra. J 


Propagi- 


ne 


o 

nesante 

mefente- 

ricidiui- 


nim  crailior  efle  fanguis,vt  eflet  calidior, cum  calor  femper  in  crailiore  corpore  fit  po-  inteflina- 


tentior.SicergoR  ad  ices  Iecur  nutriunt:  T rvncvs  Pancreas.- ex  S v r cvlis 
Veficulam  quidem fellis,  cyfticus.  Ramvs  Spienicvs  omnianucritionidicatavi- 
fcera,pratter  melenterium, iSdnteftina, ac  Ventriculum, eius  furculuspyloricus,gaftri- 
cus,vtraq-,gaftroepiplois,&  Vasbreue.  Nec  enim  expellendi  ad  ventriculum  humo- 
rem melancholicum, lednutritionis  praecipue  gratia  . Vas  breuefadtum  efle  a Natura 
exiftimojcu  languis,qui  in  Lie ne  generatur, non  melancholia  fit,&humor  excremen- 
titius,fed  optimus  potius, quamuis  paulo  crailior , quam  alius  languis,  quia  fcilicet  & 
partes  per  Iplenicum  ramum  crafliore , quam  per  mefentericum  alendae , indigebant* 
Omenti [apertorem  membranam  vtraque  gaftroepiploi s, inferiorem  epiplois  dextra, &pofti- 
ca.  lienem  duo  rami, in  quos  Splenica  vena  dirimitur, & qui  per  eius  lineam  mediam 
parenchymaingrediuntur.D vo  rami  mesenterici,  Mefenterium ,& inteftina 

Bb  fere 


ln. 

Vilis. 

Primus. 


Secudut. 

TCYtttlt. 

Quartus, 


Explica- 
tio apho- 
rifmi  cu- 
iujdam 
Hippo- 
sratiti. 


Primam 

quifitii. 


194  AdriAni  Spigelii  De  Hvmani 

^ere  omnia.  Et  inteftinum  quidem  Duodenum, propago  duodena:  ieiunum  autem , ileum, 
C(f cum,  & Coli  dextram  partem  , dextra  menfenterica.  Sinijlram  autem  Coli  fedem, 
8c  totum  Retium , haemorrlioidalis,  at  mediam  partem  , quae  lub  ventriculo  eft  , Epi- 
ploispoftica.  Secundus  vfus  eft,  attrahere  chylum, eumque ad  hepar  deferre,in  cuius 
Venispraecipue fanguificatio  celebratur.  Eaedem  autem  Venae , quae  mefentericum 
nutriunt,  chylum  etiam  attrahunt , vt  infra,  cum  eius  hiftoriamperfequemur, di- 
cemus. Tertius  vfus  eft,  excrementa  e corpore  euacuare  per  inteftina.  Sic  videmus 
per  ramum  mefentericum  , ex  Iecore  interdum  refundi  biliofum  humorem  in  dyfente- 
ria,&  diarrhaea  biliofa  : per  Hamorrboidalem  venam,  fecem  melancholicam.  Quartus 
vfus,  adiuvare  coctionem  hepatis.  Sic  xiftevxmsper  fplenicum  ramum  attrahi  crafliorem 
partem  chyli,  quae  melancholia  dicitur,  non,  quia  lbifedes  melancholiae  fit,fedvt  be- 
neficio arteriarum,  quaecopiofiflimaeluntin  Liene, attenuetur  & concoquatur, nec 
co6honem,qu£  in  hepatis  venis  celebratur, interturbet  & impediat,  quemadmodum 
confueuit  fieri , quotiefeunque  Lien  aliquo  morbo  laborar,vt  fanguifieationis  opera 
ftatim  laedatur. 

C^tervm  quoniam  Haemorrhoidalium  Venarum  mentio  hic  fa£ta  eft,  vifum 
fuit  non  inopportunum  fore , fi  huc  explicatione  pulcherrimi  aphorifmi,qui  duode- 
cimus eft  fe<!ftionisfextae,cu  fine  anatomica  hiftoria  intelligi  nequeat,  & ab  aliis  ita  fi- 
deliter enodatus  no  iit, vt  erat  neceftariu,coniiciam.  Scribit  in  eo  Hippocr.^^po/dVc 
inStvnxj>ovlds,w  /uvjuiet  (puAx^dti  kw^uvos  l<ni/,hoc  eft, a.  diuturnis  fanato  ha- 

morrhoidibus,fi  vna  omnino  non  [eruetur, periculum  ejl,  aquam  inter  cutem , aut  tabem  fupervenire. 
In  huius  explicatione,  de  veritate ipfiusaphorifini  primum  dubitabimus,  deinde  de 
modo,  quo  ex  fanatis  diuturnis  haemorrhoidibus  hydrops,  aut  tabes  fiat  , dilputa- 
rionem  inftituemus.  Dubitare  autem  meritopojfumus  de  veritate,  quod  idem  Hippocrates, 
in  libro  de  haemorrhoidibus , quem  ego  maxime  genuinum  efte  ftatuo,(  quidquid  et- 
iam dicat  dodilfimus  alioquin  Mercurialis)haemorrhoidas  nos  vrere  iubet,vetatque 
vllam  citra  vftionem  relinquere  , fed  omnes  vrere. Et  fine  Aetius,  libro  14.  concilia- 
re cupiens  haec  duo  loca, ad  illa  verba,tb  <pvxet^6»,hoc  eft,mfi  vna  feruetur,vi<ftu$ 

rationem , non  haemorrhoidem  fubintelligendam  ceniet , quali  diceret  Hippocrates, 
non  fanabis  diuturnas  haemorrhoidas  habentem,  nifi  aeger  conueniente  viCtus  ratio- 
nem a te  praeferiptam  diligenter  feruauerit, alioquin  enim  periculum  eft, ne  in  tabem, 
aut  hydropem  incidat.  Caeterum  Galenus, in  commento  illius  aphoriffnfiexprefle 
fcnbit, docere  Hippocratem, nifi  vna  haimorrhoisferuetur, periculum  illudfore,nec 
vllam  omnino  diaetae  mentionem  iniicir.Quin  & ipfa  quoque  cottidiana  experientia, 
cum  viChi  quoque  exa<fto  haec  mala  infequi  fatis  teftatur  ; & ratio  defumptaa  modo, 
quo  id  poteft  contingere, quem  que  mox  explicabimus , vberrime  declarat.  Ex  quo 
fanepatet,  duo  haec  Hippocratis  loca  controuerfa  adhuc  Scfibi  inuicem  repugnan- 
tia,ex  hac  Aetii  refponlione  relinqui.  Vera  autem  refponfio  erit, fi  dicamus , Hippo- 
cratem,dum  in  libr.de  haemorrhoidibus  fcnbit , vrendas  efle  omnes  ad  perfeCtam  fa- 
nationem , non  loqui  de  diuturnis  haemorrhoidibus : fed  de  iis  tantum  quae  recentio- 
res  funt,aut  in  quibus  iam  alio  Natura  tentauit  expulfionem  humoris  illius , qui  alio- 
quin per  haemorrhoidas  expurgati  folebat,fiue  id  per  fonticulos  fa<5fcum  fit,fiue  per  fi- 

ftulara 


Corporis  Fabrica,  Lib.  V. 

ftula-m,(eu  vicus  aliquod  in  crure.Hae  enim  lanari  citra  periculum  tabis,  vel  hydropis 
quam  optime  poliunt , maxime  integris  adhuc  & faluis  vifceribus , ac  imprimis  o- 
mnium  ,fuccedente  bona  vidus  ratione.  Nec  vero  omnes  diuturna»  haemorrhoides 
lanatas  neceflario  hydropem, vel  tabem  inducunt, fed  vtplurimu  tantum  horu  malo-ru 
periculum  intentant.Intdirdum  cmm  repente  materia  melancholica  in  Cerebrum  ra- 
pta,Mania  oritur,vt  Alcippo  contigit  apud  Hippocratem, 4.  Epidem.  Hic  enim, in- 
quit, hasmorrhoidas  habens  curari  vetabatur,  nam  curatus  inlaniuit,led  acuta  febre 
luperueniente  lanatus  eft.  Pro  fecundo  qu&fito  explicando , primum  Galenum  audiamus. 
ls  enim  in  commentario  huius  aphorifmi,hasmorrhoides  ob  fasculentum  fangumem,  qutfita. 
& melancholicum , quem  ad  ora  quarundam  venarum  Iecurpropellit , fieri  inquit,  « 
adeoque  interclula  hac  via  , multitudinem  cralfi  humoris  aggrauarehepar , & eius  « 
calorem  nativum  fuffocare.  hocexftindo  non  generari  amplius  languinem,feda-  « 
quam  tantum  , quam  poftea  natura  propellens  in  abdomen,  hydropem  facit.  Quod  « 
fi  multitudinem  humoris  melancholici  Iecur  ad  pulmones  deferat , rupto  aliquo  va-  cc 
le,  fieri  tabem.  Hsc  interpretatio  praster  quGd  admodum  oblcura  nobis  videtur, 
nec  veritati  prorfus  eft  conlentanea.  Primum  enim  falfum  eife  iudico  quod  Ga- 
lenus in  commento  ftatuit , impoftibile  efte , vt  ablque  multitudine  fasculenti  8c  craf- 
lilanguinis  haemorrhoides  fiant,  cum  & rationibus,  &authoritate  probari  poftit,a 
bile  q*uoqi,  & pituita  pvoucnire.  Aufbontate  quidem  Hippocratis,qui  initio  libri  de  has-  r‘ 

morrhoidibus , hasmorrhoidum  morbum  hoc  modo  fieri  teftatur,  cum  bilis  fcilicet, 
aut  pituita  ad  venas  rediinteftini  decubuerit  , languinem  quiin  venis  eft  calefacit. 
Calefadas  autem  venas  ex  vicinis  venulis  languinem  attrahunt , & vbi  replentur , in- 
terna ledis  pars  intumelcit,  & capita  venarum  lupereminent.  Ratione  vero  ficproba- 
turicum  enim  inlanite  fiant  a pituita , & bile,vt  teftatur  Hippocrates, lib. de  morbo  la- 
cro , idem  tj.aphorifm.zi.  infanientibus  li  varices,  aut  hzmorrhoides  fuperuenerint, 
infanias  folutionem  fieri  profitetur.  Non  Iblueretnr  inlania  , fi  tantum  melancholi-  x‘ 
cus  humor  per  hasmorrhoidas  prodiret,  nec  enim  caula  morbifica  excerneretur.  Sed 
& nos  ipfi in  Germania  olim  vidimus , a lalfo  catarrho  moleftatos  fuille  Viros  nobi-  3* 
les,fanatos  tamen  poftea  ex  hasmorrhoidum  larga  fluxione , vt  propterea  exiftimem* 
non  modo  melancholiam , led  lallam  etiam  pituita  & bilem  per  hasmorrhoidas  pur- 
gari confueuifte  .Quare  fi  contingat  iam  diu  hasmorrhoidibus  conflidatum  poftea  la- 
nari , bilis  illa , 8c  pituita , vel  obftr udiones  in  lecore  aut  Liene  parit,  vel  in  aliqua  co- 
pia coaceruata,  diftendendo,  vafa  in  abdomine  contenta  perrumpit , vel  fua  qualitate 
exedit,  & in  abdomine  hydropem  facit,  vel  in  lecore  obftrudiones  parando,  nati- 
vumque  calorem  exftinguendo, plurimum  aquas, &lerofi  humoris, loco  languinis ge- 
nerat,qui  per  venas  tranfies  Leucophlegmatiam  efficit.  Quod  fi  hic  humor  ad  pedus/ 
aut  pulmones  retrocedat , vala  eorum  perrumpit,aut  exedit:  hinc  Iputu  languinis,de- 
inde  puris,lequitur,ex  quo  tandem  tabes, vt  in  aphorifino  docet  Hippocrates.  Q&teru  Duplicet 
hoc  loco  imprimis  notandum  eft, duplices  efle  Venaru propagines, quas  Hasmorrhoi- 
das  conftituunt.  Alias  enim  funtpropagines  Vente  portas, de  quibus  iam  egimus*,  alias  ‘ 

vero  Cauas.quae  a ramis  Iliacis  pronafcuntur,de  quibus  poftea  dicendum. Quod  fi  per 
Ven^port^  propagines  didi  humores  melancholici,biliofi,autpituitoft,&falfifluanr, 

B b 2 hsmor- 


25)6  Adriani  Spicelii  De  Hvmani 

haemorrhoides  internae  fiunr,quibus  (anatis,  refluit  materia  in  ramos  venae  portaeper 
inferiorem  ventrem  difperfos,in  cuius  (patium  venae  humoribus  his  aggrauatae3iarci- 
nam  fuam  deponunt, Sc  afcitim  hydropis  fpeciem  faciunt.  At  fi  per  ramos  V enae  Cau£ 
fluxerint,haemorrhoides  externae  fiunt,&  his, praeter  Hippocratis pr^ceptu, (anatis, ta- 
bis periculum  imminet, quod  hinc  per  venam  caua  ad  pulmones  propter  cor  facilis  fit 
materiae  peccantis  traniitus.Et  hoc  eft  quod  jamdudum  obferuauimus, plurimos  fiftu- 
lisani  diu  aftlidios,poftea  vero  Medicoru  imprudentia  lanatos,  in  (putum  (anguinis, 
&:  inde  in  tabem  incidifle.  Quin  imo  meminimus, curatam  aliquando  in  Germaniaa 
nobisf  uifle  puellam, qu^  i n media  coxa  fiftula  habuit  & per  tres  annos  fruftra  multo- 
rum auxilium  implorauerat,(ed  curatam  tandem, poft  tres  quatuorve  men(es,in  (an- 
guinis copiofum  (putum  incidifle. Ego,etfi  vix  decimum  attigerat  annum , ex  pede  ae- 
gro,in  quo  fiftula  laborauerat,fanguinem  illico  detraxi, corporeq;  purgato, & inulto, 
prope  locum,in  quo  fiftula  fuerat,cauterio,ip(am  a tabe  prcefentillima,  facile  fic  ven- 
dicaui.  Sputum  hoc  (anguinis  non  aliunde  contingebat,  quam  ab  acri  illa,  & biliofa 
materia, quae  cum  nullum  per  fiftulam  amplius  exitum  inueniret,ad  pulmones, per  ra- 
mos venae  cauae  poftrnodumafcendit.  Signate  autem  Hippocrates  inquit, periculum 
eflc  ne  fiat  hydrops, aut  tabes, quia  nonnunqua  euenit,vt  neutrum  horum  accidat, (ed 
alius  potius  morbus  (ublequatur, quemadmodum  euenit  Alcippo,quiin  in(aniam,& 
hinc  in  febrem  acutam  incidit. Interdum  etiam  dyfenteria  oritur, aliaque  mala.-quan- 
doque  etiam  accidit, vt  copiolis  mictionibus, fudoribus , remediis , & bona  vidfcus  ra- 
sione prae  (eruentur. 

c a p y r i y. 

Superiorem , fiue  ajcendentem  Vena  cava  truncam , tum  ramos  per 
caput  dtjjxrfos , enarrat  „ 

ALt  era  jam  vena,  quam  a Canam  vocaridiximus,confiderandaeft,  quae  latius 
( multo  quam  Portae  vena  patet,  cum  per  vniuerfum  corpus  diftribuarur.  Eius  e- 
m Caus.  nim  munus  eft, omnes  noftri  corporis  partes,  qua:  ad  alimenti  concodfionem  nonfa- 
ciunt, enutrire, quae  cum  longe  lateque  pateant, venam  quoque  Cauam  maximam  efi- 
fe  longe  que  diffidam  necefle  eft.  Et  quia  tenuiore  quodam  magilque  elaborato  (an- 
guine ali  eas  conueniebat,  nec  ita  craflo,  aut  foeculento  , quemadmodum  Ventricu- 
lum, Lienem,  Omentum,  fanguis  quem  conficit,& vehit  Caua,  purior,tenuior,atque 
fyncerior  quoque  eft. 

Hatio  or-  In  huius  hiftoria  tradenda, etfi  minime  cum  iis  (entiamus,  qui  vel  a Iecorededuciit 

dmu  qui  jpflus  pnneipium, vel  a Corde, quia  tamen  alicubi  principium  traCtationis  quaerendii 
in  hip-  nop,is  eft, communem  Anatomicorum  conluetudinemlequendum  duximus,  adeoq*, 
/eruddut.  qnafi  a Iecore  origine  capiat,do6trinae  facilioris  gratia , fic  de  ea  perpetuo  loquemur. 
Accedit, quod  in  Iecore  qualda  veluti  radices  fpargit,haud  (ecus  ac  vena  Porta,in  cu- 
j us  hiftoria  cum  propterea  initium  ab  lpfis  ceperimus , merito  hic  quoq1,  exordium  in 
caua  quaerendum  erit.Caeterum  Caua, quanquam  per  vniuerfum  corporis  truncunr 
ie£lo  progrefliiexcurratj&infignem  caudicem  bconftituat,  per  medium  infimumq: 

Yentrem; 


R,  <>.}.qu& 
integram 
& ab  o- 
mnibus 
partibus 
liberam 
'vena,  cr- 
us, deli- 
neatione 
exhibet. 


b,  D. 


Corporis  Fabrica,  Eib.  V.  ip7 

Ventrem, redlae  inftar  Lines  continu$,vel  canalis  potius  ritu  digeftum.lolet  tamen  ra- 
tione hepatis  bifariam  diuidi,&:  fic  alius  ejus  truncus  A Isendens,  alius  Defcendes  vo~ 
cari.Reuera  enim  verum  illud  non  eft, quod  multi perfuafiim  fibi  habent,  Cauam  fuo 
e jecore  egreffu,  quemadmodum  Arteria  magna,  vbi  ex  corde  prodit,  in  duos  findi 
truncos:fi  tamen  trunci  dicentur  poft  haec  a me,do6trinae  gratia  duntaxat  id  fieri,  cre- 

c,  A.D.  dendum,c  Afcendens  etgo,8c  Superior  dicitur,  qui  fupra  hepar  confiftir,  &c  circa  jugulum 

d,  T.  V.  terminatur,1 d defcendens  vero, qui  infra  hepar  eft,&  ad  crura  vfque  pertingit.  V terque 

e,  m.&  q.  enim  poftea  in  ramos  dilpefcitur, quorum c illi  ad  caput  furfum  feruntur, vt  jugulares-, 

& brachia , vt f brachiales hi  ad  crura,  &S  crurales  vocantur.  De  his  ergo  omnibus 
/,  G.&I.  nunc  ordine  fic  dicemus,  vt  prius  trunci  afcendentis  hiftoriam,  deinde  ramos  ejus, 
S>  T*  partim  ad  caput,  partim  ad  brachia  progredientes  enarremus:  hinc  defcendentem 
truncum, ejufque  ramos  ad  crura  digeftos, aggrediemur. 

Vt  Ergo  Ex  CavA  Hepatis  parte  venulas  complures  , veluti  radices 
h,  cap.?>  enafcih  diximus,  quae  lemper  in  majores  (enfira  infertae  , tandem  circa  medium  o- 
*’  V1pp8,  mnibusfimul  coeuntibus  Truncum  conftituebantj*  ita  non  diuerfo  modo, ex  ambitu 
l )b  A A conuexa^ eiufclei'ri  partis,numei:ofa  venarit  (oboles  erumpit,quae  poftea  in  vniTtrun- 

m,  4.13. E cum  confpirat.  Truncus  hic  m Diaphragmatis  neruolam  partem  in  dextro  latere  per- 

forat, quam  tranfiens,indiuifus  vfque  ad  lugulum  progreditur, & quia  verius  fuperio- 
ra  a(cendit,A  scencens  Trvncvs  communiter  ab  iis,  qui  Cauam  ex  Hepate 
prodire  cenfent, vocatur.  Amplior  eft  multo  Delcendente, quod  partes  fliperiores  lo- 
!o  hoc  nutriaturfinferiores  autem  plerteq-,  omnes  in  ventre  imo  contentae, Vena  por- 
tat. Quam uis  autem  m ramos  nullatenus  findatur,  vfq-,  dum  jugulum  attigerit,propa- 

n,  j-.j.at.  ginesramen  quafdam  ad  latera  fpargit,& quidem  tresinfigniores.  11  Pruna  eft,qute  ve- 

x.  na  Phrenica  dicitur, vtrinq-,  vna,6c  per  diaphragmatis  (quod  tpptns  vocatur ) vniuerfam 

fedem numerofa  lobole  diftribuitur, ramulos  ad  pericardium  vicinum, & mediaftinu 
tranlmittens,quod  vbi  jam  fuperauit,  & thorace  ingrelfa  eft,  modice  finiftrorfum  in- 
clinar,pericardium  ingreditur, & e regione  odtauae  thoracis  vertebre  admodum  late- 
C.  fcens, in  0 dextrum  cordis  ventriculum  validiflime  inferitur,vt  non  immerito  hinc  A- 

p.b.b.  riftoteles oriri cenfuerit.  Antequam  tamen  fic  implantetur,  ? alteram  propaginem 
educit, quae  infignis  eft,&  fecundum  cordis  pofteriora,ac  latus  finiftrum, verius  ante- 
riora porrigitur, cordis  bafin  coronat  inftar  luccingens,vnde  8c  Coronaria  dicitur. Hec 
plurimos  ramos  per  exteriorem  cordis  fiugerficiem  totam  di(pergens,potillimum  ve- 
ro per  parte  lauam , vt  quae  copiofiore  ahmeto  ob  continuum  & majore  motum, qua 
dextra pars,indiguit.  Quia  vero  parenchyma  cordis  durum  eft, ac  lbhdum,propterea 
& cralliore  quoque  fanguine  nutriendum  erat,ex  quo  facium,  vt  hic  ramus, anrequa 
cor  ingrefta  fit  vena, exoriatur, quando  fcilicet  adhuc  (anguis  paulo  craliior  eft, nec  du 
in  cordis  finibus  attenuatus  fuit.  Prope  huius  originem  Valvula  eft,  quae  fiinguinis  ad 
cauam, refluxum, propter  continuu  cordis  motum  facillimum, prohibet.  Vbiiam  cor 
fuperauitCaua, gracilior  redditur,&  pericarditi  denuo  perforat, a vertebris  dorfi  dif- 
cedit , & fuperuecta  oelbphagum,alperam  arteriam, atque  aortam,  ( fibi  mutuo  fic  in- 
cumbetia,vt  vertebrarum  corpora  cefophagus  occupet , huic  infternatur  arteria  alpe- 
ra,cuiiterum  incumbit  aorta, )per  mediam  pulmomtdiuifione,  quod  loci  dextra  pars 

Bb  3 a laeua 


Trvn- 
cvs a- 
s c in- 
dens. 


Propagi- 
nes truci 
afcende- 

tis. 

1. 

Phrenica. 


Corona- 

ria. 


S5>S  AdriAni  Sfigelii  De  Hvmani 

a laiua  diducitur, fiufum  contendit.Cteterum  quia  hoc  padto  dorlum  attingere  neuti- 
quam  poterat, ramuli  autem,fi  quos  eduxilfet , periculo  ruptionis , ('lulpenfi  fcilicet,) 

?•  admodum  fuilTent  opportuni,  'l  tertiam  propaginem  fimul atque  pericardium  egrefla  i , c. 
bu>p?*  eft, conllituit. Hanc  venam cL{yy> v Graeci, Latini  fmepari , aut  comuge  carentem  appellant, 
quod  in  homine  vna  tantum  fit, nec  parem,aut  conjugem  in  finiftro  latere,  vt  aliae  ve- 
nae,habeatfin  ruminantibus  tamen  animalibus  gemina  eft,&  vtrinque  conlpicua.  E- 
greditur  vero  circa  quintam  thoracis  vertebram, &quide  ex  Cauae  pofteriore,&dex- 
tro  latere, deteendentep  non  redfco  gradu  procedit,  ted  verfus  dextram  nonnihil  incli- 
nans,retrorfum  adfpinam  quafirefledtitur.Cum  primum  autem  odtauam,  vel  nona 
collam  attigit, fupra  (pinam  in  duos  ramos, quorum  alter  dexter , Atetfinifier  eft , ditein- 
ditur,qui  deteendentes, diaphragmatis  diuifionem , quae  inter  duas  ipfius  produdlio- 
nes  eft,tranteunt,ficque  in  infimum  ventrem  expanduntur. Ex  his  finiller , qui  quan- 
doqj  maior  eft,  circa  tranfuerlos  vertebrarum  procefTus,  acfub  liniftraprodudlione 
Diaphragmatis, & primi  femur  Hedlentis  origine  latens, in  emulgentem  finiftrum,& 
vel  juxta  principium, vel  ( vti  frequenter  folet  )in  medium  interitur.  Dexter  vero,fimi- 
liter  fub  membranis  circa  tranfuerlos  dextri  lateris  procellus, dextraque  productione 
tepti.&eiufdem  primi  femur  fledlentis  principio, qui  dextrum  latus  occupat,progre- 
diens, aliquando  ipfi  trunco  Cauae,interdum  primae  lumbari implantatur.Et  haec  ob- 
teruatio  dodtillimo  Falloppio  debetur,  qui  huius  finiftri  rami  beneficio  , materias  in 
thorace  colledtas,liue  aque^  iinqfiue  puruletae,aut ianguineae euacuari  voluit,  de  qua 
tamen  re  tequenti  libro  breuiter  aliquid  dicemus.  Caeterum  ab  hac  Vena,ab  vtroque 
latere,tam  dextro, qua  finiftro,in  itinere  verfus  inferiora, furculi  egrediuntur,  ex  qui- 
bus tamen  dextri  infigniores,  magisqj ampli  fiint,  quorum  decem  plerumq,-  temper, 
numerari  folent,qui  ad  inferiorum  coftarum  totidem  interualla  excurrunt,  Sc  Interco- 
Jlales  venas  inferiores  c onftituunt.  Dico  autem  plerumque  temper  decem  eife,  quiararo 
valde  euenit,  vt  ab  hac  vena  omnia  interualla  ramis  donentur,  cumduofuperiora, 
primum  fcilicet, & tecundu  lpatium,a  quarto  ramo  jam  jam  enarrando , furculos  fuos 
nancifcantur.  Caiterum  furculi  hi  redta  progrediuntur,  & quidem  juxta  inferiorem 
fedem  coftarum,vbi  horum  gratia  finus  exfculptos  efie , fecundo  libro  docuimus.  Et 
hic  fime  locus  diligenter  Chirurgia:  candidatis  notandus  eft , propter  Thoracis  aper- 
tionem in  empyemate, vt  teiant  in  fiiperiore  collae  loco  tedtionem  faciendam  efie,  cu 
ex  inferiore  magno  virae  periculo  valalaederentur.Non  tamen  per  coftarum  verarum  ro- 
tam longitudinem  excurrunt  hq  ven£,  ted  cum  ofiea  parte  vna  terminantur.Intercar- 
tilaginea autem  te xteprem  verarum  coftarum  fpatia.  Vente  Mammaria:  propagines 
nutriunt, quemadmodum  mox  dicemus.  In Jpurns  tamen  collis,  vitra  cartilagines  et- 
iam verfus  abdomen  pertingunt,  in  cuius  muteulos  te  infinuant.  Propagantur  autem 
Sc  ab  eadem  vena  alij  quidam  exigui  ramuli , per  quos  alimentum  Vertebrarum  Me- 
dullae^ Muteulis,  circa  quos  teihcetferuntur,deriuatur;nonnulli  etiam  in  mediafti- 
num  juxta  dorfum  implantantur.Hac  ergo  Vena  fine  pari  fic  conllifuta,  Caua  ad 1 ju-  /,  D. 
gulumafcendit,fuffultaMediaftino,molliqueacglandulolo quodam  corpore, quod 
Graeci  Svpov  appellant, & in  elatiffima  Thoracis  tede  politum  ell,vt  venarum  diuarica* 
dones  hic  fulpenfas,ob  omni  ruptionis  periculo  tutas  praeftaret. 

Atque 


m, 


F. 


o,  e. 


Corporis  Fabrica,  L i b.  V.  199 

Atque  hic  primo  Caua  vena  i»  m duos  infignes  ramos  dirimitur  & quibus  oriuntur  vene  Ver.c  Ca- 
®mne$>qu£  tum  ad  caput,tum  brachia,aut  mulculos  quofdam  abdominis  excurrunt,  ue  im-uos 
Ex  his  alter  ad  dextram,  alter  ad  laeuam  partem  abit,  qui  quamdiu  in  Thorace  adhuc  ^”°ssu._ 
funt, Subclautj appellantur, quialubclauiculis  incedunt : at  quam  primum  exciderint  os  jlul^0 
exiplo,&  axillam  attigerint, n Axillarium  nomine  vocantur.  Ex  vtroq',  complures  e- 
mergunt  propagines, quarum  alite  ex  fuperiore  parte, alia;  ex  inferiore  enafcuntur.In 
harum  enarratione  hunc  ordinem  obleruabimus  , vt  quae  propius  a trunco  abfunt, 
prius  a nobis  proferanturjpollerius,quae  longius  recedunt. 

Prima  ergo  propago,  juxta  radicem  ipliusbiuaricatioms  emergit,  dc  0 Intercojlaliffu-  Propagi- 
pwordicitur,vtfinq;  vna,  quae  exilis  admodum,  delcendens  fecundum  collarum  ra- 
p,  f.f.  dices  vfq-,  ad  tertiam, in  duo  fuperiorum  collarum  interualla , Venae  fine  pariinllar , P fg  ^art:e 

lurculosduostranfuerfimpropagat.  Quod  fi  Vena  fine  pari  omnibus  (vtnonnun-  fubdauio 
quam  fit)  Ipatijs  propagines  offerat, deefieipla  tunc  merito  folet. Interdum  tamen  ea-  rum  pro- 
dem  vena  aT runco  quoq^Cauae, priusquam  in  fubclauias  bipartitur, originem  ducit.  deunt. 

§•  9 ww, modo  ab  anteriore  bifurcationis  lede-, modo  a lubclauij  rami  radice  ge-  lnt^’c0^A 

mina,  vtrinque  vna,modo  etiam  e medio  trunco, antequam  diuidatur,  vnica  enafci-  ^ j~upe_ 
tur,quae  vbifternu  demum  attigit, in  dextrum &finillrum  ramum  dirimitur. Solet. n.  r; 0r. 
Natura  ludere  ,cum  in  alijs  luis  operibus  nonnun  quam,  tum  inprim  is  in  Venaru  exor- 
tu, adeo  vt  non  eodem  modo  in  omnibus  corporibus  Venae  Ipargantur.  Vocatur  aute  %. 

Mammaria-,opMe,ynAec\\ncp,  exoriatur,  antrorlum  dudla,  ad  elatiorem  pecloris  ollis  Mamma- 
ledem  contendit, lecundum  ipfius  latera  delcendit,  & vbi  ad  cartilaginem  mucrena-  ria- 
tum  peruenit,circa  ipfius  latera  thorace  egreditur , fub  redtis  abdominis  mulculis  te- 
r,  xo.vtde  &a procedit  vlcp  ad  vmbilicum, juxta  quem  per r anaftomofin  cum  r epigallrica  alce- 
©>4.11  N dente,&fibioccurrenre,coniungitur , cuiusbeneficio  inlignis ille  inter  vterumatq; 
f>  9.  mammas  conlenfiis  exoritur,de  quo  inferius, capite  8. vbi  hilloriam  venaeEpigallricae 

perlequemur, pluribus  agemus. Caeterum  antequam  Thoracem  relinquat,  in  delcen- 
fu,  ad  fex  fuperiorum  vtriufque  lateris  leptem  verarum  collarum  Ipatia  intercartila- 
ginea,fingulos  ramos  tranfraitrit,quae  cum  cartilaginibus  juxta  finem  partis  olleae  co- 
ftarum  terminantur,quo  loco  ramosVenf  fine  pari(quibus  cum  extremis  junguntur) 
cellare  monuimus.  Ab  his  venis,  qua:  cartilaginum  interuallis  hoc  modo  dillribuun- 
tur, alite  nonnulla  notatu  dignilfim£emergut,qu£  tum  inmufculospedtoriincuben- 
tes,tum  in  mammas  difieminatur.  'Tertia  juxta  has  enalcitur  quandoq;  etiam  atrun-  a-'  a- 

coprodit,qutEMeyi4y?i«4dicitur,quiainmediallinum,  fiue  membranam  thoracis  ca-  n * 1 

uitatem  interlepientem,fecundum  tota  huius  longitudine , cum  neruo  diaphragma- 
tis finillro  exporredla,propagatur.  n Quarta,  Ceruicalis  vulgo  didla, vena  vtrinque  am-  V 
pia  ell,quaefurlumobliq-,  contendens  verfuspolleriora,  ad  tranfuerlos  vertebrarum  <^Ttilca- 
ceruicisproceflusabit,perqi  earundem  foramina  conlcendens,  ( vnde  redliusfortaf- 
fe  Vertebralis  cognominaretur, ) mulculis  vertebris  proxime  incumbentibus  loboles 
largitur.  Haec  vbi  procellum  tranfuerfum  leptims  vertebrae  fuperauit;  infignem  ra- 
mum ad  linum, qui  in  ceruice  eft,pcr  foramen  neruorum  exortibus  dicatum, deriuat, 
deinde  alium,  vbi  fupra  lextae  vertebrae  procellum  venit, & alium  rurlus , vbi  a quinta 
«uafit,  licque  porro, donec  adprimae  vertebrg  ( quam  tamen  non  attingit , nedum  in 

cranium 


t,  h. 


m,  1. 


iOO 


Adriani  Spigelii  De  Hvmani 

cranium  penetret , vtVefalius  voluit ) proceftumperuenerit,iuxtaquempartimad 
eundem  linum  fertur, partim  in  pofteriores  colli  partes  diftribuitur.  S unt  enim  duofi- 
nm  oblongi,finguine  referti, qui  ex  dura  cerebri  membrana  conficiuntur,  vtrinq;v- 
nus,ad  latera  medullae  Ceruicis  confidentes.  Ab  his  ramuli  diftribuuntur,  quifpinae 
medullam,  conterminasq;  partes  enutriunt:  initium  autem  circa  articulatione  capitis 
cumprima  vertebra, capiuntifinem  juxta  feptimam  colli  vertebram  reponunt.  Sinas 
hi  duo, quorum  alter  dexter  eft, alter  limiter,  communionem  quanda  inter  le  habent, 
per  tubulum , eumq-,  breuem , qui  ab  vno  ad  alterum , circa  eam  fere  colli  regionem, 
quae  inter  fecundam, 8c  tertiam  vertebram  eft,tranfuerfim  deriuatur.Tandem x quinta  x,  L 
vena  eft, quae  a pofteriore  parte  enafcitur , Mufcula  inferior  vocata, quae  in  mufculos  hu- 
miliorem ceruicis,  ( adeoque  caput  Sc  ceruicemextendentes,vnde  melius  Ceruicalem 
diceres, jitemque  fublimiorem  thoracis  ledemiuxta  vertebras  occupantes, multis  ra- 
mis diftribuitur. 

Propagi-  A fublmiorefede  fubclauiorum  , dum  adhuc  in  thorace  eft  vena  Caua,' cum  tres  pro- 

nes qus  deant,  duae  fiint  notatu  dignillimae propagines , qux  fub  mufculis caput  fiedtentibus 
riorefede  ver^us  fupcriora  viam  intendunt.  Prior  internam  magis  partem  (pectat , &Iugularis 
fubclauio  interna  dicitur  '.altera ad  exteriora  vergit,  &Iugularis  externa  communiter  vocatur, 
rum  ori-  Vtraqueenim  juxta  jugulum  oritur,  &lecundumhimcadcaputafcendlt,exquibus 
untur.  fila  maior, haec  minor  eft  in  Homine , contrain  Brutis.  Caetefumeum  appellationes 

pleraeque  omnes, & optime,nonaloco,per  quem  tranfeunt,  fedab  infertionefintde- 
i.  riuatae,redlius  forta/Te  Cephalici,  Capitales  dicerentur,  y Iugularis  interna , juxtaarticu-  y, 

jugulari  lum, quo  clauicula  fterno  nedtitur, originem  ducit,  acvtprimum  oritur , cum  arteria 
interna.  cal-otide,&  neruo  fexti  paris, tanquam  itineris  comitibus, ad  alperae  arteriae  latus  con- 
iungitur,  & ad  fauces  viam  parans  , ci-rca  medium  viae,  in  duosramos  dirimitur, ex 
‘Eitudiui-  quibus  alter  exterior  dicitur, alter  mteviov.Exterior  quidem, quia  capitis  interiora  non 
fioinramu  fabit,fed  ad  maxillae  inferioris  angulum  bifariam  diuifiis , alterum  ramum  ad  fauces, 
exteriore , ajterum  prope  aures,& faciem  diftribuit.Iiztmor  autem  ramus, vniuerlo  dudtu  Caro- 
tidi  arteriae, vlque  ad  caluarite  bafin  commillus  eft,ad  quam  vbi  appulitfede  pofterio- 
E xterior.  re,  limiliter  in  duos  ramos  fcinditur,led  amplitudine  inaequales.  z Primus  enim  maior  z,  n. 
interior  eft,&  pofterior,cum  oblique  retrorlum  ducatur,  qui  vbi  in  mulculos  celophago  fub- 
&eiusfub  ie(q0S3  & anteriorem  ceruicis  vertebrarum  fedem  occupantes,  furculospropagauit, 
dittifio.  per  occipiti;  fo  ramen  fecundum, cum  arteriae  carotidis  ramo  minore  cranium  ingre- 

ditur, per  quod  idem  foramen  fextum  par  neruorum  defcendit,  ficque  membrana 
crafla;  linum  a primum  b&  fecundum fubit.  a r. 

c Secundus  rarnu gracilior,  & anterior,carotide  arteria  penitus  relidta, anticam  capi-  i.vufe 

tis  partem  petit,  Sepoftea  quam invia  auditus  organo  furculum',  non  admodum  inii-  *ICM,I’r 
gnem,  largitus  eft,  cal  uariam  per  cuneiformis  ollis  foramen  feptimum  ingreditur,  d c’ 

Hic  per  craffie  membranae  bafin,&  latera,multiplici  ramorum  lerie  difpergitur,  quo-  d,  io.m. 
rumc  veftigiainolliumfyncipitis  interna  fuperficieobferuari,fuperiuslib. i. diximus.  C D.E. 
Hos  duos  ramos, cum  ad  Cerebrum  vadant, Encepbalicos,c[iufi  c\icas,Cerebrales , vocabi- 
, mus,&  illum  quidem  maiorem, hunc  minorem  Singularis  externa  fub  cute,&  Quadra-  yf  ^ ^ 

iugularis to  Senas  detrahente  mufculo  afeendens  , per  colli  latera , vbi  ad  aurem  peruenir, 

externa . ® in 


i,  t. 


l,  u.' 

m,  x. 

n,  y.’ 


o,  z. 
p>  a. 


q, 

r,  F. 
f,  C. 
t.  I. 

M,  y. 

x,  S". 

y,  I. 

z, ,  i. 


*>  & 


entes. 

i. 

z. 


Corporis  Fabrica,  Lib.  V.  101 

g in  duos  ramos  fcinditur , quoru  alter  a me  profundus  dicitur,  quia  mufculos  ingre- 
ditur,&adintimiorapenetrar,  alter,  cutaneus.  h Profundus,  in  primis  fuisdiuaricatio-  r0J!l  “*■ 
nibus  glandulas  obtinet, circa  fauces  confidentes , & notatu  dignas  propagines  de  fe 
mittit  ad  Laryngem,glandulafcp  ipfiadnatas,tum  ad  faucium, & offis  hyoidis  mufcu- 
los', ex  quibus  ille, qui  fub  lingua  per  totam  longitudinem  prorepit , infignis  eft , 8c  in 
multiplices  ramulos,qui  eleuata  lingua  etiam  antefedionem  cernuntur,di(pergitur. 

Ab  hoc  profundo  ramo  tres  oriuntur , qui  interiora  capitis  & caluariam  fubeunt.  Primus  Ramitref 
quidem  ,poftqiiam  ad  fauces, & os, ramulos fparfit, per  quintum  foramen  offi  tempo-  calnani 
xu.mmiculp.tuxn, cranium  ingreditur.  1 Alter , ex  oculi  fede  anteriore  per  cuneiformis  in§reiil' 
foramen  fecundum,  vnde  fecundum  neruorum  parelabitur,  tranfit,  acpercraflam 
membranam, verfus  fuperiora,aliquot  furculis  excurrit .Tertm^cx  parium  amplitudi- 
ne per  offis  cribrofi  foramen  in  eandem  membranam  difleminatur.  Hae  duae  anterio-  3. 
rem  hanc  partem  nutriunt,cumfinus  tertius  ad  lpfarn  non  pertingar, (ediuxtaleptum 
proceffiium  mammillarium  definat.  Cxterum1  ramus,  cutim  capitis  perre-  Cutaneus 

ptans,&  fub  aure  glandulis , quas  Parotides  vocant,fuffultus,in  duos  ramos  difpefci-  qHiyfnas 
tur- quorum  alter  m anterior,  o.bliqi  per  genas  furfiim  fertur  ad  oculi  angulum  internu,  yt‘,flt  con 
in  itinere  nafo  ramulos  impertiens  , & procedens  ad  fuperciliumqundufq-,  cum  reli- 
quo alterius  lateris  ramo  in  media  fronte, redam  venam  conftituit,quam  n Frontis  ap- 
pellant^ in  infania  maxima  cu  vtilitate incidi tur.Huc  alludit Satyricus,cu  de  inepto 
quoda  loquens  media(in<\uiz)pertundite  vena.  Alter  ramus , fiue  pofterior,per  pofleriora 
fertur, & ad  0 tempora  atq;  P occipitis  cutim  ramos  propagat.  Tertia,  qug  afuperiore  j. 

fubclauioru  ramorum  fede  enafeitur .Mufcula fuperior  vulgo  dicitur, refpedtu  ilhus,cjuq  M ufcula 
eiufde  nominis  ex  humiliore  prodit.  Erumpit  aute  juxta  jugularem  externa  & in  po-  JuPertor ■ 
fterioresceruice  occupantes  mufculos, ipfamqj  huius  regionis  cutim  difpergitur,quo 
nomine  q Ceruicalefupenorem, non  inepte  vocabimus.  Sed  nunc  ad  ea  vnde  digrefli  fu- 
mus,venas  fubclaui^  diftnbutione,reuertarnur.Haec  thoracis  cauitate  egreffa,1'  Axilla-  -Axillaris 
ris  vocatur, atq,  vbiada!asperuenit,in  duos  infignes  ramos  dmiditur, 1 Cephalica fci-  cfU!fi°  *» 
licet,&  Bafilicam,qui  poftea  per  totum  brachili. difleminantur.  Antequam  autem  fic  7 * ' 

diuidatur  ,duos  producit  de  fe  furculos , u primum , qui  Scapularis  interna  dicitur, & per  Axillaris 
mufculos  inter  na  fcapuls  partem  occupantes  propagatur  A alterum.  Scapularem  exter  na  furculian 
vocatum,  grandiufculum,mufculis  eiufde  m fcapula:  externam  8c  gibbam  partem  ob-  ^(/il- 
lidentibus, implantatum. y Bafiltca  vero  & ipfa,  antequam  brachium  ingredia:ur,duas 
propagines  profert:2  vnam, Thoracicam fuperiorem  didam, quod  ex  elatiore, quam  fubfe-  rJ,ntanti 
qua  parte  oriatur,&  infignis  admodum  cum  fit , per  internam  faciem  mufeulipedo-  ingrejfum 
ralis  humerum  adducentis  excurrat ; alijsitem  muiculis  pedus  occupantibus, quem 
admodum  & mammarum  cuti  in  faeminis, ramos  diftribuat.  a Altera , Thoracica  inferior 
dicitur, infignis  fimiliter& grandis, quae  fecundum  thoracis  latus  dcfcendcns,pei  rer- 
tium  humerum  abducentem  latiffimum  mufculum  imprimis  diftribuitur,  plurimos 
de  fe  ramulos  fpargens,  qui  poftea  cum  ramis  vence  fine  pari  extrathovacem  proci- 
dentibus, per  anaftomofin  junguntur,  atque  haec  nonnunquam  etiam  apriori,fiue 
Thoracica  fuperiore  prodit.  His  fic  ramulis  conftitutisi  Axillaris  in  brachium  por- 
rigitur. 

Cc  CA- 


102. 


Diutjio 
Veru  A 
xillari t. 
Difcri- 
men  ru- 
morum 
•venA  A 
xillaris. 

i. 

a. 


Vena 
ceph  a 

1 IC  A. 


2 Xctmi 
•vente  Ce- 
•phc.lica. 

i. 

Medient. 

i. 

Interior. 


AdriAni  Spigelii  De  Hvmani 

C A P V T VII* 

Axillaris  Vente,  per  brachium  diflrtbntte  feriem  proponit . 

VEn  A ergobAx  il  t.  a r i s in  duos  finditur  ramos, cum  primum  brachio  appro-  h y.3*^ 
ximat,fed  ramos  inaequalis  amplitudinis.0  Superior  enim  quem  Cephalicum  vocant,  c,  G. 
gracilior  eft;atd  inferior, qui  Bafilica  dicitur , triplo  fere  amplior.  Cephalica  etiam  fubcu-  ^ j, 
tanea  quali  totaeft,nec  nifi  vno  ramo  ad  profundiores  mufculorumreceflus  penetrat, 
vnde  neq;  Arteriam , nec  Nervum  intimioribus  fcilicet  corporis  receffibus  addidtos,, 

- comites  habet  .Bafilica  vero,partim  fub  cute  prorepit,  partim  fub  mufculos  fefe  recon- 
dit,vnde  Scmagnitudine  illam  merito  fuperare  debuit,vt  qua:  pluribus  partib. alendis 
deftinata  erat.  Habet  eade  & Neruos  &c  Arterias  itineris  fui  comites,  quas  caufa  ede  fo- 
let,vt  hac  vena  incila,  fanguis  cu  impetu  profilianfetta  ecotra  cephalica  effluat  leniter, 
quod  imperitos  difledtionum  MedicosfiVena:  febfcioni  adftantes,  ad  animi  & corporis 
robur,aut  imbecillitatem  imprudenter  referre  cernimus. De  vtriufque  per  brachium 
diftributionis  ratione  nunc  breuiter  didluri  fumus,  initium  capientes  a fuperiore 
tanquamramo  minore. 

c Cephalica  ergo  Velalio  Humer  ana  raw  dicitur, quod  per  humerum  ad  manum  e,  g. 

’ propagetur,-ab  aliis  cubiti  exterior  a litu, quia  in  cubito  latus  externum  occupat:  quem- 
admodii  Bafilica  contra  internum.  A Recenrioribusquibuldamc6mumter  Cephali- 
ca appellatur, quod  in  capitis  affeftibus  fecari  loleat,ob  errorem  Veterum, qui  a jugu- 
lari externa  eam  pronafei,  & propterea  a capite  immediate  fanguine  evacuare,  impe- 
rite credebant.  Enalcitur  aute  ab  axillaris  venae  fuperiore  parte , tendinemque  ferrati 
minoris , qui  (capulam  pebton  adducit, tranfeendens, inter  deltoidem  mufculum,qui 
humerum  elevat, ac  principium  pedtoralis, qui  eundem  adducit, qua  parte  a clavicula 
exoritur, excurrit, ficq;  ad  externum  latus  primi  cubitum  fledtentis  ( quem  bicipitem 
vocant)per  humerum  defeendit, cuius  nomine  inter  bicipitem  & deltoide  fonticulos 
inurere  dodtiores  Chirurgi  prudenter  confueuerunt,  cum  femperad  loeu  vente  infi- 
gnioris  fonticuli  fieri  debeant,  vt  materia  facilius  evacuetur.  Quanqua  vero  indiuifa 
Iit, dum  fic  per  humeru  deducitur, graciles  tamen  nonnullos  ffurculos  vtrinq;  in  muf-  frt  && 
culos  didloSj&cutem  diflerninat.Tandem  vbi  ad  cubitu peruenit,fub  membrana  car- 
nofa,vt  decet  fubcutaneam  venam  reconditur , ficq;  citra  difTediionem  oculis  fefe  of- 
fert. At  circa  ipfum  articulu  cubiti  ad  externum  humeri  tuberculu,in  tres  fere  ramos 
g diuidi  confucuir,quoru  alter  exterior  eft, alter  interior, tertius  medius.  Priores  duo 
’ fubcu tanei fiunt; tertius, profundus.  h Trimus,  fiue medius,  qui  frequenter  abeffie fblet, 
gracillimus  eft,&  profundior, in  mufculoru,  imprimis  vero  duorum  , fecundu,& ter- 
tium digitoru  articulum  fledfcentium, quemadmodum  Sc  longi  radii  fiupinatoris,  fub- 
ftantiam  fepenetrar.  ' Sce/indus  8c  interior, ac  prxeipuus  ex  his  tribus  ramis, oblique  fub  *•  *• 
cute  deducitur  , ac  cum  bafilicasramo  interno  tribus  digitis  infra  cubiti  articulum 
coit,cumqua  1 Medianam  wi^W7,Medicisfiicdidfam,conftituit.H£ecobhqneper  me-  l>  A, 
diam  cubiti  regionem  defeendes , ad  radium  complures  furculos difpenfiatjtandemq; 

&ipfain  duos  difeinditur  ramos  minores, quorum  nic.vmw  ad  carpi  fedem  interiore  m • 
verius  pollicem  abit,  alter 11  interior, ad  indicem  & medium  excurritille  exterior, non-  e° 

nullis 


H. 


Corporis  Fabrica,  Lib.  V.  105 

nullis  Cephalica  manus  dicitur,  Sc  magna  cum  vtilitate  in  capitis,  dentiumq*,  alfe&ibus 
aperitur.0  Tertius  tandem  ramus,  ftue  exterior  cephalica,  longum  radij  fupinatorem  mus- 
culum conlcendit,  variis  in  cutim  dilperlis  venulis , licq;  P oblique  per  radium  fertur, 
caius  medium  longitudinis  vbi  attigit, externam  cubiti  ledemmgreditur,ibidcmque 
cum  q bahlica:  ramulo  jungitur.  Huic  jundtus  ad  externam  carpi  ledem  procedit, &il- 
litegioni, qua:  ante  minimum  & annularem  digitum  eft,quemadmodu  & ipfls  etiam 
digitis  venas  largitur.  Haec  vena  communiter , maxime  qua:  minimum  digitum  fpe- 
£tzt,Salvatella  dicitur, & in  finiftra  manu  a Pra&icis  incila, in  affe&ibus  melancholicis 
admodum  commendatur.  De  quare  cum  nonnumquam  dilputetur,  egoqi  experien- 
tiam Pradticis  favere  obleruai-im,caufam  indagare  conatus  fum,  inveniq-,  complures 
anaftomoles  hic  e fle  vena:  huius  cum  arteriis , quemadmodum  circa  extremas  partes 
anaftomoles  luculentiores  e fle  lolent , tanquam  in  partibus  remotis  a fonte  caloris,& 
qua:  propterea  fanguine  calidiore  Ipirituolbq-,  indigebant.  Sedta  ergo  hac  vena, quia 
proxima:  anaftomoles  siit, heri  nequit,quin  fanguis  arteriofus  quoq-,  effundatur,  id  q, 
in  cubiti  venis  incifis  non  ita  heri  pot,ob  anaftomoles  paulo  remotiores  a loco  in  qu\> 
vena  aperitur.Et  hinc  flt,vtlanguis,quiexmanuevacuatur,multo  fitpulcrior  &rubf- 
cundior,qua  ille  qui  ex  brachio,q>  lemper  arteriofus  hic  hmul  evacuetur.Cum  aute  in 
Liene  fextuplo  plures  Arteri^  lint,qua  Venae, plurimuprofecfto  adiumenti  accidere  i- 
pfius  affectionibus  necefle  eft,quod  ex  iis  vafis  languis,in  quibus  peccavit,  euacuetur. 

Alter  ramus  axillaris, interior, & amplior, 1 Bas  il  ic  a eft  quspro  fitu  brachij  diuerfi  di- 
uerla  nomina  apud  PraCticos  Medicinae  fcriptores  inuenit.  Dextri  enim  brachij  Hepa- 
tica dicitur, atfiniftri  Splenica: illam  in  Hepatis,hanc  in  Lienis  affeCtibus  pro  ledtione  e- 
iigunt.Erumpit  autem  fub  ala,& propaginibus  pluribus  ad  copiolas  eius  loci  glandu- 
las dilperlis,  per  humerum , ad  latus  bicipitis, inter  flectentes  & extendentes  cubitum 
mufculos  defertur, nec  procul  ab  egrelfu  e thorace  in  duos  ramos  inftgnes  fdiuiditur, 
quorum  alter  profundus, alter  fubcutaneus,alitu&progrelfu  dicitur.  r Profundus  ra- 
mus, qui  fere  cralfior  eft,  ad  intimiores  brachii  partes  toto  du£tu  fele  penetrat , vbique 
arteriam  brachialem  comitem  afcifcens,quemadmodum  &nervi  tertii  ramum  quar- 
tum.Fertur  autem  inter  duos  cubitum  fleCtentes  mulculos,  cuius  articulum  vbifupe- 
ravit,in  duos  u Icinditur  ramos, quor  um  * exterior, myxa,  radium  (vnde  Radieusdici  pof- 
fetjad  manum  delcendit,ac  verfus  pollicem&  indicem , quemadmodum  & medium 
digitum, ramulos  dilpergit.-y  interior  aurem  iuxtaos  cubiti(a  quo  Cubitei  appellationem 
meretur ) incedens,  digito  medio,  ac  minimo  ramulos.fed  vt  ille  quidem, mufculis  in 
externa  manus  facie-, llc  hic, in  interna  litis, largitur.2  Subcutaneus  ramus  alter  eft,  qui  per 
interiorem  humeri  regionem  defertur , variis  de  le  ramulis  ad  cutem  &adiacentes 
partes  difleminatis at  vbi  ad  humeri  tuberculum  internum  acceflerit  ,in  ramum  in- 
teriorem, &:  exteriorem, limiliter  vt  Cephalica,-1  diuiditur.*5  Interior  infra  cubiti  flexu- 
ram oblique  defertur, & cum c interno  Cephalica:  ramo  connexus , d Medianam  ve- 
nam, de  qua  diximus, conftituit.^  E.vtmor  vero, iuxta  humeri  tuberculum  internum  bi- 
fariam diuifus, maiore  ramo  fecundum  vina:  regionem, ad  carpum  deorfum  fertur, & 
ad  digitum  minimu  lele  difpergit.-altero  vero  ad  interiorem  manus  ledem  deriuatur. 

Csterum  hoc  loco  oper^  pretium  eft,cum  aliis  do&iflimis  Anatomicis  admonere, 

C c i creden- 


J- 

Exterior. 


SalratqJ- 

la. 


Vena 

BASILI- 

CA. 


RamiBce- 

filicst. 

r. 

P rofun- 
dut. 


a. 

Subcu- 

taneus 


Biuids- 
turfub- 
cutaneus 
in  inte- 
riorem^ 
exteriore, 


204  Adriani  Spigelii  De  Hvmani 

credendum  non  effe, eandem  in  omnibus  hominibus  Venarum  feriem  Sc  dudfcum  in“ 
ueniri,cum  fedtio  cadauerum  demonftret.vix  inter  mille  duos  eandem  Venarum  dif- 
tributionem  accurate  feruare.Quamobrem  necin  eligendis  locis  pro  Venas  fedtionr 
bus  tam  fcrupulofbs  nos,vtfolent  quidam  imperiti, elle  decer/edeam  potiffimum  eli- 
gere,qute  tutiffime  fecari  pofIit,quod  quam  optime  oculis  fele  offerat.  Nonnunquatn 
enim  Cephalica  fic  gracilis  eft,vt  vix  confpe6fcuipateat:interdum  contra  Bafilica.Qua 
re  ille  quam  optime  egerit, qui  prudens  potius  confilium , quam  fcrupulofamimperi- 
torum  opinionem  fequetur. 

C A P V T VIII. 

Inferiorem  , fine  Defendentem  veri&  Cau£  Truncum  explicat. 

Ven&CA-  CVperiore  m Vente  canas  Truncum , & Ramos  perfequuti fumus,  reftat  ergo 
viTiit.  Onunc,vt  & de  inferiore  agamus.  Nec  tamen  reuera,  quod  fupra  quoque  monui- 
cm  wje-  mtlSjCjuo  Trunci  funt , vtGal.  volebat  -,  fed  vnus  quiadiuihonecircafquintam  lum-  f V. 

borum  vertebram, Sadvfque  jugulum  continuo du£tu  pertingit-,  at  dodtrinaz  gratia  g,  D. 
fic  a nobis  ratione  Hepatis  diftinguitur,  quod  quafi  in  medio  confiftens,  mfuperio- 
rem,&  inferiorem  fcindere  videtur. Vt  ergo  hfapcriercd, qui  ab  hepate  ad  jugulum  ex-  h.  A.D. 
currit:  fic  ‘ /«/mer,  qui  ab  eodem  inchoans,  ad  os  vfque  facrum  terminatur.  Sed&  *»  T-V’ 
quemadmodum  Superior  indiuifus  per  Thoracem  excurrebat,  propagines  tantum 
nonnullas  fpargens  ad  latera,-fic  8c  Inferior  per  abdomen  totum  integer  delabitur, 
non nifi furculis  de  fequibufdam  difpenfatis.  Cteterum  vbi  quintam  lumborum  ver- 
tebram attigerit,  in 1 duosinfignes  ramos  Iliacos  didtos, non  fecus  ac  fliperior  in  Sub-  />  X.  X. 
clauios  fcinditur,qui  poftea  in  crura  fe  penetrantes, Crurales  ramos  conftituunr,vt  il- 
li in  brachia  digefti,  Brachiales.  Dicamus  ergo  hoc  capite  de  Trunco, eiufdemque 
propaginibus,  quadiu  adhuc  in  Ventre  inferiore  eft,  deinde  ad  Crurales  accedamus. 

m A T r v n c o ergoD  e s c e n d e n t e , antequam  in  ramosabeat,quatuor  na-  m,  T.V. 
fcuntur  venar. Cum  enim  primum  a pofteriore  hepatis  fcde  prodiit , ad  dextrum  dorfi 
tuor  a latus  declina’-,  ac  propaginem  ex  finiftro  fili  latere  educit,quam  11  Adipofamfmijlramap-  n,  vinfi- 
Trunco  pellant, quod  ad  adipem, exteriorem  renis  membranam, quae  a peritonf  o enafcitur,  niftrola - 
r-nu  di-  excuirit, quemadmodum  &ad  glandulam  reni  incumbentem.  Huic  in  0 dextro  late- 
*^Tcen  rc  rt'fi  ondet  alia,  quae  tamen  raro  admodum  a trunco  emanat,  fed  potius  a fuperiore  o™index- 
'ff*  & media  fede  emulgentis, & quia  eodem, quo  fimftra  modo,  diftribuitur,  Adtpofadex-  trolatere. 

t.  tu  nuncupatur.  Interdum  tamen  videas  contrarium  quoque  evenire,  & dextram  ex 
Jdipoj&.  trumcojfim-ftram  ex  emulgente  prodire.  Natura:  enim  in  Venis  varios  lufus  eft  cerne- 
re,nec  facile  in  cadauer  incidas, quin  aliquid  noui,  & ab  aliis  diuerfi,reperias.  Hinc 
progrefla  Catta,  vbi  vitra  medium  dorfi  peruenit  circa  primam  lumboru  vertebram, 

P fecundum  par  venarum  perquam  infigne  educit,  qtiodrebla  ad  Renes  properat,  in  p, 
quorum  fubftantiam  totu  exhauritur.  Hinc  Sc  Renale  vocatur  ab  infertione-,ab  vfu  aut  &x,io. 
j; . RmulgenS) quia  quidquid  ferofi  eft  in  fanguine,per  hoc  par  renes  emulgere, & ad  ferra- 

gentes.  here  videntur.  Ampliflimum  ergo  eft, fed  breue  tamen, nec  aequale,  nec  e diretfto  fui 
conjugis  enatu.Bim, quia  longitudo  nulla  requirebatur,  qua:  fere  obpraeuia  quadam 

prtcpa- 


Corporis  Fabrica,  Lib.  V. 


praeparationem  a Natura  vafis  concedi  Colet. Tnaquale,qma  fmiftram  dextra  longiorem 
ede  conueniebat,quodab  ea  fpermaticam  educere  neceilariu  erat.  Exordium  aut  m 
vrriufque  e diretto fibi  non  reJpondet,ne  altera  alterius  a&ione  impediretur.  Si aiftra  tame 
dextra  altioreft,quia&  ren  laevus  prae  dextro  altiorem  locum  eft  nadbus.  Caeretum  e- 
mulgentesrami  iimul atque  ex  trunco  emerfere,  non  fubito  ipfam  renum  cavitatem, 
adeunt, fed  in  duos  prius  maiores  ramos  diuiduntur,arteriilqi  adociati,  ficconcauam 
partem  ingrediuntur, ac  poftea  in  minores  dirempti,  per  dubitantia  renum  vniuerfim 
dilperguntur, tandem  extremis  libellis  in  procedas  quofdam  carneos(quos  Mammil- 
lares vocant)terminantur.Venae  has  non  tantum  ad  deferendum  renibus  alimentum, 
fed  etiam  ad  ferofos  humores  deducendos  confcrunt,cueosad  mammillares  carneos 
procedus  deponentes,  in  fiftulas  vrereru  percolent , vnde  in  pelvi  colligitur/enfimqj  LocU/.  ’in 
ad  Veficam  ( vtdicetur,cum  renum  hiftoriam  aperiemus)  deftillat.  Atque  Hic  locus  qMCal- 
notanduseftfin  quo  calculi  renales  generari  coniueuerunt,cum  non  fit  in  vafis  emul-  euh  rend 
gentibus , Vena,  inquam  , aut  Arteria:  fed  potius  in  cauitate  ipfa  renum,fiue  in  pelvi,  genera- 
le tubulis  illis  vreterum.  In  his  enim, fi  quando  materia  vifeofe  fufeipitur , velob  infi-  thr‘ 
gnem  calorem  inibi  exficcatur, vel  propter  frigiditatem  in  arenam, aut  calculum  con- 
crefcit.  Materia  autem  haec  non  tantum  crudus  fanguis  eft,  qui  muci  inftar  in  mada 
(anguinea  nonnunqua  abundare  (olet : fedfaepe  etiam  pituita  illa  excrementitia, que  a 
capite  per  venas,& arterias, tu  in  cavam,  tum  aorta,  quandoq-,  & in  Ventri culu, & In- 
teftina.,defeendit.  Cuius  rei  lignum  manifeftidimum  ede  videtur , quod  qui  calculo- 
fisaffedlionibus  obnoxii  funt,  deftillationibus  Sc  Colicis  doloribuscreberrime  affli- 
gantur. Hos  cum  nonnulli  affatibus  oriri  fibi  perdiadeant,  me  cotridiana  experien- 
tia docuit,a  pituita  ede,  quod  eos, qui  renum  calculo  laboranr.Colon  inteftinum  co- 
pia huius  femper  refertum  habuide,ob(eruarim, eadem  que  ablata,  & calculi  genera- 
tionem cedade.  Qnamobrem  & Clyfteres  deterforios  blandeque  pituitam  purgan- 
tes, non  (olum  calculis  praefentibusjfed  & minitantibus  fili  generationem, frequenter 
maxima  cum  aegrorum  vtilitate  iniicio.  Vitanda  autem  perpetuo  (unt  omnia  quae  cal- 
culos pellunt, dolore  etiam  non  praefente,  cum  quiaplaeraque  huiulmodi  calida  funr, 
tum  quia  materiam  cruda  copiofe  ad  renes  funt  propellendo.  Haec  perfequi  propter- 
ea  nobisvifum  eft , vt  anatomicum  ftudium  ad  ipfum  accommodemus  Medicinae  v- 
(um, praefertim  cum  videamus  hunc  generationis  calculi  locum  vulgo  ignorari,  quod 
celeberrimus  Fernelius,quem  maxima  fere  Medicoru  pars  fequitur,lib.  6.patholog. 
c.  1 1,  cenfuerit , arenularum  generationem  in  propria  renum  fubftantia  fieri, hinc  flu- 
entis vrinae  impetu  rapi,&:  in  cavum  ferri,  ficque  per  vreteres in  veficam  vrinam  are- 
nulis refertam  prolabi.  Quod  fi  quis  etiam  quaerat,  quaecaufa  fit,  quam  propter  fini-  Cur  Jini- 
(Lr  ren  magis, quam  dexter  calculo  fit  obnoxius , id  ideo  euenire  ftatuendu  eft,  quod  w 
Colon  inteftinum  reni  finiftro  magis  incumbar, m i uius  cellulis  cum  pituita  haec  , de  ^ u $ Jex_ 
qua  diximus,  feateat,  vel  per  potos  ipfius  transflidat,  &in  renes  trahitur,  velob  vici-  tercal- 
niam  eius,  vehementer  renes  refrigerantur,  cum  (aepe  experientia  nos  docuerit,  ma-  cu^°  »b- 
teriam  eiufinodi  pituitofam  reueraadlufrigidiffimam  ede  m corpore,quod  percepe-  noxl^s- 
, , runt  fatis  ii, qui  per  alvum  copiofe  excreuerunr.  q Tertium  hinc  feqmtur par , Ven&Jper-  sperma. 

vide  & 8.  niatiC<£>  feu£ewiWtf/«  vocatae,  quod  matenampro  confidendo  femine  deferant.  Hs  ti(& . 

H.V.V.  Cc  5 origine 


4- 

Lumba 

reu. 


JDiuifio 
Trunci  in 
dkos  ra- 
mos Ilia- 
cos. 

Vrop  agi- 
nes ante 
diuijione 
hac  enata 


Interioris 
Ili  aci  pro- 
pagines, 
anteegref- 
futn  ex 
periton&o. 
i. 

Gluta  a. 

i. 

Hypoga- 
JlricaHa- 
morrhoi- 
dalis  ex- 
terna. 


xod  Adriani  Spigelii  De  Hvmani 

origine  inter  fe  variant.  1 Sinijlra  enim  ab  inferiore  (ede  , & media  emulgentis  exori- 
tur , & peritonaeo , qua  parte  muiculos  in  lumbis  jacentes  integit , eidem  furculis  ali- 
quot communicatis , adhaerens  incedit , ac  oblique  defcendit ; at  vbi  pubis  os  attigit, 
ipfumfuperequitans,peritona?um,acforaminaobliquorum  & tranfuerforum  abdo- 
minis muiculorum  tranfit,  cuius  procedibus  fuffulta , in  gyros  quoida  varicoios  abit, 
qui 1 cum  arteria  (permatica  per  anaftomoies  junguntur, ac  tandem  in c teftem  fui  late- 
ris  definit. u Dextra  vero,nonex  emulgente, ied  ex  ipio  trunco , eiuique  anteriore  par- 
te,paulo  infra  emulgentem  enaicitur,iimilemque  poitea  progredum  obieruat.  Atque 
hoc  quidem  pacto  in  maribus  le  habent,  in  quibus  tamen  Naturae  lufusquamplurimos 
fepius  notare  lkebit:inmulieribus  vero,etii  eundem  exortum  habeant, & eundem  vicp, 
ad  os  facrum  cum  his  progredum,  non  tamenperitonxo  excidunt,  neque adpubis 
oda  pertingunt,  fedpriuiquamadteftesperueniant , in  duos  finduntur  ramos  inac- 
quales,quorum  minor  in  vteri  latera  verfus  ipfius  fundum  diileminatur,-  maior  arteria 
ipermaticxiociatus,&  per  anaftomofinjundus,in  fui  lateris  tefte  ingreditur.  x Quar- 
tum tandem  par,Lumbares  funt  duae, aut  tres, quas  vena  caua  a pofteriore  fui  parte',  qua 
corpora  vertebrarum  lumborum  ipedat  producit,  vnde  nec  mfi  canae  trunco  eleuato 
in  conipedhim  ie  proferunt.Hae  per  vertebrarum  foramina,per  quae  nerui  exeunt, in- 
grediuntur, ficque  ipinali  medullae  alimentum  deducunt.  Ab  his  dux  medullae  lateri 
vtrinque  attende,  verius  cerebrum  aicendunt , quibus  poitea  duae  venae  a jugulari  in- 
terna defcendentes  per  anaftomofin  junguntur. 

His  propaginibus  fic  edudis,vbi  fere  iacrum  os  Caua  attigit , circa  quintam  lum- 
borum vertebram, arteriae  magnae  fiibiternitur,ac  in  duos  iniignes  ramos,  y Iliacos  vo- 
catos dilcinditur,  qui  paululum  progredi  iterum  finduntur  in  2 duos  inaequalis  ma- 
gnitudinis,ex  quibus  alter  interior, alter  exterior  dicitur.  Interior,  gracilior;  exterior, 
amplior  cft, Scmaiox.  Antequam  tamenjicdiuidantur,  alias  duas  fpargunt  propagines, qua- 
rum  * prima, Mufcula  iuperior  communiter  dicitur , quae  tranfuerfim  per  lumborum  & 
abdominis muiculos  dideminatur,  vnde  Mufculam lumbalem  vocarem  : b altera,  Sacra , 
quod  odis  iacri  foraminibus  fuperioribus,  aliquot  exiles  venulas  ad  ipinalem  medul- 
lam , 8c  os  iacrum  nutriendum  porrigit. 

Prodeunt  autem  ab  vtroq;  ramo  plures  venae, antequam  extra  peritonaeum  ad  cru- 
ra vadat, & ab  interiore  quidem  dux. c Prima , ab  externo  latere  exoritur , Mufcula  me- 
rfwdi£la,quodin  omnes  muiculos  natium, eorundemq;  cutem  diipergatur.  Alimen- 
tum enim  defert  omnibus  ijs  mufculis,  qui  odis  ilium  exteriorem  partem,  fiuedor- 
iitm , occupant,  quemadmodum &ipfi  coxendicis  articulo  , vt  propter  hanc  cauiam 
maxime  aduertenda  fit  ab  ijs, qui  doloris  coxendicis , fiue  Ifchiadiscaufampaulocu- 
rioiius  confiderare  velint. hanc  ego  Glut&am  ab  iniertione  non  male  vocari  pode  cen- 
fuerim,quodinglutxosmufculos  implantetur.  d Altera , ab  interno  latere  prodit,  & , 
venainligniseft,Hy/)o^y/nc4^fif^,afiiain  omnes  fere  hypogailrij  partes  diftiibutione. 
Ab  hac  ramus  emergi t,HamorrhoidaUs externa  didus  ,quod , fi  quando  ianguine  fecu- 
lentiore,autferuidoialioueturgeat,hxmorrhoidasani  externas  conilituat.  Hic  iacri 
offis’  foraminibus  furculos  diipeniat , ied  maiores  ramos  in  redi  inteftini  muiculos, 
vfque  ad  ani  excernam  cutim  largitur.  E d8c  alius  ramus , qui  ab  eadem  hypogadrica 

oritur3 


r,  4'* 


f,  8.14.X. 
X. 

t,  r. 

«>  i-l-X.' 


X. > 4*  4 4* 


y,  X.X. 
*,Y.  .ScZ. 

a,  t. 
h,  6. 


G 7* 5 


Corporis  Fabrica,  L‘ib.  V.  207 

©ri£ur,quemC;y?ic«?w  vocamus, & notatu  tam  in  Viris, quam  FatminisdignifTlmuseit.  cyfttC* 
in  Viris  quidem,quia  in  Veiicam  abfumitur.-in  Mulieribus  vero,  quia  in  his  pinguedine 
fu  ffultus,quibufdnm  furculis  veficam  adit : fed  frequentioribus  vteri  fundum,  Sc  eui- 
dentior ibus  Ceruicem, per  quas  venas  Colas  nonnulli  Virginibus, quidam  etiam  Mu- 
lieribus menftruatim  fanguineas  purgationes  fluere  exiftimant.  Sed  enim'menfes, 
non  modo  per  hofce  ramos  , fed  & per  eos,  quos  a ramo  fpermaticotranfrnitti  dixi- 
mus, &r  qui  fundum  Yteri,non  Ceruicem  petunt , effluunt.  Nec  enim  per  ceruicem 
tantum  fiue  virginibus,  flue  feminis:  fed  per  vteri  imprimis  cotylidones  expurgari 
lingulis  menfibus  fanguis  menftruus  confueuit.Id  quod  Pataui)  hic  publice  in  Thea- 
tro , primonolfra’ Profeflionisanno  monftrauimus  in  cadauere  cuiufdam  fcemina: 
menftruislaborantis.  Vidimus  enim  hypogaftricos  ramos,  & vafafpermatica,  cum 
teftibusfanguine  refertos  fuifle,ipfumq-,  vterum  crallioremfanguinem  apertis  inter- 
na vteri  parte  venarum  ofculis  ,&  manifefte  patentibus, fudiile.  V idi  tamen  bis  in  a- 
li]s,ex  venis  ceruicis  tantum, non  etiam  ex  vtero  prodijffe:&  in  alia  contra,  ex  folo  v- 
terofluxifle.Frequentiflimum  tamen  eft, vt  ex  vtrifq,  purgentur,  necnon  nifiprceter 
naturam  ex  alterutro, cum  obflructiones  videantur,  fluxum  impedire. 

Caeterum  quo  tempore  menfes  inft ant,vteri  os  hiare,  aliquoties  dum  vlcerapude- 
di,  ac  ceruicis  vterinte  curauimus,  obferuatuma  nobis  eft,  & vifum.  Vidi  etiam  tunc 
madore  quodam  fattido  relaxari  hafce  partes, & ceruicem  ampliorem  multo, qua  efle 
fblebat  alias,  comparuifle.  Quaraobrem  mirum  nemini  videatur,  quod  a nonnullis 
noftra:  aetatis  fcriptoribusobferuatum  eft, tempore  menflum  vfque  adeo  laxatas  non- 
nullis fuifle  has  partes,  vt/ponfae,quantumuis  Virginesreueraeflenr,  proptereain jus 
vocatae,  ac  pro  defloratis  habita;  fuerint.  Quare  fi  contingat,  vtnouiter  coniugium 
ingrefli,defuarum  virginitatedubirent,  quod  vuluam  admodum  laxam  inuenerint, 
confiderare  oportebit  numfortafle  menfes  eo  tempore  inftiterint. Tandem  quod  re- 
liquum eft  trunci  intenoris,adpu'bis  os  contendit, & ab  externo  Iliaco  fobolem,quae 
cum  ipfo  vnam  v^nam  eflingit,aflcifcit,ficq-,  peritonaeum,  & ollis  pubis  forame  trans- 
iens, in  crusfpargitur,  ac  fere  vitra  femoris  medium  latere  interno  protenditur. 
e,  9.  vide  Ab  exteriore  rawo  fnmhtev  venx  quaedam  prodeunt.  Et  primo  quidem  c Epigajlrica  Exteric- 

vbi  ^z^flU23kel3dorefedepronafotur,ficdifta,  quod  epigaftnj  mufculos,  nempe  Re-  rtslltaci 
hxc  6nia  dios  abdominis  vocatos,  accedat.  Pra’cipuo  enim  fui  ramo  extra  peritonaeum  pro- 
elegarer  grediens,vtrinque  fub  reflo  mufculo  refla  aflcendir, donec  prope  vmbilicum  perue-  earejpum 
demon-  nerit,vbi  cum  Mammarijs  venis  defcendentibus,peranaftomofin  conjungitur.  Ana-  ex  perito  - 
lirantur,  ftomofis  autem  hsc  in  maribus  raro  adefle  fblet : a tinfaminis,  eleganter  confpicua  eft,  n&ofparftt, 
vnde& Galenus libr.  de  difleft.  Venar.  8c  Arter,  cap.8. per  haecduovafa  maximum  Epigajiri- 
illum  Vteri  cum  Mammis  confenfum  fieri  reflatur.  Confenfum  autem  hunc  pluribus  CQonrenrM 
aphorifmis,quintafefIionedofliflimus  Hippocrates  explicuit.  Aphorifmot nim  quin-  ^ter(  c- 
qungejiino ; Mulieri,  inquit, menfes  fi  cohibere  velis,  Cucurbitam  quem  maximam  ad  mammis. 
mammas  appone.  Tngefmoverofeptmo : Mulieri  Vterum  geftanti , fi  immms  repen- 
te graciles  fiant , abortit.  E ttrigefimoottauo  : Mulieri  vterum  geftanti,  fi  altera  mam- 
ma gracilis  fiat , gemellos  geftans , alterjum  abortit.  Et  fiquidem  dextera  gracilis  fiat, 
mafculum.-fifiniftradatmellam.  Sic  vteroiaborante, pallidae  fiunt  papillae, &:  in  vteri 

hydrope, 


zc/8  Adriani  Spigelii  De  Hvmani 

hydrope, eaedem  attollantur.  Eft  tamen  confenfus  etiam  non  tantum  ratione  Vena= 
rum:fed.&Neruorurna  (exta coniugatione prodeuntium. Vnde fi  mulieri,  aut  virgi- 
ni mammae  tradentur  manibus,libidinem  accendi  videmus,  vt  propter  hanc  quoque 
caufam  illae  feminae  libidinofiores  habeantur, quae  mammofe  (unt,  quemadmodum 
Afra  apud  Martialem.  Notare  aurem,  quoad  originem  huius  venae  conuenit,fiepilfi- 
me  eam  a Crurali  ramo , jam  jam  dcfcribendo , exortum  fuum  trahere,  (a: pius  tamen 
*•  i ab-Iliaco.  vena,  eft,  quae  ab  interna  fede  Iliaci  externi  jam  peritonaeum  ft  u. 

' 'mr  ’ egreili  na(citur,& Pudenda  dicitur, quod  in  pudenda  vtriufq-,  fexus  abfumatur.  In  vi- 
ris enim  in  fcrotum,& penis  cutem  diftribuitur:i»/«"wi«»autem  ad  cutim,  & labra  pu- 
dendi,ad  nymphas, caeteralq,-  partes,tum  vero  vtrify  in  glandulas  circa  inguina  jacen- 
tes propagatur  , vnde  tempore  pefliferi,  aut  venerei  bubonis  materiae  in  glandulas 
3-  confluxio  oritur.Tandemg  wh/«Tz  inferior  eft,  quae  ad  coxendicis  articulum  abit,  & in  g,  ix. 

MufcuU  mufculos  ac  Clltim  eo  loci  fitos  diflemin-atur , quo  nomine , meo  judicio, appellatione 
tnferior.  ^r^lore  meijus  coxendica  vel  Coxalu  diceretur. 

CAPVT  IX. 


iliaci  rami  exterioris  per  crus  di  (feminali  propagines , gr  ramos  „ 

enumerat. 


Cruralis 


r.l 


111)  v-  V — — M v ^ 

Trvncvs  autem, antequam  findatur  in  ramos , quatuor  expandit  propagines, 
exquibuspwiM  illa  eft,quam  lfapb£iiam,d>c\e nam  Malleoliinterni appellant,  propterea  l> 
quod  mxta  hunc  excurrat , dicitur  & communiter  a Medicis  vena  tali,(ed  improprie. 


EXter  ior  ergo  M/w0iw;/,?v*;«ztf,vbididaspropaginesemifit,e  peritonaeo  ex-  h Z. 

cidit,&  ad  inguinafertur,  per  elatiorem, &int.erio  rem  ollis  coxendicis  regionem, 
per  quam  primus  & (ecundusfetnur  dedentium  mufculi,  defcendunt  , atq Avenam  i, 
Crvralem  coriftituit.  Huius  hiftoriam,vt  facili  methodo  tradamus, inTrun- 
cum, & Ramos  diuidemus. 

eum  & 
ramos. 

Quatuor  qUOcl  mxta  nunc  excurrat , aicicur  oc  communiter  a rvieaicis  vena  tan,ied  improprie- 
propagi-  vc  monuimusfuperius  libro  primo.  Oritur  autem  ftatimpoftegreftum ex  peritonaeo, 

Ti  crura-  ah  interiore  latere  Trunci , quae  arteria  comite  carens,  per  femoris  & tibia?  interiora 
fe,  ante  fub  cute  reda  defccndit,ac  vbijam  ad  malleolum  internum  peruenic,  in  pedis  elatio- 
diuifione.  rem  fedem  expanditur,vbi  ramum  per  tranfuerfum  fpargir,aquopoileaalijcomplu- 
i*  res  oriuntur  , qui  ordiile  ad  (ingulos  digitos  diftribuuntur.  Ab  hac  alfe  propagines 
Sapk&na.  ^pal-gUntur  in  itinere, quae  tamen  raro  inuicem  numero,  aut  magnitudine  correlpon- 
dere  reperiuntur,quemadmodumNaturaeiufum  in  venis, cumprimis  autem  Artuum 
Saphuna  aduerti,j.un  aliquoties  monuimus.  Inter  has  m prima  non  procul  ab  lpfius  venae  exor-  m,  17, 
propagines  £u  ^ in  fuperiorem  cutem  interna?  femoris  regionis  duplici  ramo  fpargitur  , quorum 
quatuor,  eX£mor;Cpi craffior  eft,  anteriorem , externamque femoris  partem  fub  cute  perreptat: 

interior  vero,interiora  petit, &in  peritonaeum  (pargitur.nSrauz:fz, cum  jam  ad  medium  n,  is. 
3.  femoris  peruenit, propagatur.  °Tertia,  circa  genu  oritur,  duasque  producit  foboles,  °>  l?‘ 

vnam , quae  in  anterioris  genu  (edis  cutem  , fecundum  patellam, difteminatur  i altera 
vero  , inpofterioris  > vbi  flexura  eft  , feu  poples,  cui  orbiculatimcircumuolui- 

tur. 


205> 


p . io. 

q,  H- 


r,  iy. 


f l*. 


t,  A. 
«,  0; 

se,  0. 

> «• 

2.,  11 
A. 
I»,  S. 


Corporis  Fabrica,  Lib.  V. 

rar.Pj^4yW,ad  Tibiae  medium, antrorfura,&retrorfum  ducirur.  E regione faphaenae  4. 
q alia  vena, ab  exteriore  fede  Trunci  educitur  jat  breuior,quam  ipfa  fap  hama  eft , & ex- 
trorfum  ac  tranfuerfim  in  cutim  ollis  coxendicis  anteriori  regioni  obdudam,  tum  in 
mufculos  eiufdem  loci  porrigitur  , quamRecentioresi/t/jw?»  vocant.  Produdis  his  ifihia. 
propaginibus  Truncus  pofteain  mufculos  femoris  os  amplexantes  reconditur,  ac  1 
tertiam  digerit  propaginem, quam  MufcuUm  a p p e 1 1 a p.  t , & gemi  na  elle  confueuit.  Exterior  Mufcula. 
enim,qu£e  minor  eft,tibiam  extendentium  mufculis  fecundo  & quarto , fimul  Secuti 
foboles  offer r, interior, 8c  ampiior,tibiam  extendentium  tertio, & fere  omnibus  femur 
circumflantibus  mufculis  furculos largitur.  Hinc  truncus  ad  pofteriora  fefledens, 
fenfimque  defeendens,  alios  quofdam  in  membranas  mufculorum  difpergit,  Sc  mox 
quartam  venam  educit.qua:  in  femoris  pofteriora  excurrit , & f Poplitea  dicitur , cele-  Poplitea . 
bris  apud  Medicina:  fcriptores,maxime  vero  eorum  Principem  Hippocratem,  qui  6. 

Epidem.  fed.  1. 5.  ipfius  apertionem  in  renum  doloribus  admodum  commendauit. 

Quia  tamen  non  raro  profundius  lita  efc,quam  vt  fine  infigni  difficultate  fecari  poffit, 
fonticulos  in  fura,ad  quam  ipfa  fpargitur  , inuftos , plurimum  adiumenti  in  pluribus 
morbis  attuliffeffrequenti  experientia  edodus fium.  Huic  vena:,  vbi propagata  eft , a 
mufoulae  interiore  ramo  foboles  nonnunquam  accedit  1 ftpe  etiam  duae  a trunco  flarim 
prodeunt  propagines,  quarum  altera  elatior  eft  , altera  humilior , qua:  deinde  in  pro» 
greffuvniuntur.  Spargit  autem  flatim  ab  exortu  ramos  quofdam  in  cutem  femoris, 
circa  eiatiorem&pofteriorem  ipfius  partem;  deinde  reda  per  medium  poplitem, fiue 
flexuram  tibiae  in  furam  defeendit , cui  plurimos  furculos  incerto  dudu,  cum  alij  re- 
da,alij  tranfuerfim, nonnulli  obliq;  progrediantur  ,diftribuit.  His  fic  difleminatis  ra- 
mulis,ad  talum  vfque  progreditur,ibique  tandem  terminatur. 

Atque.hic  eft  progreffus  Trunci  cruralis,  Sc  ha:  quas  lpargit,  antequam  diuidatur, 

propagines.  Femoris  enim  offi  accumbens  fic  defeendit,  ac  juxta  ipfum  obliquatur, 

vt,  vbi  genu  attigit , inter  duo  femoris  infima  Se  pofteriora  capita  feratur , 1 quo  loci 

in  duos  ramos, interiorem , Se  exteriorem  bifariam  fcinditur.  Suntauteminsequalis  Eiuifo 

amplitudinis, cum  exterior  tenuior  fit,interior  maior  : vterque  tamen  per  tibiam,  Se  Trtinci 

infimum  pedem  difpersitur.  x Interior  defeendens  aliquot  propagines  in  mufculos,  *nJU0S 
£ • -u-  5 r r • ^ -r  r & n-  . ramos. 

qunn  poiteriore  tibix parte  liti  lunt,ac  pra:cipue  in  eos, qui  furam  conlntuunt,maxi-  \nter(or 

me  vero  y ad  interiorem  fedem  gafterocnemij  externi, tranfmittit,ficque  poftea  deor- 
fum  progrediens, vbi  ad  Tibia:  inferiorem  appendicemperuenit,  & aliquot  foboles 
cuti  impertiuit,zfub  malleolo  interno  refleditur,  Se  ad  pollicem  vfq-,  excurrit.  a Ex-  Exteriw. 
terior , in  duos  flatim  fcinditur  ramos  minores,  fiminterina:quales>quorumbi//rm0r» 
qui  maioreft,  Se  in  profundo  latitat,  in  fura:  mufculos  totus  exhauritur,  reda  inter 
duo  capitagafterocnemij  externi , fiue  primi  pedem mouentis,tum  inter  gafterocne- 
mium  internum, & tibinum  anticum, ac  tandem  inter  digitorum  flexores,  fecund  um 
longitudinem  excurrens, & in  itinere  mufculis, per  quos  tranfit,  vbiq;  furculos  quofi- 
dam  diftribuens.Hic  vbi  ad  medium  longitudinis  Tibi^  peruenit,in  interiorem  Scexte- 
riorem  iterum fubdmdttur.  Horum  interior  fur  culum  juxta  tibia: , Setali  articulum  diftri- 
buit,cum  mufculorum  tendinibus  defcendit,Sein  pollicem,  indicem, ac  medium  dis- 
tribuitur. juxta  fibulam  progreditur,  ac  vbi  adhgamentum  peruenit,  quod 

D d tibite 


ii c'  AbhiAnx  SpigeliiDe  Hvmani 

tibiae  os  fibulamque  colligat, ramum  educit, qui  ligamentum  perforans,  in  pedem  ex» 
currit,di(per(us  in  mufiulos,qui  pedis  digitos  extrorfiim  refle&unt. 

Caeterum c exterior  minor  ramus,  exterior  u rami  ex  diuifione  illa,  quet  iuxta  poplitem  fit,  c,  n. 
ad  elatiorem  fibulae  appendicem  abit,  tum  ad  externam  &pofteriorem  tibiae  partem, 
vbiplurimos  (pargens  ramulos,  ad  externum  malleolum  proficifiitur,tandemque 
in  pede  finitur. 

Concltifio  Atq;  haec  elt  hiftoria  vniueria  venar u Portae , Sc  Cauae,  in  qua  diftributioriis  firiem 
kiJlort&  omnem  abfoluimus.Reftare  videtur, vt  de  Vmbilicali  quoque,  Sc  V ena  arteriola  ver- 
Vmblli'  ba  faciamus.  Sed  quia  Vnitylicalis  nihil  aliud  eft , quam  propago  quaedam  infignior  a 
talus  ve-  Vena  Porta:  emergens, & per  vmbilicum  excurrens-,  tum  vero  in  adulto  homine  liga- 
na.  menti  potius, quam  Venae  vicem  obeat,quod  hepar  in  fuo  fitu  contineat,  vtteftantur 

hiftoriae  eoru , qui  abfiiflo  vmbilico  aut  vulnerato, fubito  interiere, impedita  reipira-  ■\ 

tione  ob  hepatis  pondus  decidetis  e fuo  loco , Sc  fecum  diaphragma  detrahentis,ope- 
raepretium  non  duximus  quidquam  de  ea  pluribus  hic  agere.  Quod  fi  quis  obftinate 
peculiarem  venam  efle  rationibus  ex  cerebro  fuo  natis, velit  contendere,  illi  non  me- 
lius confidere  novimus, quam  vtlenfum  accuratius  confulat;aut,fi  amplius  contende- 
re velit,caput  helleboro  purget,vt  oculorum  illa  hebetudo  nonnihil  abftergatur.C?- 
Vena  ar-  terum  de  Vena artenofa  commodius  fiquenti  libro,  cum  Arteriae  venofaehiftoriamex- 
teriofa.  plicabimus,  quod  magna  inter  vtramque  fimditudofit,  Sc propterea  eadem  opera  v- 
traque  tradenda  , verba  faciemus. 

C A P V T X. 

Sanguinis  definitio  proponi  turi  & declaratur. 

Ratio  V m de  Venis  hadtenus  egerimus,quas  (anguinis, tanquam  vltimi  alimenti, rece- 

tratta-  V^ptacula  efle  diximus, reliquum  ede  videtur,vt  quardam  de  (anguine  breuiter  fub- 
uonts.  jiciamus.  Neque  veremur  hic, ne  forte  nobis  Arillarchus  quilpiam  propterea  dicam 
(cribat , qui  methodi  leges  violemus , dum  ad  hiftoriam  humani  corporis, partes  quas 
vocant  contentas  reuocamus,  quod  plurimorum  animis  alte  infiderit,  Anatomiam 
non  nifi  continentium  tantum  partium  contemplationem  fibi  vendicare.  At  enim 
pertinent  ad  Anatomiam  omnia, quacunque  in  corpore  noftro  fiib  oculos  cadunt,  fi- 
ne partes  fint  (olidae , (eu  fluidae, ab  aliis  comprehenfie , cum  Anaromia  perfedfca  fit  to- 
tius corporis , omniumque  partium  ex  artificiola  fidhone  acquifita  cognitio,  Caete- 
rum cum  breuitatis  (ludium  in  omnibus  nobis  propofitum  fit,  eahucduntaxat,quae 
maxime  neceflaria&  fcitudignilfimain  hoc  argumento  videntur , in  medium  addu- 
ci. cemus. Primum  ergo  quid  fit  (anguis, deinde, quae  animalia  (anguine  praedita  finr,qu<g 
eodem  careant,  didturi  fumus-,  tum  cur  aha  (anguine,  alia  ichore  nutriantur  inuefti- 
gabimus,inde  videbimus  fanguis  homogeneus  fit,vniu(q-,  naturae,  an  ex  diuerfis  con- 
fiet partibus  , Sc  vbi  demonftrauerimus , ex  pluribus  conflatum  efle , rationem  huius 
compofitionis  proponemus , partelque  omnes , Sc  earum  caufis  venabimur , tandem 
differentias  trademus. 

S a n g v i s ergo  olim  Sc  fanguen  vocatus, in  neutro  genere  , vnde  Lucretius, 

Vifeeribus  vifcus  gigni,  fanguenefe  enari. 


Graecis 


Corporis  Fabrica,  Lib.  V.  zu 

Grjccis  cu/ml  dicitur  •,  Scfynonymia , quod  ego  quidem  norim,  omnino  caret.  Exfe-  Sangui- 
ptem  enim  linguis,  quas  calleo,  nulla eft,qute  fanguinis  lynonymum  habeat,  Qute  nUJyno- 
certe  res  mihi  perquam  mira  fiepe  accidit, cum  fere  eaomnia,  qute  familiaria  nobis  ef 
leconlueuerunt, pluribus  appellationibus  nobilitari  Ibleant.  Contra, bomonymia  in  o-  Homony - 
mnibus  inuenitur  linguis, & apud  Grsecos  Latinofque  rei  Medic^  fcriptores  celebra-  mia. 
tillima  eft.  Pmwo  enim, fanguinis  voce,integra  illa  humorum  mada,  qua:  in  Venis  & 

Arteriis  levibus  continetur , intelligitur : In  qua  lignificatione  vulgo  (iimitur,cum  di- 
cimus fanguinem  mittere , elicere , purgare , deiicere,  mingere,  & fimilia.  Sic  Poeta, 
quoque  fumpfit,dum  canit: 

Sauus  amor  docuit  natorum  [anguine  matrem 
Commaculare  manus. 

Alterafignificatio  minus  communis  eft,  &:  qua:  locum  habet  tantum  apud  eruditiores, 
cumpro  certo,  & determinato  humore  accipitur,  vnoqueexillismultis,qunn  ve- 
nis continentur,  nempe  pro  eo  , qui  omnium  maxime  rubicundus  eft,  purus  , dul- 
cis,calidus,&  humidus.Sic  apud  Galenum  latpe  fumitur , hodieque  apud  eos, qui  oda, 
nonfangume.fedmelancholianutriridicunt.  Sunt  & aliae  acceptiones,  quas  libens 
praetereo,vt  cum , Poetae  praefertim , pro  genere  accipiunt,  liue  familia,  vt  Virgilius,z. 

ALneid. 

— hortamur  fari , quo  [anguine  cretus , 

Outdve  [erat , memoret-,  qua  Jit  fiducia  capte. 

Item  pro  vi  ac  vigore , vt  M.  T ullius  fuccum  ac  fanguinem  Reipubl.  vocat , quem  alij 
pratftantiam  ac  nobilitatem  vocarent.Nos  enim  inprima  hic  lignificatione  fumimus, 

& fic  definimus: 

S a n g v i s eft  humor  rubicundus , afpeclu  homogeneus , ex  cibo  potuque , vifeerum  & ra-  Definitis, 
[orum  ope  elaboratus , per  Venas  & Arterias  animalium  [anguineorum  , pro  alimento  rltimo  vi- 
taque omnium  partium fluens.  Definitionem  hanc  ,quia  vniuerlam  fanguinis  naturam 
nobis  breuiterapent,  diligenter  noftro  more  explicabimus.  Primum  ergo  humorem 
cfle  dicimus,  vt  genus  afiignemusjfimulque  diftinguamusafc!  omnibus  alus  partibus 
corporis , quae  Contentae  dicentur , aut  Impetum  facientes : tum  vero  etiam  a fangui- 
ne  concreto , qui  fanguis  amplius  dicendus  no  eft,Ied  9po(M.£@-'potius,&  Grumus.  Ad- 
dimus autem  humorem  ede  rubicundum , quae  vox  a caeteris  omnibus  humoribus  & 
contentis  noftri  corporis  partibus  feparat,  cum  rubicundi  non  fint ; tum  a langui- 
ne  etiam  non  perfebte  fano, qui  omnis  generis  colores  fulcipere  valet.  Vt  autem  & ab 
illofanguine  diftinguamus,  qui  quarta  pars  eft  mada:  in  venis  artenifque  contenta, 

& cui  tum  humorem  , tum  rubicundum  ede  competit,  fubiicitur  fanguinem,  quem 
definimus  , ajpettu  ede  homogeneum.  Reuera  enim  vt  demonftrabimuspoftea,homo- 
geneus  non  eft,fed  ex  pluribus  diuerfis  partibus  conficitur : at  alter  ilie , 6c  aipedbu  m- 
dicatur,&  reuera  quoque  eft  homogeneus.  Quia  autem  languis  humor  eft, vttermi-  SnbhftZ, 
netur,  receptaculo  indiget:  receptaculum  autem  hoc,  duplex  nobis  ftatuitur,dum  fine  locus, 
per  Venas,  & Arterias  duere  indicamus.  In  nullo  enim  languineo,  fanguis  extra  va- 
fa  continetur  ,nifi  in  Corde  folo , tefte  d riftotele,  3.  hift’.  anim.  2.  & de  part. animal. 8. 
Competit  autem  languis  animalibus  tantum,  nec  tamen  omnibus,  lediisduntaxat, 

D d 2 qu  x 


Antrrt %- 
Ita  dupli- 
ciafunt. 

Materia 
f angui- 
nis. 

Efficiens. 

Emis. 


Refu- 
tantur 
quinn- 
• gues  & 
pilos  nu- 
trtrine- 
gant. 


in  Adriani  SpigeliiDe  Hvmani 

epax  fanguine  a dicuntur.  Animalia  enim  produplici  nutrimento  gemina  funt,quasdam 
fcilicet , quae  fanguine  nutriuntur , tvctfjuut  dicuntur  ab  Ariftotele,  a Latinis  Sangui- 
nea:nonnulla,qus  ichore  aluntur , avcq/uct.  vocata,  & Exfonguia. 

Generatur  amemfanguis  ex  cibo  potuque , & quidem  opetumvifcerutn  , fcilicet  Ven- 
triculi, tum  vaforum, puta  Venarum, quas  cx  chylo  in  Hepate  praecipue , Sc  Liene  elabo- 
rant.Nec  vero  fruftra  generatur, fed  vt fit  alimentum-, nec  quodvis,(ed  vltimum.  Triplex 
enim  eft  alimentum, vt  docetHippocr.lib.de  alim.Et  id  quod  hoc  nutrit,&:  quod  vel- 
ut  nutrimentum  eft,  & quod  nutrimentum  futurum  eft.Sanguis  ergo  eft  alimentum, 
quod  hoc  nutrit.  Quamobrem  quoties  cibus  non  ingeritur, (anguis  deficit , quoties 
ingeritur , augeturitum  fi  alimenta  bona  aftumantur,  (anguis  integer  eft;  fi  prava,  vi- 
tiofus,vt  loquitur  Ariftoteles  z.  de  part.  animal.  3.  Eft  autem  alimentum  omnium p. ar- 
tium totius  corporis , quas  verba  propter  eostenendafunt,quinegantOfla,  Cerebrum, 
Vngues, & Pilos  fanguine  nutriri.  Et  quo  ad  offa  quidem , quod  Galenus  demonftraf- 
(e  videtur,  ofta  aut  medulla  vt  magna, aut  medullari  h umore,  vt  par  ua,  nutriri.  Quo- 
ad Cerebrum,cq\3.o<\  Vefalius  oftenderit,Venas  in  ip(o  nullas  reperiri.  Quoad  Vngues, &c 
Pilos , quia  in  mortuis  crefcere  funt  vifi , vt  teftis  eft  Ariftoteles, cum  tamen  in  mortuis 
nutritio,  quae  per  (anguinem  fit,ceflet.  Primis  £ itisfecimus , opinor , fuperius  libro  (e - 
cundo , cum  de  hac  re  ex  profeflo  egimus  : Vefalio , experientia  & infpecftio  anatomi- 
ca contradicit : Tertus,  qui  vngues  & pilos  nutriri  negant,  nunc  fatisfaciamus-  Non 
(equitur,  vngues  8c  pilipoft  mortem  augentur, non  igitur  nutriunturfanguine,  cum 
nulla  pars  fit,  quas  poft  obitum  augeatur.  Has  enim  partes  non  itaperfedfcas  (unr,vt 
reliqua:,  vnde neque itaperfedla  nutntione aluntur,  (ed  vivuntinnobismoreplan- 
tarum,quas  abfciftae  etiam  a iuo  trunco, aliquamdiu  nutriri  (olent. Sie  ergo  & in  mor^ 
tuis  excre(cerepoftunt,cum  eorum  attradrix  facultas,  quippe  in  (blidionmateriacS- 
fiftens , non  ita  facile  poft  obitum  euanelcar.  Si  quis  dicat , vngues,  & pilos  partes  non 
ede , & propterea  non  nutriri , partes  autem  non  efte , quod  ablatas  regenerentur , illi 
opponimus  dentes,  qui  excidentes, eadem,  qua  ante  erant,  forma  renafeuntur,  non 
fecus ac  vngues,  imo,  quod  mireris  forte  magis, alveolum  novum  , ( cumvnacum 
dente  fuo  alveolus  perpetuo  pereat, ) recondunt.  Cum  ergo  dentes  regenerentur, 
nemo  tamen  propterea  noftri  corporis  partes  efte,  vnquam  negauir.  Quamobrem 
iam  concludimus , (anguinem  partium,  quotquot  funt  in  corpore , omnium  alimen- 
tum efte  vltimum : quin  nec  alimentum  aliud,quod  quidem  vltimum  fit,  praeter  fan- 
guinem  reperiri. Quod Ci femen  a quibufdam  (permaricis  partibus aflignetur,  bilis, £el- 
leae  ve  ficulas-,  Chylus  ventriculo , eos  aut  ignaros  efte  diftedionum  oportet,  qui  venas 
has  per  partes  digcftas , (anguine  plenas  non  viderint , aut  Naturas  inftitutum,  quae 
vbivis  ( fummas  id  (apientiaeclariflimum  fignum  ) eandem  lationem  ccmfiliumque 
fequitur,no.n  capiunt.  Et  quas  ifta  eftet  tam  infignis  providentia, partes  nutrire  (an- 
guine,vt  certe  hae  omnes  nutriuntur,  alimento  in  pluribus  organis  tam  anxie  elabo- 
rato: deinde  & (emine, quod  ipfis  tranfmitti  non  poteft,&  bile,  excremento  (aevo,  Sc 
chylo, alimento  adhuc  crudo  ? Additur  deinde , & Vita : non  enim  alimentum  tantum 
eft,(ed  & vitam  partibus  largitur.  Vita  haec  (piritibus  donatur , qui  in  (anguine  funt, 
eftque  illa  facultas  partium,  nutriendi  (e  fanguine,  8c  (dum  licet  sutis  ratione)  au- 


Corporis  Fabrica,  Lib.  V. 


gendi.  Quanquam autem  imprimis  haec  vox  Arteriarum  gratia  adie&a fit,  vt  antea 
alimenti  vox, caufa  Venarum  : non  tamen  ille  vfus  fic  Venolbfanguinidebettribui, 
vt  Arteriofo  prorfus  dematur  ; nec  hic  fic  A rteriofo  arrogari , vt  venali  nullatenus 
competere  credatur.  Nutrit  enim  venofus  (anguis:(ed  & vitam  tribuit.  Vitam  largi- 
tur arteriofus.-fed  & nutrit.Sic  tamen  ille  alimentum  copiofe  iuggerit,vt  lolus  nutrire: 
ficifte  vitam  infundit, vtfolus  vita  donare  videatur.  Hinc  Vena  abfcifla,tabefcit  fere 
pars, relidta arteria:  Arteria difledta  , paene  emoritur,  illaelavtcunque  vena:fi tamen 
parva  pars  fit, tueri  (e  alterutrius  vi  poteft. 

Definitio c rgohtec  veraeft:  fed  &perfe<5ta,cum  omnes  fanguinis  caufas contineat. 
formam  enim  exprimit,  dum  dicimus  humorem  ede  rubicundum,  alpedtu  homoge- 
ncum:Subieclum,dum  dicimus  animalibus  competere  (anguineistcontineri  autem  his 
inVenis  & Arteriis, tanqnam  in  proprio  conceptaculo  & loco.  Materia  remota , cibus  &c 
tus  •, propinquior , Chylus.  Efficiens, ca\oe  tum  vilcerum,tum  Venarum, partim  innatus, 
partim  influens. Fiww  alimentum, &:  vita  omnium  partium. 


primum  , qua:  fintilla  animalia , deinde  quamobrem  fic  diuerio  nutrimento  alantur. 
Sanguinea  ergo  animalia,aut  pedes  habent, aut  pedibus  carent.  QitAgedes  habent,  vel  bi- 
peda (unt,vt  homo,avis;vel  quadrupeda,vr  bos,afinus,  canis,  fimia:pedibus  caret  :vtfer- 
pentes,pifces,cete.E.y/lbzg«fio«alia  infecla , Iv-n/.ut , qua:  incifuraspartefui,  vel  prona, vel 
lupina  habent,aut  etiam  vtraque,vtmu(ca,ve(pa, papilio,  (corpio  .-alia  mollia , /tueMnict, 
quae  (anguine  carent, & foris  molli  carne  obdudta, intus  (olidum  continent, more  fan- 
guineorum  animalium , vt  (epia,  polypus,  lolligo:  alia  quibus  pars 

mollis  5c  carnea  intus,  (olida  foris  eft,  fragilis  ac  ruptilis,vtomne  genus  concharum; 
alia  crufiata,/MAciKospci>ut,c[uq  carnolam  & mollem  partem  intus, foris  (olidam, (ed  col- 
hfilem  habent,- vtaftaci,(quillae,& omne  cancrorum  genus.  Haec  ergo  omnia  ichore 
nutriuntur, qui  per  carnes  eorum  partim  ope  canalium  fertur,  partim  ( vt  in  plaerilq-,) 
per  incon(picuos  meatus  tranfineat , non  fecus  atque  panni  particula  extrema  made- 
fadta,aqua  per  reliquum  pannum  paulatim  penetrat. 

Dehisiam  quaeritur,cur  diuerio  alimento  nutriantur?  Cui  quaeftioniduo  habeo,  curalia 
quae  reponam.  Primo, animalia  duplicis  efle  generis, quaedam  perfedtiora,  nonnulla  animalia 
imperfe&a.  lmperfetta  voco, non  qus  (impliciter  talia fimt,  (ed  quae  pauciora  orga-  ffingai- 
nareipedhi  aliorum  habent,  cum  nihil  fit  a (apientiflimo  rerum  Opifice  conditum, 
quin  in  (uo  genere  fummum  perfedhonis  gradum  attigerit.  Perfedtiora  econtra, quae  nHtrian. 
plura  habent  organa,  plurefque  obeunt  ad  iones,  ac  quadam  lapientia  inllrudtafunt.  tur . 
Haec  ergo  cum  inftrumento  lapiendae  indiguerint,  (anguinem  neceflario  , quodidi- 
pfiim  fit, requirebant.  Patet  hoc  ex  pulcherrimo  Hippocratis  loco,  qui  libro  deflati-  « 
bus  continetur, vbi  eleganter, Opinor,  inquit, inter  omnia  quae  in  corpore  funt,  nihil  “ 


C A P V T XI. 


Dd  5 


magis 


11 4 


A d ii  i ani  Spigelii  De  Hvmani 

,,  magis  ad  prudentiam  conferre, quam  fanguinem.Sed  elegantius  adhuc  probat.  Nam 
„ cum  m conflanti, (fic  pergit)habitu  perfiftit, confidit  etiam  prudentia:  (anguine  vero 
permutato, concidit  6c  prudentia. Huic  conlentit  dodtiifimus  Ariftoteles , qui  (ecun- 
do  de  part.  animal.capitibusfecundo,  ex  (anguinis  differentiis  judicium  de  (apientia 
,5  colligit.  Eft  certe, inquit , -roboris  efticacior  (anguis , qui  crafiior  & calidior  eft : vim 
» autem  fentiendi  injtelligendique  obtinet  pleniorem  , qui  tenuior,  frigidiorque  eft. 
» Secundo  autem  dc  partibus,  capit,  quarto  : Naturam  (anguinis  caulam  e(Ie,curper- 
« multa  animalibus  accidant,  tum  per  mores,  tum  etiam  pertentum , quod  (anguis  ma- 
teria (it  totius  corporis.  Porro  (anguinea  omnia  fapientiora  ede  longe  exfanguibus, 
indu&ione  fadta  per  lingula  genera  declarari (ine  negotio  pollet , cumfenfibusaut 
omnibus  , aut  ceirte  quam  pluribus  (intprtedita,  vt  taceam  interim  curam,  quamde 
vidu,generatione?&  futuris  adhibent. Poteft  c '? alia  ratio  a(Iignari,nempe  quibufdam' 
in  frigidiore  aere  degendum  fuide,vt  (anguineis, vnde  calore  indigebant:quibu(Ham 
in  calido  tantum,  &propterea  hyberno  tempore  in  cauernis,  vt  exfanguibus.  Cau- 
terum cum  & inter  finguinea  nonnulla  (int  , qu;e  fele  in  latibulis  abfcondant  frigi- 
dioribus temporibus,  quemadmodum  ferpentes  &:  lacertae  faciunt,  confiderandum 
eft,magnam  inter  (anguinea  latitudinem, & alia  alijs  calidiora  ede,  frigidioraque:& 
proptereaquseparuo  calore  praedita  funt  , jam  ad  exfanguium  naturam  accedere. 
Sunt  autem  (erpentes , <Sc  lacerta: , inter  (anguinea  maxime  frigida, ex  quo  contingit, 
vt  quo  magis  ad  feptentrionem  accedas , tanto  pauciores  inuenias , cum  in  calidiori- 
bus locis  commodius  viuant. 


C A P V T XII 

S anguine  m heterogeneum  ejjc  probatur, in  de  quibus  ex partibus  conftet,& 
qua  harum  caufa fint,inuejligatur+ 

Partes  QAngviiJem  qui  in  venis  coercetur,  afpebtu  quide-m  homogeneu  ede , dcvnius 
fangumis  c3  natura:, in  definitione  diximus:  at  (i  quis  tamen  vafculo  exceptu  concretumq-,  in- 
(piciat,non(ecusac  ipfumlacdiuerdsconftarepartibus  animaduertet.  Sed  &quem- 
admodu/^c  ex  (v/fjvvconftat, quod  fupernatat.;&M/f0, quod  in  imo  fubfider,ac/m?tan- 
dem, inter  vtrumq-,  medio  loco  podtu.-fic [anguis  e venis  extra<5tus,(i  alicubi  in  vafe  fer- 
uetur, in [erum,&cfibrofam  maffam  concrefcit. Sanguis  ergo  homogeneus  non  ed:  & vni- 
'Exo finio-  formis,  feci  ex  diuerfis  condat  partibus.  Caeterum  qui  Medicina  nobis  hadtenus  illu~ 
nt  alioru*  ftrare  conati  funt,  alias  adhuc  partes  in  (anguine  ponunt , & minutius  ifta  inquirunt. 
Cum  (ero  .n.  inquiunt , bilem  flauam  aut  atra  permdceri.cum  fibris  vero  (anguinem 
ftridte  acceptum,pituita,&  melancholia.  Et  vtconfu(afunt,fi  mediocriter  (e  habeat, 
ita  (i  copiofior  fit  pituita,  eam  fupernatare  •,  (i  (anguis, in  medio  confidere  5 fimelan- 
cholia,in  fundo  haerere,  vt  adeo  quinque  (int  humorum  genera,quae  in  (anguinea  illa 
venarum  mada  continentur , (erum (cilicet , bilis,  fanguis, pituita, & melancholia. 

In  hanc 


Corporis  Fabrica,  Lib.  V» 


ii? 


Inhancfententiamindu&i  (unt  potiffimum,  quod  videntes  diuerlas  efle  noftri  cor-  rL'’w  ;'/!' 
poris  partes  , quamlibet  earum  libi  fimile  alimentum  expofcere  crediderunt.  Par- 

tes  enim calidae  funt  v&ficcae-,  ^/i^frigidae&humidte  : nonnulla  calidae  & hu-  

midae  *,  quadam  etiam  frigidae  & (Iccae.  Exprimis  partibus  eft  Ve  ficula  fellis  i ex  fe-  I# 

eundis,  Cerebrum,  & Ventriculus  ; ex  tertijs  Carnes,  Mufculi,  Cor,Iecur,  & Pa- 
renchymata vocata ; ex  quartis  Olla  , Cartilagines  , & Ligamenta.  Primas  ergo 
pro  nutrimento  bilem  i Secundas,  Pituitam  : tertias , Sanguinem  ftridtius  acceptum; 
quartas  ^ denique,  Melancholiam  requirere.  Alterum  eft  quod  eoldem  delufit,  cum  a. 
integrorum  (anguine,  dum  Venas  aperuerunt , diuerfitatem  eiufino  di  partium  plu- 
rium animaduerterent , quare  8c  rationi  (tam  adducta)  & experientiae  omnino  i- 
dendum  efle  funt  arbitrati.  Ategovt  omnes  partes  (anguine  proprie  dicto  nutriri  Sententia 
exiftimo;  ita  in  hominibus  perfedte  (anis  diuerfitatem  eiufinodidari,  omnino  per-  J ut  horis. 
nego.  Nec  enim  ita  neceflaria  fuit , vtiofi  quidem  fibi  perfuadent,  tot  humorum  Refp°»de- 

. p . . V 1 r ...  turadar- 

in (anguine  congeries, vt  vnaquaeque pars  (uo  temperamento  conuemens  mueniat  a-  m ^ 

limentum. Sanguis  enim  ab  Omnipotente  illo  Opifice  fic  temperatus  eft,vt  vnicuiuis  mum, 
parti  in  legitimum  nutrimentum  facile  concedat.  Necdilficile  eft  hoc  offendere  ad 
oculum  li  Plantas  inlpicias,  quae  cum  diuerfis  partibus  condent , v no  alimento  refi- 
ciuntur.Nec  vero  partes  vnius  tantum  planta e,(ed  & complures , naturam  inter  (e  di- 
uerfiflimam  habentes,  vnaeademquepluuialiaqua  nutriuntur,  & fepe  herba  vene- 
nata pulcherrimo  & fuaveolenti  lilio  adftat , vtroq-,  luxuriante,etfi  vno  rore,  eadem- 
quepluuia  irrigentur.  Quod  fi  hanc  diuerfitatem , in  venae  inueniantffidtionibus, id  -Adfectin- 
hucneutiquam  trahendum  eft,cum  ab  illo  perfedto  (imitatis  limite  ij  declinet,  & jam  ^ ,lTn • 
vitiofi  humores  fuperent,ac  mafla  (anguinea  penitus  fit  turbata. Ceterum  nos  in  prae- 
(entia,node  morbo(o,fed  quam  (aniflimofimguine,  eiufip  natura verbainftituimus. 

Non  ergo  nutriuntur  partes  diuerfe, diuerfis  tota  (ubftantia  humoribus, quia  id  opus 
non  eft ; nec  ita  diuerfi  humores  reperiuntur.  Illud  tamen  verum  eft , (anguinem  di- 
uerfumreperiri,pro  varietate  partium  qua:  nutriuntur. Vena  enim  Portae  di<fta,vt  fu- 
pra  monuimus, fanguinefeculcntiorem  vehit, ac  Caua,  quod  partes  nutritioni  defti- 
natas  aktdanguis  etia  qui  pulmones  nutrit, longe  (pirituofior  eft  ac  purior , eo  qui  in 
Caua  coercetur. Nulla  tamen  hic  eft  differentia  eftentialis , neq-,  etiam  confufus  cum 
alijsfiuit.  Ex. hi*  jam  concludi»:ur,(anguinem  dupliciter  confideraripofte,turn  in  ho- 
mine perfecte  fano,& qui  intra  Naturas  limites  continetur , tum  quiaperfedta  i!la& 
confiimmata  valetudine  ad  minus  profperam  declinat.  Sani  ergo  hominis [anguis , tri- 
bus tantum  partibus  conftatfiero  fcilicet  aqueo, rubro  liquore, & fibris  (anguineis.  At 
eorum, qui  minus  fani  /««f,diuerfis,proex(uperate  vno,  aut  pluribus  humoribus,  bile,  pi- 
tuita,melanchclia,  vellero.  Quia  tamen  plurimum  refert  nolle,  quae  caufia  huius  di- 
uerfitatis  tam  materialis,quam  efficiens  fit , de  vtraque  nunc  breuiter  quaedam  fubij 
ciemus. Sanguinem  ergo  ex  cibo  & potu  tanquam  remotiore  materia  •,  ex  chylo  aire,  %er[arum 
vt  propinquiore,  fieri,  ijdem  Medici  concedunt. Hunc  enim  inVentriculo  confethim  Materia 
ad  Hepar  trahi  per  mefaraicas  venas, ibiq;  in  (anguine  mutari  docent  , qui  er  diuer(is/^w**^ 
conftat  partibus,  & heterogeneus  eft, quod  in  chylo  toride  partes  contineantur,  bilis 
nempe, pituita, (erum, melancholia, &:  (anguis.  In  quafane  lententia  omnium  bonoru 

auctorem 


Conclu[io 


n6  Aduiani  Spigelii  De  Hvmani 

auftcrem  Hippocratem  fequi  videntur, qui  libro  4. de  morbis.  In  omnibus,ait,' cibis 
& potibus, & biliofi  quid  eft,&  aquofi,&  {anguinei  &pituitofijin  alio  plus, ia  alio  mi- 
nus.Quapropter  & quae  eduntur, & quae  bibuntur,alia  olijs  praeftant  ad  fanitate.Quae 
quidem  Hippocratis  fententia  non  ira  intelligenda  eft, ac  11  in  ipfis  alimentis  humores 
hipraeexiftant,  ex  quibus  poftea  in  venas  trahantur;  fed  quod  alimenta  in  hofce  mu- 
tentur,cum  quibus  ide  temperamenti! obtinent,  fi  calor  nofter  accedat , qui  caufaeft 
efficiens, feparans  has  partes,  ac  diftinguens,fiue  calorem  hunc  poilea  in  Venis, fiue  in 
lecore  confiftere  dicamus. Pars  ergo  chyli  tenuior  & calidior, in  bilem  ahif,crudior,&  frigi- 
dior in  pituitam; frigidior &ficcior, in  melancholiam ;temperata  vero  in  {anguinem  fiacef- 
iit.Ex  hoc  Bt,vt  alimenta  qua;  temperata  quidem  funt , {anguinis  plurimum  generent: 
calida, & fuca, multum  bilis  •,  frigida  , & humida  plurimum  pituita  \frcca  autem  & frigida 
copiam  melancholia  : bumidm  tandem  victus , & plurimus  potus,  plurimum  feri  generet. 
Caterum  vt  alimenti  ratione, humores  varij  generantur,  etfi  calor  vnus , idemq;  fit, 
naturaliter  fe  habeat:ita  calore  declinante  ad ftatum , qui  prater  naturam  eft,tam- 
etfi alimenta  fint optimi fucci,  &vniformia,  humoresnihilominusdiuerfiprocrea- 
buntur.Si  enim  feruens  fit  calor,alimentum  quantumuistemperatum  non  in  langui- 
ncm , fed  potius  plurimam  bilem  vertetur.at  fi  deficiat , contra  in  pituitam  abibit.  E 
diuerfe»,  fi  calidi  temperamenti; fit.  cibus  , a calido  hepate,  aut  venis,  in  bilem  prorfus 
abfumetur;  a frigido  autem, in  laudabilem  {anguinem  redigetur.  Probari  hoc  poteft 
quam  optime  exemplo  mellis,  quod  cum  facile  in  bilem  vertatur  a moderato  calore, 
faciliufque  ab  immodico,  tum  vero  in  frigido  corpore  in  {anguinem  potius  mutatur. 
Quamobrem  & fenibus  profanguine  fuppeditando  alimentum  eft  aptiffi.mum,  juue- 
nibus  autem  probile:& fi  quis  praecalidum  jecur  habenti  carnes  etiam  boni  fucci  de- 
derit, animaduertet  facile  in  bilem  traduci.Ex  quo  conftat,  vt  quis  de  alimentorum  fano  v- 
fu  fanum  deferat  indicium, illi  omnino  nece ffarium  effe , vt  alimenti  temperiem , cum  moderato  calore 
conferat  & componat.  Alimenta  enim  intemperata, in  temperatis  naturis praua  funt : in  intemperatis 
eiufdem  ordinis, pefima-.at  contrarij, optima & falubria. 

C A P y T XIII 

Differentias  fanguinis  f erf equitur . 

DIr  ferentia  fanguinis  a varijs  defumuntur,a  copia, qualitate , confiftentia, 
ioco,&  ijs  quae  fanguini  permifcentur.Et  ratione  copia  quidem , non  modo  anima- 
lia diuerfainterfe  plurimum  differunt,  cum  quaedam  minimum  fere  habeant , vt  fer- 
pentes, quaedam  plus, vt  lacertae", nonnulla  multum,  vt  pennata  ac  quadrupeda : fed  & 
Homines  ipfi,  qui  inter  omnia  animalia  maxime  abundant  fanguine , ratione  aetatis, 
regionis, {exus,temperamenti,&temporum  anni, mirifice inuicem  difcrepant.  Pueri 
enim  fere  {anguinem  copiofum  habent, qui  deficere  videtur  femoribus , plufque  illis 
efhqui  calidas  & humidas  regiones  incolunt , quam  qui  frigidas  ficcasque;  itemque 
mulieribus, quam  viris, quod  non  fe  tantum , fed  & ( cum  vtero  gerunt ) fetum  alere 
debeant.Temperamentum  calidum  velhumidum,velex  vtroq;  compofitum  feracif- 
limum  eft  {anguinis.frigidum  contra  & ficcum,fterile.Ex  illo  Plethora  nafeitur , mor- 
bus in 


Corporis  Fabrica»  L i b.  V.  217 

tus  in  quo  fupra  vires»(anguinis  copia  in  venis  congeritur, quemadmodum  in  A tMe~ 
tis  olim  fieri  (olebat. SicVere  turgent  humores, &c  copiofiffimifunt,d:ftate  pauciores. 

Ratione  ^«.ditato  quoque  diuerfitas  (anguinis  obferuatur.  Sic  (anguis  alius  calidior  A quaU- 
eft,frigidior,humidior,autficcior.  Et  haec  differentia  (imiliter  fecundum  States, fe-  tMe' 
xum, regiones, temperamentum,  & anni  tempora  maxime  obferuatur.  Calidior  eft, 

& humidior  (anguis  puero,quam  feni,&juueni  calidior, quam  puero.Vir  calidiorem 
8c  ficciorem  habet mu!iere.dErhiopibus,& qui  Africam  Afiamqv,  aut  caeteras  orien- 
tales, & meridiem  fpedantes  incolunt  regiones,  calidior  eft  multo,  quam  Europaeis, 
aut  i js  qui  occidentem  vel  (eptentr  ionem  inhabitant.  Iam  in  temperamento  diuerfi- 
tatem  efie  tam  clarum  eft,vt  calidi , aut  frigidi  dicantur  non  alia  de  caufa , quam  quia 
calido  aut  frigido  (anguine  fint  praediti. dEftate  etiam  (anguis  plus  feruet,quam  Vere, 
Autumno, autHyeme.  Ad  qualitatem  videtur  pertinere  etiam  color, in  quo  differen- 
tia infignis  aduertitur. alius  enim  alio  eft  rubicundior, aut  flauior. 

Rft& fanguis  alius  alio  craffior  , ex  quo  fuperior  pars  corporis  cum  inferiore  diffi-  Aeonf- 
det,& femina  cum  mare,&  dextra  pars  cumfiniftraeiufdem  corporis,  vti  docet  Ari- 
ftoteles,z.depart. animat  cap.  z.  Alius fanguis  nullo padfco  concrefcit,  vt damarum, 

& Ceruorum,aliusfacile,vt  taurinus, vnde  ht,vt  epotus  venenorum  inftar  hominem 
enecet,intercepta  voce,dolente  ftomacho,&retenta  vrina’,cum  alij  tamen  (anguines, 
vt  hirci, capri, cerui,&  leporis  in  antidotorum  numerum  a Diofcoride  referantur,lib. 
z. cap. 5>7.Nonenimreuera  venenum  eft,  (ed  concretione  enecat,  quod  tum  ipfacu- 
ratioeuincit,  quae  per  ea  expeditur,  quaefimguinemdiffbluendi  vkes  habent  , tum 
quia  co<ftus,a  pauperculis  in  Italia  citra  noxam  comeditur.  Cauterum  huiufmodi  dif-  Qbferua- 
ferentia,  & inter  homines  maxime  aduertitur,  obleruatum  autem  a me  id  praecipue  ti0' 
eft,eos  qui  rara  & molli  cute  funrpraediti,vtplurimum  (anguinem  habere, non  facile 
concrelcibilem  : contra,  qui  denfa&durapelleconftant,  ijslubito  in  grumos  cogi. 

Illos  timidos,(ed prudentes  ede  notauit  jam  olim  Ariftoteles , loco  citator  Omnibus 
tamen  hominibus  concredit  , &c  fi  quando  in  peftilenti  febre  emiffuspec  Venae  fe- 
£tionem,haud  coeat, quemadmodum  8c  nos  fepe  vidimus, infignem  lemper  putredi- 
nem denotauit. 

Eft  8c  diuerfitas  (anguinis  penes  vafa,  in  quibus  continetur.  Invenis  enim  proprie  Alot». 
diiftis , atrior  eft  (anguis , craffior , ac  terreftrior,copio(oque  fero  praeditus’, in  arteri  js 
autem  rubicundior  eft, pulchrior  dcpauciore  (ero  re(perfus,ita  vt  qui.  per  arterias  dif- 
funditur vere  fanguis, contra  qui  per  venas,  fex  potius  (anguinis  dici  mereatur.  Nec 
tamen  vniformis  eft  omnis  Venarum  (anguis, (ed  faeculentior,  craffior,  nigerq’,  magis 
in  venae  Portae  propaginibus  obferuatur,  quam  qui  in  Cauaeft : rurfudp,  qui  in  huius 
eft  propaginibus, craffior  eft  eo  qui  in  trunco,  & maioribus  ramis  condicitur , adeo, 
vt  qui  continetur  in  capillaribus  venulis, maxime  omnium  rubedine  clara  effloredar. 

Et  hinc  caufftm  colligere  licet, quae  multos  (ane  latet  Medicos,  curdilicet  percucur-  Hotx. 
bitulas,&  hirudines  rubicundior  (anguis, quam  per  Venae  brachij  feftionem  euacue- 
tur.  Eft  8c  notabilior  rubedo  in  eo  (anguine , qui  cordis  & Pulmonum  fubftantiam, 
■umidulorum  item  carn@m,quam  alias  partes  nutrit.  . 

Tandem  differentis  ab  ijsdedudae,  qua  [anguini  pernnfcentur  , maximae  obdruan-  fiifrln-* 

E e daefunt.  ouinL 

ee>  JZ 


n8  Adriani  Spigelii  De  Hvmani  Corp.  Fabr. 

dae  funt.Interdum  enim  (anguinea  maffa  pura  eft,vt  in  ijs  qui  perfedta  fanitate  fruun- 
tur :interdum  permixtos  habet  diuerlos  humores,  &:  vel  vnum,  vel  plures,&Vel  intra 
Naturae  limites  adhuc  contentos,  aut  praeter  naturam  fe  habentes, &hos  vel  putridos, 
vel  putredine  carentes. Sunt  autem  humores  hi  Bilis , Pituita,  Melancholia. 

Caeterum  antequam  huic  libro  extremam  imponam  manum,  cum  in  dubium  no- 
ftrofeculo  a do&iffimis  quoque  Viris  fuerit  reuocatum  , pollet  ne  fanguisincluliis 
Venis  putredine  corripi, quod  crediderint,  qualcunq1,  res  in  luo  loco  faluas  integraf- 
que  pracftari,quid  fepenumero  in  tot  d ille  itionibus,  quae  a me  adminiftratae  fuerunt, 
obleruarim , in  medium  afferam.  V idi  enim  non  tantum  in  mortuis,  led  fepe  etiam 
dum  in  ablcellibus  curandis  occuparer  , languinem  illum  qui  in  Venis  eft  in  merum 
candidumq-,  pus  abijfte.Nec  vero  pus  tantum  offendimus, led&  vermes  ex  putredine 
generatos,  & potiifimum  in  trunco  venae  Portae,qua  hepar  egreditur,  qui  affeffus  O- 
uibus  frequentillimus  eft,  f\  in  humidis  & vdolis  locis  palcantur.  Sunt  hi  vermes  lati, 
nigrique, lenfim  in  apicem  delinentes.  Sed  Sc  in  Cauae  trunco  defcendente,non  lon- 
ge ab  emulgentibus  venisPatauij,infrequentilIhnoTheatro,infignem  alium  duorum 
tranfuerforum  longitudine  inuenimus,fimilem  prorlus  erucae , quem  multi  maxima 
cum  admiratione  inlpexerunt.Nec  refert, quod  fanguis  in  Venis  tanquam  in 
proprio  loco  Iit , cum  locus  non  diutius  rem  a corruptione 
vendicet,  quam  omnia  impio  lege  Naturae  dif- 
penlentur. 


Finis  Libri  Qv  inti. 


ADRIANI 


219 


ADRIANI  SPIGEUI 


D E 


BRVXELLENSIS, 

H V MANI  CORPO- 


ris  FABRICA, 
Liber  Sextus. 


Qui  Arteriarum  naturam,  earumq;  pervniuerfiim  cor- 
pus diftributionemperiequitur. 


CAPVT  PRIMVM. 


! 


Arteriarum  naturam  Bionem , & vfus  cum  differentiis  explicat. 

En  As  merito  Arteris  excipiunt, ob  affinitatem.  Nam&fa«i«  Ratio  or- 
ex  qua  conftant,non  admodum  diflimilis  eft , & [anguis,  quem  ^ '*#»• 
vehunt  a fanguine  illarum , nonifi  elaboratione  exadtiore  dif- 
fert,&  copia  fpirituum.  Quod  fi  Venaru  diligentillima  cogni-  vtilittu 
tio  digna  eft  futuro  Medico,vtcerte  eft, quemadmodum  dixi-  doBrins. 

mus, multo  adhuc  profedto  dignior  eft  haec  ipfa,q  nunc  de  Ar-  Artc' 
terijsinftituimustradatio.Hsc  .n.  nos  in  plurium  abditarum  riJS' 

^31  rerum  cognitionem  licdeducir,vtqusahjs  videntur  inperue- 

ftigabilia,aut  certe,non  nifi  maximo  ingenij  acumine  penetranda , facillimo  negotio 
aperiat.  Quamobrem  etfi  non  ignoremus  A natomicam  a nobis  hic  necti  hiftoriara, 
non  videbimur  tamen  abs  re  fadturi , ii  oblata  occafione  nonnulla  a {perferimus, qus 
medicam  potius  (pedtabunt  artem  , vtoftendamus  vei  obiter , quantum  vtilitatis  in 
arte  Anatomis  cognitio  afferat, & quo  padto  eandem  ad  vfum  deducere  licear. 

Eft  autem  Arteria  vox  Graeca  origine, Romana  ciuitate  donata, cum  Latini  proprio  Artent 
vocabulo  quo  defignent,careant.Dicitur  ergo  dp ruei*  vel  'srfet  ™ cupetv , quia  continuo  etymo!o  ■ 
motu  attollatur  femper,& deprimatur,  vel,  vt  video  placere  plerifq;  omnibus,  td'  v . 

quod  aerem, fiuefpiritumconieruer.  Arteria. n.  ab  Antiquis  vocabatur  fi  lgm 

E e 2 ftula  ' 


i. 


£2.o  AdriAni  Spigelii  De  Hvmani 

ftula  illa  cartilaginea  puhnonu , per  quam  aer  exte ritus  attrahitur:  vnde  apud  Hippo- 
cratem, lib. dediflebtdegimus,  Arteriam  ex  vtraq-,  faucium  parte  originem  ducere.Sic 
Plato  accepit,fic  & Platonis  dilcipulus  Ariftoteles. Inter  Latinos  conhietudinem  Gr^- 
corum  imitatus  eft  Cel(us,quilib, 4. cap.i. exiguam  in  arteriis, fub  ipfis  faucibus lingUa 
e fle  aflerit,  inteliigen?  %fay a«tt/ Aequae  in  larynge  eft, (iue  capite  alperae  arteriae.  Pofte- 
riores  tamen,  cum  Sc  hos  cie  quibus  nunc  aduri  fumus  (anguinis  tubulos,  perpetuo 
motu  diftendi  viderent, exi flimantes  non  ab  aliacau(a,quam  aere  inflari, Arterig  Ap- 
pellationem lphs  tribuerunt. Ne  tamen  aequiuocatio  oblcuritatem  pareret, illam  qui- 
dam aiperam  arteriam  ;hos  vero,laeues  dixere,  tandemque  circa  Galeni  tempora  (im- 
pliciter A rterias  appellarunt , adeo  vt  quoties  vel  Galenus , vel  Medici  Galeno  pofte- 
tynovy-  riores  Arteriarum  mentionem  inficiant,  de  his  ipfis  nobis  fint  intelligendi.  Invenio 
WA-  tamen  & tTmvkouivLuj  <p* iCu, Venam  mkantem,fmepulfatilem  didam, ad  diftindionem  re- 

liquarum Venar  um,qua:  non  pulfant,cura,vti fuperius monuimus, Venae  vox  vtram- 
que  antiquitus  complecteretur.  Ariftoteles  plerumque  tLw  <p Minorem  ve- 

nam appellat, ratione  Cavae,  quam  maiorem  vocat, fime  ampliorem.-ab  aliis  tamen  ocop- 
fiiv  dichj.hift.animal.j  teftatur,&  rationem  etymologiae  adiiciens,ek  fis  -rfycLS^, inquit, 
(t  cv  7oh  nSviutn  fi  vn/f>co<h;  ojutv, i;  /xoe/ov,  eo  quod  neruofaejus  pars  confpici  vel  in  mortuis 
queat.  Sed deefle mihi  videtur  vox  aliqua,  quae  oblcuritatem  magnam  huic  loco 
alpergit,  quam  fi  liceat  fulpicione  addere, erit  fortafle  fi  ciipm.  Illud  tamen  non 
ignoro  , Veteribus  Graecis  doprlai  didam  fuifle  vaginam  cultrorum  Macedonibus 
familiarium, quorum  manubrium  nonnihil  incurvatum  erat , ad  quam  (ane  figuram 
quam  proxime  accedere  videtur  arteriae  magnae  truncu?  >quaparteex  corde  origi- 
nem fuam  ducit. 

Definitio.  Eft  autem  A rt  e r i A fi  definitionem  ipfius  reqm'  ras , vas  cavum,  duplici  membrana 
conflans, diflenflone  ac  cotraftmie  praelitum , vt  [anguis  tenuior  ac Jpirituofus  a Corde  pro  vita  omm- 
'Efivas.  bus  partibus  de  fer  a nt  r. Dico  ede  vas,vt  genus  ipfius  alfignem , quod  cum  Venis,  & Nervis 
commune  habet.Differt  autem  <*Nemj,quia  cavum,  d Vena.qmti  duplici  membrana  corc 

Cavum.  flat-  Membrana  tamen  non  eft,  vt  Vena, exade,(ed  nonnihil  ad  Nervi  naturam  pro- 
pius accedit,cum  facile  & in  (e  contrahi , & extendi  queat , vnde  8c  ab  A riftotele  (aepe 
Mebra-  fiepius  vivfwdM;  pxfl,  VenaNeruofa  vocatur.  Nec  fimplex  etiam  membrana  cQc,fe(\  gemi- 
na duplex  aquarum  altera  exterior  eft,altera  interior.  Exterior, tenuis,rara,ac  mollis,qualem  in 
Arteneir.  venis  cernere  eft , qua;  redas  quidem  fibras  complures , paucas  obliquas , tranfuerfis 
vero  nullas  obtinet.  Qua;  cau(a  eft,  vt  ab  humorum  acredine  interiore  exe(a,  aneun- 
fma  exoriatur,exten(a  exteriore, qnte  facile  cedit, cum  tranfuerfis  fibris  careat.  Interior , 
cralla  eft , imo  craffitie  fere  quintuplo  venarum  tunicas  fuperans , den(a,  ac  dura,  quae 
tota  ex  fibris  tranfuerfis  conftat,  redis  & obliquis  prorfus  deftituta.  Hanc  praeter  8c 
tertia  eft, a Galenoy.admin.anatom.  5.  addita , qus  in  fuperficie  interiore  haerens,  te- 
lis aranearum  perfimilis  eft, in  grandioribus  (ane  arteriis  imprimis  conlpicua,  (ed  ma- 
xime eo  in  loco  vbi  arteria  magna  ex  corde  derivatur.  Elabenttamenonnunquam  & 
aliam  forin(ecus,quae  ip(as  vel  integit,vel  vicinis  partibus  alligat,  quod  tamen  non  ac- 
cidit,nui  vbi  vel  nudae  incedunt, aut  quoquo  padofufpen&funt,  quod  idem  &fupra 
Mibram  de  Venis  diximus, Hanc  in  inflrno  ventrez  Peritonseo  mutuantur,»*  medio, a Pleura.  Sunt 

autem 


Corporis  Fabrica,  Lib.  VI.  zu 

autem  membrana  hs  omnis  (en(us  expertes,  eadem  de  cau(a,quam  de  venis  retuli-  arteriarU 
mus,  ne  (cilicet  in  plethora  extenfe,aut  ab  acribus  humoribus  in  cacochymia  vellica-  fenfu  ca- 
tac,dolore  hominem  perpetuo  affligerent.  Reliquis  verbis  adtio  & vfus  delignantur. 

Aelio  quidem, quxeftdifienfio,&contrafl;io,  Graecis  fiu&Kri , acu  didta.  Vfus  autem,  y^f 

vt  [anguis  tenuior  r.c JpirituoJior , a Corde  omnibuspartibus  diflribuatur  , cuius  beneficio  vitaconfcr- 
uetur.  Adfiohazc  Pulftu  dicitur  Latinis,  quamvis  apud  antiquiores  Graecos  nullum 
obtinuerit  nomen,  vel  quia  animaduerfa  non  fuerit,  vel  quia  negledta  manlerit.Po- 
fteriores  orpvy/uov  vocarunt,quod  vocabulum  apud  Hippocratem  non  pullum,  qui  na- 
turaliter arteriis  ineflefolec, denotat, (ed  dolorem  potius  illum, qui  in  inflammationi- 
bus infignioribus  circa  carnes,  ab  arteriarum  pulfiu  excitatus, percipi  confueuit, quo 
padlo  7.  aphor.zi.  legimus,  afortiin  vlceribus  pulfu  malum  eflefimguinisprofluvium. 
Cteterum  motushicidem  efi, qui  cordis,  nec  differt  nifi  in  hoc , quod  Arteriis  (ecun- 
dario  infit,Cordi  primario.  Cordi  enim  innatus  efi,  cum  a propria  fu^  carnis  fubftatia  dii- 
tendatur,  contrahaturque,vt  in  animalium  quorundam  cordibus  videre  eft,quat  dif-  nauu 
fe£ta  effufoque  omni  prorfiis  (anguine, diutifiime  nihilominus  adhuc  pulfant.  Arteriis 
contra  a Corde,  pullandi  facultas  i«/?«it,ex  quo  fit,  vtabfciflis  arteriis,  aut  ligatis,  nullus 
omnino  percipiatur  motus, quod  fcilicet  a Corde  nihil  accipiant,  cuius  vi&  potentia 
moueantur.Contingit  autem  limul  cum  cordis  motu  motus  artenarum,adeo  vtdila-  f‘l^m 
tatio  cordis  arteriaru  dilatationi, & contradas  contradfcioni,  temporis  momento  re- 
(pondeat.De  qua  re  fi  quis  dubitet , experimentum  in  fe  ip(o  facere  non  magno  nego- 
tio poterit.fi  manu  ad  cordis  regione  applicita , altera  pullum  qui  circa  carpum  efi;  ar- 
teriae, obleruet.Manifeftius  aute  <Sc  ipfis  oculis  vlurpare  potent,  in  vivi  animalis  diffe- 
dione,pndertim  quod  vitam  paulo  longiusprotrahir,vterinacei,in  quo  cordis  arte- 
riarumq;  pullationes  fimul  fieri  quam  optime  notabit.  Ex  hoc  motu  vfus  infignis  ena- 
ldtur,vt  (anguis  Ipirituofus  per  totum  corpus  digeratur.Dum  enim  dilatantur, a Cor- 
de accipiunt:dum  conftringuntur,ad  partes  pellunt.Eft  autem  maxime  neceflaria  h^c 
(anguinis  pulfio,cum  abfq;  ea  fi  foret, ad  fuperiores  partes, & tranfiierfis  (anguis  nun- 
quam abiret.Quae  cau(aeft,vt  venis  arteriae  (emperconiungantur,  quarum  beneficio 
motus  venofi  (anguinis  perficiatur.  Imo  vero  hinc  accidit,vt animalia  quxcunq;  ve- 
nas obtinuere, eadem  quoq-,  arterias  fint  nada,quod  ad  venofi  (anguinis  tum  conler- 
vationem , tum  v(um , arteriarum  pudentia,  videatur  effe  maxime  neceffaria.  Hoc  i- 
pfiim  manifefto  experimento  di(cimus,cu  venis  valide  ligatis, etii  pertufe  fint,  fingui- 
nem  nullatenus  reddi,aut  admodu  tarde, Sc  citra  impetu  fluere  videmus,  laxatis  poft- 
ea  vinculis,  vi  quadam  8c  impullu (anguinem (pargi.  Idquodnonaiiaprofedode 
cau(a  evenit , qua  quia  Arteris  vna  cum  Venis  ligata; , motu  prorfus  defiituuntur , la- 
xat^ deinde  motu  (uo  impellunt, & vi  quadam  (anguinem  effundunt.  Et  htec  quoque 
ratio  efi;, cur  V enaCephalica  (emper  fine  impetu, at  Bafilica  vi  quadam  fangumem  eii- 
eiat,quia  haec  arteriam  comitem  habet, illa  comite  caret.  • Atque  hic  verus  vfus  efi;  di- 
lationis & concradionis  Arteriarum. Efi:  & alius,vt  (cilicet  per  dilatatione  calor  ven- 
tiletur^ externus  aer  (ulcipiatur.  Caterum  fanguis  quem  arteris  vehunt,  tenuior  efi, 
quam  qui  in  vena  Cava  continetur,  vt  pote  a calore  in  finiftro  cordis  ventriculo  co- 
<£bus  magis, & elaboratus, ex  quo  fat,yt  & Ipiiituofior  fit, cum  fpiritus  ex  (angui- 

E e 3 nisge- 


ter  i arti  q^ 
fit fimul. 


ZZZ 


Differe- 

tix. 

A magni- 
tudine. 


A progref 

fu. 

A fitu. 


A conne- 
xione. 


Adriani  Spigelii  De  Hvmani 

nisgeneretur,vt  tradit  Galenus.  Spiritus  autem  hi  Vitales  vocantur,  quod  vitam  parti" 
bus  omnibus  largiantur, cum  ligatis  aut  abfciffis  arteriis,  partem  ad  quas  languis  ar- 
teriofus  non  vehitur,emori,&  gangraena  perire  videamus.  Cum  enim  latius  foret,vc 
in  vno  loco  caloris  fons  conftitueretur.adeoque  in  Corde,totum  autem  corpus  ex  v- 
no  corde  conflare  minime  pollit  , ab  ipfo  tanquam  per  tubulos  naturalis  omnibus 
partibus  calor  digeritur.Calor  autem  cum  in  tenuiflimanecefiario  fubllantia,qui  Ipi- 
rituslunt,ftabuletur,vt  diffundi  per  totum  corpus  temporis  momento  pollet, nec  in 
itinere  longiore  dillipetur,  proptereafanguinem  tanquam  materiam  cralliorem,in 
quacalor  diutius, quam  in  fpiritu  conleruaretur,conjunxit.  Adde, quod  ex  (anguine 
in  lingulis  partibus, dum  in  vapores  di(loluitur,alij  continuo  Ipiritus  nafcuntur , ficq; 
vitaindefinente  refedione  protrahitur.  Exhis  ratio  nunc  reddi  potell,cur  Arteria- 
rum fubilantia  denlior,cralliorque  fada  fit,quam  Venarum.  Ratione  enim  actionis  fuae, 
vt  in  dijlenfione  facilius  aperiatur,&  apta  manere  diutius  pollit:  in  contractione  autem,  no 
penitus  fubfideat . Ratione  vero  vfus,ne  languis  tenuior  Ipiritufque  fubtilillimi,  aut  ex- 
fudent,aut  e vanefcant.  N eruofa  autem  eft  haec  fubilantia , quod  in  dilatatione  arteria  ab- 
breuiari  lemper  loleat,&  verius  cor  tcz\\i\in  contractione  conus,  clongcen , &verfus  ex- 
trema extendi,  ad  quam  adionem  non  alia  fubilantia,  quam  nervola  aptior  eft.  Y/bra 
autem  in  interiori  tunica  tranfuerfae  funr,  in  exteriore  redae  obliquis  mixtae , quod  & acci- 
pere fanguinem  debeant,  & acceptum  propellere.  Nondifficulteraccipiuntacorde 
propulfum , at  difficilius  ad  extimas  partes  diftribuunt.  Tranfuerfa  ergo  fibrae  interius 
politae  funt,vt  adionem  adiuvarentoperofiorem:.Re#<e  vero, & Obliqua  foris. 

Diff  e r e n t i A s Arteriarum. quod  lpedat,quemadmodum&  Venarum,quibus 
admodum  refpondent,  complures  funt;  primarias  tamen  duntaxat  hic  enumerabi- 
mus. Ratione  t rgo  magnitudinis  infignis  eft  differentia,  & magni  momenti  in  Medicina. 
Sunt  enim  quaedam  maxima , vt  Truncus  Aorta  didus,  liue  arteria  magna  per  dorfum 
excurrens.-quaedam  mediocres,x t arteriae. carotides, emulgentes,&  iliacae.-qu^dam  mino- 
m,quae  per  artus  & caput  repunt: omnium  minimaCunt, capillares,  quae  in  habitum  cor- 
poris,vifcerumq-,  fubftantiam  d i fp  e r g u n t u r . Ouada  m recta  incedunt  ^vtjugixlaccs-.quadam 
tortuofa  funt,8c  capreolares,vt  praeparantes  arteriae  ad  teltes  accedentes. Nonnulla  fuper- 
ficiem  corporis  accedunt , fed  paucae  admodum  funr,vt  Cutanea  vocata,  quae  adxem- 
pora,  frontem,  penem,  fcrotum,  & digitos  excurrunt,  reliquae  omnes  in  penitioribus 
corporis  partibus  laxent, $c  Profunda  vocantur.  In  qua  re  aVenis  quampltinmum  dif- 
ferunt , quae  per  totum  corpus  fub  cute  Iparguntur.  Sed  benigniltimus  Opifex , & ab 
externis iniuriis  lic  defendere  voluit, quae  periculofe  laederentur, & muniis  fuis locum 
aptiorem  dellinauit , cum  in  profundo  confidentes , Venarum  libi  comitum  langui- 
nem  ad  quasvis  externas  partes  promptius  impellant.  Intima  autem  omnia  lic  perva- 
dunt A rteriae,vt  & in  receffus  offiuni  (nonnullorum  opinione  ipfis  inacceffibiles)  pe- 
netrent.Nec  tantum  cavitates  illas  quas  medulla  occupat , vna  cum  venis  ingrediun- 
turiled  iplam  etiam  odium  fubftantiam(ressnirabilis)pertundunt,quemadmodum  in 
vlcenbus  Tibiae,  iis  qui  Chirurgiae  operam  navant  laepe  licebit  aduertere,fi  vnaol- 
fium  caries  infignis  occurrat.Differentiae  quae  ratione  connexionis  obferuantur,  facile  ex 
fuperiore  libro  defumentur,vbi  de  venarum  connexione  egimus. 


CAPVT 


Corporis  Fabrica,  Lib.  VI. 

C A P V T II. 

Superiorem  ,fiue  afcendentem  Arteria  magna:  Truncum , & propagines 
per  caput  dijlnbutas  proponit. 

DE  numero  Arteriarum  & ortu,  nulla  eft  apud  Authores  rerum  Anatomicarum 
controuerfia,fed  vnanimis  confenfus,  vniuerfas  propagines , quae  per  corpus  di- 
fperguntur  ab  vna  ortum  ducere , quam  Aortam  vocant , hanc  autem  ex  Corde  deri- 
n,  6.  i.A.  vari.  Sed  cum  Cor  duobus  conftet  finibus,  dextro, &finiftro, ex  a elatiore  fedefiniftri 
finus,fiue.  ventriculi  educitur,  vbiampliflima eft,  duriorque&  cartilaginofior,quam 
b,  a.  a.  alibi. Simul  autem  ac  enata  eft,  8c  priufquam  pericardio  excidat , b duos  protinus  gra- 

ciles fiirculos,  vtrinque  vnum,  propaga^quosCmw^nrfMrtm^  appellant, quod  cum 
Coronali  vena,  coronae  in  modum  cordis  bafinampledtantur  , a quibus  fecundum 
cordis  longitudinem  multae  foboles  deorfum  fparguntur.  Sunt  autem  plures  & lnli- 
gniores  circa  finiftrum,quam  dextrum  Ventriculum,  quemadmodum  & de  Vena  fu- 
perius  diximus,  quod fanguinecopiofiore  cor  ea  parte  indiguerit,  cum  perpetuo  8c 
violentiore , quam  dexter  linus , motu  agitetur , in  quo  plus  fanguinis  digeritur:  am- 
plior tamen  longiorque  eft  illa,quae  a dextro  arteriae  latere  enafeitur.  Interdum  etiam 
vnica  tantum  eft,  cuius  orificio  exigua  valvula  adpofita  repentur.  His  fic  difteminatis 
propaginibus,fub  Venae  arteriola:  trunco  afeendit  nonnihil  ,&  pericardium  perforat, 
c,  B.  quod  vbifiiperauit,in  duos  ramos  Cfcinditur,  quos  ob  infignem  magnitudine  Trun- 
c-  cos,& quia  d alter  afeendit , e alter  deorfum  progreditur, illum  Afcendentem,  hunc 

*>  Ql.  Defcendentem  vocabimus. Infignis  autem  vtutfit  vterque,  Defcendens  tamen  & in- 
ferior,afcendentem  Sc fupenorem  multis  partibus  fuperat,  quod  pluribus  ille , quam 

hic  partibus  fit  dedicatus.  Afcendens  enim  partes  duntaxatquafdamThoracis, Caput, & 

Brachia*,  at  inferior  Thoracis  plurimas , Infimum  ventrem  vniuerfum,&  Crura  adit. 
De  arteria  ergo  magna,  vtperfpicue  agamus,  primo  truncum  afcendentem,  eiufque 
per  thoracem  & caput  progrefTum  , poftea  ramos  ad  brachia  digeftos  exponemus. 
Hinc  defcendentem  aggrediemur , & eius  per  thoracem , ac  infimum  ventrem,  tan- 
demque  per  crura  diftributionem  explicabimus. 
f C.  f Ascendens  ergo,  fine  fupenor  Aorta  Trvncvs,  inter  afperam  arteriam, 

venam  q,-  cavam, & mediaftinumfurfum  contendi  t,oefophagoattenfus.  Quem  litum 
diligenter  notare  oportet  eos , qui  rationem  defiderantaphorifmi,  qui  eft  vigefimus 
quartus  quintae  feftionis  apud  Hippocratem.Frigida  enim,  inquit,  velutinix,  glacies, 
pe£toriinimicafimt,tufles  movent, & fanguinis  eruptiones, ac  defluxiones  inducunt. 
Fetiori  quidem  inimica funt, quia  dum  deglutiunturpercefophagum,afperam  arteriam  i- 
pfiadiacentem  vna  cum  gula  refrigerant;quae  pars  cum  frigida  per  fe  fit,  facile  a frigi- 
do tam  vehementi  laeditur  noxamque  trahit,  hinc  tullis,  & alia  pe&oris  mala, longo 
ordine  Ce  con&qmmtm.Sanguinii  nutemprofluvia  accidunt, arteria  magnafimiliter  re- 
frigerata, vnde  fpiritus  vitales, & fanguis  ad  cor  repelluntur,  indeqi  ad  caput  cum  im- 
petu tranfmittuntur,  quo  repleto, tum  ex  naribus  ftillans , fanguinis  eruptiones , tum 

indige- 


OrtuA 

Arteris. 

magna. 


Corona- 
ria arte- 
ria. 


Dinifio 
in  dues 
Trnmos. 


(Quaspur 
tes  'vter- 
qtie  alat. 
O r do  di- 
cendo r ii. 


Trvn- 
cvs A- 

S C E N- 
D E N S. 


124 


A t>  r.  i A n i SriGEtri  De  Hvmani 


in  digeftus  ad  inferiores  partes  propulfus,catarrhos,  8c  deftillationesparit.  Et  hinc 
quoque  ratio  reddi  poteft,cur  a potu  Frigidas  poft  vehementes  corporis  motus,  6c  ex- 
ercitia , nonnulli  protinus  fuffocati  fuerint , cardiaca  & (yncopegrauiffima  fuperue- 
nientibus.  Arteria  enim  refrigerata  valide,  (anguis  congelatus  eft, tam  is  qui  in  Aorta 
fuit, quam  ille  qui  in  Corde  ftabulatur,exquo  horrenda  primum  fymptomata, dein- 
de repentina  mors  cuenit.  Vidimus  autem  fe6 ta  vena  fangui nem  his  craffum  ac  frigi- 
dum,nec  nili  maxima  cum  difficultate  prodijffie,.vnde&prsfentius  remedium  ijs  non 
inuenimus,quam  eafunt,  qus  ob  tenuitatem  partium  grumos  (anguinis  dilldlciendi 
vim  habent. Hinc  etiam  ratio  reddi  poteft , cur  in  ardentibus  febribus  lingua  nffirefi- 
cat,&  difficulter  aegri  deglutiant.  Etfienim  verum  eft , ( qus  caufa  vulgo  afterturlex 
vniuerfo  corpore  vapores  ad  caput  plurimos  tranfmitd , non  minimam  tamen  huius 
nigredinis  culpam  arteris  vicinitati  licebit  adferibere,  qus  accenla  ac  inflammata, 
Oe(bphago,&  ficconfequenter  ipfietiamlingusgrauiamalaimpertir. 

Trunci,  a ^sten'm  afeendens  truncus  in  hoc  verfusfuperiora  progreflu, in  duasgfubclauias  g'  D' D’ 
Jcendentli  arterias  diuiditur,quarum  altera  ad  dextram , altera  ad  finiftram  excurrit.  Vocantur 
in  duos  autem  quamdiuin  thorace  fnmfubclauk,  eadem  ratione,  vcfubclauis  Vens, quod  fub 
Ramos,  clauiculis  incedant:at  cum  primum  e Thorace  exciderint , nomenmutant&h4x,?//rf-  ^ > E- 
Arterias  res  vocantur.  A b vtraque  fubclauia,vbi  primam  coftam  attigere(nam  ante  nulla  pro- 
a'  pago  emittitur,)plures  furculi,  .tam  ab  inferiore , quam  fuperiore  parte  propagantur. 

Ramus  ab  ^feriore , 1 Intercoflalisfuperior , qua?  codarum  radicibus  atten(a,quatuor  fuperiorum  *•  b. 

inferiore  coflarum  interuallis  Angulos  ramos  largitur , fub  coftis  vfque  ad  cartilagines  cum  ve- 
nis excurrentes,  a quibus addorfl medullam,  vicinofquemufculos  (oboles  (pargun- 
tur.  Ab  elatiore  fede  prodit  pruno 1 Ceruicalis  vulgo  didta  , fed  recftius  Vertebralis,  qua:  /,  c. 
retro  magis, & verfus corpora  vertebrarum  ena(citur,obliq;  autem  afeendens,  juxta 
feptimam  colli  vertebram,per  foramina  tr  an  fti  e r fe>  r u p r o c effu  um,  &(u  p e r io  r u m ver- 
tebrarum colli,vt  Ceruicalis  vena,tranflt,vbi  complures  propagines  producit, quf  ad 
(pinalem  medullam  per  foramina  communia, per  qusnerui  exeunt,intrant.  Aliquam 

fuperiore 

multas  etiam  ad  mufeulos  in  pofteriore  ceruicis  fede  fitos  exigit, afeendit  ad  occipitii! 
parte  orti.  vna  cum  yena, & per  primu  eius  inflgne  foramen,  per  quod  (pinalis  medulla  ex  capi- 
Mamma-  te  defeendit , cranium  ingreditur.  Hinc  m(iib medulla (pinah,qu£e  in  caluariaadhuc  m,  io.io 
eft,  cum  focia  oppoflti  lateris  n vnitur,  0 fleque  fub  cerebri  media  ba(i  verliis  anterio-  R-R- 
ra  redlaexcurrinat  vbi  jam  (ellam  offis  cuneiformis,  cui  gladula  pituitaria  incumbit,  n' 
attigitfin  P duos  ramos  diuiditur, alterum  dextrum, alterum  finiftrum, quorum  vtercp,  'T' 

ad  latus  felis, ad  nemorum  fecundum  par  repit,  vbi  vtrinq;  ‘J  in  furculos  infinitos  di-  h.h'. 

rempti, inter  prunum  & fecundum  nemorum  par  di(leminantur,ac  tenui  membrana  r,  P. 
complicati,1'  plexum  choroidem  conftituunt. 1 Altera  eft  arteria  mammaria , qus  refle-  f f.i.d. 
xafabfterno,  (comite  vena  mammaria)  fecundum  ipfius  latera  defeendit,  & vbi  ad  vt^e  & 
cartilaginem  enfiformem  peruenit, circa  latera  eius, thoracem  egreditur  , «Scfubftra- 
ta  re£Hs  abdominis  mufculis,  per  ipfomm  inferius  latus  re£ta  delcendit , tandemque 
circa  vmbilicum  cum  tepigaftnca  arteria afeendente  peruanaftomofin  coniurigitur. t} 

Prius  vero  ac  thoracem  relinquit,  ad  fex  feptem  verarum  collarum  Ipatiaintercarti- 
lagineafingulosramos  diffundit,  qui  vna  cura  cartilaginibus  terminantur.  x Tertia, 

Mufcula 


fubclauu 
parte  or- 
tus. 

Jnterco- 
fialisfu- 
perior. 
Rami  a 


na. 

i. 

Vertebra- 

lis. 


Corporis  Fabrica,  Lib.  VI. 


E. 


b,  h 


e,  i, 


6.vL. 

M.  M, 


Mufcula alias,fed  ftridtioie  appellatione  redtius  Ceruicalis,  cura  in  mufculos  in  cerm- 
cis  regione  pofitos  ad  occipitium  vfq;  difleminetur. 

His  ramis  edu£tis,fubclauia  ex  cauo  thoracis  exit,  & primam  coftam  fuperans.ob- 
lique  vergit  ad  alam,  ficque  y Axillarem  arteriam  conftituit,  qutepofteam  brachium  \ ,l-iciua' 
diirunditur.Ante  tamen  propaginesahquot  lpargit,  & ab  inferiore  quidem  par:  e tres,  ex  arcena< 
quibus  prima  z Scapularis  interna , quae  in  mufculosfcapulae  cauitatem  occupantes,  va-  Eitummi 
dit. a Altera , Thoracica  [aperior,  quae  ad  pebtoralem  mufculum  humerum  adducentem  *ntequ& 
abit,caeteroiquepe£fcoriinftratos,&:fatisamplaeft.  b Tertia , Thoracica  inferior , quae  <?: 
ipfainfignis,  fecundum  totum  thoracis  latus  defcendens,  per  mufculum  latiffimum, 
humerum  abducentem , potiffimum  difpergitur.Afr  elatioreparte , vna  nafcitur c Scapu-  Abinferio 
laris  externa , quae  fiimmum  humerum  confcendens  , in  mufculos  gibbam  fcapulaefe-  reparte. 
dem  obtegentes  difleminatur.  Reliquapars  arteria  axillaris  ad  brachium,  comite  vena  r- 
bafilica, progreditur, in  quod  totum  poftea  exhauritur,de  cuius  diftributione  fequen-  2" 
ti  capite  dicemus.  Ab  eia- 

d Quod  reflat  tandem  de  afcendente  trunco, juxta  fiipcriorem  fterni  partem  Thy-  tiorefede 
mo  fuff  ultum  in e duos  ramos  diuiditur , quos  Carotides  appellant , fiue  Sopor  ales,  quod  vna. 
his  obfttu&is,aut  quocunque  modo  occlufts,  ftatim  in  fomnum  incidamus,  cuius  pe-  Camti- 
riculum  in  adolefcente  Realdum  Columbum  in  magna  hominum  frequentia  fe-  ^es’ 
cifIe;teftaturValaerdainAnatome,lib.6.  c.  n.  Inaequales funt magnitudine  , cum 
dexter  multo  fit  finiftro -craffior  : tend  unt  autem  redtaverfusfuperiora,  fecundum 
colli  latera  dedudti,  afperae  arteris,  & venis  jugularibus  internis,  membranae  bene- 
ficio connexi  , ac  vbi  ad  fauces  pcruenerunt,  in  duos  ramos  fdiuiduntur,  quorum 
alter  externus  eft,  alter  internus.  Ille,  minor,-  hic,  maior.  SExterior,h  adbuccas&  Dluido 
faciei  mufculos  foboles  propagat , deinde  vbi  ad  aurem  peruenit , circa  ipfius  radi-  Carotidu 
cem  bifariam  * diuiditur  : 1 alter  enim  ramus  auris  pofleriora  petit,  a quo  duae  arteris  'Exterior > 
fub  aure  maxillam  inferiorem  per  primum  lpfius  foramen  adprocefTus  fitum  ingre- 
diuntur  , & fecundum  eius  longitudinem  in  omnium  dentium  inferiorum  radices 
diffem  inaretur,  reliqua  pars  per  foramen  fecundum,  quod  ad  mentum  politum  eft, 
egrediens,  in  labrum  difpergitur.  m Alter  per  tempora  , & frontem  repit,  in  mufcu- 
los  faciei abfumptus.  n Interior  ramu.sCa.coudisanerix,(iueartcriaEncephalKa,infa"a-  terior . 
ces  defertur,ac  vbi  linguae  & laryngi  propagines  difleminauit,  circa  Caluarae  bafin  m ^ue  ra~ 
duos  inaequales  ramos  diuiditur,  minorem  fcilicet  & maiorem.  0 Minor,  Scpoftcrior , 
cum  vens  jugularis  interna:  encephalico  ramo  maiore  , . ad  cranij  pofleriora  fertur,  Diuifio  e- 
per  occipitij  foramen  fecundum  ingreditur  , ac  craflae  membranae  finum  fubit.  iusinmi- 
&io.  p Maior,  3c  anterior,  vbi  per  foramen  proprium  in  ofle  temporum  exfculptum  cranij  norem<& 
cauitatem  ingreffus  eft  , atque  ad  offis  cuneiformis  fedem  peruenit  , vbi  que  fub  mawrem- 
dura  membrana  incedens  , primum  vtrinque  ramum  in  latus  craflae  membranae 
?>  10,1®.  propagat,  deinde  in  brutis  infinitos  furculos  dilpergens,  1 Rete  illud  mirabile  con- 
ftituit , quod  reuera  quidem  & in  Homine  inuenire  eft  , at  refpebhi  brutdriiin  exi- 
guum , & non  nifi  vmbra  quaedam  videtur.  His  furculis  fic  conftitutis  , cerebri 
craffam  membranam  perforat,  ex  qua  vbi  emerfit,  propaginem  aliam  per  cuneifor- 
mis olfis  foramen  fecundum  ad  oculum  eiufque  mufculos  , quemadmodum  & ad 

F f maxillae 


/,  N. 

V o. 

h,  o. 

i,  p. 

I,  r, 


m , r. 

n,  r. 


t' f 

io.K.JC. 


L.L. 


Maioris 

jubdius- 

fu>. 


Truncus 
arteria 
axillaris „ 


Diuijio 
in  duos 
ramos. 

. Exterior . 


Interior. 


Il6  AdRIANI  SpiGcLII  De  Hvmani 

maxillae  inferioris  attollentem  temporalem  mufculum  extra  Calvariam  propagat.in- 
de  redlaafcendensadlatusglandulaipituitariarinduosramosdiuiditur,  quorum  a,l- 
ter, interior, alter  exterior  eft.Hwtmorcum  (uaconiuge  oppoflti  lateris  fvnitur,vnit£-  T> 
que  in 1 plurimas  arteriolas  abfumuntur,quse  pertenuem  membranam  ipliufcp,  Cere-  ^ Cj  j 
brifubftantiam,  ad  principium  neruorum  opticorum  dilperguntur.uExferw, reflexus,  e 

& tenui  membrana  fuffultus,  in  cerebri  priorem  ventriculum  abit,  diuifus  in  multos 
xfurculos,quicumyarreriolisillisa  z vertebrali  enatis  vniuntur,alij  quidem  cum  il-  x,  f.f. 
lis,quasper  bafin  capitis  fub  cerebro  vertebralis  (pargit:  alij  vero  cum  illis , quos  per  t-E- 

tenuem  membranam,  & cerebri  fubftantiamdifleminat,  cum  quibus*  plexum  cho- 
roidem  conftituiuit.  ^ ' 


C A P V T III» 

Axillaris  Arteria  per  brachium  digefla fenem  enarrat , 

ARteria  ergo  b Axillaris, vbi  ad  brachium  peruenit,0  Brachiali*  trunci  nomen  a-  b,  6.1  V, 
(ci(cens,vmco  ac  indiuifo  trunco  vitra  cubiti  flexuram, per  internam  brachii  par-  P" 
tem  fert ur,vtrinque  propagines  qualdam  graciles , ad  mufculos  humeri  internam  (e - 
dem  occupantes, difleminans. Incedit  autem  interno,  flue  profundo  bafilicte  vens  ra- 
mo,tanquam  comes  indiuiduus,  cuius  dudtum  quoque, & (eriem  vbique  (equitur, at- 
tenia.  Statim  autem  (ecundii  pofteriorem  humeri  fedem,qua  ipfl  cubitum  extenden- 
tes mulculi adhaerent,  delccndens,  propagines  d duas,  quarum  inferior  inflgnis  ad-  d>  l&m 
modum, educit , ficque  verfuscubki  flexuram  retorquetur,  quam  vbi  attigit,6  duos  e • n,ru 
furculos,vtrinque  vnum,in  articulum  exporrigir,adeo  dete£tas,vt  fepe  ibi  pulfus  latis 
evidenter  percipiatur.Sub  cubiti  deinde  flexura,per  interna  lpfius  regionem  incedes, 
inter  duos  mu(culos,(ecundu  & tertiu  quatuor  digitorum  internodiu fle&entes , de- 
mer(a,infduosdiflecatur  ramos  infignes,  quoru  alter  exterior,  alter  interior  eft.S  Ex-  f’  ^ . 
rmor,(ecundum  radium  fcttiw,(vndeRadieus a me diftus, ) &re£fcacarpu  petit,  quo  loci 
Pulfus  iplius  a Medicis  (olet  explorari, cura  manifeftus  admodum  fit , quod  curi  ptoxi- 
me  arteria  fubiiciatur.  Non  longe  autea  carpi  radice*1  ramulum  em  ittit,qui  (ub  ten-  h,  0 . 
dinibusmufculorum  pollicem  extendentium,in  externa  manus  regionem  excurrit, & 
in  mufculos, qui  inter  primum  pollicis  os, & metacarpi,  quod  indice  luftinet,(itifunt, 
abfumitur.  Hoc  ramo  propagato , fub  annulari  interno  carpi  ligamento,  depalmaris 
mufculilato  tendine  incedens, 1 intres  diuiditur  ramo  s,  haud  (ecus  ac  V ena  & Nervus  i-  i,  p.p.  p, 
pfl  us  comites. Ex  his  primus  pollicis,  alter  indicis  internam  regionem  petit,  tertius  inter- 
n um  latus  interioris  medii  digiti  (edis.  Primus  & (ecundus  in  duos  quifque  ramos  di- 
rimitur, tertius indiuifuseft.1  J»fmc>rramus,oscubiti,(iue  vlnamredta percurrit,  ( Cu-  U I 
f/rmeonomineamevocatus)&inmanusvolamdi(pergitur.  Adeo  autem  abditus 
eft  in  mufculos,  vt  eius  pulfatio  difficulter  percipiatur,nifl  in  macilentis , vnde  Medici 
digitos  in  exteriorem  ramum  femper  iniiciunt,dum  pulfum  in  carpo  tangunt.  Pro- 
greditur autem  fub  tranfuerfo  ligamento  carpi, & fub  tendine  palmaris  mufeuli,Vena 
& Nervo  comitibus , ac  duos  quidem  ramos  in  minimum  digitum , totidemque  in 
annularem,at  vnumin  externum  medii  latus  difpergit. 

CAPVT 


Cor.tor.is  Fabrica,  Lib.  VI. 


117 


C A P V T IV, 

Inferiorem, (iue  defcendentem  Arteria  magna  truncum , eiufqucper  medium 
ac  infimum  'ventrem propagationem 
proponit. 

m,  c.%.  A Rteriam  19  magnam  n cum  primum  pericardium  fuperavit , in  duos  dividi 

n,  B.  ramos, quorum  alter  fuperiora  petat, alter  ad  infernas  partes  defcendat,  fupra  dt- 

ximus.De  fuperioreiam  egimus, reliquum  eft  vt  alterum  quoque  explicemus. 

* Q-  0 Des  ce  n d e n s ergo  T r v n c v s arboris  caudici  proportione  refpondens>ad  Trvk- 
quintam  Thoracis  vertebram  detorquetur , & nonnihil  nniftrorfum  declinans,  ver-  c v 3 De- 
tebrarum  corporis  finiftro  lateri  adhaeret, ficque  fenfim  defcendit.  Vbi  iam  Diaphra-  s c " N' 
gma  fuperavit , quod  per  diuilionem  illam  femicirculum  referentem , qua:  inter  fepti  E.J.  p‘ 
tranfuerfi  produiftioneseft , tranfit,  mox  per  lumborum  vertebras  excurrit,  medio  1-  greilus. 
S.S.  pfarum  corpori  innixus,  donec  ad  vltimamperuenerit,vbiiuxtaosiacrumPinduos 

f,  R.  infignes  ramos  qdiuiditur,  quos  a fitu  cum  aliis  Anatomicis  Iliacos  dicemus.  In  hoc 

itinere  complures  de  fefpargit  propagines  , quae  diligenti  obleruationedigniflima: 
iiint  , quod  plurium  in  morbis  accidentium  rationem  facillime  hinc  liceat  redde- 
re.Sunt  autem,ofto  arteria:  Intercoftales,duae  Phrenica , vna  Caeliaca , hinc  mefente- 
rica  fuperior , duae  Emulgentes , totidem  Spermaticae,  tandem  Mefenterica  inferior, 

& Lumbares.  Ex  bii  intercoflales dum  in  Thoraceadhuc  Truncus  eft , fparguntur^e-  pr0pa<M- 
liqua, , dum  per  Infimum  ventrem  procedit.  Alia  autem  vena  Porta  ramos  comitantur , vt  «es. 
Caeliaca , & vtraque  Meienterica:4/i<e  Cava, quemadmodum  caeterae.  De  his  ordine 
nunc  agemus , initio  dudto  ab  Intercoftalibus,qua:  fupremum  locum  obtinent.  Mox 
Q.  ergo, ac r Defcendens tr uncus emerfit, a pofteriore fui fede ramulos vtrinque  adodto 

f,  u.u.u.  inferiorum  coftarum  inrerualla  tranfmittit , quos  f Intercoflales  inferiores  appellant  re-  Interco- 
fpe&ulntercoftalisfuperioris,  de  qua  fupra  diximus.  Hx  Venis,  8c  Nervis  eiufdem  ftalesm* 
nominisaflociarae,  re&a  fecundum  humiliorem  coftarum  fedem,  vbiipfarum  gra-  enorew 
tia  finus  peculiares  exfculpti  funt , progrediuntur.  Sed  quemadmodum  vena:  inter- 
coftales  in  legitimis  quidem  coftis,  ad  cartilagines  tantum  vfqueiatin  fburiis,  vlte- 
rius  nonnihil  provehuntur,  ad  latera  inquam  abdominis:  ita  & Arteria:  in  illis  cum 
coftarum  oftea  parte  definunt , in  his  paulo  longius  excurrunt.  Caeterum  ha:  arteria: 
propagines  quafdam  per  neruorum  foramina  ad  fpinalem  medullam,  & ad  mufculos  vfHS- 
dorfi  vertebris  incumbentes  tranfinittunt , non  fecus  atque  in  venis  intercoftalibus  ‘‘ 

propagari  diximus,  Vfus  autem  eft,  vitalem  fpirieum  & fanguinem  mufculis  inter-  per 
coftalibus  diffundere, quem  prater  & alium  infignem  obtinent, aquam  (cilicet,&  pus  vuu  ma- 
in  Thorace  colle&um  in  arteriam  magnam, dehinc  per  ramos  emulgentes  ad  veiicam  teria  tn 
deportandi.  Tametfineuriquam  fum  nefcius  dotftiflimum  Falloppium,aliofquequi  Thorace 
ante  me  in  nobiliffimo  hoc  Patavino  Gymnafio  docuere, aliam  monftrafle  Auditori- 

Ff  z bus  fuis  pmteJ- 

niat. 


ai8  Adriani  Spigelii  De  Hvmani 

S 

bus  Tuis  viam , per  quam  vel  pus , vel  aqua,  renum  anxilio,educeretur,  venam  nempe 
fine  pari, cuius  ramulus  in  finiftro  latere  in  finiftri  renis  emulgentem  progreditur.  At 
enim  hacc  via , quam  per  Intercoftales  arterias  monftramus , breuior  multo  eft:  vt  ta- 
ceam,per  arterias  facilius,  quam  venas  materiam  quamcunque  congeftam  rapi  pofle. 
Neque  eft  quod  aliquis  hic  vereatur,  ne  ab  his  excrementofis  pravifque  humoribus, 
vitales fpiritus contaminentur,  vnde  Cor  grauifiimafymptomata incurrat  , cum  lu- 
bentes  id  &tequo  animo  largiamur,  ( quod  & experientia  fiepenumero  nos  docuit) 
dum  per  vrinas  pus  evacuatur, tegros  in  fyncopen  aliaque  mala  incidifle,interdum  et- 
iam in  repentinam  mortem,  vbi  aut  copia,  aut  malitia  nimia  humor  peccauit , & Na- 
Explica-  turae  tantam  vim  intulerit,  vt  calor  fpiritulquefuccubuerint.  Sed  me  huc  vocat  ad 
tioloci  expolitionem  locus  quidam  apud  Hippocratem,  cum  diu  animum  meum,  fepeque 
Hippo-  anxium  tenuerit.Locus  eft  in  Coacisprasnotionibus,vbi,Quibusinquit,totus  pulmo 
(rauu.  jnflammatus  fuerit  vna  cum  Corde , vt  ad  latus  allabatur , hi  toti  reloluuntur,  Sc  jacet 
ager  frigidus, lenfus  exors, moriturque  fecunda,  aut  tertia  die.  Si  vero  etiam  fine  cor- 
de contigerit,  minus  diu  vivunt : quidam  autem  etiam  fervantur.  Diu  cogitavi  me- 
tum , quis  Cordis  & Pulmonum  cum  Cerebro  nerviique  confenfus  ille  foret,vt  aeger 
ab  harum  partium  inflammatione  totus  refoluatur  , cum  idem  Hippocrates  eodem 
in  loco  doceat,ea  parte  aegros  refolui,  dcliuores  foris  circa  collam  apparere, qua  Aor- 
tae appellatae  ( fic  videtur  vocafle  pulmonum  lobos)  ad  latus  inflammatae  decidunt. 
Si  vero  non  valde  inflammatae  fint,  vt  ad  latus  non  decidant , dolorem  quidem  fieri 
per  totum, non  tamen  refolui, neque  liuores  habere.  Multis  tandem  apud  me  delibe- 
rationibus habitis , in  hanc  deueni  lententiam , non  aliam  efle  caulam , quam  conlen- 
fum,  qui  inter  has  arterias  Intercoftales  eft,  Sc  fpinalem  medullam.  Nalciturhica 
propaginibus  illis  quas  in  fpinam  le  penetrare  per  foramina  vertebrarum  thoracis  di- 
ximus. Quatnobrem  fi  Pulmones  & Cor  fic  valida  inflammatione  tententur,  vt  in  ar- 
teriam magnam  languinis  copia  affatim  irruat,  ficqueipla  poftmodum  tumeat,  tu- 
meant etiam  haec  valaintercoftalia  , & confequenterfurculi  illi , qui  Ipinalem  me- 
dullam adeunt,  fieri  profedto  nequit  , quin  &c  hasc,& Ner  vi  ex  ipla  progredientes 
comprimantur , vnde  quid  aliud  quam  refolutiones  earum  partium,  in  quas  ii  Nervi 
inferuntur,&"  moucndi  facultatem  impertiunt?  Hanc  fententiam  mirifice  mihi  con- 
firmare videtur  elegans  quidam  obfervatio,  quas  apud  dodtiifimum  Cornelium  Gem- 
mam habetur  , libr.  de  hemitritaeo  peftilenti.  Cuidam,  is  inquit.  Inveni  ftudiofo, 
per  vniuerfum  morbi  curriculum  finifter  oculus  contrablor  fuit.  Doluit  finiftrum  la- 
tus , praefertim  per  exalperationem  totius  circuitus;  ac  circa  crifitn  inflata  arteria  cru- 
ris finiftri  fecundum  longitudinem  mouebatur,  vt  nobis  confpicua,  velutiretradlus 
.funis  quifpiam , verti  furfum  deorfumque  videretur.  Quis  hic  non  libens  confitea- 
tur,materiam  hanc  in  arteriis  fuifle,  cum  crifis  per  arterias  fadla  fuerit  ? Casterum 
ex  his  ipfis  ratio  quoque  reddi  poteft,  alterius  cuiufdam  obferuationis  Galeniu,  quae 
4. de  locis  affeci. capit,4.eft,vbi  fic  inquit : In  quodam  qui  a vehementi  peripneumo- 
ni-ainfeftabatur,  brachij  tam  externse,  quam  internae  partes,  acubitoadfummos  vfi 
que  digitos  lenius  difficultate  laborauerunt , atque  motus  quoque  nonnihil  laefus  eft. 
Huic  praeterea  nerui , qui  in  primo  ac  fecundo  intercoftali  fpatio  inueniuntur, noxam 

fubierunt. 


Corporis  Fabrica,  Lib.  VI.  12-9 

fubicrunt.  E t paulo  pojl:  Huic  homini  celeriter  fanitas reddita  eft,  adhibito  fcilicet 
medicamento  eo  loci  , vnde  nervi  prodeunt , iuxta  primum  ac  fecundum  intercofta- 
le  (patium.  Propter  eofdem  intercoftales  ramos  , Ioannes  Valeriola,  Filius  Medici 
illius  cuius  obferuationes  habemus , puer  adhuc  in  graui  pleuritide  convulliones 
pafluseft. 

t,6. 3.x.x.  1 Phrenica  arteria ,duae funt,vtrinque  vna,qua:  ex  Trunco  enata* , ftatim  atque  e 

Thoracis  cavo  egredus  eft,  in  (eptum  tranluerhim , praefertim  vero  in  humiliorem  i- 
pfiusiedem  iuxta  vertebras  dorfi,  in  plures  ramos  {e6tae,diileminantur.  Nonnullos 
etiam  (urculos  in  (uperiorem  partem  (parguiit,  qua:  poftea  ad  pericardium  abeunt, 
qua  parte  diaphragmati  adnafcitur. 

u>  tf.i.N.  u Cxliaca  , vna  eft  , lic  dnfta  , quod  ad  mkiov  , id  eft,  Ventriculum  ramos  trans- 
mittat. Hatc  Vena:  Porta:  Splenico  ramo  fimillima,  Ventriculo,  Iecori,  Veficu- 
laefellex, Omento, Duodeno>leium initio, Coli  inteftini  parti , Pancreati , & Lie- 

X)K.K.  ni  ramos  plurimos  largitur.  x Orintrautem  ex  anteriore  corpore  ipfius  Trunci,  Sc 
a fuperiore  parte  inferioris  membrana:  omenti,  toto  dudufuffulta,  in  duos  ramos, 

y,  o.  infignes  quidem , (ed  amplitudine  tamen  intequales  diuiditur , quorum  >'  alter  ad  dex- 

z,  P.  tram,zadla:vam  abit.  Ille  minor  eft;,hic,maior.  a Dexter  ergo  in  pancreate,  (ubpo- 

a>  O.  fteriore  ventriculi  regione  repolito , vena:  porta:  delcendenticoniungitur  , ac  ibi  o- 

menti  membranis  innixus,  ad  hepar  vadit,  cuius  exilitas  profedlo  notatu  digna  eft, 
fi  hepatis  intuearis  amplitudinem  , quod  Veteres  olim  , hodieque  multi  (angui- 
nis officinam  conftituere.  Inftritur  autem  parte  cava  , prope  venae  portae  trun- 
cum , & tam  parva  eft  , quod  maiori  arteria,  ea  Iecorispars,  qua: Porta:  radices 
ftdcipit,  non  indiguerit : reliqua  aurem  pars  , qua:  Cava:  propagines  habet,  vita- 
lem (piritum  copiohffime per  venam  Cavam  exCorde  tran(mi(lumfuleipiat.  An- 
tequam tamen  hepar  ingrediatur, in  itinere  plures  furculos,  eofque  partim  ex  elatio- 
re, partim  ex  humiliore  fui  (ede  difteminat.  Et  ex  elatiore  quidem  duos  ,primum, 
quem  Pyloricum  voco  , & ex  medio  dudtu  pronafeitur,  ac  in  pofteriorem  fedem 

b,  cl  dextri  ormcij  ventriculi  pluribus  ramulis  diuifus(pargitur:*dfmn»  , b Cjfi icas  gemellas, 

qua: duo  funt  exiles  rami,  &in  Veficam  felleamabeunt,acprotinusinmultaspro- 
pagines  diuiduntur.  Ex  inferiore  fedeiimiliterduo  oriuntur.  Primus,  Epiplois dextra, 
quae  in  dextram  (edem  inferioris  membranae  omenti,  & in  Coli  partem  ip(i  adne- 
xam inleritur.  Alter  , in  duos  (cinditur  ramos,  quorum  vnus,  InteJiinalis,zA  Duode- 
num, & Ieiuni  principium  progreditur:  alter  Gajlrcepiplois  dextra, paulo  inligmor, ad 
dextrum  fundi  ventriculi  latus  defleiftit  , & fuperiore  omenti  membrana  (uffulta, 
ex  fuperiore  parte  fobolesquafdam  in  Ventriculi  anteriorem  &c  pofteriorem  fedem 

c,  P.  propagat : ex  inferiore  autem, in  Omenti, cuiinnititur,  membranam.  c Sinifier 

ramus , & maior , arteria  Splenica  Axcivat  ,mfenonomznumtmktzr\x  , glandulifque 
in  ipfuepohtis,  adhaerens  , cum  Splenica  vena,  cui  attenditur,  Ac  cum  qua  pari  ra- 
tione foboles  digerit  , ad  Lienem  progreditur.  In  itinere  autem  hmiliter  ab  v- 

d,  R.  traque  fui  parte  ramos  digerit.  Et  exfuperiore  quidem, d Gajbicam  , qua:  in  medium 

pofterioris  Ventriculi  partis  , fiue  eius  , qua  dorfo  incumbit  , porrigitur  , inde  a- 
ieendens,  Ventriculi  finiftrum  onncium  corona:  inftar  cingens, circumit, <5elur- 

F f 3 culos, 


i.. 

Phreni- 

cas. 


3- 

Caffiaca, 


Rami 

duo. 

Dexter. 


Propagi- 
nes ex  e- 
latiore 
fede  pro- 
deuntes, 
i. 
i. 

Ex  infe- 
riore. 

i. 

x. 

Sinifter. 
Arteria 
Splenica. 
Propagi- 
nes exlu 
periore 
parce  di- 
gefhe. 

O 

Gaftrica. 


Exinffi- 

riore. 


Vfett. 
Dextri 
rami. 
Cur  vlce- 
ut  crajfo- 
ru  intejli- 
norm  fre - 
qnentiora 

Siniflri 

rami. 

i. 

2. 

3* 

4- 

5* 


i. 


4- 

Mefente- 

ricafupe- 

rtor. 


230  AbRiani  Spigilii  De  HvmAni 

culos  » partim  furfum  , in  osfophagi  finem  : partim  deorfum  , eofque  maiores 
& frequentiores  , in  ventriculum  difpergit  , ficque  Arteriam  Coronariam  con- 
ftituit , fimilem  Vense  coronariae,  quam  a Portas  vena  oriri,  fuperiori  libro  diximus. 

Ex  inferiore  autem  fede  , Epiploin  JiniJlram  , ea  fere  parte  educit  , qua  jam  Lienem 
attingit  , qua:  in  inferioris  omenti  membranam  , & quidem  ipfius  finiftranu 
partem  excurrit.  Hasc  protinus  ab  exortu  in  duos  ramos  fcinditur,  qui  admodum  a 
fe  mutuo  diducuntur, ex  quibus  alia:  arteria:  plures  oriuntur,  qua:  indidtam  Omenti 
membranam, Sc  colon  inteftinum  ipfi  adnexum  omnes  exhauriuntur.  His  venis  con- 
ftitutis  e arteria  (plenica  Lieni  magis  approximat  , 6c  non  fecusac  Venafplenica,  «,8.9.4  g 
quam  toro  itinere  comitem  habuit,  f in  duos  ramos  ad  literae  Y fimilitudinem  diri-  /,  E. 
mitur,  quorum  alter  fuperior,  alter  inferior  dici  queat,  qui  poftea per  cauam ipfius 
partem  ingrefis  , in  infinitos  furculos  dirimuntur,  vt  Arteriarum  quintuploplures 
iint , quam  Venarum.  Ex  quo  fit,  vt  in  inflammationibus  Lienis  , limandsfiniftro 
hypochondrio  apponatur , palpitare  ipfum  videatur.  Ante  tamen  ingreflum  arteris, 
inferior  ramus,  cum  inferiore  ramo  venae  anaftomofin  infignem  facit,  &furculunu> 
ad  inferiorem  omenti  membranam  propagat.  Ex  fupenore  autem  , vnaGafiroepiplois 
finijlra  ditta  , qusfuperiori  omenti  membranae  annexa  , in  finiftram  fundi  ventri- 
culi fedem  deriuatur , anteriori  & pofteriori  parti  , vel  etiam  fuperiori  omento  ra- 
mulos largiens.  Altera,  Vasbreue  arteriofum  conftituit , venae  eiufdem  nominis 
in  morem  ad  finiftrum  ventriculi  latus  , & orificium  addudta.  Vfu  s dextri  rami, 
qui  ad  lecur  vadit  , praeter  communem  quem  habet,  ifte  eft,  vt  bilem  quoties fellis 
veficula  obftrudta  eft  , ad  inteftina  deponat , maxime  vero  ad  Colon  , in  quod 
nonnulli  ipfius  rami  inferuntur.  Exquofit  , vt  vicera  in  dyfenterijs  plsrumque 
femper  in  eradis  inteftims,acpnecipue  Colo  : rariflime  in  tenuibus  inueniantur. 

Arteria  enim  haec  , vbivel  hepar  calidius  copiofam  bilem  generat,  aut  fellis  ve- 
fica  obflru&a  eft  , bilem  in  fe  copiofam  fufeipiens  re£ta  ad  Colon  transfert.  Eo- 
dem ^aOtofmifirirami  , fiue  Splenica  arteria  vfus  , praeter  communem  , is  eft  , vt 
Bilem  , Melancholiam  , Serofosque  humores  , fi  quando  his  Lien  abundaue- 
rit  , ad  inteftina  deturbet.  Quin  &;  per  eandem  hanc  viam  hydropicorum  aquae, 
nonnunquam  vel  ad  inteftina  , aut  renes , &c  veficam  demandantur.  Hic  idem 
ramus  ille  eft  , per  quem  potus  per  vniuerfum  corpus  tam  fubito  penetrat  , &per 
quem  praui  humores  vomitu  educuntur.  Hic  idem  in  caufaeft,  vteibo  repleti,  pa- 
rum: vbi  vero  concodtio  in  ventriculo  fadtalit,plus  vnns  reddamus. Plurimum  enim 
diftento  Ventriculo,premitur:  at  vacuo,  munere  fuo  fungi  poteft.  Hic  idem  ramus 
nos  edocet, tenuem  vidtus  rationem  praeferibendam  efle  ijs,qui  purgantia  aflumpturi 
funt,  vt  patula  medicamentis  fit  via, tum  ea,  per  quam  excrementa  ad  ventriculum, 
q-uam  illa, perquam  ad  inteftina  transmittuntur.  Hic  idem  quoq',  ramus,  fi  duosme- 
fentericos  addas  , Melancholia:  hypochondriaca:  fedes  eft.  Cum  enim  a Vifcerum, 
qua:  in  imo  ventre  continentur,obftru£fcionehoc  malum  nafcatur, arterias  plurimum 
hic  pati  necefle  eft, quod  vel  fymptomata,quae  in  hoc  affedu  contingunt, fatis  edocere 
queant. 

g Mefenterica  fupemr  paulo  infra  Caeliacam  enafeitur , vena  mefaraicae  in  modum, 

(qua 


Corporis  Fa  b r i c a , L i b.  Vi.  a;i 

( qu«fociaeiuseft)numerofis  propaginibus,  in  Ieiunum& Ilium  inteftinum,  nuru, 
eam  Coli  regionem,  quae  a cauo  hepatis,  addextrum  vfque  renem  pertingit  ,ficque  n 
fere  in  fupenoremmefenterij  partem,  diftributa.  Quo  loci  obferuandumeft,  arta-  tt0J 
riam  modo  vens,modo  contra  venam  arteria:  incumbere , ficq-,  inter  vtramq,-  mem- 
branam mefenterij  deferri.  Habentautem  hs  arteriae  in  mefenterio  multis  in  locis 
Glandulas  , quae  ad  vafbrum  , & maxime  arteriarum  liberam  perfpirationemfacftse 
funt , ex  quo  fit , vt  fchirro  laborantes, vafa  comprimantur, & marcor  vniuerfi  corpo- 
ris infequatur. 

h Emulgentes  arteria,  dutefiint  , vna  dextra,  altera  finiftra.  Vtraque  fub  prae-  5. 
didta  prodit  , vbi  prima  fecundaque  lumborum  vertebra  ligamento  copulatur.  EmuI- 
Prodeunt  autem  ab  vtroque  trunci  latere  , quamquam  non  e diredto,  quemadmo-  gences' 
dum  & Emulgentes  venae  , cum  dextra  finiftra  fit  humilior.  Hae  vbi  ad  renem  ac- 
cedere , in  duos  ramos  finduntur  , quibus  in  finus  cauitatis  renum  inferuntur  , &c 
non  fecus  ac  Venae  in  ipforumfubftantiam  infinitis  furculis  abfunauntur.  Harum 
vfus  praeter  communem  eft  , ferum  quod  copiofiflimum  in  arterijsreperitur,  expur-  vfu*. 
gare. 

1 Spermatica  , fiue  feminales  fimiliter  duae  funt  > quae  ex  Trunco  arteriae  magnae  g. 
parte  anteriore  , fed  contiguis  principijs  enafcuntur  : non  enim  , vt  finiftra  fper-  Sperma - 
matica  vena  , fic  iaeua  arteria  ab  emulgente  prodit.  Defcendentes  poftea  venis  tteA- 
fili  lateris  attenduntur  , Sc  in  Viris  quidem  , per  peritonaei  proceffus  ad  teftes  de- 
feruntur : in  famini*  aurem  , vbi  teftibus  nonnihil  approximant  , in  duas  par- 
tes fcinduntur  , quarum  altera  ad  teftes  , altera  ad  vteri  fundum  defertur.  Ar- 
teriae autem  ad  vterum  fic  perueniunt  , vt  ipfum  irrigent  tantum  ad  latera , 
non  etiam  ad  interiora  penetrent.  Quod  quidem  fumrna  prouidentia  Natura: 
fapientiilimae  contigit , quandoquidem  haud  ita  tutum  fuerit , ad  internam  vfque 
fuperficiem  ipfas  deducere,  cum  in  egreflu foetus  maximum  fanguinis  profluuium, 
non  paruo  puerpera:  periculo  fuiflet  excitatum  , fi  interna  fuperficie  placentae 
fuiflent  adnexae.  Hinc  & fit,  vt  puerperia  paulatim  fluant , non  cum  impetu , auc 
confertim. 

Mefenterica  inferior  , paulo  fupra  , quam  arteria:  truncus  m ramos  Ilia-  Mej?nte 
cos  finditur  , juxta  os  facrum  enafcitur  , & in  Cdli  finiftram  partem  , redfcum-  IlCli"fe. 
que  inteftinum  abit  , cum  venis  haimorrhoidalibus  ad  extremam  vfque  anum  nor. 
delcendens  , & Haemorrhoidales  arterias  conftituens.  De  vtriufque  Mefen-  n&mor- 
terica:  vfu  quaeritur  , an  pratter  communem  proprium  obtineant.  Galenus  enim  r^oidales 

quarto  de  Vfu  partium  , alterius  cuiufdam  mentionem  videtur  inijcere  , cum  yfa**' 
velit  nonnullam  chyli  portionem  ab  ipfis  attrahi.  Et  libro  , an  fanguis  in  ar-  u 

terijs  contineatur  , capite  quinto  : Si  ventrem  imum  , inquit,  & interiorem 
membranam  diuiferimus,  arterias  in  mefenterio  plane  confpiciemus,  inh^dis  qui- 
dem nuper  natis, ladte  refertas , in  adultis  aute  animalibus  alterius  cuiufda  rei  plenas. 

Quibus  verbis  experientia  anatomica  docet,  non  Venas  tantu,  fed  & Arterias  me- 
iaraicas  chylum  ad  fe  manifefto  trahere.  Quod  fane  cum  reuera  ita  fe  habeat , cre- 
dibile omnino  eft , chylum  ab  his  poftea  vel  in  venas  transferri , vel  ab  ipfis  arterijs  in 

fansiui- 


Adriani  Spighlii  De  Hvmani 


fanguinem  eonuerti.Necprofedo  mirabile  id  cuipiam  videbitur , qui  confideraue- 
rit , & fretui  dum  vtero  adhuc  concluditur,  maternum  {anguinem  per  arterias  vm- 
bilicalestranfmitti.  Quodfifanguispervenasreceptus,  elaborandus  adhuceft,vt 
certe  quinis  Naturae  diligentior  indagator  elaborandum  ede , ftatuet,profedo  is  qui 
per  arterias  accipitur  , tanto  exactiori  elaboratione  indigebit , quanto  venolo  eit 
praeftantior.  Elaboratur  autem  in  ipfis  Arterijs,  & Liene  , raptus  in  Caeliacam,  & 
ad  Iplenem  dedudus  , vtlibroS.  pluribus  dicemus.  Atque  hic  vfus  meienteri- 
carum  arteriarum  praeclarus  eft  , dum  Homo  perfedafanitate  fungitur  : praeter 
quem  nos  alium  quoque  addimus  , quoties, a fanitatis  limite  declinauerit.  Sufci- 
piimt  enim  arteriae  hae  excrementa  vniuerfi  corporis,  vt  ad  inteftina  deponant , non 
lecus  atque  Venae  , per  quas  & attrahit  Chylum  Natura  , & expellit  fimiliter.hu- 
mores  noxios  e corpore  , Bilem  puta.,  Pituitam  , & Melancholiam.  Et  bilem  qui- 
dem , frequenter  in  continuis  ^intermittentibus  febribus  biliofis  , quarum  crifis 
per  alui  fluxus  iuccedit.  Fituitam  , quoties  Podagricis  dyienteriae  accidunr  , quae 
a doloribus  liberant , fi  prudentis  Medici  auxilio  , Naturae  inftitutum  fuerit  adiu- 
tum.  Melancholiam  tandem  , abvtroque  , {edinprimisHaemorrhoidaliramo,  vn- 
dc  Hippocrates  , 6.  Epidem,  Qui  Haemorrhoidas  innatas  habet , neque  dolo- 
re lateris  , neque  pulmonum  inflammatione,  neque  furunculis,  aut  terminthis,pari- 
ter  neque  lepra,  cancro  , aut  alijs  morbis  corripietur.  Pedoris  enim  maximus 
cum  haemorrhoidali  arteria  confenfus  eft  , quod  truncus  ex  qua  oritur  , acorde.de- 
icendens  , in  primo  ftatim  exortu  intercoftales  ramos  propagat.  Omnes  porro 
atrabilares  humores  ex  toto  corpore  hinc  expurgantur , vtinde  cancri  de  lepraenafci 
nequeant.  Ex  his  fpontaneis  purgationibus,  quas  Natura  ipfa molitur,  de  ijs,  quse 
ope  Medici  perficiuntur, Se  Artificiales  dici  poliunt,  judicium  jam  ferre  licet.  Inua- 
luit  enim  noftra  aetate  opinio  quorundam , purgationes  corporis  per  Clyfteresinfti- 
tuinonpofte  , fed  per  medicamenta  tantum  ea,  quaeperosafiumuntur.  Atego,  fi 
Clyfteres  medicamenta  purgantia  in  ie  contineant , vniuerfiim  corpus  commodifli- 
meeuacuari, non  tantum  crediderim, fed  etiam  experientiaedodusatteftari  poflum. 
Totum  namque  Colon  inteftinum  cum  clyfteris  materiam  fuicipit,  vis  ipfa  Medi- 
camenti per  arterias  ex  trunco  Aortae  noxios  humores  trahit.  Quo pofito, rationem 
fymtoma-  licebit  reddere  ( quod  faepiftime  vidimus , ) cur  ex  helieboro  albo  fada  fuppofitoria, 
t a indu-  eacjernfymptcmata  inducant,  quae  folent  inferri  ijs  , qui  helleborum  album  per  os 
‘“ctirvn-  fu  in  ferunt.  Similiter  hinc  caufam  licebit  petere,  ob  quam  vndioiiipra  vmbilicalem 
ftifvm-  regionem  facta  medicamentis  purgantibus  , ventrem  non  inftrenue  purget.  Per 
bilici  fa-  arterias  enim  medicamenti  vis  attrahitur,  & per  arterias  eadem  poftea  purgat.  Hae 
ttapur-  arteriae  funt, per  quas  Colici  dolores  in  Arthritidem, & contra  Arthritici  in  Colicos 
permutantur , vt  apud  Hippocratem  habemus  6.  Epidem.  fed.  4.  dicentem , Qui  ar- 
moueat.  ticulari  morbo  detentus  mteftini  dolore  dextra  parte  vexabatur,  leuiushabebat:vbi 
Qui  Coh-  vero  hic  morbus  curatus  fuit,  magis  dolebat.  Huius  rei  haec  erat  cau(a,  quod  humor 
a dolores  qUi  arthritidem  excitabat , ex  articulis  ad  Colon  inteftinum  deferebatur , vnde 
inarthrs-  Cobkfi  dolores  audi  funt.  Laurentius  huius  rei  rationem  inquirens,  ad  occultos  no- 
1'ontra T bifque  incogqitos  dudus  refert,  ad  quos  confugiendum  mihi  minime  videtur  - fi 
■viTtatur* 


Obferux- 

tio. 


Cur  fup- 
pofitono 
exhellebo ■ 
vo  faBa 


dicamus. 


Corporis  Fabrica,  Lib.  VL  253 

dicamus,  ex  Arterijs  cruralibus  in  Truncum, &ex  hoc  in  meientericos  ramos,tandem 
ab  his  ad  inteftina  humores  translatos  efle.-htecenim  via  breuiilima  eft,  «5 c commodif- 
fima.  Nec  eft  vt  vereamur  illam , quam  obijcient  nobis  fpirituum  vitalium  contami- 
nationem, fi  excrementitij  humores  per  arterias  vadant : hoc  enim  magnam  ipiorum 
tum  in  Anatomicis,  tum  lolida  Medicina  ignorantiam  prodit , Facillimum  que  foret, 
ii  velim  excurrere, hoc  locoprobare,magnam  quali  partem  fluxionum  innoftro  cor- 
pore per  arterias  fieri. Nam&in  Arteriis  Natura:  vis  eminet, & robuftior  eft,vt  quam  - 
primum  lacellitur,aptiilima  fit  ad  expulfiones;&:  fanguis  continuo  pulfu  agitatus, tum  P*rsfl!l- 
lua  naturaomnia  ad  fluxionem  aptiora  reddit.  Et  quis  non  credat  per  Arterias  excre- 
menta  Ferri,  qui  fluxiones  aLieneconfiderat,  in  quo  cum  quintuplo  plures  arteria  neu  fit. 
iint,quam  vente, neceflarium  certe  eft,  ex  Arterijs  Lienis  illam iaburram  per  Arterias 
exportari? 

m,  6.1, y.  mX#wX?raquatuor,a  pofteriorefedetrunci  arreriannagnat,  fecundum ipfius lon-  8. 

y-v-  gitudinem  , dum  circa  lumborum  regionem  progreditur  , exoriuntur.  Hx  in  Lumba- 
lumborum  vertebras  , per  communia  Foramina , & ad  ipiorum  medullam^  nec  res* 
non  in  mufculos  vicinos  excurrunt.  Quin  & ad  medullae  latus  dum  vertebras  in- 
greifiefunt,  vtrinquead  Cerebrum  , vna  cum  venis  lumbaribus  afeendunt.  Sunt 
autemomnes  fibi  aequales  , fi  duas  demeris  , quae  juxta  os  (aerum  prodeunt,  cum 
nonfolum  ad  medullamin  vertebras , &adconterminosmufculosderiuentur,  fi»d 
etiam  tranfuerfim  pe  rperitonaium,  & abdominis  mufculos  tranfinittantur.  Ex  his 
duae  pofteriores  MufcuU  fuperiores  a nonnullis  vocantur  , Sc  a Lumbaribus  diftin- 
guuntur.  Atque  hae  arteriae  funt , quasii  obferuemus , multarum  rerum,  de  quibus 
grauiflimediiputatum  eft  hactenus  inter  Medicos  , Facillimo  negotio  rationes  red- 
demus. Sedimprimis  difficillimae  illius  quaeftionis,  qua:  inter  Medicos  agitata  eft,  Coli- 
per  quas  vias  & quomodo  Colici  dolores  in  Paralyfin , autEpilepfiam  terminentur. 
Habemus  enim  obferuationemapud Paulum itginetamftib.j.c. 43.  vbi.  Colica,  in-  iyfim.mt 
quit,velut  peftiFera  quadamcontagione  finiebat,  plxrifque  ad  morbum  comitialem,  Epilepfid 
alijs  ad  artuum  refolutionera,feruato  fenfutdc  qui  ad  Comitialem  delapfi  funt,pla:riq‘,  abeant. 
perierunt:qui  vero  ad  Refolutionem,pberiq-,  feruati  Funt , velut  in  judicatione  caufa 
translata.Ex  Colo  enim  per  mefentericas  arterias  humor  morbificus  regreflus  eft , ex 
quo  poftea  translatus  in  arteriae  magote  truncum, ad  lumbares  quoque  peruenit,quae 
turgeFcentes  (anguine, vicinos  compreflerunt  neruos,  ex  quibus  paralyfis  crurum.  Et 
hanc  nos  fiepe  obferuauimus,cum  in  alijs, tum  in  nobismet  ipfis,pr^fertim  annis  Fupe- 
rioribus, quibus  Patauij  Epidemij  erant.  Neque  tameniemper  Paralyfis perfedta eft, 

Fed  fiepe(vtego  vocare(bleo)imperFe6ta,quodambulandipotentianonprorfusabla- 
ta  fit,fed  fumma  quadam  difficultate  cruribus  tegri  infiftant.  Hanc  multi  eo  tempore, 
hallucinantes  circa  morbi  cognitionem, pro  debilitate  magna  virium  ex  morbo  con- 
tracta habentes,cibo&potu  copiofiorefled  Fruftra, tollere  conabantur. De  qua  re, lib. 

4-de  Febre  femitertiana,capit.i3.pluribus  egimus. Htec  quoque  caufa  eft, cur  poft  Co- 
licos dolores  Epilepfiac  fiant, imo  etiam  Lethargi,vr  fiepe  vidimus, quia  materia  a me- 
fentericis  arterijs  tranfiniflaad  Lumbares, ab  his  Facile  ad  Cerebrum, ad  quodipfa  var 
fa  tranfinigrant,ire  poteft. 

Gg 


Cste- 


234 


Adriani  Spigelii  De  Hvmani 


$ acri. 


Tropagi- 
nes  arte 
riarurn 
lintearii. 
Interio- 
ris, fiue 
■minoris. 

i. 

Mufcula 

i. 

Hypoga- 

firka. 


Arteria 

Vmbili- 

tnlii. 


Csterum  Truncus  Arteria:  magnae,  vbi  ad  vltimam  lumborum  vertebram  per» 
venit,  cum  toto  ductu,  quem  enarravimus,  lub  vena  cava  adlatus  finiftrum  iter  ha- 
buerit, hic  venam  confcendit , ne  ab  offis  (acri  duritie  in  continuo  illo  motu  attera- 
tur. n Diuiditur  autem  nonlecus  ac  ipla  Cava  in  0 duos  ramos  infignes,quoslliacas  »>  £.i.R. 
arterias  a iitu  Alia  tomis  periti  appellant,  & oblique  deorfum  ad  femur  delatae,  Grae-  °’  S,S’ 
eorum  Y in  verfum  exprimunt.  Proferunt  autem  & ipfs  antequam  femori  inferan- 
tur,non  lectis  ac  Iliaca:  venai, quibus  exable  omnino  refpondent, ramos  aliquammul- 
tos. Ex  inferiore  autem  arteris. [ede , antequam  Iliau  diuidantur,?  .SVtrraprodeunt  ,qusinfi-  h 
gnes  funt,  deorfumque  ficro  olli  innitentes  deiats , i piius  foramina  ingrediuntur , &c 
ad  medullam  ipfius,acpofteriorafacri  odis  excurrunt.  Et  per  has  quoque  via  elima- 
reris dolorem  Colicum  facientis , vt  Paralylin  crurum  ediciat.  Hinc  paulo  infra  diuijio- 
nem  trunci , Iliacae  in  duosltibdiuiduntur  ramos,  quorum  alter  interior  eft, & minor: 
alter  exterior,  & maior,  q Minor , vel  interior  Iliaca , duas  propagines  educit,  vnam  ab  1' 

■ externa-, alteram, ab  interna lede.  1 Exterior  Mufcula  vulgo  didta, a nobis  ftridtiore  ap-  r>  *• 
pellatione,  Glutsa , quod  cum  venaeiuldem  nominis,  inter  lacrum  & coxendicis  os, 
vbi  inuicem  ablcedunt,defcendat,  plurefque  furculos  in  mulculos , ilium  odi  incum- 
bentes,Glutsos  didtos,quod  natium  lint  authores , porrigat.  f Interior  , Hypogajlrica  f,  & 
dicitur,  quae  inlignis  admodum  eft  & ampla,  redaque  deorfum  ad  ollis facri infe- 
riorem fedem  delata,  in  viris  Vefics  fundo,  Sc  Cervici, tum  etiam  rebto  inteftinofo- 
bolesquafdam largitur,  qus  etiam  hsmorrhoidales  arteris  dicipodlmt.  In  Mulie- 
ribus vero , quibus  paulo  amplior  hic  ramus  eft , prster  diblas  partes,  etiam  in  inferio- 
rem vten  fundi  regionem,  & pariter  in  illius  ceruicem  numerofam  propaginem 
diftribuit.  Hinc  rationem  licet  petere,  obquam  li  Vteri  ad  medium  coxendicis  procede- 
rint,convu!liones  fiant,  vtteftatur  Hippocrates,  lib.  de  natura  muliebri.  Item, fi 
Vterus  ad  coxam  decubuerit , cur  menfes  fupprimantur,  & dolor  fiatin  imo  ven- 
tre , 8c  in  laterum  mollitudine.  Sanguisenim,  qui  ad  Vterum  a Natura  pellitur, 
arteriis  compredis  a decubitu  , in  vterum  deponi  non  poteft  , vnde  necedario  re- 
gurgitans  , vicinas  Venas  8c  Arterias  replet,  qus  intumefeentes  dolores  hos  effi- 
ciunt. Vidimus  enim  fspenumero  in  diftedionibus  fic  turgidas  fuide  has  venas, 
vtleptuplo  fefe  ampliores  fuerint.  Hinc  etiam  ratio  reddi  poteft  aphorifini  illius, 
quieft tugefimus fecundus quintsfedlionis,  apud  eundem  Hippocratem,  vbiMu- 
lieri  fanguinem  vomenti  erumpentibus  menfibus  lolutionem  fieri  teftatur.  Quod 
fane  , cum  omnium  confenfu  fiat  per  revulfionem  , & vero  Venarum  beneficio 
contingere  nequeat,  quod  Vens  Ventriculi  a Ports  vena  , at  Vteri, a Cava  orian- 
tur , non  alius  conlelifiis  qusrendus  eft  , quam  ille  , qui  fit  per  Arterias  , maxi- 
me cum  nec  arteria  hypogaftrica  procul  a Cshaca  diftet.  Ea  hisjimiliter  ratio  red- 
detur fequentis  hunc  aphorifini , vbi  menfibus  deficientibus  hsmorrhagiam  nanum 
falutaremcenfet.  Reliqua par  s Iliaca  minoris  defeendit,  & £ arteriam  Vmbilicalem  edu- 
cit, qus  iuxta  longitudinem  arteris  magns  defertur  , validifque  membranis  Vefi- 
cs  vrinaris  lateribus  connedtitur.  Cavitatem  autem  amittit  iniis,  qui  in  has  iucun- 
das  vits  auras  prodiere , quod  quomodo  fiat,  poftmodum  libro  nono  pluribus  often- 
furi  fumus. 


t, 


M Cste- 


n,  i. 


X,  v. 


y,  ». 
x,  V. 

A,  I. 


b,  A. 


i?,  Xo 


d,  6.%. y 


e,  X. 


f,  ft. 


gy 


b,  ir. 


«>  P-P-' 


Corporis  Fabrica,  Lib.  VI.  2j< 

11  Caeterum  hinc  non  fecus  ac  vena  Iliaca,  quae  ipfiiungitur,  per  foramen  offis  pu- 
bi tendit,  quod  antequam  tranfit , fobolem  ab  exteriore  Iliaco  ramo  enatam  accipit, 
hcque  foramen  exit , a quo  vbi  difceftit,  in  mulculos,  partim  quibus  foramen  obtura- 
tur, partim  qui  ab  ofte  pubis  nafcuntur,  perinde  atque  interna  Iliaca  Vena  abfumi- 
tur.  Tandem  vbi  ad  medium  fere  longitudinis  femoris  terminatur,  ipfius  extremum, 
cum  * ramis  extremis  Mufculs  cruralis  internae, de  qua  fequenti  capite,  rcoit,& 
vnitur, 

z Maior , fiue  exterior  fimiliter  duas  producit  (oboles,  quarum  a prima  e(l  Ppigafirica  Exterior, 
difta,8c  paulo  antequam  peritonaeum  perforat,  ab  externa  parte  oritur,  furfum  reHe- 
dtitur,  ac  per  internum  latus  mufculi  recli  alcendit , donec  circa  vmbiticum  cum  20rlu-'ca- 
mammariaarteriadefcendente  per  anaftomoftnconiungatur.  b Altera,  Pudenda, quae  Epigifln 
interior  propago  eft  exigua,curn  in  tot  ramos,  quot  Venanon  dirimatur.  Statimau-  ca .°  J 
tem , vt  a peritonaeo  abiit , enalcitur , & tranfuerfim  fecundum  commifluram  ollium  1. 
pubis  delata, ad  pudendas  partes,in  penis  cutim  exhauritur.  Quod  reliquum  eft  huius  ^ Atrida. 
Trunci c in  crus  abit, de  quo  nunc  agemus. 

C A P V T y. 

Iliaci  rami  exterioris  per  crus  propagati  [oboles. 

POstqvam  enarratos  ramos  d exterior  truncus  eduxit,  e peritonaeo  difeedit,&  Truncus 
a-d  inguina  in  crus  fertur,  per  eandem,  quam  Vena  cruralis  viam,  cui fubftratus  cruralis, 
eft,  & vbiquc  fbcius  iungirur,  ftcque  arteriae e Cruralis  Truncum  (quem  itavocabi-  & eitiS 
musfemper)conftituit.  Sratim  autem  ac  peritonaeum  fuperavit,  ab  exteriore  parte 
propaginem  educit , quam  f Mufculam  cruralem  exteriorem  vocant,  quas  deorfum  lata, in  tHyprg 
roufeulosfemoris  os, anteriore  fede  amplexantes, propagatur.  Huic  e regione  inter-  -pagines. 
dum,fepius  paulo  infra,fed  fede  interna  tamen , alia  educitur , g mufcula  cruralis  interna  1. 

vocata, qutepertertiumfemurfle£tentium,fiueTricipitem,  8c  per  eos,quiinterio~ 
rem  femoris  regionem  tenent,  vfque  ad  genu  pluribus  ramis  diftribuitur,  quorum 
extrema  cum  extremis  Iliacae  interioris , quam  per  foramen  offium  pubis  ad  crus 
defcendere  diximus  , junguntur.  His  propaginibus  edudtis,  Cruralis  truncusab 
inguine,  cum  Vena  crurali  defeendit,  & luxta  femoris  os  ita  refle&itur  , vt  vbi  ad 
poplitem  pervenit  , inter  duo  femoris  poftenora  capita  conhftat.  Semper  enim 
hoc  folers  Natura  obferuat , vt  vafa  circa  eam  articuli  partem  deducat , vbi  fle- 
xuraeft,ne  fi  ea  parte  irent , qua  extenditur  articulus  , ipla  comprimerentur.  In 
ipfo  autem  medio  quali  itinere  , dum  per  femur  delcendit  , h propaginem  edu- 
cit,quaeinpluresfurculosclirempta,permufculos  in  pofteriore  femoris  regione  fi- 
tos,vnacum  Vena  poplitea  excurrit, tandemqueperpoplitemdefeendens  ( vnde  Po- 
plitea dicitur  ) frequenti  {obole  in  furam  digeritur.  In  poplite  autem  iam  confiftens,  3- 
vtrinque  * propaginem  ad  latera  articuli  genu  educit,  altius  fubindedemerfem,  qua;  4; 
partim  m articulo  iplo , partim  in  duos  mulculos  Gafterocnemios  furam  conftituen- 

Gg  2 tesex- 


1 36  Adriani  Spigelii  De  Hvmani 

res  exhauriuntur,  vnde  & Surales  artem  dicuntur,  Poftquam  1 in  poplite  Cruralis  /,  y 
truncus  confiftit,  m^o:rmt0/<im'efobolemprofert,qusiuxtafibulamdefcendit,&  m,  <?. 
inter  abducentem  pedem,  & fecundum  tarfum  fle&entium  mufculos  reconditur , Sc 
in  reliquos  anteriorem  tibi^  partem  occupantes  quoufq;  carnei  funt,&fecundum  ex- 
teriorern  malleolum  contorqueri  incipiunt,  diltribuirur.  Paulo  firb  hoc  dibto  ^alia  n , T. 
educitur,  ex  pofteriore  trunci  fede,  qusvfque  ad  commixtionem  tendinum Gafte- 
rocnemiorum  defeendit.0  Alta  deinde  ex  eadem  pofteriore  trunci  fede,fedfubfecun-  o,  V. 
da  prodit , quae  defeendens , & ligamentum  transuerfum  tranfiens , per  pedis  dorfum 
excurrit, in  digitos  abducentes  mufculos  diffufa.  P Reliquum  trunci  per  tibiae  pofleriora  p,  r, 
deorfumfertur,& circa  malleolum  internum  pedi  q furculam  offert, qui  pollicis  mufi  ^ ^ 
culum  adit,  Sepedis  dorfum  perreptat.  Ipfe autem  truncus  inter  tendines  mufculorum 
digitorum  pedis  latens, in  duos  ramos r diflecatur,quorum  r interior  pollici  duos, duos  r>  ^ 
indicijvnum  medio:1  exterior  vero  duos  minimo,duos  huic  proximis  digitis,  inferiore  f ■4'. 
fede  largitur.  C&terum , etfi arteriarum  progreffus  magna  ex  parte  talis  fit,qualem  de-  «* 

fcripfimus , quod  tamen  fupra  de  Venis  diximus, non  fblum  pro  indiuiduorum  diver- 
fitate,fed  etiam  laterum  in  eodem  homine, ipforum  diflributionem  plurimum  varia- 
re,id  etiam  de  arteriis  tenendum  cft,qus  aliis  hominibus  alio  modo  fe  habent* 

CAPVT  VI 

Vena  arterialis Arteria  venalis  hijl oriam  complciiitur. 

7T  perfebla  omnibufque  fuis  numeris  abfoluta  fit  haec  de  Venis  & Arteriis  rraSta- 
V tio  , colophonis  loco  hifloriam  tertiae  Vena:  8c  fecunda:  arteris  nobis  apponere 
Venaar-  libuit.  Vocatur 3 Vena,arterialis,  8c  Vena  quidem  ab  officio,  quod  Veteres  fanguinem  Vi&f* 

renaltf.  deferre  ex  dextro  cordis  ventriculo  credidiflent.-at  arterialis  a tunica, arteriam  mem- 
Artenx  pran;r  fimih,cum  fimplex  non  fit, vt  Venarum, fed  gemina.  Arteria contra,pe«4/»dici- 
'vuwUi.  rur arteria  quidem, quod  aerem  deuehere,  attrabtum  per  pulmones  Antiqui  fta- 
tuennt:  Venalis  airtem,quod  fubftantia  corpori  venarum  refpondeat , eum  fimplex  fit 
tunica,nec  admodum  crafia.  Reiecimus  autem  vtriufq*,  traftationem  in  hunc  prsci- 
Ortus.  pUe  I0cum>VE  de  vtraque  fimul  ageremus,cum  & ex  eodem  vifcere  nafcantur,  & in  i- 
jnfertio.  dem  inferantur, prstereaque  eadem  diftributione  gaudeant.  E nafcuntur  enim  ex  Cor- 
de^ Vena  quidem  ex  editiore  fede  dextri  ventriculi : Artenaautem  exfiniftri.I»/- 
plantatur  autem  & exhauritur  vtraq,-  in  Pulmonum  fubftantiam,  & Vena  quidem  pef 
TAfirsbn-  dextrum  afpers  arteris  latus  porrigitur.  Arteria  autem  per  finiftrum.  Mox  induos 
uo-  vtraque  fecatur  ramos, quorum  alter  ad  dextram, alter  ad  hniftram  pulmonum  partem 

abit,  vtre  que  iterum  bifariam  fefto , atque  his  in  ramos  alios , donec  in  minutiffimos 
furculos  difpergantur.Rami  autem  maiores  fefeinuicem  comitantur, vc  vena  cum  ar- 
teria perpetuo  incedat, multis  anaftomofibus  iun£ts,in  quarum  medio  afpers  arteri^ 
rami  excurrunr.Infignia  autem  vafa  funt,maioraque  longe, quam  pulmonum  magni- 
tudo requirere  videtur, cum  partes  ills,vt  diximus  libro  fuperiore,qus  plurimum  difi 
fipant  alimenti, venas  ampliores  requirant,  nulla  autem  fit,  quae  pulmonibus  ob  per- 
petuum 


Corporis  Fabrica,  Lib.  VI.  2-37 

petuum  indefmentem  motum  plus  digerat.  Harum  vfum  omnes  fere , qui  ha&entis 
in  Anatomicis  aliquid  fcripferunt , vnanimi  confenfu  prodiderunt  eiTe , vt  Vena  qui- 
dem pulmonibus  alimentum  afferat.  Arteria  autem  a pulmonibus  hauftum  aerem  ad 
Cor  deducat.Qus  opinio  abfurdiffimo fundamento  nititur,  fanguinem  fcilicet  nulla 
ratione  in  hac  arteria  contineri, in  quo  confutando  prolixiores  ellemus,nifi  anatomi- 
cam infpe&ionem , & experientiam  fatis fuperquefalfitatem  demonflrare  fciremus. 
Quare  ab  iis  potius  flandum  exiftimo,  qui  a dextro  cordis  ventriculo  ad  pulmones 
per  Venam  arterialem  fanguinem  tranfmirti  credunt,  &c  hinc  in  Arteriam  venalem 
per  anaftomofes  deduci, a qua  poftea  ad  Cor  tranfportatur,vbi  magis  elaboratur  fan- 
guis  ille  dextri  ventriculi,  & fitfpirituofus,ficqueper  Arteriam  magnam  in  vniuer- 
fum  corpus,pro  vita  fingularum  partium , pellitur.  Nec  verum  eft  aerem  in  Arteriam 
venalem  rapi , cum  foramina  ibi  nulla  fint , fed  aer  qui  per  Laryngem  in  afperam  pul- 
monum arteriam  raptus  effbronchia  omnia  refrigerat,  quod  frigus  cum  adiacenti- 
busvafls  communicetur  (diximus  enim  vbique  bronchia  ferri  in  medio  Venae  arte- 
riofe  & Arteris  venofae ) refrigerat  fimul  fanguinem  in  ipfis  contentum, 
qui  Cor  ingrediens  calorem  illum  nimium  attemperat,  vt  pro- 
pterea  opus  non  fit  aerem  in  fubftantia  ad 
Cor  transferri. 


Finis  Libri  Sexti, 


Gg  3 


ADRIA- 


Vtilitas 
huiM  do- 
tfnm. 


ADRIANI  SPIGELII 

BRVXELLENSIS, 

DE  H V MANI  CORPO- 

ris  FABRICA, 

Liber  Septimus. 

Qui  vniuerfam  nemorum  hiftoriam  complectitur. 

CAFVT  PRIMVM. 

JS^eruomm  naturum , actionem , & differentias  explicat. 

X vafis  fupereft  vt  de  N e r v i s agamus,  quos  etfi in  poftre- 
mum  locum  reiecimus  , ob  caulas,  quae  fuperius  a nobis  funt 
expofitae  , primo  tamen  Loco  haberi  ab  ijs  debent,  quivelex 
Philolophiae  ftudio  delectationem  , vel  ex  Medicinae  vfu  fru- 
di um  aliquem  eximium  & preciarum  cupiunrpercipere.Quis 
enim  eft  qui  nefeiat, animalium  totam  naturam  in  fenfu  motu- 
que conliftere  , quarum  facultatum  ve&oresfuntNerui  ?led 
multo  minus  quilquam  ita  ignarus  eft,  quin  fepefopiusq;  co- 
gnouerit, maximam  morborum  partem, qui noftrum  corpus  infeftant,  has  ipias  vires 
laedere, quibus  affedlis,Hom  o omnium  animaliu  praeftantiilimum,  a trunco  inutili  & 
a ftipite,non  nili  fola , 8c  quam  milere  etiam  trahit, vita  differre  poteft.  Quare  non  fb- 
lum  jucundillimaeft  Neruorum  cognitio.fed  & ex  omnibus  maxime  neceilaria,  vt  ad 
vnguem  teneatur : at  cum  in  ea  haud  leues  fele  difficultates  offerat,  conabimur  quan- 
tum in  nobis  eft, fumma  omnia  perfpicuitate  ac  diligentia  perfequi.  Exordiemur  au- 
tem a definitione, quam  poftea  nobis  confueto  more  breuiter  enodabimus,  cum  pri- 
mum vocis  homonymiam, ne  quaoblcuritasnafcatur,  e medio  tulerimus. 


Nerui 


De  Hvm.  Corporis  Fabrica,  Lib.  VI L 


Homony - 
mta. 

i. 


N erui  ergo  vox  multiplici  vulgo  fignificatione  fiimitur.  PrimojM?  ligamentis  A?  qui- 
bus libro  tertio  fcripfimus,quo  padto  accepit  Hippocrates, lib.  de  arte, cum  Nerui,in- 
quit,adofIaprotenfi, articulorum lunt  vincula.  Sic  &c  Arift.3.  hift.  anim.  dum  olla  o- 
mnia,  fiue  foris  vicillim  tangantur , fiue  alterum  inferatur  alteri, neruis  ligari  profite- 
tur, hinc  natum  eft,  vtapud  Anatomicos  <riu>vtupa>(ns  ea  articulationis  ollium  fpecies  z’ 
dicatur, qute  ligamentorum  inter  fe  connexione  perficitur. Vocantur  8cnenutendiP.es 
illi,quiin  mufculorum fine  cernuntur,  ex  quo  fadtum  deinde , vt  illa  mufculi  in  tendinofam 
fubftantiam  degeneratio, Xmvivpamc  dicatur.  Sed&  neruos  fuiffe  nominatas  ab 

Hippocrate  author  eft  in  onomafticoErotianus,&exemplum  eius  rei  habemus  in  lib. 
de  vfu  humidorum.  Arterias  quoq-  eodem  nomine  antiquiffimis  venifle,  Ruffi  Ephefij 
teftimonio  conftat.Propria tamen fignificatio  illa  effiqua nos  vtem ur,&cui  ipfa quo- 
que nominis  ratio  maxime  conuenit,  cum  veupos,s*ro<wveu«v,a  nutando, feufle£tendo:& 
7JD@°,(nam  Sc  fic  vocatur)<a%t 7®  reimv,  a tendendo  propria  fcilicet  neruorum  adlione 
dicatur.  Mufculi  enim  neruorum potiffimum  beneficio, 8c  fledtere  quancunque  par- 
tem,& tendere  confueuerunr. 

Eft  autem  Ne  r v v s Vas  candidum, duplici  conflans  membrana, ad  omnem  intenfionem  aptif-  Df finitio, 
fima, in  qua  fubjlantia  quadam  alba, ac  medullaris  continetur , a Cerebro , vnde  oritur, Jpiritum  ani- 
malem,profenfu  & motufingularum  partiit  voluntario, deferens.  Dum  vas  dico, genus  ipfius  ex-  vas  genus 
primo,  eademq-,  volointelledta,  qua’  in  fuperioribus  libris  hoc  nomine  intelligenda  nerm. 
diximus.puta,efTelongos,teretes,canales,&fi  qu^fimt  alia. Eft  autem  qua 

voce  ftatima  Vena,&  Arteria,  qua  & ipfae  vafa  funt diftinguitur,cum  alba  quide  fint, 
prafertim  Arteria  : non  tamen  ad  eum  appulerint  gradum,  vtvafa  candida  dici  me- 
vtuntm. Conflat  vas  hoc  duplici  menibrana,\t  vulgo  tradunt,  quarum  vtraque  a cerebri 
membranis  oritur,  cum  neruus  cerebrum  compadtum  videatur.  'Exterior  ergocrafla  na  nerKlt 
eft,<Scacrafia  meninge  nafei  dicitur, ad  quam  ex  vicinis  venulis  furcuii  quidaimpen-  venuU 
fe  exiles  deriuantur,  ijs,  qua  per  corneam  oculorum  tunicam  difperguntur  non  diili-  mgredm- 
miles.Has  in  ijs  neruis,q paulo  craffiores  funt,euidenter  confpiciesiat  maxime  omniu  tHr > cr 
comparebunt,fi  qua  inflammatio  circa  neruos  fuborta  fuerit , quemadmodii  eadem 
venulte,qu3e  corneam  peruadut,cumob  tenuitate  cerni  alias  non  pofTmt,in  ophthal-  tunicas 
mijs  egregie  in  confpedtu  fe  proferunt.  Vanu  ergo  eft, q>  Atiftotelesobferuauit,3.hift. 
anim. 5. humorem  circa  neruos  mucori  fimiiem  confitere,  albidu,glutinofum,ex  quo 
ipfi  nerui,&  nafcantur,&  nutriantur, cum  alimentu  fiium  ab  his  venulis  habeant. lute-  Nexui  ex 
nor  membrana  tenuior  eft,&  a tenui  cerebri  membrana  profedta.Sed  reuera,f  accura-  innume- 
te  aduertas  animum, neruos  potius  ex  infinitis  quibufdam  funiculis  contextos,  & ope  rufuni- 
harum  membranarum  inuicem  connexos  obferuabis. Id  .n.  tibi,fipertranfiiersu  ner-  con' 
uum  diflecueris,manifefte  clarii  reddetur .Vtcunq*,  fit,  vtraq;  membrana adintenfione 
aptijsimaeft,xt  hocfolo  nomine,  quaecunq-,  in  corpore  tendi  apta  nata  funt,  quemad- 
modum vniti  mufculorum  tendines, &ligamenta  oflium  propterea  neruorum  appel- 
lationem fibi  afeiuerint.  Tenduntur  enim  in  longitudine  quam  maxime, fi  trahantur: 
rurfusq-,  relaxati, in  priorem  contrahuntur  magnitudine. Quod  ipfumAriftoteles  lau- 
dato loco  nobis  fuggerere  voluit, dum  nerui  natura  fiffilem  inquit , & in  longitudine 
tendfifcindi  auteper  latitudinem  non  citra  difficultatem  potte. Continet  autem  m fe  ge- 


mina 


i4o 


Adriani  Spigelii  De  Hvmani 


Vacuitas 
quam  ve- 
but  nerui. 
Non  ejfe 
alios  ncr- 
hos Jen- 
forios,a- 
hos  moto- 
rios. 


mina  haec  membrana  fubflantiam  albam, ac  medullarem, quam  fi  alicubi, perquam  optimi 
tibi  certelicebit  cernere, in  neruo  optico, membranis  fuis  inuoluto,  & nonnihil  digi- 
„ tiscompreflo.  Subftantia  haec  nihil  aliud  eft,  quam  ipfiftimum  cerebrum,a  quo  nerui 
njtbicju-  omnesexortum  fiium  trahunt,  fi  quidem  cerebri  vocabulo  quis  inrelligat,  non  illud 
mendum.  tantum,quod  caluaria  continetur, fed  etiam  per  fpinam  vniuerfam  producitur.Exor- 
tus  autem  hic  non  tantum  ratione  lplius  produdionis  intelligitur  ; fed  etiam  faculta- 
tis,cum  a Cerebro  nerui  & prodeant,  & facultatem  nancifcantur.  Sunt  enim, vt  reli- 
qua omnia  vafa, canales  qiudam,in  fefe  deducentes  facultatem,ad  obeundae  adiones 
illas  in  lingulis  partibus, quibus  deftinatum  eft  id  vifcus,a  quo  oriuntur, cum  in  lingu- 
lis partibus ipfum  efle  nequeat.  Vt  ergo  Cor,cum  vniuerfum  corpus  ex  vno  corde  ex- 
ftruineutiquam  potuerit,facultatem  vitalem  per  arterias  vndique  diffundit:  ita  Ce- 
rebrum, quod  in  folo  capite  fua  fubftantia  confiftit , vt  viribus  fit  vbique,  neruosin  o- 
mnespartes  digerit. Facultas  b&c, fenfus  ejl,&  motusinon  ita.ia.men,vt  quauisparsad  qua 
neruus  pertingit, fentiat,&  moueatur.-neque  vt  alius neruus fit  fenfus delationi,  alius 
motui  deftinatus,  quemadmodum  cenfueruntnonnulli.fed  vt  vnus  idemque  neruus, 
pro  partis  conftitutione,vel  vtrumque,vel  alterutrum  impcrtiat.Clariflimum  hoc  eft 
in  fexta  neruorum  coniugatione,qu$  laryngis  mufculis  vtrumque:Lieni,renibufque, 
alterutrum  tantum  largitur.Et  hunc  efle  neruorum  vfum,ex  eo  licet  fatis  concludere, 
quod  neruo  conftrido,aut  diffedo, protinus  fenfus  motufque  eius  paras  auferatur,in 
quem  neruus  ille  inferitur. Hoc  in  canibus  eleganter  demonftrare  licet:aut,quod  me- 
li us  eft,  in  fuibus  ,dum  nerui  Recurrentes  didi , filo  conftringuntur.  Si  enim  alteru- 
trum ligaueris,  mediam  tantum  vocem  edi:  at  fi  vtrumque,  protinus  totam  auferri 
obferuabis.redire  autem  iterum  vocem  confeftim,fi  vinculum  diflolueris.  N erui  ergo 
fentkndi,mouendiq3facultatem  deferunt; 8c  horum  quidam  folum fenfum , vt  qui  in  .curim infe- 
runtur, &primum  par  Opticum  vocatum: nonnulli  motum fimul& fenfum,  quemadmo- 
dum fecundum  par , in  oculorum  mufculos  digeftum.  Quin  imo  nec  vniun  tantum 
fenfum, vtcunque  ipfe  neruus  vnicus  fit, fed  interdum  plures  difpenfat  vni  organo , vt 
didus  Opticus, oculo  non  videndi tantum,  fed  Sc  tangendi  facultatem  offert.  Ita  fex- 
tum  par  neruorum  cerebri, laryngi  motum  &fenfum:cordi  fenfum  folum  tadlus, Ven- 
triculo autem,prazter  hunc  etiam  famis  & fatis  fenfum  iargitur.Repudianda  ergo  eo- 
rum eft  fententia,qui  odo  neruorum  paria  intra  caluariam  orta , (enforijs  tantum  di- 
cata putant-,  reliqua  vero  extra  nata  motui, cum  clariffimum  cuiuis  fit,  fecundum  ner- 
uorum par,oculorum^fextum  autem,  laryngis  mufculis, motum  tribuere.  Cteterum 
Facultas  motus  hic  voluntarius  eft, qui  8c  fifti  cum  cupimus,&  concitari  poteft:jitr«/zvwipfa  aGale- 
animalu,  no  animalis  dicitur , quod  folis  animalibus  infit,  &per  eam  animalia  a plantis  diftin- 
guantur.Gum  autem  nulla  facultas  li  proprie  loquamur , ab  anima  feparabilis  fit,  di- 
cimus tamen  ipfam  ad  hanc, aut  ad  illam  partem  deduci, quod  anima  immediatum  il- 
lius facultatis  organum  eo  tranfmittat,fpiritum  nempe  animalem  in  cerebro, ex  vitali 
Spiritus ^ elaboratum.  Reuera  enim  ipfius  ipiritus  fubftantiam  a Cerebro  per  neruos  di- 

ua  neruo)  duci, ex  eo  videtur  perfpicuum,quod  partes  compreffe,&  ftupentes,vbi  motum  reci- 
pemadut.  piunt,  aliquid  formicarum  inftar  repentium  perlentire  videntur.  Id  enim  profedo 
x.  neutiquam  contingeret,nifipars  affluxionem  fpirituum  interceptam  antea,  redire  ad 

fe  per- 


Corporis  Pabrica,  Lib.  VII. 


H' 


fe  perciperet.  Probarehocconatur.&  alio  modo , nec  maleprofe&o  Galenus, 7. pia-  t. 

cit.  4.  exemplo  oculorum,  quorum  vno  claufo  , alterius  pupilla  fubito  dilatari  ob 
Ipirituum  affluxum, (non  certe  alia  de  cauia)confpicitur.  Neque  vero  ed,  vt  quifquam  Reconde- 
neruorumanguftiasaccufet , quae  Ipiritum  non  admittat  , cum  cuiuis id  notorium  turud- 
fit  , ipirituum  animalium  tantam  eile  (libtilitatem  , vt  fulminis  indar  omnia  perua-  lierjartls’ 
dat : & in  viuo  ianoque  corpore,non  omnia  ita  collapia  ede,  dum  calore  vitali  adhuc 
perfufa  funt,quin  pori  fatis  aperti  vbique&  euidentes, etiam  ipiis  in  odibus,reperian- 
tur.Quienim  de  poriscuiufque  partis , ac  denficate,re£be  judicaturus  ed,  eum  modo 
maidatorum  animaliumCarnes,neruos,vifceraq-,  contemplari  oportet,  quemadmo- 
dum fepe nos conipicuos nodris oculis  p.orosin  pluribus  inuenimus,  quiindiuex- 
dindlis  prorfus  latebant.  Prudra  quoqj  nonnulli  propterea  ambigunt , quodatgre  a- 
nimo  comprehendant, qui  temporis  momento  a centro  corporis  ad  extimas  vfqj  par- 
teSjhicfpiritus  diffundatur.Sed  ego  profedtoetfi  mirer  8c  ipfe,  & in  hac  reimmenfam 
Conditoris  nodri  potentiam  agnoicam,  non  podum.tamen  non  propterea  facile,qui 
fiat  id , animo  concipere, cum  idem  in  fanguine  videamus. contingere , qui  vno  k±u  o- 
xuli,modo  a corde  ad  vultum  effunditur,modo  a facie  ad  cor  iterum regurgitat.Quis 
enimnonfiepenumero  vidit  , vultum  cuiUipiam.commidbahquofcelere,temporis 
momento^rubedine  fuffuium ; rurfiis  rodum  vultum  nunciata  aliqua  defideratiflimi 
amici  inlperato  obit  u in  pallorem  fubito  conuerfum :?  Quod  fi  fanguis,quifua  natura 
terrenus  ed,(pirituum  vitalium.beneficio,  indicibili  quadam  velocitate  agitur  , quid 
non  iperemus  de  animalibns.ipiritibus , quibus  nefeio  an  fubtilius  quid  alicubi  in  to- 
ta hac  rerum  vniuerfitatereperiatur?  Quamobrem  ]a.mcondnda.mus,vfiimneruormn  V<~us’ 
non  efle  alium,quam4«i;w4/^ Jpintus  a Cerebro  tranfmifii,  temporii  momento, pro fenfu  motuefi 
voluntario  p artium, deduttioneim 

Videamus  nunc  quaedifferentiaein  ner  uis  occurrant : quas  vt  ordine  inuedigemus  DIFFE- 
omnes,ea  conteplabimur,quae  fingulis indr umentis  infunt,dedu£ta a fubdantia, for-  REN- 
ma,magnitudine,numero,fimilibufqi.Primaergodifferentiaed,quaeoccurritr4taw 
fubjlantuycum  ij,qui  acerebro  proficifcuntur,dum  adhucin  cranio  ed,  molliores  finr,  a “ • " 
qni  vero, dum  per  fpinamdorii  fertur  prodeunt,duriores.Rurfus,exijs,qui  a cerebro ' 
nafcuntur  in  cranio, molliores  funt  illi , qui  ab  anteriore  parte,quam  qui  a poderiore: 

& ex  ijs,qui  dum  extra  caluariam  fertur,oriuntur,  molliores  funt, qui  a fuperiore,qua 
inferiore.Duri  ergo  erunt, qui  ex  cermcis  medulla  emergunt:duriores , qui  ex  thora- 
cis:omniiiduriiIimi,qui  exmedullainvertebrislumboru,&oflisIacricontenta,ena- 
fcuntur.  Omnes  autem  fummatim  loquendo, quanto  breuioresfunt;tanto  quoq-,  funt 
molliores:&  quanto  longiores,tanto  duriores,  cum  inipfo  itinere  magis  magiiq;  in- 
durefcant.Catteru  Galenus  i6.vfpart.z.  exidimat,  molliores  ede  fadtos  adienfum,cu  Cfr  1f4t: 
facilius  obie&orum  ipecies  admittat,quod  molle  ed  i duros , ad  motum,  cumfint  ro-  m^lesalri 
budiores.Atego  longe  aliud  Naturaeconfiliumfuifledatuojcummolliumneruorum  duri. 
quidam  mufculos  moueant,vt fecundum  par : & durorum  aliquifenfum  impertiant, 
vt  e ceruice  prodeuntes  nonnulli, ali jqj  iparfi  ad  cutemrami , adeoq;  reipexifle  eo  po- 
tius, vt  quibus  longum  iter  faciendum  ed , in  ipfo  itinere ialuos  integrosq;  pnedaret. 

In  figura  hoc  diferimen  obferuatur,quod  etfi  omnes  nerui  teretes  fint  ac  rotundi,circa  A h 


Hh 


origines 


24  i 


AdriAni  SpigeiiiDe  Hvmani 


A cani-  origines  tamen  nonnulli  aliquantillum  depreffi  videantur.  In  optico  quoq-,  feufibilefn 
iale'  meatum  notavimus,  cum  Herophilo  8c  Galeno  j in  reliquis  vtcunq;  magnis  nunquam 
A magni  id  obfervare licui t.Sed magnitudo  coplures  fuggerit  differentias.  Refpondet  enim  vbi- 
tudine.  que(vt  iuftafoleteffe  Natura  in  omnibus) magnitudini  earum  partium, quibus  diftri- 
buunturdnque  primis  illorum,  qui  motui  inferviunt.  Nam  quifenfum  deferunt, po- 
tius lentiendi  magis  minusve exquifitam facultatem refpiciunt,  vnde oculi infignem 
nervum  obtinent,  Hepar  exiguum.  Sunt  ergo  3.li)crafiifiiwi,vt  qui  in  brachia  & crura 
diftribuuntur:alij  mediocres, qui  ad  fenfuum  organa  digeruntur;alijgra«/w,  qui  in  muf- 
culos  exiguos  propagantur.  Notatu  autem  digniflimum  illud  eftdifcrimen,  quod  ab 
Ab  exor-  exortu  petitur. Nonnulli  enim  vno  continuoq;  principio  prodeunt, vt  Optici-,  ali)  plu- 
}u-  ribus,&  diftin£tis,pofteain  (c  coeuntibus,  vt  tertium, quartum,&;  quintum  par  cere- 

brfdum  in  cranio  adhuc  eft.Vtcunq-,  autem  prodeant,alij,/ec««dtfi»  Veteres,  a Cerebro 
proprie  & ftrittefic  dnfto , alij  vero  a (pinali  medulla  exordiuntur?  8c  hi  iterum,  vel  a 
principio  lphus  medulla;, dum  fcilicet  adhuc  in  cranio  eft , vel  aprogreflu,  dum  in  (pi- 
na fertur.  At  nobis  omnes  ad  vnu  ex  medulla  cerebri  oblongata  prodire  videntur,cum 
( quemadmodum  vltimo  libro  docebimus ) fpinalem  medullam,  non  vt  vulgus, pro- 
eefliim  cerebelli'oblongatum,fedtam  cerebri, quam  cerebelliprodu&ionemcumdo- 
dtiilimo  Varolio  credamus,  vlffi  ergo  dum  fec  medulla  calvariig  adhuc  inclufa  eft,ena- 
fcuntur , quorum  comuniter  cum  Galeno  feptem  paria  vel  coniugationes  cenfentur, 

( vtrinque  enim  prodeunt)  non  incommode  tamen  oftavum  par  addideris , quod  ol- 
fadtui  infervit : ^/npoftquam  cranium  reliquit,  & per  dorfi  vertebraru  foramina  pro- 
cedit,iamque  fpinalis  medulla  proprie  dicitur  .Horum  trigintaparia  Cunv, feptem  medulla 
cervicalis , duodecim dorfalis,</«i«^//rlumborum,tandemque Jfemedullas offis facri.  Hi 
omnes  eadem  ferie , & modo,  in  vtroque  latere  difperguntur,excepto  fblo  fextopari, 
eius  medullas, quas  in  cranio  adhuc  eft,  cuius  dexter  nervus,  aliter  paulo  ac  f nifter  dis- 
tribuitur. Ab  illis  omnibus  fenfuum  vocifque  inftrumentis , tum  vifceribus  rami  trans- 
mittuntur:^ /w,vniuerfis  mufculis,qui  fub  capite  funt.  Casterum,  vt  breviter  loqua- 
mur, nec  obfcuritatem  tamen  inferamus  iis,  quibus  noftra  de  cerebro  lententia  non- 
dum cognita  eft, quam  infra  demum  perfequemur, illos  nervos, qui  ab  oblongata  ce- 
Certln  rep,rj  medulla  nafcuntur,dum  in  cranio  adhuc  eft, Ceteri  nervos  perpetuo  vocabimus? 
dicantur  ^1’q1105  vero,qui  oriuntur, dum  per  fpinam  defcendit,  nervos  dfinnah  medulla  proprie  fis 
Nermjpi  dittaprofluentes,  dicemus.  Priorum  officia  nonnemo  duobus  carminibus  expreffit,quae- 
nalis  me-  cum  digna  Ci nt,vt  memorias  mandentur,huc  defcripfimus; 
duU&y  pro  Optica  prima ■,  oculos  movet  altera  ? tertiagufiat. 


priefic 


Ouartaque,  quinta  audit vaga  [exta  efi  ? feptima  lingua . 


KervorS  Sunt  igitur  nervorum  in  vniuerfium  triginta  otte  paria,  quas  diligenter  vnieuivisaddi- 
parta  38.  ^cenda,  qui  feliciter  medicinam  fadlurus  eft,  vtfciat,  quo  loco  remedia  applicanda 
fnt , dum  fenfum  aut  motum  alicuius  partis,  vel  imminutum,  velpror- 
fus  abolitum  videt.  Sed  nos  nunc  fingulorum  hifto- 
riam  aggrediamur  a Cerebri  nervis 
exordientes> 


CAPVT 


b,  10.10. 
E.E. 


e,  z.f.3. 
M.&r.  3. 
K. 


Corporis  Fabrica,  Lib.  VII.  1 4^ 

C A P y T II. 

De  Nervis  CerebrL 

EX  o£to  conjugationibus,  quae  a medulla  cerebri  oblongata,  dum  erani  j limitibus  Primum 
adhuc  coercetur, oriri  diximus, pn/wo  loco  Ce  offert  en, qua a Opticosnervosconftituitfn-  Pir  cerc- 
ma  apud  omnes  diffe&ionum  proceres  admodum  celebratos.  Hi  enim  non  tantum,  bn' 
fi  crallitiem  (pedtes  , maximi  funnfed  etiam  omnium  corporis  nervorum  facile  mol- 
liffimi. b Oriuntur  autem  ex  medio  baiis  cerebri,  parte  anteriore,ex  opinione  Veterum*,  Exortui 
fed  revera, ii  capite  inverfo  dilledionem  adminiftres  ( quae  ratio  genuina  eft)  exprin-  yfew- 
cipio  truncorum  priorum  fpinalis  medullae,  vtquafiin  occipitio  eorum  fit  exortus,  lJ/:Srcf- 
ftatimqv  verfus  comugem  lenfirn  contendentes , fupra  offis  fphaenoidis  (ellam  vniun- 
tur,(non,vt  voluerunt  quidara,tantumiunguntur)& commune  corpus,  quadratum, 
confufa  interiore  medulla  conftituunt.  Inde  protinus  iterum  feparati,vterq;  in  fui  la- 
teris oculum  oblique  rertur,perc  foramen,  quod  offis  cuneiformis  primum  eft,  orbi-  inferti». 
tam  ingredientes,  8c  in  ipfum  oculi  centrum  definentes.  In  hoc  pari  commode  lice- 
bit demonftrare  duas  illas  membranas , quas  dixi  in  nervis  efte,  a duabus  cerebri  me- 
ningibus  derivatas.tum  ipfam  etiam  fubftantiam  interiorem  medullarem , qua;  a Ce- 
rebri corpore  proficifGitur.Ipfe  tamen  nervus  in  plures  ramos,  (vt  alij)no  diffinditur,  a librant. 
ffd  latefcens,oculi  tunicas conftitun,& ex cralfa quide  membrana, Corneamiex  tenui  degenerat 
Vveam:ex  medullari  autefubftantia, Retinam  efformat.  Cum  primum  enim  ad  oculi  intum- 
oentrum  appulit,membrana;  ha;  expanduntur  ,&  humores Iphtera confedtain  ff  con-  tMocti- 
cludunt.  Nervi  hi  oculis  videndi  facultatem  fubminiftrant,  vndeipfisobftru<5tis,vel 
compreffisca;citasoritur.HisGalenusforaminaalcripfit,&  Herophilus  propterea™-  v0Tami- 
oTTJiKMf  wyomPwwra^indigitaui^docenteSjfenlibilem  8c  confpicuam  ipfisinefle  ca-  na  nervo 
vitatem,  quibus  tamen  omnes  fere  Anatomici  contradicunt.  Ego  vero  in  Patavino  rumopti- 
Gymnafio,&:  frequenti  multorum  conffflu  fuperioribus  annis  oftendi, meatus  quoff  corHm- 
dam  a principio  nervorum,  vfq;  ad  illum  locum,  vbi  coeunt  invicem,  produ&os  ede, 
mox  inde  verfus  oculum  e vaneff  ere.  Ac  proinde  non  tantum  excufari  poffe  Veteres, 
fedetiaveraficripfiftemonftravi,pnefertim  cum  nullus  eorum  fuerit,  qui  infignes  hos 
dudfcus  elfe  prodideritded  tantum  meatus  eiufinodi,  qui  non  prorfus  vifum  effugiant, 
fi  quis  & in  magno  animali, & ad  lucem  claram,ac  ftati  m poftquam  madtatum  fuerit, 
id  velit  ex  pendere.  Hasemm  tres  conditiones  Scipff  Galen.  y.placit.  4.&libr.  de 
oculis,  vr  quis  confpiciat,requirit.  Creterutn  antequam  hinc  diffedamus,  proble- 
mata quaedam  in  medium  adducam, vtpra;teripfam  hiftoriam  vfum  quoque  demon- 
ftrem  eorum , qua;  a me  dicuntur,in  primis  cum  noftra  tempeftate , ab  iis  fere  tantum 
di(Ie£tionisftudiumcolatur,qui  medica;  arti  induftriamfuam  locant.  Primum  ergo  VrobU- 
fit , qua;  caufa  fuerit , vt  multi  ex  pluribus  (praffertim  fibi  deinduftria  concitatis)fter-  mata. 
nutationibus , in  csEcitatem  derepente  lapli  fint.  Fit  hoc , vel  quia  arteriarum  caroti-  u 

dum  rami,  qui  nervis  opticis  fic  vicini  funt,  vt  tangant, repleantur,  & repleti  hos  com- 
primant: vel,  quia  copiofus,  ifquepituitofus  humor  , ex  cerebro  ad  opticos  nervos 
mdmftusfuit,  qui  obftruxit,  Illos,  quandoque  fftaceo  curatos  vidfihos,  quibus  ab 

H h % humo~ 


3.44  Adriani  Spigelii  De  Hvmani 

humoribus  pituitofis  malum  hoc  enatum  fuit,nunquaconvaluifle  memini, nifiquen- 
dam  lue  venerea  laborantem,qui  hydrargyro  inun£his,liquefa£tis  omnibus  humori- 
bus,(anitatireftitutusfuit.  Sed  boni,piique  Medici  non  eft,eain  vfum  revocare,qute 
periculi  plena,  plus  damni  afferant, fi  noxia  finr,quam  boni  apportent  , fi  proficua.  Et 
O bferun-  fatius  eft  profe£to  caecitatem  non  pellere,quam  mortem  adducere : quamuis  plerum- 
que, quosratio  non  iuvat,  eos  temeritas  iuverit,vt  eleganter  inquit  elegantiffimus 
Medicorum  Celfus.  Interim  in  oculorum  affe&ibus,  qui  in  medica  praxi  verfantur, 
ea  que  per  palatum  pituitam  educunt,adhibere  difeant  potius, quam  ad  nares  noxios 
humores  attrahere.  Vt  taceam  preter  periculum  quod  evitant, plus  etiam  commodi 
ex  mafticatoriis  nafei , quod  tum  experientia  longa  hadenus  docuit , tum  Anatomia 
perfuadet,cum  nerui  optici  in  fiio  exortu  non  longe  a palato  diftent : longius  autem  a 
(pongiofo  ofle  , & via  fit  preternaturam  ad  quam  humores  ducuntur,  vt  dabitur  di- 
cendi occafio  inferius,  &iam  ante  mea  do&iffimo  Vefalio  demon  (Iratum  fuit.  Que- 
2 ritur  deinde  5 quo  pado  extra  orbitam  oculus,  non  rupto  nerv«  optico  poffit  excide- 

re , cuius  rei  quamplurimas  habemus  hiftorias.  Sed  non  difittdie  eft  refpondere  ex 
iis  quae  ante  dida  funt,neruos  fcilicet  admodum  extendi  fecundum  longitudinem 
pone.  Dum  ergo  humiditatis  plurimum  hic  fiifcipit  in  inflammationibus  oculorum, 
facile  fit,  vt  laxetur.-ipfi  autem  mufculi  plurimum  intumefcentes,cum  ampliusin  or- 
bita contineri  nequeant,extra-profiliunr.Pla:rumque  enim  ab  inflammationibus  ori- 
tur  oculorum  procidentia , quales  funthiftoriae  dodiflimi  Vegae , qui  mulierem' qui- 
dem, procurato  menflruorum  fluxuiat  luvenem  inundionibus  digerentibus  curavit. 
Digniffima autem  mentione quatftio  eft,  & cui  explicandae  occafionem  mihi  fugge- 
rit,quod  legi  apud  nonnullos, caecos  a vulnere  tranfuerfim  fronti  i nflido,  nonnullos 
vero  a copiofo  alvi  profluvio  derepente  exorto  , vifum  & quidem  fubitorecepiffe. 
Caufa  non  fuit  alia, quam  comprellio  horum  nervorum  a conterminfs  vafis,venis  pu- 
ta & arteriis  (anguine  tumidis, enata,quas  fine  mora  vulnus  tale  evacuavit. Quamob- 
rem  & ego  nonnunquam,nec  fine  ffudu,in  ea  caecitatis  (peeie,quam  Barbari  Guttam 
[crenam  appellant  , mediam  frontis  venam  pertundo,  ex  quo  (anguinem  eo  vfque  de- 
duco, donec  fua  fponte  fluere  ceflauerit. 

s Undu  b Secvndvm  p ar  a lateribus  bafis  anterioris  cerebri,  prope  primi  originem 
ar  Veteres  Anatomici  enafei  dicunt : c at  nova  diffettw  demonftrat,  ad  principii  (pinalis  me- 

ExortuS'  dullaj  intimam  partem  prodire,  & in  fuo  exortu  ficvnitos,  vt  angulum  communem 
efficiant, quae  can(a  eft, cur  ad  eafdem  partes  vterque  oculivsfimul  commoveatur. Te- 
Eatm-  nuius  eft  multo  ficum  primo  conferas,  & durius,  exitque  e cranio  per  d foramen  (e- 

cundum  offis  cuneiformis, quod  oblongum  eft,ficque  oculi  orbitam  intrat.  Moxin 
pluresfurculosdi(pe(citur,  qui  ad  mu(culos  oculi  vadunt:  8c  primus  quidem  (Iipra  pri- 
mum par,  fiue  opticumafcendeiTs,induos,tumpalpebrae,tum  oculi  levatorem  dige- 
i.  ritur.alter  valde  con(picuus, pluribus  furculis  in  adducentem  difleminatur  im-fiwrnec 

}.  ipfe  oblcurus, primo  in  duas, mox  in  plures  fibras  diuifus , in  oculi  depreflorem : quar- 

4-  tus,in  obliquum  inferiorem , fiue  minorem  circumagentem  oculum  verfus  angulum 

exteriorem.  Tandem  fibras  quafdam  tenues  educit,  quae  iun£tae  cum  primo  pari, ex- 
terioribus oculi  membranis  diftribuuntur,adeo  vt  ad  quatuor  tantum  mufculos  oeu- 

Ii,hoc 


btf.  i.n.a, 

C,  IO.  IO. 
i.K.K. 

dy  l.f.i. 

N. 


9?  3 


r,  7.i.nu. 
3- 

/>M-  i-N 
£-  7. i b. 
6,1.3  .x.& 
i D.D. 


/,  7.1.CU 

> i-3-r- 
z.r.r. 


n,  7.1  d 
«,1.3  I'  & 
a.T. 

/,  7.1. e. 
1.3.11. 


»-,7.1.11.4. 
/.  1.3.1. 
Q.Q. 
t,  7.  i.f. 
«,  n.&o. 
jc,num.7. 

jy>  g- 

x,  b. 

a,  1.7-3 

b. b. 

£,  c.c. 
t,  7-1’!' 


Corporis  Fabrica,  Lib.  VII.  2.45 

li, hoc  fecundum  par  propagetur, tum  ad  eum,qui  palpebram  attollit.  Vfus  huius  pa- 
ris eft, facultatem  motricem  mufculis  oculorum  impertire. 

e Tertivm  par  ex  inferna  8c  pofteriore  medullae  cerebri  fede  , exiguo 
nervulo  oritur,re<ftaquefub  cerebri  bafi  verfusanterioraexcurrit,  fecunda:  coniuga- 
tioni , cum  qua  didtum  f fecundum  offis  cuneiformis  foramen  oculi  orbitam  ingredi- 
tur,arrenfum.  Mox  in  quatuor  ramos  digeritur,ex  quibus  s primus, obliquorum  oculi 
fuperiori  , & maiori,  five  Trochleae  mufculo  vocato  , ramulum  offert,  inde  per  ’a 
foramen  offis  frontis  fupra  orbitam  exfculpto  elapfus,  in  cutem  , & 1 mufculum  fron- 
tis , ('  quem  potius  fupercilij  mufculum  dixeris ) definir.Ramus  hic  diligenter  notan- 
dus eft, quod  obferuarim  olim , ipfb  levi  vulnere  lxfo,  palpebram  prolapfam,  dum  fu- 
percilij mufculusproptereaparalyfimincurrerir.Vidi  etiam  eandem paralvfm  natam 
ex  medicamentis  frigidis  & narcoticis,  profomno  conciliando  importunius  adhi- 
bitis. Sed  & ex  his  ratio  reddi poteft , cur  Hippocrates  1 . prognoftic.  inter  lethalia  fi- 
gna retulerit,  inacutis  morbis,  femiapertis  oculis  dormire.  Malum  enim  hocfi- 
gnum  eftpropterea,  quod  fignificet,ficcatosefle:admodumnervos,adeoque&  ce- 
rebrum , ex  quo  fit  vt  argri  tales  , platrumque  convulfipoftea  moriantur.  Solet 
quoque  in  nonnullis  Epilepfiae  praeludiumm  palpebris  , facie  tota,  ac  oculis  , eo- 
dem nomine  oboriri  , cum  tertium  hoc  par  ab  humoribus  epilepfiam  generan- 
tibus vellicetur  , ficque  convulfio  oculorum  & faciei  nafcatur.  1 Secundus  ramus, 
deorfum  fertur,  & per  ni  quarti  maxilla  fiiperioris  offis  foramen,  quod  fub oculi 
orbita  eft  , excidit,  ftatimque  in  faciei  anteriore  parte  inplures  dilledtus  propagi- 
nes , in  mufeulos  fuperius  Labiam,  & nafi  alam  abducentes:tum  in  ipfum  labium , ac 
gingivas  dentium  ineifbriorum  abfumitur.n  Tertius, per  0 foramen  fecundi  offis  maxil- 
lae fuperioris  , poft  carunculam  lacrymalem  in  oculi  interiore  angulo  politam , in  na- 
rium amplitudinem  tranfiuittitur,  per  tunicam  eius  diffufus,  exquofit,  vtacutiffi- 
mofenfu fit  praedita,  leviterque  tantum  attadbafternutationemefficiat.  P Quartus, 
perneam  rimam,  quae- inter  primum  fiiperioris  maxillae  os  eft,  & cuneiforme  in  ex- 
terno oculi  angulo , fiue  per  quartumforamen  offis  fphaenoidis  egreditur , & ad  inte- 
riorem temporalis  mufculi  partem  fecedit.  Vfus  huius  eft,di£tis  mufculi  vim  ac  facul- 
tatem movendi  adferre. 

r Q_v  artvm  par  ex  medulla  cerebri,  fede  pofteriore  enafcitur,  per  fora- 
men offis  cuneiformis  f fextum  e cranio  egreditur  , redtaque  defcendens  , tres  ra- 
mos a fe  propagat.  r Trimus  eft  ftatima  tranfitu  > qui  vitis  aut  cucurbirce  capreo- 
lorum in  morem  aliquoties  contortus  , & u duobus  furculis  x nervi  auditori) , ( de 
quo  iam  didturi  fumus  )vnitus  , poftea  in  maxilla:  inferioris  attollentem  tempora- 
lem & abducentem , tum  buccarum , furcuios  digerit.  Hinc  vlterius  defcendens , y 
fecundum  promit , qui  in  gingivas  fuperiorum  dentium  molarium,  ipfos  etiam  den- 
tes, furcuios  feriatim  propagat..  z Tertius,  a pofteriore  parte  egreffiis,  a maxilla 
inferioris  foramen  ad  proceTfuum  fundamenta  ,m  fiiperficie  interna  infculptum  in- 
grediens,  radicibus  dentium  ordinarim  ramulos  largitur  , ac  tandern  per  anterius 
b foramen  in  exteriore  fiiperficie  pofitum,  egrediens  , in  inferius  labium , eiufque' 
cutem  terminatur  , quod  reliquum  eius  eft  in  lingua:  tunicam,  iuxta radicem ex- 

H h 3 hauri- 


VfiiS, 

Tertium 

pir. 

hxortus. 

Rami. 

1. 

Obferua - 
tio. 

Obferua - 
tio. 


Nota. 


t. 


3- 


4- 


Vfus. 

Quartu 

par. 

Exortus. 

Rami. 

1. 


%. 

'i- 


N ot». 


J Quin- 
tum par. 
Exortui. 

Duxpor- 

tiones. 

Durior. 


Mollis. 


Sextum 

par. 

Exorem. 


Minor 

neruus. 

Maior 

neruus, 

&eius 

propagi- 

nes. 


2.46  "AbiUAni  Spigelii  De  Hvmani 

hauritur  $c  fic  aptitudinem  faporis  dignofcendi  offert.  Notetur  autem  hoc  lo- 
co , duo  haec  paria  qua?  nunc  recenfuimus  , tertium  inquam  , & quartum  , ab 
Anatomicis  communiter  pro  vno  recenferi  , eoque  tertio  : fed  hac  tamen  di- 
ftindtione  , vt  dicant  hoc  ipfum  duplici  radice  oriri , altera  quidem  tenuiore,  al- 
tera crailiore.  Tenuiorem  radicem  vocant, quam  nos  tertium  par  ftatuimus:Craflio- 
rem,  quam  nos  quartum.  Sednosdiftinguimus,  quod  reuera,neque  in  exortu fuo, 
neque  in  progredu  inuicem  comungantur.  Quartum  autem  par  quodipliftatuunr, 
a tertio  non  videtur  diftinguendum , vt  Valuerdaiple,  libr.  7.  Anatomiae,  capite  4. 
concedit. 

A Qvint  vm  par  ex  medulla  cerebri  oblongata,ea  fede,  qua  cerebelli  portio  d,  7.1.  nu. 
anne£titur,prodit:enatum  ex  duobus  neruis,  quorum  alter  mollior,  alter  durior  eft.  j. 
Egrediuntur  hi  v na  membranam  , & per  foramen  ollis  temporum,  quod  in  procelTu 
• eius  petrofoinfculptum  eft,  infigne  fatis  Setortuofum,  auditus  organa  intrant.  Inde 
durior  illa  portio  confeftim  in  priora  abit, per  canalem  peculiarem  ve<fta,ac  rurfus  per 
idem  os , oblique  ad  pofteriora  recurrit  , & in  primam  auris  interna’  cauitatem  lece- 
dit.hinc  reflexus  magis, duas  propagines  educit,  vnamfuperne,  alteram  inferne  : fed 
vtrinque  per  proprium  foramen  tranat.  c Supinor  per  tranfuerfitm  eiuldem  ollis  fo-  e’  “• 
ramen  fertur, per  quod  venula  quoq;  in  auditus  organum  pertranfit , & paulo  poft  e- 
greftum  f quarti  paris  ramo, (prout  nos  tradidimus-, vel  vtcomuniteralij  paria  nume-  f*  ^ 
rant, tertij, )quem  capreoli  vitis  ritu  in  orbem  agi  diximus, commifcetur.  S Inferior  per  S'  : 
tertium  eiuldem  ollis  foramen, quod  anguftum  valde  eft,  & tortuofum  exit,  & tranf- 
uerfim  fupra  mufculum  maxilla:  inferioris  lateralem  delatus, in  fauces  defeendit,  ali- 
quammultis propaginibus  in  nares  dilleminatis. Confeftim  autem  h quarti  paris  pro-  k,  f. 
pagini  capreolum  imitanti  commifcetur, liue  furculo  illi,  qui  ad  lingua  abit,  a qua  ad 
dentium  radices, & mufculos  buccarum , vti  Sc  cutim  auricula:  radicem  ambientem, 
abit. Per  hunc  ramum  Anatomici  credunt  fieri, vt  qui  furdi  nalcuntur, etiam  muti  fere 
fiant.Caeterumweto  illa  portio,  cum  dura  portione  fertur:  at  vbi  ad  primam  auris  il- 
lam cauitatem  peruenir  , membranae  in  modum  per  iplam  expanditur,  ficq;  merito 
Neruus  auditorius  dici  meretur , cum  fpiritus  omnes  ad  auditum  iple  fuggerat. 

»Sextvm  par  paulo  magis  verfus  inferiorem  ac  pofteriorem  partem,  quam_.  i » 7.1.011. 
quintum  exoritur  : nec  vno, led  compluribus  ale  diremptis  neruulis  , qui  tamen  fta-  6 ■ 
tim  fimul  junguntur, etfi  non  adeo  coalelcant,vt  vnicum  omnino  efForment, led  duos 
diftindloslemper,  vna  tamen  membrana  , a dura  cerebri  meninge  enata  coercitos, 
qua;  res  impofuit  multis,  vt  pro  vno  habuerint.  Sic  jundti  defeendunt  fimul  e cranio 
per  1 fecundum  & tertium  foramen  occipitij,per  quod  idem  minor  Carotidis  arterfe,  ^ 

& maior  venae  Iugularis  ramus  caluariam  ingrediuntur.  Duo  ergo  cum  lint  herui, 
alter  in  egreflu  magis  vergit  ad  partem  priorem  di6ti  foraminis,  ac  minor  eft  : alter,  ad 
poftenorem,ac  maior.  I//e,moxabegreftuecraniore<fta  deorfum  ad  lingua:  faucium- 
que mufculostendit,  & ad  partes  in  ore  collocatas,  in  quas  totus  abfumitur:/;iccon-  m , 7r.pl 
tra,  m primam  propaginem  ad  eos, qui  pofteriorem  ceruicis  partem  occupant,  praecipue 
in  primum  (capula:  mulculum,fiue  Cucullarem.deinde feptimo  pari,  didlaeque  Arte- 
ria: & V enae, membranarum  quarundam  beneficio  adhaerens,  ad  laryngis  latera  de- 
feendit. 


F. 

r. 


f.f. 


Corporis  Fabrica*  Lib.  VII.  x+y 

»,  q.  fcendit, cuius  mufculis , praecipue  internam  cauitatem  tenentibus  , tranfuerfim 11  fur- 
culos  largitur.  Hic  cum  plures  neruorum  propagines  inter  fe  concurrant,  iterum- 
que  difiungantur,  plexus  quidam  conftituitur , in  quo  nodi  glandulis,  vaforum  diuari- 
cationibusattenfis,nonabfimiles,reperiuntur, quod  primum  obferuauitdo&iflimus  rexU^t. 
Anatomicorum  Falloppius,qui  oliuaris  corporis  imaginem  referre  voluit.Caeterum  r 
ipfe  neruus  maior,  inter  eadem  * (quae  dixi,  ) vafa  medius  incedens,  fenfimalarynge  Nodi. 
adafperam  arteriam  fertur  , adcuiuslatusdefcendens,  ad  Thoracem  tendit.  Prius  Raml 
tamen  quam  hunc  ingrediatur, fupra  jugulum  in  duos  ramos  dirimitur,  ex  quibus  al- 
ter  exterior  eft,<?£  minor  :'alter  interior,  & maior.  De  horum  diftributione,& pro- 
paginibus nunc  breuiter  agemus,  fed  ita,vt  cum  dexter,  quam  finifter  truncus  aliter 
difleminetur,feparatim  vtriufq;hiftonam  proponamus,  & primum  quidem  dextri, 
deinde  &finiftri. 

0 D e x t r i ergo  nerui  ramus  exterior  , protinus  a diuifione  P propagines  emittit, 
adfledentem  caput,Maftoideum vocatum  mufculum,tum  hyoidis, fternohyoideum  U1  ramo. 
inquam  , & laryngis,  fternothyroideum,  inde  thoracis  cauitatem  ingreditur, ac  vbi  rumhi- 
ad  arteriam  axillarem  peruenit,  ab  interiore  fui  latere,  nunc  tres,  nunc  duos  educit  itona. 

9 furculos,  vnum  fub  altero,  qui  circa  didam  axillarem  arteriam, tanquam  axem, aut  Exteno' 
(Vt  verius  dicam)trochleam  quandam  refiedluntur,&vna  coeuntes  vnum  conftituut 
rneruum,  qui  dextro  afperat  arterias  lateri,  ( membranae  beneficio)  adnexus,  ab  in- 
fima  (ede  ad  fummam  recurrit,  ad  dextrum  laryngis  latusfeftinat,  glandulae  incum-  i. 
bens,  quas  dextri  lateris  radici  appofitaeft.  Hanc  vbi  fuperauit,  in  plures  confeftim 
^furculos  dirimitur,  quae  in  fui  lateris  mufculos , in  larynge  fitos  , & qui  capita  deor- 
ftim  habent,  motum ipfis  concedentes,  abfumuntur.  Atque  hic  neruus a progreifu 
j^vid.tab.  ff  Recurrens  dicitur  , eftque  celeberrimus  apud  omnes,afapientiftima  Natura  magna  Dexter 
1 '9'  prudentiaconditus,vtinmu(cLiloslaryngis,  quorum capitadeorfum  fpecbant,  infe- 
ratur,cum  omnes  nerui  motum  largientes,  capitibus  inferi  debeant , &verfus  finem 
fpe£tare,non  contra.  Et  quia  larynx  vocis  inftrumentum  eft,vox  autem  non  nifi  mo- 
tis mufculis  perficiatur , aut  aperientibus  laryngis  cartilagines,aut  claudentibus  : id- 
circo conftribtis  vinculo, ab  abfciffis  his  neruis,qui  facultatem  fe  mouedi  contrahen- 
dique  mufculis  impertiunt,  idcirco  euenit,vt  vox  animali  dematur. Id  in  canibus, aut 
porco, quod  ille  latrando,hic  grunniendo  indefinenter  vocem  edat,  egregie  demon- 
ftrari  poteft.  Altero  enim  neruo  refedlo, dimidium  vocis  adimitur  •,  at  vtroque  proti- 
nus tota  aufertur. Conftituto  recurrente  propagine,  ramus  exterior  fub  jugulo  obii-  " 
que  defcendens,poftquam  in  itinere 1 furculos  mediocris  amplitudinis  in  Pleuram , & Pul- 
monis tunicam  digeffit  , tum  u alios  Pericardio  Sc  Cordi  ipfi largitus  eft,  vlterius  de-  4 
fcendit  intra  mediaftini  duplicatura, & juxta  vertebras  in  duos  x ramos  diuidicur,  qui  J* 

flomachicumneritum  dextrum  conftituunt , oblique  feruntur,  & diaphragma  inde  vna 
cum  osfophago  perforantes, cui  nullum  tamen  ramu  impertiunt,  in  liniftrum  Ventri- 
culi orificium  V pluribus  ramis, reticuli  inftar,exhauriuntur , id  quod  ita  cum  finiftro 
neruo  cingunt,vt  totum  ex  neruis  conflare  videatur.  Hinc  tantus  non  modo  cum  ce- 
rebro  ventriculi  confenfus  eft  : fed  etiam  cum  corde,  vtij  affebtus,  qui  orificio  fupe-  t„c“5[t  ^ 
tiqri  dolorem  inferunt, cordis  efle  videantur,  & reuera  quoque  fint, patiente  eodem-,  Cordu. 

corde 


r,  t. 


/.  o. 


recurrens 

nerunt. 


t,  x» 

u,  y. 
x,  z. 


& 


Interioris 

trunci 

propagi- 

nes. 


Rami 

tres. 

i. 


z. 
3 • 


SINI- 
STRI 
nerui  ra- 
moru  hi- 
ftoria. 
Exterio- 
ris propa- 
gines. 
i. 
i. 

3- 

Recurres 

ftnijler. 

4- 

y- 

6. 

Interioris 

propagi- 

nes. 

1. 

z. 

3- 

V/«f. 


Septimo! 

par. 


t- 


148  Adriani  Spigelii  De  Hvmani 

corde  dolorem  ob  dolentem  hunc  neruum. z Atque  haec  vera  caufa  eft,  nerui  fcilicet  *>  i-iuti. 
huius  commimio,non  vicinitas  vtriufque  vifceris,vtalij  dicunt.  Interior  ramus  ad  in- 
teriorem fedem  radicis  primae  coftae  thoracis  abit  , & fub  pleura  vertebris  adhaerens, 
per  radices  reliquarum  coftarum  defcendit , a fingulo  intercoftali  neruo  e dorfi  ipina 
prodeunti  a ramulum  affumens,  inde  cum  Arteriae  magnae  trunco  defcendente  dia-  a,  /t. 
phragma  permeans , ad  os  vfque  facrum  defertur , ad  cuius  regionem  ternas  profert 
propagines, quae  in  vifcera  naturalia  diftribuuntur.  b Prima  inferiorem  omenti  mem-  b,  H. 
branam  adit, perque  eam  defcendens,in  ramulos  tres  dirimitur,quorum c vnus  dextro  c>  y. 
eiufdem  membranae  lateri  diftribuitur,  coloque  inteftino,  qua  parte  ipfi  committi- 
tur , dalter  minimus  &:  exilis  admodum,  inteftinis  duodeno,  &jeiuno  circa  princi-  d,  £ 
pium:c  tertius, ventriculi  fundo  parte  dextra, & fiiperiori  omenti  membrana , quae  ta-  e , 6. 
men  paulo  amplior  eft.Quodfreftat  huius  propaginis  in  jecoris  cauam  partem, &fel-  /•  £ 
lis  veiiculam  abfumitur.S5cr«wd<«, in  dextrum  renem  abit,  &.eius  membranam.*1  Ter-  ^ 
tia , quae  grandior  vtraqj  jam  didlra,  ad  primam  lumborum  vertebram  defcendens, in 
mefenterij  dextram  partem, & inteftina  alligata  porrigitur,  mefenterij  centrum  cum 
Arteria& Venacomiteingreffa^Reliquaparsinveficam,  & in  mulieribus  infundi  *’  "• 
vteridextrampartemabitJSiN  istri  autem  nerui™  ramus  exterior,  rrifiin  defcenfu 
tum  ad  Pleuram  & Pulmonis  tunicam,  ( idque  extrorfum)  tum  Pericardio  ac  Cordii- 
pfi  furculos  introrfumobtulit,ad  arteriae  magnae  truncum  defcendentem, ea  fede*qua 
primum  e cordeprodit , & ad ipinam  infleditur,"  tres  educit  furculos, qui  ad  didam  n,  . 
arteriam  reuoluti,in  vnum  coeunt  neruum, qui finifter  0 Recurrens  »er«»e  •vocatur, & fi-  °>  nvi.ta.' 
militer  vt  dexter  furfum  progreditur,  & in  laryngis  mufculos  propagatur.  Indere- 
nuera  educit  furculum , qui  per  cordis  bafin,eiufque  tunicam , capillorum  modo  diftri- 
buitur. P Reliquum  poftea  defcendit,  ad  dextram  oblique  fe  inclinans,  ad  orificium  p> 
fuperius  Ventriculi  abit,  in  cuius  partem  dextram,  vt  dexter  ante  in  finiftram  diffun- 
ditur,multos  in  ramulos, retis  in  modum, diftributum.  Ab  hoc  furculus  fecundum  ela- 
tiorem Ventriculi  regionem  adpylorujn  defertur , quem  vbinonnullisfurculis  quafi 
implicauit,  ‘l  in  cauum  jecoris  proficifcitur.  qq  Iwferiorrawiitfprimumabintercoftali-  f 
bus  propagines  a(famit,deinde  diaphragma  penetrans,  intres  propagines  diuiditur.  ^ 

r Prima,  quae  tranfuerfim  ad  f Lienem  proficifcitur , Sc  in  itinere  duos  furculos  educit,  r.  /a. 

1 vwzuh  qui  fimiUter  in  inferiorem  omenti  membranam,  & coli  inteftini  partem,  quae  f>  r. 
ipfi  attenditur, 11  alium  in  Ventriculi  fundum  finiftrum,  fuperioremque  omenti  mem-  t’  *• 
branam  mittitur.  x Secunda, in  mefenterij  finiftram  partem,  eiufque  loci  inteftina  ab-  Mf 
it.  Nonnunquam  etiam  furculos  promit,' qui  cum  vafisfeminarijs  ad  teftes  per  pro-  ’ * 
ceftus  peritonaei  excurrunt,  y Tertia  finiftrum  renem  , eiufque  pinguem  membra- y,  e-, 
nam  : quod  z reliquum  eft,ad  finiftram  veficae, &vteri  fundi  partem  accedit.  Vfus  t. 
huius  paris  fatis  manifeftus  eft,  vt  nobiliilimus , cum  exterior  ramus  vifceribus  mediis: 
at  interior  omnibus  infimi  ventris  ramulos  largiatur, & dexter  quidem,  dextri:finifter 
autem, finiftri  lateris.  Praeter  hunc  vfum , Recurrentibus  quoq,  ramis  ad  vocem  for- 
mandam confert,  facultatem  motricem  Laryngis  mufculis  impertiendo. 

a Sept  imvm  pAr  in  poflrema  occipitij  fede  , vbi  medulla  cerebri  jam  jam  a>  7.t. 
ei  ; aio  igrefturaeft,  exoritur,  adeoque  omnium  in  Caluaria  nafcciitiumneruorum  nu,7* 

duriffi- 


X. 


A. 


b,  M-1- 
a.a. 


e,  7.  i.v. 


d,  7.i.nu. 
8.&10.10 
•F.F. 


Corporis  Fabrica,  Lib.  VII. 

duridimum  habetur.  Oritur  autem  aliquot  radicibus  inter  le  difiun&is  , quibus  ^xorttu 
vtrinque  in  vnum  coeuntibus,  per  b quartum  & quintum  occipicij  foramen,  qua: 
inter  maximum  illud  , vnde  fpinali  medullas  defcendenti  via  patet , & illud  , ex 
quo  lextum  par  exit  lita  funt , cranium  egreditur  , ftatimque  poft  egrelfum  cum_. 
fextopari  membrana  communi  inuoluituivvnde  quidam  non  diligenter  aduertentes 
commifceri  crediderunt, ficq;  vna  defcendunt.Vbi  ad  lingua?  radicemperuenit, in  o- 
mneseius  mulcuios  ciurculos  digerit,  nonnullos  etiam  adquoldam  ollis  hyoidis,  & 
laryngis  transmittens  , quemadmodum  & eos , qui  a ftyloide  appendice  initium  pe- 
tunt. Vfus huius  coniugationis.eft,facultatemlentiendimouendiquea  cerebro  lingu^  vfus. 
mulculis  deferre. 

5eptem  his  paribus,qua?  vulgo  ficrecefentur^OcTAWM  addimus,  quodneruos  oaauum 
olFadorios  conftituit,per  quos  a cerebro  ad  externos  reru  odores  apprehendedos  fa-  par. 
cultas  defertur.Hos  vulgo  ex  cerebnfiubftantia  medullarim  bafi  ipGus  juxta  primum  Exortui 
par  pronalci,aderunt:at  (edio  cerebri  noua , quasq*,  inuerlo  adminiftratur  ordine  do- 
cuit,ad  cerebri  extrema  latera  oriri, ea  fede,quae  fupra  auditus  foramina  eft , vnde  pa- 
tet , hadenus  dimidia  tantum  fui  parte  demonftratafuide.  Sunt  autem  in  exortu  fuo 
admodum  acuti, &:  a fediftantes:ca?terum,  lenfim  verius  prioraproficifcentes,  inter 
lupremam  & mediam  cerebri  prominentiam  cralliores  euadunt , 8c  ad  le  inclinant 
propiusjlicq;  tandem  fupra  olfis  fpongiofi  linus  intra  cranium  recumbunt.Intrudun-  Cur  inter 
tur  hi  in  cerebri  procedus  mammillaresiat  Galenus, & Marinus, ( quos  fere  tota  Ana-  neruorii 
tomicorum  cohors  lequuta  ell)Neruorum  nomine  vocare  noluerunt,etfi  colore, du-  t>ar:a,‘aon 
du,&vlu  ipfis  omnino  relpondeant,  quod  nec  produdiones  reliquorum  neruorum  tur.  ” 

inftar  habeant,  nec  cranij  cauitatem  egrediantur : led  mihi  non  aliud  profedo  com- 
mittere lophifma  videntur , quam  ij , qui  dentes  a numero  olfium  expulerunt,  quod 
membrana  exterius  non  inueftiantur,  vt  alia , etfi  hoc  neqjad  olfium , neque  illud  ad 
neruorum  edendam  quidquam  faciat. 

C A P V T III* 

De  neniis fpinalis  meduiUfroprie  fic  di  fi* , & primo  quidem  verte- 
brarum Ceruicis . 

NA  t v r A lolers  rerum  parens , quemadmodum  Neruos  condidit , vt  edent  ve- 
hiculum facultatis  Ipirituumq-,  in  Cerebro  genitorum , quod  Cerebrum  tpfum 
per  totum  corpus  diffundi haudquaquampoterar.de  cum  ide  minime  podet  Neruos 
vniuer  lis  partibus  opportune  largiri  ob  nimia  diftantia ^Spinalem  medullam  effinxit,qu£  Spinalk 
nihil  aliud  eft,quam  cerebri  cerebeUiqpnedulla per  longum  dorfi  vertebram  ductum  extenfa.  Pro-  meduU*. 
inde  vifis  jam  ijs  neruis,qui  a Cerebri  medulla, dum  adhuc  in  cranio  coercetur,origi- 
nem  luam  ducunt : reliquum  nunc  elf,  vt  & eos  inlpiciamus,qui  proficifcuntur  ab  ea- 
dem medullalpinae  vertebris  inclula.  Dicitur  autem  medulla,  non  quod  affinitatem  curme. 
aliquam  cum  medulla  olfium  , ratione  fuaelubftantis  obtineat:  led  quiamedullaein-  dulladt . 
ftar, vertebrarum  odibus  inclula  eft. at  fubftantiam  continet  cerebro  fimilem,  quod  & catur. 
ipfum  Plato  medullam  vocabat  , & hoc  nomine  fiinalifvd  dor  falis  dicitur,  addiffe- 

Ii  rentiam 


riM. 


250  Adriani  Spigelii  Ds  Hvmani 

rentiam  vtriu(que , in  (pina  non  coercitas , (e d vel  in  calvaria,  vt  Cerebrum,  velin  o£ 

A libra-  fiumcavitate,  vtquatpropriemedullaindigitatur.  Subftantia  ha:c  duabus  tegitur 
nii  dua-  membranis  , non  fccus  ac  Cerebrum ipfutn , vnde  originem  deducit,  altera  crafla, 

-vo luitur  a^ceia  tenuiore, quasinvolucrum quodda  tertium , validum , & membraneu  inveftit, 
yjM'  quod  Galenus vertebraru  ligamentum  putavit.  Fa<fta  autem  in  eum finem  eft,  vt  motu 

&fcn(um,mu(culis  & membranis, ad  quas  Cerebri  illa  paria  no  pertingut,  diftribuat. 

Coniugn-  Proinde  cii  nervorum  ab  ea  nafcenthi,  bene  magna  fit  multitudo , eam  tame  ad  certas 
tioncs  ,Ji-  qualdam  claflesfacile  reduxerimus, fi  dicamus,  omnes  triginta  coftituer eparia,  ex  qui- 
uc pana  bnsfeptem  ad  medullam  pertinent , dum  per  cervicis  vertebras  vehitur: duodecim , dum 
Pel  thoracis:^«?«<3,w, per  lumborum, & tandem  fex  ad  eam,  qu^  facri  ollis  foraminibus 
Vnde  pro-  c°ntinetur.Egrafc<wMi- autem  nervi  hi, per  foramina  vertebrarum,  & vel  gemino  exortu , 
deat  ver-  priore  acpofteriore  parte, quemadmodum  accidit  in  primis  duabus  colli,  & quinque 
i/i  exjpi-  facri  oflisconiugiis,  qua;  non  a lateribus,  hoc  eft,  dextra  vel  finiftra  parte  oriuntur, 
fcd  anterius  &pofterius  binos  ramos  educunt:  velfimplia,  pervnumin  vtroque  ver- 
tebrarum latere  exfcnlptum , vt  in  reliquis  ad  vnum  omnibus  evenire  folet , in  quibus 
vnus  nervus  a dextro,alter  afiniftro  latere  procedit.  Primum  autem  & fecundum  par  age- 
mino  initio  incipit, ne  fi  fimplici  inchoaret , a vertebrarum  commi  (Tura  luderetur , quod 
crailiusforetiautfiforamen  maius  fieret,  vertebrarum  os  , (quod  per  fc  latis  tenue 
fuitjruptioni  obnoxium  redderetur. Vtrumque  ergo  malum  vtevitari  pollet, duplex 
initium  lapiens  Opifex  exftruxit : vnum  quidem  ab  anteriore , alterum  vero  a pofte- 
riore  parte.  Caterum  vbicpxe  dextri  rami  ad  dextrum  latus,finiftri  adlarvum  abeunt,  & 
eodem  vtrobique  modo  diftribuuntur. 

Primum  a P R 1 m*v  m ergopar?  ^ primo  & prior  eprincipio,  ab  anteriore  (pinalis  medullae  parte 
par  cc  r-  exori tur,&  inter  occipitis  es,ac  primam  cervicis  vertebram  egreditur,  iuxta  latera  il-  a a’ 
u,cls-  lius  ligamenti  teretis , quo  fupra  dentiformem  fecunda:  vertebrae  proceflum  occipitis 

ollis  anteriori  lateri  alligari  diximus, atq-,  fic  in  mufculos  collo  infidentes,  & celbpha- 
go  fubftratos,cervicis,inquam,flexores,diftribuitur.  b Altero, &poftenore,  fimiliter  per  7-3-C. 

1 Poferiits  foramen, quod  occipitis  olli, ac  prima:  cervicis  vertebrae  commune  eft, iuxta  pofterio- 
princi-  rem  partem  excidit,  iedgemino furculo,  quorum  Pergracilis,  in  re&os  minores  & (upe- 

pim.  riores  obliquos  capitis  extenlores  abfiimitur,  alter  in  principium  mufculifcapulam 
attollentis  exporrigitur. 

Secundu  c Secvndvm  par c c priore  principio  ( quod  graciliuseftpofteriore,  quamquam 
par.  vtrumque  (at  gracile  videatur)ab  anteriore  medullae  parte  enato,inter  primam  8c  fe- 
cundam vertebram  ad  latus  proceflusdentiformis exit,  quod  in  mufculos  collo  in- 
cumbentes,quemadmodum  8c  primi  paris  ramus  prior,  qui  interfc  complicatur,  dif- 
fo feri  tu  tribuitur, totumque  fere  in  faciei  cutim  exhauritur.  d Fofleriore  per  latera  pofterioris  ’ 
frincipiu.  fecundae  vertebra:  procefius  elabitur,fed  moxin  duos  ramos  inaequalis  amplitudinis 

finditur,  quorum  ille,  qui  tcrafior  eft,  a priore  parte  ad  pofteriorem  contendit,  qua  in-  F. 
ter  fc  mufculi,  vtrinque  cervicis  partem  pofteriorem  occupantes  congrediuntur , ibi— 
que  f commixtus  cum  tertii  paris  nervorum  furculo  tertio,  per  medium  diitorum  f>  G- 
mnfculorum  excurrit,  expofterioribusad  anteriora  re  vertens,  ficque  inS  vniuerfcm  ■«’ 
capitis  cutem  ad  vlqi  fummum  verticis , quemadmodum  8c  ad  aures  diftnbuitur.  Al- 

terrui 


Nota. 


Tritu 

princi 

pium 


e, 

cc,  D. 


Tritu 

princi 

pium, 


bb , I. 

*t  7.2..K 
l>  7-3-i-L. 

F. 

N. 


f,7.3-i-0 
ff.  7'*>- 
iu.4. 
r,I>. 

/>  Q- 

? / L, 
u,  R. 

»,  S 

>741.  T 


Corporis  Fabrica,  Lib.  VIL  iji 

ter, qui  tenuior  c&,  in  redos  maiores  & obliquos  inferiores  capitis  extendentes  mufcu- 
los  inferitur.  De  hifce  ramis  Galenus  mentionem  facit  lib.  4. de  locis  alfed.quem  lo- 
cum non  pigebit  huc  tranfcribere  , cum  ad  huius  dodrinas  vfus  llluftrationem  pluri- 
mum faciat.  Caput,inquit,  cuiufdam  non  ita  pridem, impolitis  medicamentis  vehe- 
menter calefacientibus  vlceraverunt, putantes  lenium  lpiius graviter  laefumhocpa- 
do  polfe  revocari. Nos  vero  hunc  ipfum  lanauimus,inuenta  fede  affeda , tum  ex  reli- 
quis accidentibusjtum  ex  procatardicis  caulis.  De  lingulis  enim  diligenter  interro- 
gauimus , atque  vnam  ex  iplis  hanc  eile  inuenimus , cumfub  multa  pluuia  a vento  im- 
petuolbambulaflet,  pallium  circa  ceruicem  madefadum,  adeo  vt  vehementi  le  fri- 
gore in  ea  parte  affedum  fentiret.  Itaque  fi  Idueris,  ex  primis  fpinte  vertebris  quatuor 
neruos  ad  caput  afeendere,a  quibus  cutis  ipfum  ambiens  lenium  accipit , facile  fedem 
affedam  inuenies.  Hac  igitur  lanata, capitis  quoque  cutis  lanata  eft, vt  pote  quae  nulla 
primaria  affedione  laborabat. 

h Tertivm  par, ex  communi  & laterali  foramine,  quod  inter  fecundam  5c  tertiam  Tertium 
vertebram  eft, emanat, ftatimq;  ab  egrelfu  in  duos  ramos  feinditur, ex  quibus  h h ante-  ^ 
nor  in  quatuor  propagines  fubdiuiditur.  1 Prima  primum  ceruicem  fledentium , five  anterior 
longum  accedit:1  fecunda  defeendit,&  cum 111  furculo  quarti  paris  vnita  in  mufculos  ce-  1. 

fophago  fubiacentes  finitur:11  tertia  afeendit, cumque  0 fecundi  paris  modo  didi  ramo  i. 
cralliore  coiens, in  cutim  capitis  pofteriorem  exhauritur. P Quarta  impertitur  mufeulis  i- 

tranfverfalibus , fiue  primo  pari  cervicem  extendentium , tum  in  feapulae  levatorem,  4' 
quorum  ille  in  tranlverfis  procefiibus  ceruicis  finem , hic  initium  habet , tandemque 
in  quadratum  buccas  detrahentem,  quem  Tj^olruojucc/avahi  a Galeno  vocari  diximus, 
digeritur.1!  Pojierior  in  fecundum  par  thoracem  extendentium  implantatur.  Pojlertor. 

qqQvARTvM  par,  ex  communi  foramine  tertiat  quartaeque  vertebrae  prodit,  ac  Quartu 
perinde  vt  tertium  in  duos  ramos  inaequales  diducitur.  r Anterior  & maior,  intres  a-  Par- 
lios  furculos  finditur : quorum { primus 1 cum  alio  tertii  paris  ramo  iungitur,&  ad  pri- 
mum  par  Sc  longum  cervicem  fledentium  proficifcitur.^/rer  in  tranfuerfalera  cervi- 
cis,feu  primum  extendentium , & primum  fcapulae  mufeulum , Cucullarem  didum:  nes. 
x tertius , caeteris  gracilior , cum  quinti  paris  furculo, & quinti  cum  fexti  ramo  mndus,  1. 

iuxta mediaftinum,feu thoracem  interfepientem  membranam, & fupra  pericardium 
deorfiim  procedit,vt  ex  tribus  hifee  principiis  nervus  diaphragmatis  exftruatur . Y Po - p0Jc\.;or 
jlerior  verius  Ipinam  commigrat,  fub  mufeulis  eo  loci  collocatis , quibus  etia  aliquam- 
multos ramos  largitur, inde  inter  mufculos  vtriufq-,  lateris  ceruicis  deorlum  latus,  ad 
quadratum  buccas  detrahentem  mufeulum  fertur. Hor  loco  oper* pretium  ejl  qiurere , quas  ^ Al“ 
ratio  fit  , quod  qui  relolutione  totius  corporis  tentantur  , nihilominus  Diaphra- 
gmatis motum  liberum  aliquamdiu  habeant.  Rejpondent  nonnulli , id  fieri,  quod  etfi  a 
cerebro  nihil fpirituum  tranfmittatur, attamen  ex  ipinali  medulla  diffundi  queat.Sed 
ili  id  quod  111  principio  eft  petunt , cum  nos  ponamus  nihil  hinc  Ipirituu  venire,quod 
v deamus  omnes  totius  corporis  mufculos  ad  quos  a fpinali  medulla  nervi  mitttitur, 
relolutos  effe. quare  aliam  rejponjionem  qiurendam  duxi , dicendumque  , Diaphragmati 
dua.  motus  competere, vnum  qui  eft  volutarius,  quo  vtimur  dum  valide relpiramus; 
alteri  natur  ale,,  vbi  fibrae  per  fe  extenduntur,&  contrahuntur.  Hoc  ergo  naturali  mo- 
li 2.  tuHo= 


Adriani  Spigelii  De  Hvmani 


Quintu 

par. 

Ramus 

anterior. 

Propagi- 

nes. 

I.  i. 

3- 


tu  Homo  (eruatur , cum  videamus  refpirationem  illam  parvam  efle,  & debilem,  ac 
quanta  fufficit,vtpulmones  moveri  aliquantulum  poffint. 

yy  Qvintvm  par,  inter  quartam  & quintam  vertebram  exit,  Scperindevt  duo  y y,7.u 
proxime  praecedentia, in  duos  ramos  finditur.2  Anterior  aliquot  (urculos  educit.  a Vri-  nu.j. 
mus ceruicisflexores petit:  h alter, cum  quarti  &(extiparispropaginibus, quandoque  z>  ,v° 

&:  (eptimijtum  (cilicet  cum  quarti  ramus  deeft,iuxca  latus  cefophagi,per  vertebrarum  ^ 
ceruicis  anteriora  defcendit,& diaphragmati  in(eritur,ficq;  nervum  phrenicum  con-  x> 
ftituit.  c Tertius,  ad  fecundum,  humeri  mufculum,  attollentem  (cilicet,Deltoidem  di-  r,  Y. 
6tum,per  humeri  fedem  fupenorem  & externam  fertur,  vnde  ramuli  primo  & (ecun- 
4.  do, hoc  eft,Cucullari,&:  leuatori  (capulae mufculo tranfinittuntur.  d Ouartus^ui fcapu-  d,  b. 

Ite ceruicem  in  duos  (cinditur,  quorum  c prior  in  Deltoidemquaparteaclauiculae-  c> 
nafeitur, abit:f poferior,8c  craffior,in  quartum  par  olfis  hyoidis,quod  coracohyoideum  ft  d. 
vocant  in(eritur,indemu(culo  fiiperfcapulari  fuperiori,&  deltoidi,  quaparteafcapu- 
Pojlerior.  lat (pina oritur, ramulum  impertiens.  8 Pfly?enor,verfus  (pinamtorquetur,&:eodem  £,7.3.i.e. 
mocio  ac  polterior  quarti  paris  ramus,  di  (tribuitur. 

gg  S E x t v m par,  fub  quinta  vertebra  egreditur , fimiliter  vt  reliqua  paria  in  duos  gg , 7.z. 
ramos  diuifiim.h  Anterior, & maior  ,\b\ fur  culum  ‘ illum  propagauit,  quem  cum 1 quarto  nu.6. 
quintoqj  paridiximusiungi,  ad  m nervum  phrenicum conftituendum,vlteriuspro-  ^ ^ 
cedens, cum  duobus  fequentibus,(epdmo  inquam  colli,  primoque  thoracis  pari  vni-  j 
tur,rur(u(que  ab  illis  diliungitur  ,& iterum  cum  iisvnitus,(ic  retiformem  quendam  m>  i. 
Toftertor.  plexum  efformar,a  quo  nervi  prodeunt,qui  ad  brachium  feruntur.11  Pojlerior  fertur  ad  w,  7.3.1.L  ‘ 
Septimu  niulculospoiHcos, caput  & ceruicem  extendentes. 

0 Sept  im  v m pr, a medulla  deriuatur  ceruicis,  & per  commune  foramen  (extae  C)7.ltn.j 
(eptimtcque  vertebra:  prodit.  Huius  ramus  anterior, & motor,  P cum  (exta  colli  ac  prima  ^ m 
thoracis  ftatim  ab  egreflufiio  coniungitur,  &ad  brachium  maxima  ex  parte  cumca:- 
Fofierior.  teris  fertur,*!  Foftenor, & minor  ramus, ad  mufculosceruici  incumbentes , & quadratum 
buccas  detrahentem  abit.. 

C A P V T IV. 

De  neruis  medulU  'vertebrarum  7 horaeis. 

Spinali  medulla  dum  per  dorfi  vertebras  excurrit,  duodecim  coniugationes 
‘•prodeunt,  vtrette  dobtilfimus  Velaliuscenfuit,  vtcunque  in  totidem  vertebris 
vndecim  tantum  foramina  fint  exlciilpta  , quemadmodum  obiiciebar  Columbus, 
quia  inter  extremam  ceruicis  vertebram,  & primam  dorfi , primum  par  intercedit, 
quare  inter  thoracis  potius  quam  colli  paria  adfcnbi  debet.  Omnia  hacconiugia  poft  e- 
Thoracts  greffum  bifariam  diuidyntm, alter  que  ramus,  qui  maior  eH, Ce  mper  antrorfunr,  alter,  qui 
consiigia  wjw0yiadpofteriorarefie6litur,&  ad  mufculosdorlo  incumbentes. 

Pnmum  1 Primvm  ergo  par  nent  orum , qui  a medulla  thoracis  prodeant, ex  communi  foramije  r.j.x.n.t 
par.  feptimte  cervicis  vertebrat,  primaeque  thoracis,  egreditur,  eodem  modo  atque  quriqi 

A nterior  proxime  di&a  paria  cademque  etiam  ratione  in  duos  ramos  confeftim  diuiditur/^»-  f,  o. 
tenor ,& maior,  tpartimfepdmo  cervicis,  partim  fecundo  thoracis  nervo  vnitir,ee  t,  p. 

■nodo. 


Sextum 

par. 

Ramus 

anterior. 

Propagi- 

nes. 


par. 

Anterior 

ramus. 


A: 


Omnia 


ramus. 


*»■  ». 
x,  7-2m<J. 


> 7-3-1- 


X r. 


fct 


Cr  U. 
rf,7.J.I.X. 

e,  7.i.nu. 
io. II.  II. 

&c.vfque 
ad  is». in- 
clufive. 

/>y- 


*>  z- 
/3. 
i,  k, 

l y. 


Corporis  Fabrica,  Lib.  VII.  *55 

modo,  quem  antea  expofuimus,utotufque  fic  in  brachia  poftea  exhauritur,  x vnica 
propagine  excepta  , qua:  ad  principium  lpfius  enata , didtis  coniungitur , & in  priora, 
iuxta primae  thoracis  cofbae  longitudinem  adfternumexcurrit/ubclauio  mufculo  fur- 
culum  elargiens , deinde  reflexus  furfum  ,in  mufculos  qui  afterni  fummo  origine  du- 
cunt, abfumitur.  Talesfuntflexorcapiris,.Maftoideusdi£tus,detrahenshyoides,fiue 

fternohyoideus,&  primus  thyroidem  laryngis  cartilaginem  extendentium , fiue  fter- 

nohyoideus.In  hos  tamepofterioresduosnonnunquaraifn  a fexta  cerebri  c&iugatio- 

ne,&  tertia  thoracis  tranfmittuntur.ldem  etiam  ramus, vbi  alam  excellit,  commigra- 
turus ad  brachium, aliam  quandam  fobolem  a pofteriore  fui  fede  educit, quae  ad  muC- 
culum  lcapulae  cavitatem  occupantem  abit,  y Pojlenor  ramus, & minor,  C\ ub  mu(culis,qui 
vertebris  adnati  funt , latitat , Sc  foboles  aliquot  in  fecundum  cervicis  flexorem  muf- 
culum,  Sc  extendentes  Caput  ac  Cervicem, impertir:at  vbi  feptimae  vertebra:  fpinam 
attigit, tranfverfim  ad  humiliorem  fedem  abit,&  in  inferiorem  partem  primi  fcapulae 
mufculi , feu  Cucullaris,&:  tertii  eiufdem , fiue  Rhomboidis,  tum  ferratum  pofticum 
fuperiorem  furculos  digerit. 

2 Secvndvm  par , inter  primam  Sc  fecundam  thoracis  vertebram  erumpit,& 
perinde  in  duos  ramos  finditur.  a Antenoreum  primo  thoracis  pari  vnitur,  atque  fic 
cum  quinto, fexto,fcptimoque  cervicis,  primum  ac  fecundum  thoracis  nervorum  pa- 
ria vniuntur  invicem, vt  alh  ab  aliis  non  dignofeantur,fed  rete  efficiant, haud  diffimi- 
le  illis  galeris,  qua:  ex  Cardinalium  pileis  dependent,  ex  quo  poftea  omnes  nervi,  qui 
adbrachia  vadunt, emergunt, & originem  trahunt,  hic  b ramum  fpargit,  qui  per  pri- 
mum coftarum  intervallum  lecundum  primae  coftaedudlum  , ad  vfque  pedoris  os 
progreditur, primum  intercoftalem  nervum  conftituens,  a quo  c furculi  in  mufculos 
thoraci  incumbentes, diftribuuntur.  d Pojlenor  ramttsy eandem  quampraecedentis  pa- 
ris,difleminationem  habet. 

c Reliqva  decem  paria  nervorum  thoracis,  eandem  Sc  exortus  > Sc  diftributionis 
rationem  obfervant. Omnia  enim  e communibus  vertebrarum  foraminibus  ad  latera 
prodeunt,6c  ab  egreffu  ftanm  in  duos  inaequales  finduntur  ramos,  quorum  alter  ante- 
rior eft  Sc  maior, alter  pofterior  Sc  minor. f Anteriores  ( qui  intercoftales  nervos  confti- 
tuunt) in  priorem  partem  feruntur,  Sc  finguH  ramulum  fecundum  longiteudine  ordi- 
ne largiuntur, interiori  ramo  fexti  paris, qui  fub  pleura  ad  coftarum  radices  defeendit. 
Rami  hi  cum  Venis,  & arteriis  inter  coftalibus  iungttntur,  cum  quibus  fimul  tranfeut 
fecundum  coftx  longitudine  ad  partem  priorem, per  linum,  qui  ab  inferiore  Sc  inter- 
na coftarum  fede  infculptus  eft.  C uterum  qui  ad  venas  cojlas  pertinent,  ad  fternum  vfque 
progrednmtur.vir  qui  adjpurias,m  abdominis  anteriora  fupra peritonaeum  feruntur.  Ab 
nis  multi  rami  in  mufculos  intercoftales  difteminanrur , non  tantum  internos,  fed  Sc 
exteriores , quemadmodum  Sc  alios  § qui  thoraci  incumbunt  ^quales  funt  quartus  Sc 
quintus  fcapuhe  mufculus,five  duo  ferrati  antici , tum  Sc  h latiffimus  humerum  abdu- 
cens.Similiter 1 in  primum  par  mufculorum  abdominis, tum  cutem  thoracis, ab  inter- 
coftali  quinto  circa  coftae  medium, propago  mufculum  intercoftali  perforans  abit:  Sc 
quadripartita  in  pedoralem  humerum  adducente , tum  cutim  diftnbuitur , a quibus 
1 furculi  papillas  poftea  petunt,  Sc  acunllimum  fenfum  impertiunt. m Pojleriores  retror- 

Ii  3 fumad 


Pojlerior. 


Secundu 

par. 

Ramus 

anterior. 


Pojlerior. 

Reliqua 

decem 

paria. 

Anterio- 
res rami. 


Pojlerio- 

res. 


Primum 

par. 

Anterior 

rarmtf. 


Secundu. 


Tertium. 


254  Adriani  Sfigelii  De  Hvmani 

fum  ad  fpinam  contendunt, inter  mufculos  vertebris  adnatos,  qui  thoracis  extenfioni 
praefunt.Nec  tamen  in  hos  toti  exhauriuntur, (ed  vbi  (pinarum  apices  jam  attigere, in- 
ter vtriufip,  lateris  mu(culos,qua  parte  fibi  mutuo  junguntur,excidunt , ficque  poftea 
mu  (cui  is  omnibus, qui  ab  apicibus  (pinarum  vertebrarum  exoriuntur, neruos  conce- 
dunt. Tales  mufiulifunt  primus  caput  extendentium  Triangularis,  vel  Splenius  di- 
dhis,  tertius  (capulam  mouens.fiue  Rhomboides , primus  (capulae  Cucullaris , tertius 
humerum  abducens, latidimus,Ani(calptor  vocatus, tum  (erratus  pofticus.  Aliquam- 
multi quoque  furculi  in  cutem  dorfi  diftribuuntur. 

C A P V T V. 

De  ner  uls  medulla,  vertebrarum  Lumborum. 

AS  p 1 n A l 1 medulla  dum  per  lumbos  fertur , tametfi  quatuor  tantum  foramina 
(int,quinq;  tamen  paria  oriuntur, cum  inter  extremam  thoracis  vertebra,  & pri- 
mam lumborum, primum  par  intercedat.  Perinde  autem,  vt  de  thoracis  neruis  dixi- 
mus, 8c  egrediuntur  per  communia  foramina, & diftribuuntur  egrelfa, cum  a fingulis 
ftatim  ab  exitu  vnus  ramus,. isc^grandior, a.d  anteriora :alter  minori  ad  pofteriora  dilperga- 
tur  .Anteriores  rami  ad  abdominis  mufculos', />0/?mora, ad  eos  excurrunt,  qui  vertebraru 
fpinis,odibu(q',  innominatis  incumbunt,  vnde  ramulos  nonnullos  «S c cuti  lumbos  in- 
ueftienti  impertiunt.Eodem  aute  modo  anteriores  inuicem  nectuntur,  primus  cum 
fecundo, fecundus  cu  tertio,tertiuscum  quarto, & quartus  cum  quinto , quemadmo- 
dum diximus  brachij  neruos  inter  (e, dum  plexu  retiformem  conftituunt, complicari. 

11  P r 1 m v m ergo  par,  quemadmodum  & caetera,fub  peritonaeo  egrefliim  verte- 
brarum  commune  foramen, quod  inter  vltimam  thoracis, Septima  lumborum  verte-  *o. 
bra  eft, protinus  ab  egrelfu  in  duos  finditur  tzmos.  Anterior ,c^xi  maior  eft , in  diaphra- 
gmatis carneas  portiones,  tum  principium  primi  femur  dedentium  mufculi , \oet< 
didi,abit.°  Ab  hoc  hirculus  quidam  principium  ducit,  cum  praeparante  arteria  ad  te-  0,  ;9. 
flem  plerump,  porredus.P  Pojierior, in  mufculos  lumborum  vertebris  apoftenore  par-  7 • 3.1. 

te  incumbentibus,vt(untprimus&tertius  thoracem  extendentium, quorum  ille  dor-  num-41* 
fi  longi  (Iimus, hic  (acrolumbus  dicitur  cum  lumborum  extenfor : at  vbi  a (pinarum  a- 
picibus  prodeunt, qua  parte  mufculi  didti  fibi  junguntur, ad  latera  excurr  unt.&in  la- 
tillimum  humeri  abdudorem  implantantur. 

sSecvndvm  par , fiib  primo  femur  dedentium  mufculo  egreditur , inter  ^7-i-nu. 
primam  & fecundam  lumborum  vertebram.  Huius  anterior  propago , ad  fecundum  fe-  l1, 
mur  dedentium  ilis  odis  cauitatem  implentem, Septimum  tibiam  dedentium, fafcia- 
lem,tum  cutim  femoris  digeritur.  Pojierior , abdomen  egrediens, tribus  femur  exten- 
dentium,fiue  Glutatis,Se  tibiae  extenlori  membranofo  diftribuitur. 

1 Te  rt  ivm  /wr,(imiliterftibprimofemurdedentiummufcuio,interfecundam  r,7.i.nu- 
Setertiam  vertebram  prodit.  Anteriorramus  prope  ilium  odatranfit,  duas  propagines  me.n. 
digerens,mwz,qu2e  ad  genu,eiu(q}  cutem  proficifcitur:f4/fm??«,qu;E  Venam  malleoli  ^ 
interni , Saphenam  didam  comitatur.  P0/fcrar,rededitur,Se  in  mufculos  iumbis  in- 
ftratos  dideminatur. 

Qvar- 


Corporis  Fabrica,  Lib.  VI I.  255 

t,  7.%. na.  1 Qvart vm  p47,omnium lumbalium  neruorum  maximum  eft , Bc  ffib  dido  muf-  Quartu. 

culo  femur  Hedente,tump>ubisofIe  delatum, venam&arteriam  cruralem  comitatur. 

#,7.t.nu.  u Qvint  v Mp4r,&  vltiraum,  inter  quartam & quintam  vertebram  emergit,  eu-  Quintii. 
i+s  iusrfwtmw-ramus/oramen, quod  inter  coxendicis  os, pubis, atq-,  ilij  eft,tranfit,&pro- 

pagines,duobusfemur  circumagentibus,  Obturatoribus  didis,  alias  dedentium  fe- 
mur fecundo,  & tertio  offert,  alias  ad  penis  mufculos  digerit  : fojlerior,  in  mulculos  & 
cutem  vertebris  inftratam  abit, 

C A P V T VI. 

De  neruis  medulla  ofiis  Sacri.' 

AM  e d v l l A tandem , quae  offis  facri  verrtebris  coercetur , lex  vltima  neruorum  Primum 
Ipinae  paria  egrediuntur.Ex  his, inter  vltimam  lumborum  vertebram,  & Par- 
aP*  primam  offis  facri  emergit,  eodem  prorfus  modo  ,ac  reliqua  a lumborum  vertebris  e- 

duda,fimiliter  eodem  quoque  modo  in  duos  ramos  diftribuitur.  Anterior , etli  neruis 
7’  4J*  cruralibus  admilceatur,y  lurculum  tamen  juxta  offis  ilium  internam  regionem  tranf- 

Zt  7. 3.  If  mittit,&  in  abdominis  mufculos, ac  fecundum  femur  dedentium  difpergitur.  z Pojle- 
1111,44.  fWjin  mufculos  ab  ilium  oftepronatos,  maximeq*,in  primum  femur  extendentium, 
fiue  Glutaeum  magnum,  tum  cutim  natium  difteminatur. 

Reliqva  Quinque  />4n4,propriam  quandam  rationem  habent ; adeo  vt  priuf-  Reliqua 
quam  egrediantur  £X  ofIe,finguIaab  vtroq,-  latere  gemina  fint,  ficq-,  a lingulis  vtrinq-,  clulnclue 
geminus neruus feratur, vnus  in  anteriorem , alter  in  pofteriorem  partem.  Anteriorum  Pana' 
tres fuperiores,\eluti  8c  primiparis , ad  crus  abeunt : duo  inferiores , in  ani  & vehes  muf- 
culos.-&i«/4»zi«»ad  vteri  ceruicem;i«  viris,  ad penem:i«  vtroque autem fexu , ad  puden- 
da externa.  Pojleriores  diftribuuntur  mufculis  offis  ilium , & lacri, pofteriorem  fedem 
occupantibus.  Huiulmodi  eft  primus  & tertius  thoracem  extendentium , liue  dorli 
longiffimus,  & facrolumbusiflexor lumborum , Sacer didus, & latiffimus humerum 
abducens, tum  tres  femur  extendentes, natium  authores , ideoq;  Glutaei  didi.  Atque 
hic  eft  fpinalis  medullae  extremus  finis , quae  in  coccygis  os  penetrans,  hoc  modo  ter- 
minatur : haecqjhiftoria  triginta  parium  neruorum  , quae  ex  Ipinali  medulla  egre- 
diuntur , quae  diligenter  & accurate  memoriae  mandanda  eft,  vt (ciamus,  cui  loco  re- 
media applicari  debeant,li  quando  ab  externa  caula,puta  cafu  akalto,vel  contulione, 
aut  inligni  compreffione  pars  aliqua  , vel  motum,  vel  lenium, aut  vtrumque  amiferit. 

Principio  enim  femper  illius  nerui  applicanda funt,non loco  in  quo  fymptomaanim- 
aduertitur, 

C A P y T VII* 

De  neruis  per  Brachia  diflnbutis . 

TCNvmeratis  nunc  ij  s neruis , qui  per  vifcera  & mufculos  trium  Ventrium  di-  Ortus 
Iperguntur, reliquum  eft,vt  eos  quoque  delcribamus,  qui  per  artus  propagantur.  ne*norH 
Occurrunt  hic  primum  fer  brachia  digejU  , quorum  fex  paria  vulgo  ab  Anatomicis  ^racbij. 

confli- 


Plexu* 
neruorti 
brachij . 


Primus. 


Secudus.^ 

Progrejfus 


Propagi- 

nes. 

i. 

■l. 

3- 

Rami. 

Externus. 

Internus. 


Tertius. 
Soboles 
ante  in- 
grejfum 
braehij. 


256  Adriani  Spigelii  De  Hvmani 

conftituuntnr,orta  a quinto, fexto,feptimoq-,  pari  neruorum , a medulla  ceruicis  pro- 
deuntium, & a primo  ac  fecundo  illorum, qui  e thorace  emetgmn.Egrediuntur  hi  nex- 
ui per  communia  vertebrarum  foramina , vtrinq-, , & protinus  ab  exitu  inter  fe  ante- 
rioribus maioribufq1,  ramis  vniuntur,mox  a fe  iterum  feparantur,rurfus  junguntur, &c 
poftremo  feparantur,adeo  vt  videantur  retiformem  quendam plexum  dfbrmare , qui 
non  melius,quam  cum  galeris  illisCardinalium  comparari  poreft.Neruorum  hic  im- 
plexus fubclauicula,  eo  loci,  quo  Vena;  Arterisq;  axillares  thoracis  cauitatem  egre- 
diutur,  prodit, & ab  hac  ortines  brachij  nerui  originem  fuam  ducunt.  Incertus  tamen 
admodum  exortus  eft,  ob  nexum , quamobrem  nos  in  ipfis  referendis  cseterorum  ve- 
ftigi js,quam  noftris  obferuationibus  potius  infiftemus,ne  temere  & prater  neceffita- 
tem  nouarum  rerum  ftudiofifuifle  videamur. 

a Pr  imvs  ergo  wm/H*,qui  ad  brachium  fertur,foboles  eft  duplex, tertia  nempedc 
quarta  anterioris  rami  quintiparis  ceruicis.  b Alter  enim  ramus, ad  fecundum  hume-  b,  r. 
rimufculum,deltoidem, fertur,  &c cutem ipfiinftratam:c4tor,  verfus fcapulae cerui-  e,  b» 
cem,  vbi  in  duos  finditur,  quorum  dprior  in  deltoidem,  quaparteaclauicula  oritur,  c° 
abit-,  epoJlcrior,  in  quartum  parmufculorum  offis  hyoidis.coracohyoideuminferitur,  e‘  “ 
inde  fuperfcapulari  fuperiori,&deltoidi,quo  loci  a fcapuhe  fpina  oritur, ramulumlar- 
gitur.H/c  per  numeri  elatiorem  partem  excurrit:at  reliqui  quintfe  nerui, per  alam  ad  bra- 
chium feruntur,  ibidemq’,  in  pluresdifperguntur  ramos. 

£Secvndvs  craffior  eft,&  a plexu  illo  retiformi,  de  quo  diximus , originem  fu-  f.  7. 1.  £ 
mit,  neq-,  tamen  a quo  neruo  fatisperfpicuum  efle  poteft.  Hic  pe£anteriorem  & me- 
diam brachijpartem  defertur, quod  fub  primo  cubitum  fledente,fiue  bicipite  mufcu- 
lo  ea  fede  ingreditur,qua  duo  eius  capita  inter  fe  vniuntur,  & vbi  tendines  inferutur, 
tum  pedoralis  humerum  adducentis, tum  deltoidis, eundem  attollentis.  Sub  hoc  er- 
go mufculo  reconditus,  8 duosfurculos  vtrinq; vnum  emittit,  qui  duo  capita  bicipitis  £>  <»• 
ingrediuntur, deinde  circa  mediudongitudinis  humeri , fub  eodem  bicipite  mufculo 
incedens,*1  alium  furculum  profert  ,<quo  mediante  cum  tertio neruo  jungitur  indeque  +• 

defeendens  ab  externo  latere  in  ipvogretlu1  furculum  diftribuit  capiti  longioris  radium  i , 
pronatoris.  Vbi  jam  ad  cubiti  flexuram  peruenit , juxta  externum  latus  tendinis  didi 
bicipitis  mufculi,ad  membranam  carnofam  dudus,in  cutem  digeritur, duos  in  ramos 
diuifus, quorum  alter  externus  eft,alter  internus:ille, gracilior, hic,  craflior.  1 Externus  />  i- 
ergo, cum  ven^  cephalice  ramo  per  cubiti  fedem  externa  aliquo  vfq;  delatus,ad  polli- 
cis internodium  fecundum111  diftribuitur.n  Internus, in  duos  ramosfub  communi kra-  m< 
chi)  vena,fiue  Mediana  fubdiuiditur, quorum  qui 0 exterior  eft,  obliq;  fub  cute  proce-  »,  *. 
dens, relida  vena  verfus  radium  abitvfq-,  ad  carpunv.P  iwtmor  vero,  bafilicieramoin-  c>  /*• 
teriori,cumobliquius  incedat,  attenfus,  in  cubiti  regione  in  duos  ramos  praecipuos  *' 
finditur, quorum  <1  vnus  per  radij ,x alter  per  cubiti  regionem  ad  carpum, indeq;  hoc  fu-  f , «. 
perato, in  manus  internae  cutimdiftribuitur.  r>  *• 

f T e r t 1 v s brachij  nertmfwxt  tertius , qui  ad  brachium  fertur , proxime  fecundo  f 7.  2.  ^ 
fubiacet,  Sc  perinde  vt  ipfe  a plexu  illo  retiformi  oritur.  Hic  dum  per  alam  progredi- 
tur,antequam  adhuc  brachium  attigit,1  fobolem  expromit,  qui  inter  pedoralem  hu-  ^ 
merum  abducentem, & deltoidem  eunde  eleuantem,fub  cute  difpergitur.  Cum  pri- 
mum 


n,  r. 
x,  v. 


y 


7*3* 

b,  u. 

c,  r. 


4- 


d,  A. 

e,  0. 

/.  A' 

g<  S. 

fc,  n. 
i,  s. 

/,  ®. 

w,  ■*•. 
w,  £2. 
o»  3f* 
,#>  7-1' 
Si- 


nu. 


De  Hvm.  Corporis  Fabrica,  Lib.  YII.  257 

mura  autem  brachium  attigit,  fub  Bicipitem  mufculum,  fiue  primum  cubiti  flexorem  ^oboles, 
fe  recondit, ac  deorfum  vna  cum  fecundo  neruo  procedens,u  ramulu  in  caput  fecundi  v tn£rg* 
cubitum  flectentis  expromit.Hinc  defcendens  a fecundo  neruo  x ramum  accipit, quo 
mediante  inuicem  junguntur , indeque  vlterius  per  brachij  anteriora  in  cubiti  flexu- 
ram contendit,aequali  iemper  interuallo  a fecundo  neruo  diftans , interni  humeri  tu- 
berculo,eiufq;  anteriore fede  inuedtus.Vbi  hoc  fuperauit,  complures  V propagines e- 
ducit,qui  vna  cum  ramis,a  quinto  neruo  didudfcis , qui  per  eiufdem  tuberculi  poftica 
regionem  vehitur, in  mufculos  internam  cubiti  fedem  occupantes,  ab  interno  hu- 
meri tuberculo  enatos, dillribuuntur.T ales  funt  duo  quatuor  digitorum  extrema  in- 
ternodia fle£tentes,&  ille  qui  tertium  pollicis  articulum  curuat.  Inde  aliam  expromit 
propagine  qute  inter  didtos  hos  musculos,  per  radium  vna  cum  Vena  arteriaq;  ad  car- 
pum defertur, fub  transuerfo  ligamento  tranfiens , tenues  quofda  furculos  difleminat 
in  abdudtorem  pollicis  mufculum,&:  duos  primum  eiufdem  articulu  fledtentes.  Poft- 
h^c  vbi  ad  vola  manus  peruenit,in  tres  ramos  z dirimitur, e quaru prima, { urculos  duos 
pollici;  a fecunda,  duos  indici, & tertia  vnu,  medio  digito  in  internum  latus  difpergitur. 

3 Qva  r t v s nerim, omnium  qui  ad  brachium  feruntur  ampliffimus  eft,cum  tri-  Qd?rtus- 
pio  fere  caeteros  craflitie  vincat.Oritur  hic  no  minus  ac  reliqui  a plexu  retiformi,inde 
que  per  brachium  fimiliter  ac  tertius, vbiq;  inter  mufculos  in  profundis  latitans, vena 
bafilicaarteriaq;  axillari  focijs, defertur.  Protinus  aurem  ac  brachium  ingrefTuseft,*1  Propxgi- 
plures,fed  exiguos  furculos  in  capita  mufculorum  cubitum  extendentium  deriuat,& ante-  nes. 
quam  ad  dimidiumlongitudinis  humeri  peruenerit,  oblique  deorfum  ad  os  humeri  *• 

contorquetur,  interq;  hoc , & mufculos  cubitum  extendentes  progreditur.  Prius  ta- 
men,quam  totus  refle£tatur,ab  interno  fui  latere  Cfurculu  educit,  qui  inter  di&os  muf-  x. 

culos,  tum  'fecundu  cubitum fledtentium  incedit,  &incutiminterna  brachij  fedem 
inueftiente  abfumitur,furfum  deorfumq;  fibris  nonnullis  propagatis.  Sobole  hac  dif- 
feminata,fenfim  per  pofteriorem  fedem  ad  externum  brachij  latus, per  finum  externi 
humerioflis  tuberculi  in  poftica  ipfius  regione  exfculptum,inue£lus, properat,  vbi 
fimiliter  dfurculum  promit , cutem  accedens  humiliori  fedi  externi  lateris  brachij  ob-  3. 

du£tam:deinde  e alium , qui  in  cutim  vfq;  in  carpum  digeritur.Inde  juxtacubiti  arti-  Rami 
culuiA;  •iuo.sramos  diuiditur , externum  & internum , qui  in  profundo  & inter  mufculos  duo' 
abditi,queadmodum&totus  truncus,ad  carpum  defcendunt.fEvft?7w>-,fecundum  ra-  Externis. 
dij  longitudinem  incedit, & vbi  ad  c arpurn peruenerit , transuerfum  ligamentum  ab 
exteriore  parte  tranfit,moxq;  in  duos  ramos  S fubdiuiditur,  quorum  vnus  duplici fur- 
culo  in  externam  pollicis  ledem-, alter  partim  in  indicem, partim  medium,abfumitur.h 
Internus  veroiecundumcubitilongitudinemporredus,  fbboles porrigit plures,  Sc 1 lnternM • 
primam  quidem  in  mufculum  primum  digitorum  extenibrem;  1 fecundam, in  extenden- 
tium digitos  fccundum:m  tertiam, in  extendentem  carpum  interiorem. In  ipfo  autem 11 
progreflu  tribus  mufculorum  principijs  ab  vina,  fiue  cubiti  ofle  originem  ducentibus 
propagines  largitur.0 Reliquum  quod  eftin  carpum  terminatur. 

P Qv  in  x v s neruus,  inferius  quam  quifquam  commemoratorum  ex  eodem  plexu  Qi££otus. 
retiformiprodudus,quartoq-,  jundus,  per  brachij  interna  fede,  inter  fle6lentes,& ex 
tendentes  cubitum  mufculos, defeendit.  Nullam  hic  fbbolem  de  fe  fpargit,fed  integer 

Kk 


rema- 


Sextus. 


Primus. 


Secfidus. 


'Trunci 

prcgretfus 


258  AdrianiSpigeliiDe  Hvmani 

remanet  eo  vfq;,dum  ad  internum  humeri  tuberculum  deuenerit,ad  cuius  pofteriore 
finum  refledtitur,  &c  paripoftea  ferie  cum  tertio  nervo,  qui  per  anteriorem  regionem 
eiufdem  tuberculi  proceditjdiflribuitur.Vterq;  enim  1 propagines  largitur  mufculis,  qui  }fi 
ab  interno  humeri  tuberculo  enaftuntur,& cubiti  internam  fedem  occupant.1  Surcu-  r,  34. 
tum  quoq-,  educit, qui  per  radium  ve6tus, inter  mufculos  fecundum  ac  tertium  digito- 
rum internodia  fle&cntcs  incedit, ficq;  ad  volam  manus  abit,&ramu  educit  primum, 
qui  bipartitus, minimi  digiti  interiori  parti  inferitur.-deinde  alium , qui  Sc  ipfe  bifaria 
fedus , in  annularem , ac  tandem  alium , qui  ad  externam  fedem  interni  lateris  medii 
digiti  proficifcitur.  Cseterum  ex  eodem  hoc  quinto  nervo,  Sc  ab  externo  latere  iuxta 
medium  longitudinis  radijj  f alius  quidam fur  culus  enafcitur,  qui  diuifusin  tres  ramos,in  fi  3f* 
externam  partem  medi  j, annularis , ac  minimi  digiti  difleminatur. 

‘Sextvs  nervus,  ab  infima  fede  plexus  retiformis  emergit, & per  axillam,humeri-  *>  7-t.tti 
que  Secubiti  interiorem  fedem,fub  cute  incedens,ad  internum  humeri  ollis  tubercu-  i6‘ 
lum  properat,  pluribus  in  hoc  itinere  furculis  ad  «cutim  vicinam  difperfis.  Cum  pri-  u’  J7‘ 
mum  autem  tuberculum  hoc  attigit,  in  multas  propagines  fcinditur,  quarum  alia  bafili- 
ca:  Venae  ramis  fubiiciuntur  •,  alia: incumbunt,  ficquefub  cute  delata,  vbi ad  carpum  *> 
deuenerint,*  terminantur. 

C A P V T VIII. 

De  nervis  per  Crura  dtgefiis , 

"^JErvorvm  qui  per  ciura  propagantur  quatuorfunt  paria. Oriuntur  haec  a tribus 
inferioribus  lumborum,  & quatuor fuperioribus  offis facri  coniugiis , quae vbi 
per  communia  vertebraru foramina  egrefla  funt,non  fecusacnervi,  quiad  brachium 
diftribuuntur , retiformem  quendam  plexum,  illo  tamen  longe  maiorem  efformanr. 

Nec  tamen  aequali  magnitudine  praediti  funt,fed  y prunus,  &z  tertius  tenuis  eft,vnde  Sc  y,  7.  x.nC 
ad  femur  tantum  perueniunt  •, h fecundus,  paulo  craffior , Sc  tibiam  attingir.at a quartus,  <6’ 
tres  reliquos  etiam  iun£tos,fblus  craffitie  fuperat , Sc  extremos  vfque  ad  digitorum  a-  z’ 
pices  defertur.  f ^ 

cFrimvs  ergo5ex  elatiore  plexus  retiformisparte,dquatertius lumborum  nervus  e,  71. n„' 
cum  quarto  coit, exoritur.  Fertur  autem  deorfum  flatim  fiib  peritonaeo  ad  femur , ex-  4*« 
terno  lateri  tendinis  primi  femur  fledtentium  mufculi,  incumbens , ad  quod  vbi  per-  47« 
uenit,  Qfobolem  educit,  quae  per  cutem  anteriorem  femoris,vfque  ad  genu  articulum  48’ 
excurrit , ibique  terminatur , & f primo  tibiam  fle&entium  mufculo , tum  fecundo  Sc  fi  4^ 
tertio  eandem  extendentium,  furculos  offert. 

S Se  c v m d vs  nervus, ex  eodem  plexunafcitur,& quidem  infra  primum, e regione  g, 
connexionis  tertiae  Sc  quartae  lumboru  vertebrae. Hic  cum  vena  Sc  arteria  crurali(qu<|  f°* 
fiint  rami  iliaci  exteriores, ) in  femur  per  inguina  defeendit , q>  vbi  attigit, ftatim  hpro-  h 
paginem  injignem,ahtere  interno  exigit , Venae  faphense,  feu  malleoli  interni  toto  dudtu, 
quo  fub  cute  per  interiora  cruris  ad  magnu  pedis  digitu  fertur,  ab  anteriore  parte  in- 
cumbens. Vt  autem  ipfafaphena  in  itinere  nonullos  furculos  ad  proximam  cutim  di- 
gerit,ita  Sc  nervus  hic  complures  propagines  educit, quas  inter 1 praecipua  illa  eft,  qua  n 
anteriori  genu  regioni  oflert.  Caeterum  ipfe 1 truncus , vbi  hanc  fbbolem  eduxit,  vna  />  J4- 

cum 


m>,  7T- 

t»,  7. i. 
mu 


;e,  J7. 

h f8° 

f>  yp- 
r,  60. 

/,  7-i- 
n.  61. 


61. 


«i  <Sj. 


3>  65* 
6<?‘ 


/(,  67. 

b,  G%. 

c,  6p. 


& .71. 


Corporis  Fabrica,  Lib.  VII.  255 

cum  trunco  Venae& Arteris  cruralis  in  femur  penetrat,  & in  mufculos  difpergituf 
interiorem  femoris  partem  occupantes,111  praefertitn  in  tertium  femur  fle&entium,  & 
quartum  tibiam  extendentium,ficque  poftea  fupra  gemi  terminatur. 

11  Tertiv  s ,fub  fecundo  ex  plexujnafcitur,e  regione  commiflurae  quartae  & quintae  Ternu,s* 
vertcbr?  lumboru.Hic  fupra  fecundu  femur  fle£fcentiu,Gue  iliacu  internii  delatusqiu- 
bis  offis  foramen  tranfit,&:  duobus  femur  circumagentibus, quosObturatores  vocat, 
puta  huius  iftius  foraminis, tu  duobus  pene  erige  ntib.mufculis , qui  3 coxedicis  offe  e- 
nafcutur,0  propagines  largitur.  Inde  no  fecus  ac  duo  prascedetes  nervi  defcedit,&  P in 
cute  fe  motis  1 nteno r a inveftiente , nervulos  digerit : <1  reliqua  pars  in  altopermanet, 
cuius r praecipua  foboles,partim  in  fecudu  ,partim  in  tertiu  tibia  fle&enciu  abfumitur. 

fQvARTVS  nervus  , ex  offis  facri  quatuorfuperiorumpariu  anterioribus  ramis  vni-  Quartas, 
tis  inuicemconftituitur. Quo  nomine  & reliquos, imo  omnes  totius  corporis  nervos, 
non  craffitie  duntaxat,fed  & duritie, quod  ab  extremis  in  fpina  prodeutibus  conficia- 
tur,vincit.Hicperfinum  in  pofteriori  ollis  coxendicis  fede  infculprum  femoris  pofte- 
riora  fubit.  Protinus  autem 1 infignem  propaginem  ex  pofteriore  fede  exigit , quae  fub 
primo  femur  extendentium,  (iueGlutaeo  magno  aliquamdiu  haeret,  inde  incutim  na- 
tium,& femoris  pofteriora  ad  mediamufq;  longitudinem  tegente,difpergitur.u  Alias 
deinde  vtrinque  & quidem  fere  tres  ad  capita  mufculorum  tertii,  quarti,  Sc  quinti  ti- 
biam, tum  tertium  femur  fledtentiuin.  Inde  truncus  nervi  inter  mufculos  pofteriorem  Trunci 
femoris  partem  occupantes, luxta  os  defcendit,  vfq;  ad  dimidiumlongitudinis  ipfius,  progrejfits 
s ramumq;  alium  diftnbuit,carno&  illi  moli  quinti  tibiam  fledtentis  mufculi.  Bicipi- 
tis didi , quae  ipfi  poftquam  vitra  femoris  medium  progreffiis  eft , interna  parte  adna- 
Icitur.Prodeut  & hinc  alii  furculi,qui  in  cutim  pofteriore  femoris  digerutur.  Vlterius 
aute  prouedus  ipfe  truncus , tandem  ad  genu  peruenit  inter  duo  capita  offis  femoris, 

& vtrinq',  y ramulum  impertit  in  primum  pedem  extendentium,&  plantarem  mufcu- 
lum,moxq-,  in  finu  pofteriore  ipfius  genu,  flue  poplite, in  duos  inaequales  ramos  z divi- 
ditur,qui  per  tibiam  & pedem  folidiftribuuntur.  Nec  enimvllus  eft,  qui  per  tibiam  Divijit. 
excurrat  nervus, praeter  hos  duos  ramos  quarti , fi  excipias  folam  illam  infignem  pro- 
paginem,quae  a fecundo  nervo  derivata,vt  diximus, comes  faphenae  vente  per  interio- 
ra cruris  defcendit.a  Exterior  ramus,graciiior  eft,&  verfus  eam  partem  abit , qua  fibuhe 
appendix  fuperior  cum  tibia  committitur, in  itinere  b fobolem  fpargens,qu^  fub  cute 
ad  malleolum  externum  abit,interea  plurimos  furculos  ad  cutim  digerens.  c Ramus 
autem  ipfe  inter  mufculos  anteriorem  tibiae  fedem  occupantes  tranfit,&  ligamentum 
tibiae  fibulaeque  longum  permeans , vna  cum  tendinibus  mufculorum  digitos  exten- 
dentium,fub  tranfuerfo  ligamento  abit,  & ad  latera  fuperioris  digitorum  fedis  ramu- 
los diffundit.  d Interior  per  pofteriorem  cruris  fedem  defertur , latens  inter  plantarem 
& primum  oblique  pedem  moventium  mufculum,  tum  longos  digitorum  flexores, 
iun&ufque  pofteacumramo  externi,  qui  ligamentum  permeat,  ad  plan- 
tam pedis  abit,&  in  vtrumque  inferius  digitorum  latus 
ibbolem  difpefcit. 

- . Finis  Libri  Septimi. 

Kk  2 


ADR!  A- 


K-affis  or 
disiu* 


f artes 
infimi 
Ventris. 


ADRIANI  SPIGELII 

BRVXELLENSIS, 


DE  H V M A N I CORPO- 

ris  FABRICA, 

Liber  Oftavus. 

Qui  hiftoriam  infimi  ventris  continet. 

CAPVT  PRIMVM 

De  Cute- 

Ac  t e n v s fimilares  nofhi  copporis  partes  vidimus : nunc 
ad  diilimilares  accedamus  , ad  quarum  conftitutionem  ipfe 
concurrunt.  Hae  merito  ratione  trium  Ventrium  dividuntur, 
ex  quibus  de  infimo  primu  agendum  eft , quod  iedtionis  quo- 
que initiu ab  hoc  fieri,  Ibleat,  tefte  Galeno  ,5.  admin.  Anatom. 
6.  fiquidem  facillime  omnium  obinteftina,  &hisinclufasfie- 
ces,putredinecorripiatur.  Caeterum  cum  huius  appellationes 
libro  primo,  ftatimque  ab  initio  perlequuti  fimus,  nunc  partes 
ipfiis  inlpiciamusrquas  optime  in  externas  8c  internas  diuidemus.  EAtm/^Abdominis 
nomine  vulgo,  & quidem  proprie  veniunt,  quia  abdunt  conteguntque  vilcera  imi 
ventris:&  iterum  vel  communes  fiint, vel  propriae.  Communes  dico,quae  cteteris  quoq; 
Ventribus  competunt, cum  vniuerfiun  corpus  involvant , quales  funt illae, quas  com- 
munia noftri  corporis  integnmenra  vocant,  Cuticula  inquam , Cutis , Pinguedo , & 
Membrana  carnola.  Propria  funt , quas  ibium  A bdornen  habet , vt  decem  abdominis 
mulculi,& peritonaeum.  Harum  partium  fitus  in  corpore  ille  eft,vt  difiecantibus  pri- 
mum Communes  occurrant:,  his  Propriae  fubiaceant , 8c  eo  quidem  ordine  quo  ipfas 
amne  enumeravimus  JDe  externis  primum  dicamus,deinde  &internas  perlequamur. 

Primum 


i6i 


De  Hvm.  Corporis  Fabrica,  Lib.  VIII- 
Primum  igitur  integumentum  ex  communibus  Cutis  eft,  quam  Graeci  Ap/xa-vo-  C v t t s. 
eant, Hippocrates Herodotus ew^pavivUu.'Lztini)CuteiftiFellein>Coriutn)8c in clua  7 
drupedibusJ<?/«f3.Dicitur</^pAwt>& <$e«,vel  '&m>  ifJ^petSkquod  facile  excorietur,  ve  cer 
te,quafi  liffjoao, cum  terminus  fit  & fiiperficies  totius  corporis.F igura  Cutis, membrana-  E igura. 
rum  in  modum  plana  & deprefla  eft, omnium  tame  quae  in  corpore  funt,  crafnuima  & 
amplillima,  quod  fbla  vniuerfum  corpus  involvat,  & tegat.  Subjlatitia  conftat  duplici, 
vna  externa,& qua:  fuperficialis  eft, altera  interna.  Externam  Graeci  vocant, 

Latini  Cvticvlam,  Cutii  operculum  ,&fummitatem.lnterna,touus  nomine  gaudet, 
quod  refpedtu  externae  maxima  mole  fit  praedita,  & quafi  totam  cutis  fubftantiam 
conftituere  videatur.  Dicitur  autem  externa  tpuctrU Ap/x*  nffi-  ^TICV 

T^,quia  cuti  incumbit, quafi  dicas,  quid  fupra  cutim  pofitum;no  ( vt  quidam  male  in- 
terpretati funt) Cuticula diminutive.  Vocabula  enimin  i?  definentia,non  funt dimi- 
nutivafl|>ud  Graecos,  fed  quid  fimile  referunt  ei , a quo  denominationem  habent.  Sic 
ero/d^ihufculus , quo  nomine  dicitur  Deltoides  humeri  os  attollens, non  parvum  aut 
exilem  humerum , fed  potius  mufculum  humero  impofitum  figmficat.  Subttantia.hu-  Sulftan - 
ius  tenuiirimaeft  , & quaedam  quafi  cutis  verae  efflorefeentia  , quam  tunicis  cae-  ’ 
parum  Anatomici  non  inepte  affim ilarunt.  Exfanguis  etiam , & fenfiu e.v/>w,denfior  ta- 
men cute , vnde  fit  vt  ecthymata , & puftulae  nafcantur , cum  humores  aqueia  centro 
ad  circumferentiam  pulfi , cutim  quidem  penetrarint , fed  enim  cuticulae  cancellos  e- 
gredi  nequeant.  Sic  tamen  denfa  eft,  ne  tranfpirationem  impediat.  Oritur  autem,  non  Ortui. 
vt  quidam  noftrae  aetatis  crediderunt , ex  recrementis  tertiae  codlionis,  cum  tenue  per 
poros  infenfibiliter  evanefeat , craftiim  autem  fordium  fpecie  cuti  forinfecus  adhaere- 
at^ facile  in  balneis  abfcedatded  potius  a vi  fcofo  vapore  {anguinis,  a calo  re  interno 
elevata,  &c  tum  aeris  ambientis,  tum  cutis, refpedtu  partium  internarum  frigiditate, 
condenfato.Simile  quid  enim  hic  accidit  illi , quod  videmus  in  pultibus  fieri , in  qui- 
bus fi  oleofi&  vifeidi  plurimum  abundet  , concrefcit  in  fuperiore  parte  levis  quae- 
dam cuticula.  Eft  autem  neceflario  vapor  hic  vifeidus,  quia  limplex  facile  digeritur, 

& in  halitus  infenfibiles  abit:  at  vifeoius  adhaeret  externis  partibus,  ibique  con- 
denfatur.  Sunt  ergo  tres  caufae  ad  cuticulae  generationem  concurrentes , Materialis  Caufa. 
quidem  vapor,  & is  oleafus,  ac  vifeidus:  Efficiens,  interna,  hunc  ipfum  elevans,  ca- 
lor vifcerum , & caeterarum  partium ; Externa  autem , condenfans  frigus.  Hae  pro-  Conexio. 
utintenfiores  fuerint , autremillIores,itacraffior , aut  tenuior  Cuticula  reddetur. 
Adnafcitur  autem  generata  cuti  tam  valide, vt  difficulter  novacula,  aut  cultro  fepare- 
tur : vi  tamen  ignis  aut  ferventis  aqua:  nullo  negotio  decedit  in  cadavereiin  viv o ho- 
mine attritione  etiam,  & veflcatoriis  medicamentis.  Obfervarunt  autem  nonnulli, 
Veficantibus  adhibitis, cuticulam  hanc  duplicem  fuiffe,  prioreque  ablata, aliam  fub- 
tus  fuperiore  longe  craffiorem,comparuifIe.  Huius  vfusctt. , vt  fubiedtam  fibi  cutem,  vfus. 
quae  exquifitiflimicftfcnfiis,  ab  externo  frigore,  aut  intenfb  calore  defendat.  Frigi-  1. 
do  enim  tempore  nimium  conftridfia  cutis , tranfpirationem  praepediret,  nifi  cuticula 
frigoris  ambientis  vim,  immediato  contadlu  prohibiti,  hebetaret.  Contra  calido 
nimium  attenuata,  omnem  diffipaflet  internum  calorem , nifi  denfitate  fua  Cuticula 
caloris  exitum  interciperet.  Sunt  & nonnulli , inter  quos  Galenus  eft , qui  ftatuunt, 

Kk  3 cuti, 


zGz 


AdriAni  Spigilii  De  HvmAni 


CYTIS 

VERA. 


Quomodo 
cutis  ner- 
uea  dici 
queat. 


enti, quatenus  ta&us  inftrumentum  eft,inleruire,cum  medij  cuiufdam  officio  funga- 
tur. Tertius  vfus  eft,ne  Ichor  ex  Venis  & Arterijs  emanet,quem  vfum  facile  ipla  Natura 
oftendit , vbi  cuticula  deceilit  ex  attritione,  aut  alijs  caulis.  Exludat  enim  continuus 
quidam  magno  cum  dolore  humOr. 

Cvtis  vera,  Cuticulae,  quae  lextuplocraffioreft,  fubijcitur.  Huius  fubflan- 
tia  nonex  Vena& Arteria  conflat,  vt  haftenus  plurimi  crediderunt,  perfuafi  fortafi 
fis  a principe  Philofophorum  Ariftotcle,  libr.delpirit.  capit.  4.  vbi,  Cutis,  inquit, 
tribus hilce,  vena,  arteria, & nemo  conftat.  Vena  quidem,nam  dum  pungitur  lan- 
guinem  emittit;  e neruo  autem,  quia  tendi  poteft  : ex  arteria  quoque,  quiaperlpira- 
tionem  habet,  nam  lola  arteria  Ipiritum  fulcipit.  Sed  enim  fi  in  propria  fignifica- 
tionePhilolbphushorum  nomina  accepit , verahxc  lententia  omninoelle  nequit. 
Ex  Vena  enim  conjtare  nonpoteji , quodcxteraanimaiia,  quaeexlanguia  fiint , cute  ca- 
rerent, cum  tamen  cutim  & polypus,  &lepia,  & lolligo  habeat.  Quod  fi  vena  ali- 
cubi cutim  ingredi  videatur,id  non  tam  generationis,  quamnutritionis  gratiaacci- 
dit.  Sed  nec  arteria  ad  eius  conftitutionem  quidquam  facit , cum  non  nili  tribus  in  lo- 
cis arteria:  cutim  accedant , exterre  per  totum  fere  corpus  in  profundo  lateant.  Nec 
tandem  neruiu  ad  cutis  compojitionem  concurrit , cum  pauci  admodum  nerui  fub  ipla  cute 
appareant , potiufque  in  partes  interiores  diftemmentur.  Quod  fi  per  neruum  cor- 
pus intelligat, quod  diftendi  & contrahi  nerui  in  modum,  queat,  ab  Ariftotelis  par- 
tibus jam  merito  fim  , qui  Cutis  fubllantiam  fui  generis  efle  , necipfi  fimilem  invni- 
uerlb  corpore  reperin  polle , adeoque  vere  ab  Anatomicis  neruum  carne  prxditum., 
vocari  ftatuo.  Et  neruum  quidem , vocabulo  in  communi  fignificatione  accepto ; ac 
carnem , fui  generis.  Conftat  enim  ex  fibris  quibuldam  nerueis,  quarum  beneficio  & 
diftenditur,  &:  iterum  ftringitur  : Caro  autem  vocari  poteft,  quxcunquefubftantia» 
qux fibris,  huiufinodi  intertexitur.  Eft autem  lubftantia  hxc  in Cuteglutinola,  Se 
Ipermatica  : Scglutinofa quidem , quod,  vti  Ariftoteles,  libr.3.  hift.anim.teftaturftn 
omni  cute  mucofus  quidam  humor  fit , led  in  quibufdam  paucus  , inalijs  vbenor,vt 
in  bubulo  corio.  Spermatica  autem  dicitur  , quialemenluas  conftitutionis  materiam 
habet.  Ex  quo  fit,vt  cutis  coalitus  xMmJivnpovmomv , &per  medium  heterogeneum, 
quod  cicatricem  Chirurgi  vocant,accidat , quas  lemper  reliqua  cute  durior  eft,& po- 
ris  caret , vnde  nec  pilis  vnquam  tegitur  .*  contra  cuticula  etfi  deperdatur,  facile  re- 
ftituitur.In  pueris  tamen  propter  cutis  tum  humiditatem , tum  humoris  glutinofi  co- 
Bijferen-  piam,obferuatum  eft,conlblidationem  vulneris  per  cutem  veram  fadtam  fuille.  Sunt 
m cuu autem  cutis  complue  differentiae,  quas  fcire&  ad  perfe&aipfius  cutis  cognitione» 

& vfum  in  medica  arte  plurimum  intereft.  Ac  cum  Ariftotele  tefte  , 5.  de  generat. 
tic  mc  *■.  . * . * tt  r * 1 • 

anim.i. cutem  prx  ceteris  animahbusHomoluapte  natura  pro  magnitudine  corporis 

tenuilfimam  habeat , maximum  tamen  ratione  aetatis , fexus , regionis, temperamen- 
ti, partium,  & morborum,  dilcrimenincraffitie  &denfitate  obleruatur.  Ratione 
xtatis  quidem, cum  pueris  tenuis  fit  cutis &porofior;adultis,craffior,&  denfior.  Ra- 
tione vero  lexus,  cum , Fxminis  tenuior  ac  rarior , quam  Viris.  Totum  enim  corpus 
fxminislpongioliim  eft,  vt  inquit  Hippocrates,  libr.  de  morbis.  In  frigidis  quoque 
regionibus  cutis  8c  crallior  multo  eft,&  denfior , quam  in  calidioribus, in  quibus  rarior 

ac  te« 


Jit  at  e. 


Corporis  Fabrica,  Lib.  VIII, 


2-^5 


ac  tenuior,  vt  d£thiopibus.  Et  haec  quoque  caufa  eft  inter  alias,  vtquiexfrigidiori- 
busplagisadeaacceduntloca  , quae  circa  aequinoctialem  lineam  lita  Funt , facillime 
febribus  corripiantur.  Cum  enim  denfior  fit  cutis , fit  vt  calor  ille  infignis  ab  externo 
excitatus  aere , libere  perfpirare , vt  conueniebat , non  poflir,vnde  retentus, calorem 
praetematuralem , adeoque  febrem  inducit.  Sic  contra,  qui  ex  calidioribus  regioni- 
bus ad  feptentrionales  accedunt,  de  immenfo  frigore  conqueruntur  , a quo  tueri  fe 
vix  vtftimenris  etiam  queunt,quod rarior  cutis  aerem  frigidum  nimium  admittat.Si 
temperamenta  fpedtes  , frigidioribus  denfior  eft  cutis  , minoribufque  pertufa  poris; 
contra  calidioribus  fpongiofanonnihil.Ratione/w/fi/tf/ quoque  differentia  obierua- 
tur.In  fronte  enim  ac  lateribus  tenuis  eft  , tenuior  adhuc  in  vola  manus,  attenuiffi- 
ma  omnium  in  labijs , ac  icroto.  E contra  in  capite  & iub  calcaneo  tam  crafla , vt  cu- 
ticulam iolamfiib  calce  paleae  hordei  latitudinem  crafiitieadaequafle,  aliquoties  ob- 
feruarim:tam  duram  autem,  vt  eadem  cuticula  primo  i£tu  cultri  quantumuis  acuti  a- 
cie  eluferit.Dorfi  etiam  cutis, infigni  duritie, denfitate,  & craflitie  prae  alijs  praedita  eft. 

Quod  fi  quis  interroget,cum  cutis  capitis  crafliflima  fit , qui  fiat  tamen  v t cuticula  te-  Problema 
nuiflima  tegatur  , quas  fere  cutis  fibi  fubiedtae  cralfitiem,  aut  tenuitatem  obferuare  tac^!i0' 
iolet , & pro  fui  generatione  copiofam  in  capite  materiam  habeat.  Ele uantur  enim  ex 
infernispartibusadcaputcrafll,  &vifcidi humores  , quae craflam potius,  quam  te- 
nuemefficiant.  E centra,  pedum  calx,  quae  tenui  cute  tegitur,&  pauca  excrementa 
crafta  generat,  crafliflima  tamen  cuticula  obducitur.  Ad  haecrefpondeo , cuticulam 
capitisproptereaexiguamefle  , quod  pili , qui  hac  corporis  parte  longiflimi  proue- 
niunt,  excrementa  omniapro  fiii  materia,  aut  nutrimento  rapiant.  Nec  tamen  cal- 
uis  cuticulae  craftitiespropterea  adaugetur , quod  ipfis  materia  illa  in  pilos  non  abfu- 
mitur  , cum  per  eam  cutispartemquaecaluaefl,  excrementa  vix  tranfpirent,  vtpo- 
te  quae  jam  denfatos,&  occlufos  poros  habeat.  Caeterum  iub  calce  denfior  eft  cuticu- 
Q Ia,etfi  excrementa  viftida  eo  pauciflima  confluant , quia  nempe  tenuior  pars  eorum 
excrementorum,  quae  ad  iplam  pertingunt,  ob  motum  in  deambulando  diflipatur, 
remanente  parte  crafliore  , quae  per  poros  cutis  pulfa,  callorum  modo  indurefcir,vt 
redtius  fortaflis  callum,quam  Cuticulam  dixeris.  Hoc  nomine  qui  manibus  dura  tra- 
wtanr , callofam  cuticulam  in  vola  contrahunt.  Inmorbis  calidis  denfior  fit  Cutis  : in 
ficcis  autem, quam  humidis  tenuior.  Aiftiuo,  quam  hyberno  tempore,  rarior  eft  cutis, 
ex  quo  fit,  vt  pelles  animalium  , quibus  nos  aduerftis  frigora  munimus,  fiaeftateex- 
corientur , minus  noftrum  calorem  feruent , ac  eorum  quibus  hyeme  detradts  pelles 
fuerint.  Cutis  autem  coloretfi  naturaliter  albicat,  magna  tamen  coloris  ratione  dif-  Aeolore. 
ferentia  notatur.  In  vino  enim  homine,  & qui  inculpata  corporis  fanitate  fruitur, 
tum  in  temperata, vel  frigidiore  orbis  Zona  degit , fuffufo  albedini  rubeo  colore , ro- 
fia  apparet  : in  mortuo  vero  pallida  eft,  quod  iangius,  qui  cutem  tingit,  ad  interiora 
repens  , externas  partes  deferat.  Differt  etiam  ratione  atatis,  cum pueris  rubicun® 
diorfit  , aduldsalbidior.  Tenuior  enim  eft  fimguispueris,adultis  vero  craflior  : at 
qui  tenuiorem  habet  fanguinem,rubicundiores  fiint -qui  crafliorem  pallidiores,  quia 
craflus  fanguis  ado  externas  partes  non  ita  facilepellitur.  Ratione/eeeM*di(crimen_> 
magnum  eft , cumfaeminis  candidior  fit  ob  vitam  fedentariam,  quae  Sc  ipfa  praepedit, 

ne  fan- 


2,64  Adriani  Spigelii  De  Hvmani 

ne  fanguis  ad  extrema 'feratur : at  Viris,  qui  corpus  continuis  exercitijs  defatigant, ru- 
bet magis, nifi  forte  pinguedinis  copia  prohibeat.  Ratione  regionis  color  quoq-,  valde 
differens  eft.Scy  tharum  enim  gens, tefte  Hippocrate, libr.  de  aere, aquis, & locis,fului 
coloris  eft,cuiuscaufam  fubijcir,  intenfum  effe  frigus.  Nec  enim  ad  eos  fol  propius 
accedit, ex  quo  fit  vt  a frigore  albedo  exuratur , & fulua  fiat.  Phafianifiauum  habent 
colorem, fimilem  illis,qui  ldfero  detinentur,  eodem  tefte.  Cum  enim  ftagnantibus  v- 
tantur  aquis, &:  frudibus  non  bene  maturis , fit  vt  obftrudtiones  in  vifceribus  cumu* 
lent.Verfantur  praeterea  toto  vitae  fuae  tempore  in  paluftri  aere , humidis  crallifq,-  va- 
poribus inquinato.  E diuerfo  Afiani , tum  quoad  corporis  colorem, tura  quoad  for” 
raam  pulcherrimi  funt,&  quidem  ob  contrarias  caufas, nempe  aeris  temperiem,  & o- 
mnium,quae  in  alimentum  ipfis  cedunt , perfedam  maturitatem.  Qui  fub  yEquino- 
diali  linea  habitant, nigri  funt, a qua  qui  diftant  magis, albidiores  videntur.Vnde  du- 
plex genus  iEthiopum  nafcitur,vnum  quod  nigerrimum  eft , quale  eft  quod  Nigrita- 
rum regna,  magnamq-,  Abyfiinorum  partem  incolit : alterum  vero,  quod  inter  ful- 
uum, nigrum, & rubrum  quodammodo  ambigit,qualesfuntMauritani,  & quiFeflae 
regna  occupant.  Hifpani  qui  non  procul  a Freto  Herculeo  habitant,  nigriores  funt 
Gallis, & Italis-, hi  rurfus, Germanis, & Belgis.Peruuiana  autem  regio  quantuftiuis  fub 
iEquinodiali  linea  fita  fit,  formofos  tamen  & candidos  alit  homines , quod  a monti- 
bus Sc  ventis, maximeq-,  a terrae  vaporibus, aer  apprime  temperetur  ibi.  Ceterum  /E- 
thiopes  nigri  funt , cumcutim , &c  cuticulam  habeant  molliorem, porofq;  amplos  8c 
valde  laxos. Ex  quo  euenit,vt  ipfis,  dum  calidiffimo  in  aere  verfantur,vna  cum  fudori- 
bus,  aduftorum  humorum  vapores  , quibus  ob  continuum  silum  abundant,  exfpi- 
rent,  ex  quorum  crafliore  fubftantia  ficcata,&  veluti  torrefada , cuticula  nigra  gene- 
ratur. Nam  & fanguinem  calore  exficcatum  atrum  fieri,  & carnem  , qua’  ex  fanguine 
conflat, nigre(cere,li  foli  exponatur,  nemo  efi:  qui  non  viderit  aliquando.  Sunt  autem 
^Ethiopes  infantes  adhuc  & recenter  nati,  non  nigri,  fed  rubicundi,  quod  ideo  fit,  • 
quia  cuticula  ipfis, vt  nobis  quoq-,  progrelfu  tantum  temporis  cum  augefcere  incipiut, 
crefcat.-atq;  haec  quidem  mea  eft  de  nigredine  .Ethiopum  lententia.  Temperamenti  au- 
tem ratione  color  cutis  fic  variat.F rigidis  & humidis  albo  colore  cutis  candicat:at  calidis  & 
ficcisCubftauae(\.,!kvoCca.ficcis&frigidis,{:uCca-,  calidis  & humidis , rubicunda.  Vt  enim 
quifque  in  corpore  humor  abundat, tefte  Hippocrate, libr. de  humoribus-,  fic  diuerfus 
in  cute  color  efflorefcit,quae  tamen  lententia  de  ea  tantum  cute  intelligenda  eft , quae 
alba  cuticula  tegitur,non  de  Ethiopum, quae  nigra  ,vel  fulua.  Sic  ergo  pituitofis,pal- 
let,velalbicat;biliofis,fkuefcit  -,  melancholicis, fufca eft-,  at fanguineis, rubet.  Partes 
quoque  diuerfos  colores  monftrant.  In  Genis  rubedo  plerumque  eft,  quod  vena?,  a 
jugularibus  ortae, complures  ibi  excurrant,  & cuticula  tenuior  fit,  quam  alibi,  vnde 
facili  negotio  venarum  ille  calor  tranfparet,& ex  rubeo  illo  fanguims,& candido  cu- 
ticulae,diuinus  quidam, roleusque  emergit.Quod  fi  vel  rariores  ibi  vena:  fint , vel  cu- 
ticula cralfior,pallor  faciem  perpetuus  occupat.  Rubedo  enim  illa  perpes  non  eft,fed 
pro  varietate  humorum, & paflionibus  animi  vehementer  mutabilis. Circulus  mam- 
millas ambiens,  quem  Aream  fupra  vocauimus,  in  Virginibus  quidem  pallet,  at  in 
Grauidis,&La£lantibusfufcus  eft,  in  Vetulis  niger, &ijs  qui  antiquo  aliquo  affedtu 

laborant 


Corporis  Fabrica,  Lib.  VlLl.  2.6 5 

laborant  croceus.  In  morbis  quoque  diuerfis , diuerfo  colore  cutis  fubfua^itur.  Ia 
Idero  enim  flauefcit  , in  Virgineo  morbo  pallida  redditur.  In  magnis  Lieni- 
bus , arquatoque  morbo  fcorbuto,  nigrefcit  : in  alvo  maculis  , ijfque  nigris. 

Ferrugineis , veiflauis  confpergitur.  In  malignis  quibufdam  febribus  , quas  Peti- 
culares  noltri  Medici  appellant,  maculis  afficitur,  qua;  pulicum  morfibus  non  abfi- 
miles  funt;in  ijs  autem  , qui  Veneno  peftequeexftindifunt,  dorfi  cutem  prae  ca;ten$ 
partibus  contaminatam  fuiflc  fiepe  obleruauimus.  Cui  quidem  rei  caufam  fuif- 
fe  exiftimo  , quod  paulo  ante  mortem  deiedis  obvim  veneni  omnibus  viribus, 
fuftinerefe,  & tueri  in  latere  aegri  nequierint,  adeoqueindorfum  voluerint,  vnde 
quicquid  (anguinis  in  corpore  fuit, ad  partem  declinem  per  venas  8c  arterias , a venae 
Caute  & Aortae  trunco  per  dorfiun  excurrentes,  repente  ad  cutim  decubuerit,  vnde 
nigro  ipfa  colore  poftea  fuifufafuit.  Habet  autem  cutis  temperamentum  in  primis 
quidem  qualitatibus, imer  calorem  & frigus , inter  humidum&ficcum  : in  fecundis  au- 
tem , inter  durum,  & molle, medium.  Cum  enim  taduiinferuiar,vt  externas  iniu- 
nas , antequam  ab  ipfis  interna;  partes  laedantur  praefentiat , medium  inter  tangibiles 
qualitates  temperamentum  habere  debuit, cuius  beneficio  omnia  extrema, quam, ex- 
adiffime  cognofceret.  Cutis  tamen , qua:  internam  manus  fedem  inueftit,  exqmfite 
inediam  temperiem  nada  eft,quod  manus , qua;  apprehendendi  organum  eft , pra;  a- 
lijsommbus partibus  externis  malis  opportuna  fuit.  Senfu  quoque  omnis  praedita 
eft, in  alijs  tamen  alijfqtie partibus  magis.  Exquilitiffimus  fenfiis  illi  eft  , in  quam  vel 
plures  nerui  inferuntur, vel  qua;  cum  membranis  immediati  conneditur , maxime.fi 
tenuitas  accedat.  Hinc  obefi  valde,  quibus  pinguedo  copiofa  inter  cutem,  &:  mem- 
branam carnolamintercedit, minus  lentiut : at  circa  lumbos  a !eui  fadu  titillatio  mo- 
lefta  percipitur, quod  ibi  mufculorum  membranae  copiolae  ftatim  iubfint , de  cutis  te- 
nuior fit.  Lauiseft.  tota  cutis  extrinlecus,  intus  ob  connexum  cum  alijs  partibus, a!pe- 
ra&  inaequalis.  In  quibufdam  tamen  partibus  rugis  Sc  fedionibus  infignita,  vtin 
fronte,  ex  quibus  nonnulltetranfuerlaefunt,  quaedam  redte.  Sunt  etiam  in  vola  ma- 
nus,tum  planta  pedis , quas  Chiromantar  contemplantur.  Mulieribus  quoq-,  a partu 
rugae  in  abdominis  cute  nalcuntur , quas  propterea  nonnulla: , quae  turpiter  virgini- 
tatem perdiderunt  , vt  fadum  difiimulent  , certis  remedijs  tollere  conantur.  Eft  et- 
iamcontinua cutis,  nili  vbi  meatibus  quibufdam , partirn  manireftis,  quosForamina 
vocabimus,  partnnobfcuris,  quos  Foros  dicemus,  denata  eft.  Suntautemporiinfi- 
nitiilli  meatus,  exigui , quos  extrema  venarum  & arteriarum  ofculaconftituunt,  in 
cute,  quam  cuticula,  maiores  , qui  paruitate  oculorum  obtutum  fugiunt,  nonnihil 
tamen  vbi  craffior  eft,vt  in  plantis  pedum , confpicui.  Ob  hes  poros , curn  innumeri 
fint , cutem  naftae  pifcatoria:  dodiffimus  Plato  aflimilauit.  Hi  in  cadauerefacile  vifiu 
feofferunt  , fi  candela,  autferuente  aqua  cutis  amburatur.  Solent  quoque  in  Viuis 
hyberno  tempore  confpici^  cum  derepente  corpus  denudatur  , vbi  cuticula  aliferis 
deplumati  cutem  a:mulatur.Fcr4?»i;M,gradia  funt  & maxime  conipicua, qualia  in  ocu- 
lis,naribus,ore, auribus,  vmbilico,  pudendis,  &.ano , reperiuntur,  quataporisnon 
tantum  magnitudine, fed  & forma  ipfa  differunt.,  qute  poris  rotunda  eft , propter  ve- 
narum&arteriarum  teretem  figuram, caeteris  yeiso  varia, pro  vfu  fingularum partium 

L 1 quibus 


A tempe- 
ramento. 


A fenfit. * 


A fuperfi- 
cie. 


A fora- 
tninibur. 

Pori. 


i66  Adriani  Sjmgelii  De  Hvmani 

A motu,  quibus  infunt,  commodiore.  Eft  autem  tota  cutis  immobilis  in  homine,  excepta  il- 
la, qua;  frontem  inveftit.  In  nonnullis  tamen,  led rarum  admodum  id  invenitur, 
Ajitu.  occipiti)  cutis  movetur  , quibus  peculiares  propterea  mufculi  funt  tributi.  Situs, 
tk  ledem  cutis,  & connexionem  denotat.  Sedeseftin  extrema  corporis  parte, 
quod  vniuerfi  corporis  tegumen  fit , & munimentum.  Connexio  autem  eadem  non 
vbivis  cernitur.  In  quibufdam  enim  partibus  maior  eft,  adeo  vt  difficulter,  & vix 
feparari  queat , quemadmodum  in  plantis  pedum  , & volis  manuum  , in  quibus 
firmioris  apprazhenfionis  gratia  connafcitur  fubiedtis  partibus  : in  quibufdam 
minor,  &facile  leparabilis,  vt  in  infimo  ventre,  brachiis  , & cruribus.  In  non- 
nullis locis  conneclitur  Tendinibus , vt  in  vola  manus  ,•  in  aliis  cum  Venis , vt  in  bra- 
chio-,in  quibufdam  cum  Mufculis  , & Carne  , vt  in  fronte  in  plaerilque  omnibus 
•Api*6-  cum  Pinguedine  In  nonnullis  etiam  cum  Membrana  carnofi,  vt  in  collo.  In  bru- 
tis animalibus  contextu  perpetuo  pilis  munitur  , in  Homine  autem  interpellata 
admodum  eft  , adeo  vtpaucis  in  locispilofa  appareat.  Etquamquamper  vniuer- 
fiim  paene  coipus  , led  rari  valde  pili  nalcantur,  vola  tamen  manus  , & planta 
A Venis,  pedis  prorfusab  omnibus  immuniseft.  Venashabet  , qua  sCutaneas  vocant,  quae 
inter  cutem  & membranam  carnofam  feruntur.  Sunt  autem  duaalugidanbus , per 
caput  St  collum  difleminatae duae  ab  Axillaribus , per  brachia  , pedtus,  ac  dorfum 
propagatae:  vna  denique  ad  inguina , a ramo  vena;  Cavce  epigaftrico.  In  pedeSa- 
phamaeft  , five  Malleoli  interni  vena,  per  totam  cruris  internam  fedem  redto  iti- 
nere excurrens.  Harum  dextra;  cum  finiftris , inferiores  cum  fiiperioribus  iungun- 
tur.  Dextrae  quidem  cum  finiftris  , vt  Iugulares  circa  frontem  , vbi  in  vnam  ve- 
nam cotunr,  quae  Frontis  dicitur,  itemque  circa  mentum.  Superiores  cuminfe- 
rioribus  , in  lateribus  abdominis  8c  thoracis  , vbi  vena  ab  epigaftrica  alcendens, 
cum  mammaria  defcendente,eodem  modo  ac  lub  abdominis  redlis  mufculis , quem- 
•A  Arte-  admodum  diximus  libr.  quarto,  iungitur.  Arterias  paucas  obtinet,ealq.ue  exiles,  ad 
uu.  tempora  &:  frontem  , penem  , Icrotum  , 8c  digitos  litas.  Nervos  nullos  habet 
proprios,  led  fibras  tantum  ex  nervis , qua;  ad  fubiedfas  partes  tranfinittuntur,  pro- 
pagatas» 

Actio.  Quod  actionem  c#mfpedtat,  nullam  ipfi  dilledtionum  Profeftbres  affignant , quod 

Gxtit.  pars  fitfimplex  & fimilaris , non  organica  & inftrumentalis.  Id' tamen  de  communi 
tantum  intelligendum  volunt,  cum  privatas  neceftario  habeat,  ob  fui  nutritionem.. 
Attrahitenim alimentum  , idemque retinet,  concoquit  deinde,  &:  fi  quid  tandem 
excrementofirelidhim  eft,  id  etiam  expellit.  Sed  revera  Sc  Communem  habet  adtio- 
nem,fenfum  nempe  tad-tus , cuius  vtilitas ad  vniuerfum,  quod  inueftit  corpus,  redun- 
dat, dum  de  quorumvis,  quaeextrinlecus occurrunt,  caliditate  vel  frigiditate , du- 
ritie, mollitie, alpemateautlevitate , caeterifque  tum  primis,  tum  fecundis  qualita- 
tibus diiudicat.  Non  enim  fenfu  tadtus  per  le  ad  fui  confervationem  tam  exquilito  in- 
diget: led  ob  partes  internas, qua;  facile  ab  externis  iniuriis  cofumptae  foret,  nili  fenfus 
ope  animal  ea  evitaret.  Qms  enim  ignem  fugeret,  aur  corpus  adverfiis  frigora  muni- 
Yfty.  ret, nili  cutis  vtrumque deteftans,  noftri defenfionem iniungeret  l Caeterum  vfus 
habet  multiplices, qui  tamen  omnes  eo  relpiciunt,vt  cutis  & tegumentum  fit, & opti- 
mum 


Corporis  Fabrica,  Lib.  VIII.  26 7 

irnttn  munimentum.  Hinc  Hippocrates , Cutim , inquit,  omnibus  partibus  <rujj%m  (c 
e-Lwmfyv  largiri,  omniainter  fe  nedere , & colligare.  Quatenus  ergo  tegumentum 
eft,  omniainvoluit  : quatenus  munimentum  , ab  omnibus  miuriis  tamexternis, 
quam  internis  defendit.  Id  quomodo  prseftet  operte  erit  pretium  nunc  paucis  expli- 
care. Primo  igitur  temperamentum  accepit  medium  inter  omnes  omnium  qualitatum 
excefFus,  vt  de  omnibus  tanto  rediusiudicaret,  &eas  quas  mediae  funt,  ac  propter- 
ea  grata?,  amplecteretur', quae  extrema?,  &:  ideo  ingrata? , fugeret.  Habet  praeter  hoc 
temperamentum  & aliud,  cuius  beneficio  omnem  aeris  mcurfum  innoxie fuftinet, 
quod  fane  nulli  alteri  totius  corporis  parti, praeterquam  Cuti  foli,conceflum  eft. Nam 
five  carnem,  (eu  offa  externo  exponas  aeri , qui  fine  calidus  fit  , feu  frigidus , ita 
alterari  fubito  videbis  , vt  putredinem  minentur  : cum  Cutis  innoxia  omnes  to- 
to vitae  curriculo  aeris  iniurias  conftanter  fuftineat  , perferatque.  Ac  certe 
idem  hic  evenire  mihi  videtur  , quod  videmus  vulgo  , accidere  in  frudibus  arbo- 
rum, pomis  , fcilicet  & pyris  , qua?  putamine  fuo  inveftita  , diu  a putredine  lllaefa 
confervantur  , at  deteda  vel  breuisfenuhorula?  (patio  colorem  , & cum  colore  tem- 
peramentum immutant,  ficque  corrumpuntur.  Quae  caufa  eft  , cur  in  Vulne- 
ribus fubito  partium  adio  laedatur  , vt  neque  alimentum  rede  concoquant  car- 
nes, neque  recrementa  expellant.  Signo  pus  eft,  defames,  qua?  in  vulneribus  colli- 
guntur , & illud  quidem  ex  crailioribus  , hoc  vero  ex  tenuioribus  excrementis: 
quod  per  infenfibilem  tranfpirationem  , vt  in  partibus  fanis  fieri  folet,  dum  calore 
robufto , nec  debilitato  fruuntur , minime  digerantur.  Aer  namque  externusfubito 
atque  detedam  aliquam  internam  partem  attigerit , temperamentum  nativum  cor- 
rumpit,&deftruit.  Figuram  etiam  habet,  quam  vniuerfumcorpus,  cuiobducitur, 
quemadmodum  &c  magnitudinem.  Vt  tamen,  quatenus  corpus  modo  augetur,obvi- 
dus  rationem  lautiorem,  decrefcentem  retatem:  modo  imminuitur,  obieiunia,  & 
fenedutem , aequabiliter  vndique  corpus  contegerer, nervofam  naturam , qua:  & ex- 
tendi & contrahi  poftit,  nadta  eft,vt  propterea  curem,  quam  extrema  obefitas  ad 
rupturae  periculum  extenderat , marcor  in  ardam  contrahat  anguftiam.  Eft  etiam 
cra([aa.edenfa  , ne  apungentibus  aut  incidentibus  facile  pertundatur,  &fic  pericu- 
lofe  vafa  fubiacentium  partium  laederentur.  Fecit  quoque  NaturaMi/m,  vt  facile 
excrementa  reciperet, nec  ad  internas  partes  cum  vine  diferimine  repelleret.  Mea- 
tibus autem  quamplurimis  pertudit, iifq;  tum  magnis, tum  parvis , tam  vt  neceflaria  in 
corpus  reciperentur , quam  inutilia  extra  pellerentur.  Nam  fer  foramen , quod  ocu- 
lorum coramiflfe  palpebrae  claudunt , rerum  fimulacra , quae  oculus  excipit,  intrant: 
at  lachrymae,  Sc  reliqua  qux  oculi  expurgant  recrementa,  egrediuntur.  Perw^mad 
refrigerium  cordis , aer  attrahitur : emanat  autem  mucus  e cerebro  fenfim  deftillans. 
Ex  ore  egreditur  fputum , alia  qua?  a cerebro  orique  vicinis  partibus , ftomacho  in- 
quam, & pulmonibus  tranfinittuntur.  Ingreditur  contra  cibus, potus  & aer  ad  re- 
frigerium cordis.  Aures  flavam  &craflam  cerebri  bilem  expurgant: contra  fonum 
ab  aere  externo  excipinnt.Pudendum  muliebre  virile  femen  fufeipit : emittit  autem  men- 
ilruas  purgationes, tum  vrinam,&  foetum.  Anus  in  vtroq-,  fexu , & in  Viris  pudendi  fo- 
rarae, nihil  externi  excipiunt, fed  excrementis  tantum  exonerandis  funt  deftinata.  Per 

L1  1 vmbiH- 


2(58 


Adrianl  Spigelii  De  Hvmani 

vmbiUctm  , dum  adhuc  vteri  cancellis  fstus  includitur  , (anguis  maternus  per  vafk 
vmbilicalia  recipitur, csrerum  nihil  expellitur.  Per  infinitos  autem  illos  cutis por os  pri- 
mo tenuior  ac  ferofior  (anguinis  pars  evaporat , quaz  vbi  copiofe  prodit , aut  concre- 
fcit,  fudorem  generat : finparce,aut  non  coeat,  infenfibiliter  evanefcit.  Prodit  & 
pars  craffior  , &fuliginofior  , ex  qua  pili.-tum  tertias  concoctionis  excrementa  , e 
quibus  cutis  fbrdes:  &oleofi  tandem  ac  vifcidi  vapores , vnde  Cuticula  generatur. 
Tranfpirant  autem  hac  tum  beneficio  caloris  innati,  tum  Medicamentorum  difcu- 
tientium,quam  tranfpirationem  Grsci  adV.ov  <f<*;w)k/infenfibilem  appellant,  quia 
externis  fcnfibus  inueftigabilis  non  eft, ratione  tamen  colligitur, cum  videamus  (pon- 
te,vel  ope  medicamentorum  tumores  prsternaturaies  fic  difcuti , vt  tota  materia  in 
ipfis  in  halitus  inconlpicuos  abforbeatur.  Quare  cum  per  tot  foramina, & infinitos' 
cutis  meatus  partes  corporis  in  tenores  expurgentur  , non  mirum  eft,  quodfcripfit 
Hippocrates , eos  qui  cutem  rariorem , &p:equennoribus  poris  perviam  habent , ab 
internis  minime  ladi  , denfam  autem  & duram  cutem  habentes  , facile  offendi, 
quod  excrementis  in  corpore  contentis  non  pateat  liber  per  cutem  exitus.  Prs- 
claram  quoque  aliam  apud  eundem  legimus  (ententiam.  6.  Epidem.  fe<ft.  /exta, 
vb i cutis  raritatem  Ventris  conflipationem  pronunciat.  Quce  certe  lententia  etfi  pri- 
ma fronte  apprime  mira  videatur, ita  tamen  vera  eft,vt  merito  oraculi  loco  fit  haben- 
da. Humiditate  enim  excrementorum,  ad  cutem  conuerfa , ficca  necefiario’  al- 
vi recrementa  , & per  confequens  alvus  etiam  ipfa  dura  redditur.  Perhsccutis 
Ijfiraculainfigne  quoquerefrigerium  corpori  accedit  , non  tantum  quia  fica  calidis 
'Sxcrementisliberatur  , verum  & quia  nonnihil  externi  aeris  per  ea  recipiat  , cum 
&;  per  haec  virtutes  medicamentorum  exterius  vix  corpus  attingentium,  v/quead 
intima  vilcerapenetrentjVt  ab  iis, quie  periapta  dicuntur,fieri  videmus.  Quod  fi  cutis 
haec  (piracula  occludantur,  calor  internus  augetur  vt  fieri  (olet  tempore  codtionis  ali- 
menti, quo  revocatis  ad  interna  fpiritibus  & fanguine , pori  cutis  occluduntur  a pri- 
vatione caloris, qui  locum  habet  frigiditatis, ex  quo  re  tinetur  intus  calor  ,■&  augetur. 
Obtinuit  autem  cutis , qua  parte  crallior  eft  , poros  evidentiores , quod  inde  plura  e 
fubie&is  partibus  craflioraque  excrementa  ad  cutim  eleventur  , tum  etiam  quia  in 
craftaeute,  cum  duhtus  longiores  ede  debebant,  merito  ampliores  conditi  funt,  ne 
Sevi  fadta  mora  3-in  viahtereant , & abftru&iones  facilius  parianr.  In  faciei  nonnullis 
partibus , 8c  iw  voliamanus.tenuiflima  eft,&  sgre  a mufc  ulis  fubiacentibus  (eparatur, 
quod  eae partes,autexquifitiorita<ftuifuncdeftinatte:aut firmiorem  apprtehenfionem 
praeftare  debeant. Propter  hanc  cutis  tenuitatem  in  vola  manuum,  calor  maior, quam 
aliis  partibus  percipitur,  fi  quando  in  Iecore  aut  Cordenimius  eft.  In  facie  vero,ira, 
eriftitia , & alis  animi  perturbationes  ftatim  fe  produnt , mutato  variis  modis  colore. 
Dum  enim  commovetur  in  affe&ibusanimi  fanguis,  &:  vel  ad  cor  recedit  ab  externis 
|5'artibus,auf  a corde  in  has  effunditur, eius  perturbationem  cutis  in  tenuiffima,  ftatim 
per  coloris  mutatione  indicat.  Mouerar  aurem  cutis  in  fronte,quia  mufculis  ardtifti- 
me  conneditur, qui  voluntarii  motus  funrorgana.  Voluit  enim  Natura,  vt  Home  i- 
f fo  vultu, omnem  animi  voluntatem,  defideriaque  exprimat,!!  quando  verbis  aperire 
nonlicerec;- 


Reftant 


Corporis  Fabrica,  Lib.  VIII. 

Reliant  adhuc  duo  in  Cute  confideranda,  quorum  alterum  apudRecentiores  co- 
troverfum  eft , alterum  a me  proponetur.  Quaeritur  enim  pallim , an  cutis  T adus 
fitorganum,quodfummusPhiloibphorum  Ariftoteles  inienfibilemeiTeicribat.  Li- 
bro enim  tertio  de  hiftoria  animalium  capite  vndecimo  ccv ^&trnv, inquit, -reJep/iat  n- 
IMQfjmv 'ov’6hv  ko.%'  3 rrviovniv  tb  iv  7»  ia>poc\n,J)ci  71  jumTV^v  ticra.pyxTZ.TVV  eivcu,  ts  otbuv. 

Qua:  verba  quia  dodiflimus  alias  Theodorus  Gaza  haud  iatis  fideliter  expreifit, fic 
interpretari  libet.  Senfu  autem  cutis  ipia  per  lecaret,maximeque  hoc  in  capite  con- 
tingit,quod  inter  cutim  & os, omnium  minime  caro  fit  interpoiita.  Contra  prima  hi- 
ftoria animalium  quarto , tadum  in  corporis  parte  fimikri  ponit, vt  incarne , aut  ali- 
qua huius  generis..  Opinionem  hanc  Ariftotelis , & ratio  videtur  ftabilire , cum  vi- 
deamus carnem  detedam  cute  dolere  magis,  quam  cutem, adeoqueienlu  pollere 
acutiore.  Prarerea  cum  cutis  tequaliter  omnia  non  ientiat , ex  A vicenna  authorita- 
te,tadus  organum  minime  cenlebitur  , quod  omne  Seniorium  &c  extrema  & media 
obieda  aqualiter  ientiat  , vti  oculus , qui  medios  &:  extremos  colores  iufcipit. 
Galenus  tamen  contra,  quem  multi  (&  praiertim  Medici)  iequuntur  , Cutem  ta- 
£tus  organum  (latuit,  motus  temperamento,  quod  moderatiifimum  accepit  , tum 
nervis  , qui  cum  fpirituum  fenfibilium  latores  iint,  infinitis  extremitatibus  in  cute 
finiantur.  Accedit,  quod  cutis  tangihbus  obiedis  vicinior  eft  , quam  caro,  cum 
totius  corporis  quidam  htquafi  terminus.  Sed  enim  vtraque  iententia  conciliari  fa- 
cili negotio  poteil  , tametfi  Philofophi  & Medicitantopereinter  fedecertent.  Id 
tamen  neceirarium  eft,  vt  prius  rede  Ariftotelis  mens  accipiatur,  qua:  a quibuidam 
nimis  maligne  torquetur.  Plarique  enim , qui  eam  animo  imbibere  iententiam , Ari- 
ftotelem  prorfus  Anatonua  rudem  fuiiTe  , dumvnum  atque  alterum  eius  textum  le- 
gere,miiero  fic  malitioie  infultant,  vt  neque  quid  velit  Philoiophus,nequequalo- 
quatur,fiaGaleno  diftentire  ipfis videatur ,confiderare  cupiant.  Hincindidacau- 
facondemnaflefufficit , quiapra^udicium  fatuum , fana:  menti  nullum  relinquit  lo- 
cum. Idem  certe  & hic  optimo  Viro  contigit  , vt  ex  ignorantia  vocum,  quibus 
aliter  paulo , quam  Galenus  vfus  eft  , quod  alio  icilicet  tempore  icripierit , graves 
calumnias  audiat.  Per  Cutem  enim  cuticulam  intelligit : per  Carnem  autem  quic- 
quid  quocunque  modo  fibris  nerueis  intertextum  eft.  Quamobrem  &per  car- 
nem non  tantum  veram,  & primario  didam  intelligit,  qualis  eft  illa mufculorum, 
fed  etiam  qua:  Cutis  Galeno  dicitur  , tum  membranas  nervofque  , & fic  revera 
tadus  fenforium  quam  optime  exprimit , cum  illud  certum  fit  , vnum  & im- 
mediatum efte  conftituendum.  Quodcunque  autem  ex  his  ponas,  alterum obii- 
cietur,  cui  non  quadrabit , quod  a te ftatutum fit,  Galenus  autem  per  Cutim,  ve- 
ram cutim  cum  cuticula  iundam  intellexit,  & Cutim  ad  (impliciter.  Cuticulam  ve- 
ro ad  bene  ientiendum  conditam  efteftatuit.  Caeterum  vtconftat,  Galenus  rede 
quidem  cutim  ipiam  ientire  credidit,  at  immediatum  tamen  tangendi  organum, 
non  ita  bene  , vt  Ariftoteles,  exprellit.  Si  enim  verum  eft  , cutim  proximum  ta- 
dus inftrumentum  efte,  qua:  caufa  erit , cur  membrana  remota  cute  fupraiacen- 
te  ientiant  viicera  ,qua  cute  carent , itemque  nervi  ? Caro  ergo  immedia- 
sum  inftrumentum  eft,  non  quidem  illamufculoia,  fed  qua  pars  eft  fimilaris,  fibris 

L1  3 nerveis 


Cur  Ho- 
mo inter- 
pellata fe- 
riepilts 
tegatur. 
Filorum 
eaufu. 


170  Adriani  Sp igilu  De  Hvmani 

nerueis  intertexta,  quae &mufeulis,  & membranis,  ac  cuti  comperat,  etfi  fui  quae- 
que  poftea  fit  generis.  Sed  de  hac  re  inferius  plura  dicemus,  cum  de  inftrumento  ta- 
dtus  agendum  erit.  Caeterum  , quod  dixi  , cuticulam  ad  bene  redleque  fentien- 
dum  datam  ede  , ex  Galeni  dogmate  ; facit  vt  hoc  loco  moneam,  multum  refer- 
re diligenter  hoc  annotafte.  Videmus  enim  fepenumero  grauiter  eos  , qui  me- 
dicinam faciunt , errare,  dum  in  quibufdam  tumoribus  internis  frigidos  humo- 
res dc pituitam caufun  conftituunt  , quod  a:gri  de  frigiditate  quadam  conqueran- 
tur , cum  potius  calidi  humores  lint  &bilioli , qui  peccant.  Nam  quod  frigidi- 
tatem perfentiunt  , non  fit , quia  frigidus  humor  fit , fed  quiacutisab  internafua 
facie  , & caro  quae  cuticula  caret , lentiendi  quidem  , at  lenfibilia  dignolcendi  & 
dijudicandi  perfedtum  inftrumentum  nonfiint , necpercipere  obiedtafub  propria 
forma  queunt , hoc  eft  , calidum  fub  fpecie  calidi , fed  potius  fub  forma  frigidi- 
tatis. Nunc  videamus,  quae  caufii  fit , quam  propter  Homo  non  quauis  fui  par- 
te , vt  cetera  quadrupeda  animalia  pilis  tegatur  , (cd  in  alijs  tantum  atque  alijs 
partibus  nonnihil  pilorum  habeat.  De  hac  re  vt  judicium  feramus  , caulas  pi- 
lorum prius  explicare  necefle  eft.  Communis  ergo  &c  recepta  hadtenus  abomnir 
bus  fententia  eft  , materialem  pilorum  caulam  elle  tertis  codtionis  excrementa, 
hoc  eft  , fuliginofbs  vapores,  per  cutis  fpiracula  , <Se  poros  tranleuntes  : probabo 
tamen  libro  vltimo,  (anguinis  potius  efie  cralfiorem  partem.  Efficientem, calorem 
qui  pilorum  materiam  , tum  ad  cutim  propellit  , tum  ficcat , & in  pili  formanu 
reducit.  F incrn  tandem  , vt  cutem  , <5 c ei  lubiedfcas  partes  tueantur,  ornent , &a 
fulminofis  excrementis  corpus  liberent.  Csterum  homo  , vt  breuibus  agamus, 
prona  fui  parte  pilofioreft  , quam  fupina.  Pedtus  enim  habet , fiquidem  mas  fit 
dorlo  pilofius  , & ventrem  ab  vmbilico  vlque  ad  pentonsum  denfillimis  pilis  hor- 
ridum. In  femore  item  , 8c  tibia  pili  frequentiores  longe  antica  parte  , quam 
pofteriore  videntur  : ad  lolum  caput  in  poliica  pilofum  eft.  Contra  euenitin  ca- 
nibus , plurimifque  alijs  quadrupedibus  , qus  fupina  parte  pilofiora  multo 
funt  , quam  prona  , caput  tamen  minus  , quam  collum  dorfumve  pilis  horret 
Homo  ergo  pilofillimum  habet  capur  parte  pofteriore  , & circa  verticem  , quod’ 
cum  erectus  corpore  incedat,  haspartes  habeat  externis  iniurijs  , praelertimex  alto 
cadentibus,  quales  funt  pluuisgrandinesque,  magis  obnoxias.  Prona  autem  par- 
te capiti  fubiedta  fexusmalculeus  in  homine  pilis  abundat , prs  fupina  , quodre- 
dta  incedens  inter  progrediendum  currendumque  redto  corpore  hanc  partem  plu- 
rimis exponat  malis.  Si  quis  enim  perpluuias  nmesque  & ventos  obambulet,  ante- 
riorem partem  maiores  pluuiarum  injurias  perpeti,  quam  pofteriorem  viderir.  Ex 
quo  fit , vt  qui  fcptentrionales  plagas  incolunt, & Germani  adeo  ipfi  anteriorem  par- 
tem pra’  pofteriore  veftibus  cralfioribus  aut  pluribus  muniant.Faemmae  glabro  magis 
pedtore  lunt,&  prona  parte, quod  carnofiores  ibidem, quam  Viri. Canes  contra,cete- 
raq,  animalia  quadrupeda  cum  prona  incedant, prona  parte  minus  caeli  & tempeftatu 
iniuriisexpofitafunnfiipina  magis, vndein  hac  pilis  cralfioribus,  longioribus. ac  den- 
fioribus  armantur.  Et  hi  ipfi  pili  a dorlo  paulatim  verfus  latera  inclinant , vt  cucis, 
quantum  fieri  poteft, minimum  madefiat,  fed  aqua  inftillans  protinus  ad  latera  decli- 
nat, & 


Corporis  Fabrica,  L i b.  VIII. 

nat,&:  iuferior  pilus  fuperiorisdubtu excipiat„ac  fequatur.Caetejru  quo  magis  Omni- 
potentis  illius  noftriOpifieis lapientia  admiremur,(ilentio  hoc  minime  inuoluedu  e ft» 
pilos  denfioreslongioresveefle  animalibus, pro  cseliinquoverfantur autnafcuntur 
temperie,iteq-,  jp  motu  varietate.  Quo  ergo  frigidior  regio  eft , aut  ventofior,eo  ani- 
malia pilislogioribus  denfioribusq-,  funt  veftita.Hinc  fitvt  lrlandia,qu£  vna  eft  ex  Se- 
ptentrionalibus regionibus frigidiffimajCaneSjpduca^quoru  pili ob  prolixitate  Leo- 
nis jubas  ^mulantur.Sed  &Canes,quoru  opera  in  aquis  ad  venationes  vtimur,den  (il- 
limis pilis  donati  funt, ne  vis  aqu^  aut  frigoris  ipfis  noceat.  At  venaticis  canibus , qui 
fyluas  caposq;  incolunt,  breues  paucioresq;  largita  eft  (apietilLma  parens  pilos , ne  cu 
ad  curium  deftinati  (int,piloru  copia  Sc  longitudine  impediantur.  Allatu  etia  eft  lupe- 
riore  aetate  ex  India  nouu  quoddam  canu  genus, pilis  vndiq,  nudum,  (i  mentum  dun- 
taxat  excipias.Summa  ,n. caeli  temperies , 8c  perpetua  nullis  nubibus  tentata  ferenitas 
piloru  tegumenta  repudiat.  Et  hanc  caulam  efle  reor,quod  fues  in  Italia  quoq;  rario- 
res habeantletas  pilosq-,  ,quam  in  Germania,aut  Belgio.Quinimohuc  pertinet,quod 
aNauigatoribus  accepimus, qui  nouaSemblamperluftrati  funt,  quat  regio  ob  intole- 
rabile frigus perpetuasq5mues  «Scventos  inhabitabiliseft,albosibi  vrfos  reperiri,tam 
denlis  & prolixis  pilis  obfitos,vt  tormentis  bellicis  laedi  an t occidi  minime  potuei  int. 

Contra  ^Ethiopes  «Sc  qui  Africam  incolunt,capillos  habent  breues , crifpos , & raros, 
barbalimiliter  cri(pam,&:raram:at  Europqi , &c  ii  qui  in  alijs  frigidioribus  locis  habi- 
tant,prolixiores  comas  barbamq;  alunt, & quo  frigidior  quatq-,  regio  eft,  eo  vberiore 
prouentu&lattiore .barbam  profert.  Vnde  fit,  vt  Germani  Italis  prolixiorem  ferant,& 
vihhnt  nonnulli, qui  barbam  pedibus  tenus  longam  in  iinu  reconditam  geftauerint. 

Sic  vnicuique  animali  clementiftimum  illud  ac  omniprouidum  Numen  prolpexit,  vt 
quam  commodillimehoc, quidquid  habet  jucudillimae  huius  aura:  beneficio  fruatur. 

C A P V T IL 

De  Pinguedine . 

PIngvedineh  , quam  Graeci  Latini  pinguedine&Pinguetu- 

dinem  appellant,  Authorlib.  definit.  Medicar  .definit, affufione  efte  alimenti, (enfus 
expertem, maxime  circa  membranas  concrefcente.Nos  humore  dicimus  oleosu  noftri  cor-  'befimtie. 

■tgtdior es  denfioreso^p artes  concretum.  Sunt  autem 
pem  (impliciter  vocant  \ altera, quam  Saeuum:  jpectes. 
illam  Gratcin^A^hocrfip  appellant.  Differunt  autem  pluribus  inter  (e  modis.  Pri-  Dijferen- 
mo,quod  in  diuerfis  animalibus  generentur, cum  adeps  in  ijs  nalcatur , quae  ab  vtraq,  Ti(tr  'vrri- 
parte  dentata  funt, cornuum  expertia, ac  multifida.Ssuum  autem  in  illis, quae  ab  vtra-  *■ 
que  parte  dentes  non  habent,&  cornua  gerunt , tum  fanguinem  craftiorem  obtinent. 
Prastereafaeuum  concretii  frangitur, adeps  non  frangitur.  Adeps  facile  ab  igne  lique- 
fcit,non  autem  facile  congelatur,mollior,&humidiorremanet:at(^uum  non  ita  faci- 
le liquefcit, at liquefadtum  celerrime  coit.  Hanc  differentiam  diligenter  obleruaram 
fuifte  a Celfo  videre licet,dum  adipem  vocat  bouinum,vr(inum, caninum  , felinum: 

Saeuum  autem  bubulum, hircinum, caprinum.  Nonnulli  tamenfunr  Medici, qui  pto- 

mifcue 


pons , a calore  moderato  eleuatum  , & circa  fi 
duat  pinguedinis  fpecies,v«4,quam  Adit 


i7 i Adriani  Spigelii  De  Hvmani 

raifcue  vtuntui',&  quamcumque  oleolam  fubftantiam  cuiufque  animalis  adipem  aut 
fseuum  pto  lubitu  appellant,vt  naonuit  Galenus, qui  tamen  & ip(e  proprietatem  hanc 
v ocum  fiepe  neglexit.Quin  imo  lib.i  i. fimpl.cap.de  pinguedine, Si  voles, inquit, oleo- 
fiun  tk  pinguem  in  animalibus  (ubftantiam  omnem  adipem  appellato : led  & pingue- 
dinem appellare  totum  hoc  genus  licet.Sternitur  autem  pinguedo  haec , de  qua  nunc 
agimus,intercutim  & membranam  carnofam  in  homine  : in  brutis  vero  membranae 
M aterin.  fubi  jcitur,vnde  fit,vt  cutem  vniuerfam  moueant.  Materia  pinguedinis  fanguis  eft,  vt 
teftatur  Galenus,!. de  temperam. 3. &:  Ariftotelesz.de  parr.5. quod  ratione  confirmare 
licet, cum  nullum  ex  ijs,quaefanguine  carent,  veladipem  habet,  vel  ficuum, fiquidem 
(anguis  deeft.  Non  tamen  quiuis  (anguis  eft,  fed  optime  tantum  elaboratus  & conco- 
ctus. Vnde  quibus  concoCtio  laudabilis  non  eft, pinguedine  deftituuntur,&qua2  pin- 
guia'(unt  (anguinem  purum  ac  paucum  habent  : macri  autem  omnes  atricoloretn, 
crudum, ac  copiofum,cum  latis  venis.Nec  tamen  &conco6tus  omnis  pro  pinguedine 
aptus  erit,  fed  quioleofus  eft.  Vnde  Galenus  cum  ex  (anguine  pinguedinem  gigni 
docuiftet,!.  de  temperam.3.&  16.de  vf.part.i. addit, gigni  ex  (anguinis  portione  oleo- 
(a,fiue  pingui, per  tenues  venas  effufii.Oleofum  autem  hoc  ex  aerea  ,maximeqi  lauda- 
bili alimenti  parte  coitione  conficitur  & in  (anguine  perquam  bene  refpondet  bury- 
rofic  fubftantiac,  quaefic  vocatur  in  Laite.  Vnde  & videmus  animalia  pinguia  butyri 
plus  in  lafte  continere, miniis  macra.  Gignitur  aute  maxime  poft  tertiam  concodtio- 
nem, Medicis  fic  vocatam, quod  tunc  maxime  aptus  iit,&:  elaboratus  (anguis.Vnde  & 
Philofophus  3.  de  part.  animal. cap.9.finem  probae conco&ioms fanguineae  adipem& 
fieuum  ede  teftatur.  Loquitur  autem  de  coitione  (anguinis, quae  in  renibus  fit , in  qui- 
bus cum  alia  non  fiat  quam  tertia  illa  di6ta,re<5be  colligitur , fecundum  Ariftotelem  in 
illa  tertia  coitione  fieri.  Accedit , quod  in  quauis  parte  tum  temporis  demum  ex  fim- 
ouine  eleuentur  vapores  illi  oleofi  , qui  allidentes  ad  membranas  in  pinguedinem. 
Cur, in-  quemadmodum  craifioresreliqui  in  carnem  mutantur. Cum  ergo  fanguis  materia  fit 
/ 'antes  ob-  pinguedinis,(ed  (anguis  maxime  oleofus,&concodtus,patet  infantes, quibus  tum  (an- 
eji  nefint.  gUjs  in  alimentum  partium  abfumitur  totum,  quod  adhuc  crefcant , tum  (erofus  ad- 
modum eft, non pingue(cere,verumq,-  ede, quod 3. de  hiftor.animal.cap.18.  prodidit 
Ariftotcles, omnia  aetate  proueita  potius  i quam  nouellapingueicere  : (ed  pnecipue, 
cum  jam  fuse  longitudinis,  &, latitudinis  modum  adepta,  augeri  in  profundum  mei- 
Cur  obefi  piunt. Patet  etiam  eos,qui.obefi  vabdefunt  faecundos  minime  e(Ie,aut(alaces, cum  ma- 
infucudi.  teria  feminis  in  pinguedinem  abfumatur.  Efficiens  duplex  eft  , prout  duplex  eft  ailus 
Efficiens.  generationis  ipfiuspinguedinis.Debet  enim  5c  materia  ipfa  attolli, & deinde  concre- 
dere. Eleuat  igitur  (anguinem  oleofum , in  vapores  refoluendo  Calor  3 (ed  calor  non 
quiuis, fed  moderatus, cumnimm  materiam  adurat, &in  bilem  verta t, moderato  miner, nec 
concoquat  bene  fanguinem  , nec  in  vapores  refoluat.  Qui  ergo  calidi  nimium  funt, 
pingues  ede  non  podunt : neque  qui  frigidum  nimium  temperamentum  funt  naiti. 
Vt  autem  concrefcat,debet  alicubi  appellere , ne  didipetur : appellere  autem  debet  ad 
corpus  non  quodvis, (ed  frigidum. Maxime  ergo  accommodare  funt  membranae, qu? 
vtramque  hanc  conditionem  ob(eruant,cum  8c  ob  denfitatem  fuam  non  facile  oleo- 
fum hunc  vaporem  amittanta&  ob  frigiditatem  facile  condenicnt.  Voco  autem  frigi- 
ditatem 


Corporis  Fabrica,  Lib.  VIII.  175 

diratera  non  illam  quas  pofitiua  a Philolbphis  appellatur  , cum  talis , vita  remanente, 
nulla  in  corporis  parte  detur  :(ed calorem  qui  minor  eft,  quam  ille,  a quo  vapor  ele~ 
uatuseft.  Nec  mirum  videri  debet , quomodo  minor  calor  concretionem  efficiat, 
cum  videamus  plumbum  liquatum  , vbi  ab  igne  remouetur  mox  cogi,  etfiinlocura 
fttiscalidum,igne  tamen  paulo  frigidiorem  , peruenerit.  Hinc  iit,  vt  animalia  hye- 
me  pinguiora  fiant, cum  & obftrudta  fit  cutis  , & frigidiores  externae  partes,  internae 
autem  calidiores , vr& concoquere  melius  alimentum,  &co6lumeleuare  ac  in  va- 
porem ibluere  queant.  Ijs  etiam  qui  vertantur  in  calidioribus  locis  , & exercitijs 
deditifunt , nulla  autperquam  pauca  pinguedo  eft , quod  confumaturmateriailla-, 
atijs , quiotiofam  vitam  agunt,  copioiaprouenit.  Circa  membranas  igitur  quam 
optime  gignitur  , quod  nulla  pars  fit  aptior  ad  concretionem  faciendam  , neque 
denfior.  Concrelcit  autem  fic  , vt  ipfas  membranas  vndique  inuoluat , & in  mi- 
nimos quofque  poros  fele  infinuet,  adeoqueper  vniuerfam  membranam  pinguedo 
difpergatur , quod  quiuis , fi  quam  in  hac  re  vel  obiter  collocare  velit  operam,aduer- 
terit.  Et  ex  his  facile  relponderi  poteft  ad  vulgatam  illam  quaiftionem,  anpinguedo  AnPtn- 
fentiat  ? fentire  enim  pinguedinem  dicas,  fi  quis  hac  voce  intelligat  pinguedinem-., 
quo  pa<fto  Anatomici  crafla  minerua  loquentes,fumunt,vt  dum  pinguedinem  dicunt 
totum  hoc, quod  ex  pinguedine  ftridte  accepta, & membrana  circa  quaconcreuit  co- 
ftat.  Non  fentire  inquies,  fipinguedinem  intelligat  a membrana  illa  feparatam,vt  eft 
illa, quae  proprie  & a Medicis  fic  dicitur.Caeterum  hoc  loco  dubium  occurrit,cum  di-  Ttubita- 
£tum  a nobis  fit  eleuari  a calore  vapores  oleofbs , itemq-,  eofdem  concrefcere  a calore  tt0~ 
partis  vnius  & eiuIdem,quo  padto  ab  eadem  caula  duo  diuerfi  effedtus  fequantur , ab 
vno  fcilicet  calore.Sed  reIpondeo,haudfimplice  efle  calorem  noftri  corporis , led  du-  1, 
plicem-,vnum,influentem;alterum, innatum.  Influentem  conftituuntfpiritus  •,  inna- 
tum,temperamentum  ipfius  partis.Ille, maior  eft,-  hic, minor: ille,  eleuatj  hic,cogit,ille. 
calor  vere  dici  poteft,  hic, refpedfcu  illius  frigus.  D e Temperamento  adipis  quanquaplu-  Tempera- 
rimum  concertant  inter  fe  artis  proceres,ex  caufa  tamen  materiali,quae  conco&us  eft  mentum. 
fanguis  8c  aereus-, ex  efficiente, qui  calor  eft-, ex  forma  eius,quae  oleo!a:ex  fine  tandem, 
quieft  concodtionem  juuare partium, vndein copia omentoaccrelcit, facilejudica- 
tur  calidus  efle. Sed  imprimis  Galeni  authoritas  notanda  eft,qui  4. de  vfu  part.ca.9. 
pinguedo,inquit,quod  calida  res  fit,cognofcitur  lenfu  ip(b,vtentibus  ea  vice  olei.  In- 
dicatautem  id  non  minimum  , quod  facile  in-flammam  tranlmutetur,  tanquam  ad 
flammam  proxime  accedat,nihil  enim  frigidi  prompte  comburitur.  Alba  eft  in  omni 
bus  animalibus, in  homine  tamen  minus, quam  in  casteris  animalibus  lenioribus  etia 
flauafit.Dij^rt/>iH^«^oco/?i<«,rationefexus,aEtatis,temperamenti,regionis,partium,vit5^«ff4,4« 
generisjtemporis  anni,&  tandem  morborum.Cepiofior  enimfarminis  eft, quam  Vi-  -copia. 
ris.In  recenter  natis  nulla  eft,at  in  i js  qui  juftam  astatem  attigere, copiofior.  Calidis  &c  l- 

ficcis, nulla  aut  exigua-, at  calidis  & humidis  moderate  copiola : frigidis  item  modera- 
te & humidis.Qui  calidas  incolunt  regiones,autcalido  anni  tempore  degunt,  minus 
pinguefcunt:ac  qui  in  frigidis, & frigido  tempore  viuunt,copiofam  habent.  Vitae  ge- 
nus fedentarium  etiam  obelos  reddit-, at  valida  8c  continua  exercitia, maximeque  cu- 
jas, macros  reddunt.  Inedia  etiam  fk  morbi  longi  prorfus  ablumunt.  Sed&partes 

M m non 


174  Adriani  Sp  ICELI  i Dk  Hvmini 

non  omnes  habent,  neque  omni  tempore:  fod  eae  tantum,  quae  indigebant.  Sic  clunes* 
habent  copiofam,  vt  commodius  fodeamus.-fic  omentum,vtfoueat  calorem  internum 
vifcerum:(ic  eadem  de  caula  abdomen.  At  cerebrum,  palpebrae,  & aures,  manusque 
Gttiire-  carent, quod  i p forum  aCtioni  nimium  incommodaflet.  Vt  autem  partes  iplae  pingue- 
quiran-  dinem  generent, praeter  materiam, fanguinem  inquam  oleofum,qui  in  corpore  redu- 
tur  ad  dare  debet,vajfa  priinu  requirunt  magna,  vnde  fit,  vt  circa  palpebras  & caput  pingue- 
niigene-  nu^a  nafoatur,at  copiofiilim  a circa  collum, nates, &dumbos.Deinde  vt  membrana; 

rationem.  ad  (it  craffa,qua:  prohibeat  evaporatione,  vnde  pulmones  carent, qui  tenuiffimainue- 
ftiuntur  membrana.  Tandem,  vt  calida  fit  pars, quae  bene  coquat  fanguinem,  & attol- 
lar, vnde  partes  externa:  «Sccerebrum  non  habent, reliqua  autem  vifoera  omnia, ipfum- 
que  adeo  etiam  Cor,  etii  Ariftoteles  negant.  Caeterum  non  vniformis  eft  pinguedo, 
quar  in  humano  corpore  repetitur:  fodfub  cute  quidemadeps : at  laevum  circa  omen- 
Vfus.  tum, renes, cor, oculos, Sc o ili  it  articulos.  F/Jwpinguedinis  multiplex  efhquatenus  tum 

& vniuerfum  corpus  inueftit,tum  quibufoiam  partibus  adnafoitur.  Vt  enim  totum  cor- 
pus contegit,  & aduerfus  externas  iniurias  protegit,  8c  calorem  naturalem  conforuat. 
Genera-  Arotegit  quidem, tum  contra  fngns,tum  calorem, adeoq;  & a: fi: Luo, & hyberno  tepore», 
lu.  Et  ajtivo  quidem  aduerfus  calorem , quia  cum  aer  tum  tenuis  fit , Sc  pon  aperti, quate- 
nus oleofa  eft  pinguedo, eius  in  corpus ingreffum  prohibet, n6  focus  ac  videmusSepla,- 
fiarios,dum  luccos.conferuare  ftudentab  aere, oleum  fuperfundere:  deinde  quatenus 
aer  ornnespartes  exficcar,rurfus  humiditate  innata  conleruat.  Hyberno  contra  frigus,- 
ne  penetretj&latdat  vifoera  fu  a qualitate, quia  pinguedo  a leui  frigore  conftringitur, 
& quafi  coit, vnde  fit  vt  nequeat  aer  pen  e trare.  Confer  nat  autem  calorem  'internum  pariter 
tempore  calido, qui^vt  modo  drdfcum , quatenus  oleofiim  eft,  exire  & dillipari  non  pati- 
Tarticu-  tu  ctfrigido  aul;e;n,<yu  atenus  lua  cafiditate  fouet.  Particulares  autem  vfits,qux  diuerfis  par- 
lar.es,  tibus  prxftat,phires  funt..  In  clunibus  puluinaris  vicem  gerit;  in  mufculis  explet  loca  in- 
ania-, F^fubfternituivvt  tuto  eantfin  Vifceribus, coitionem  mvat.  His  nonnulli  alium 
adhuc  vfiim  afifignanr,  nempe  vt  inedia:  tempore  fit  loco  alimenti.  Exiftimantenim. 
pinguedinem  quo  paCto  antea  vaporis  Ipecie  ex  venis  excidit, ita  poftea  in  venas  redi- 
re, ac  in  fanguinem  mutari,quod  tamen  falfum  effo  credo. 

C A P y T III. 

De  membrana,  carnofa - 

SV b Pinguedinemembranareperitur, pinguedinem itavndique complectens, ve 
eum  ipfa  multifariam  diuidi  queat.  Hanc  Graeci  i i/uvciouptiuJluj , Barbari  pannicu- 
lum carnofum , Recentiores  latina:  linguae  ftudio  magis  addiCti-, Membranam  carno- 
fam  appellant.  Vocatur  autem  carnofa , non  quod  carnofa  fit  in  homine-,  fod  quod  in 
brutis, quorum  corpora  prius  diflecueruntprimi  Anatomici,carnofisfibris  confperfa 
fuerit  reperta, vrnonulh  propferea  mufoulum  afleruerint,quamqua  certe  &in  multis 
animalibus  mufculi  fungatur  aCtione,  cum  huius  beneficio  cutis  reddatur  mobilis,  in 
canibus,equis,aliifq-,.  Retentum  ergo  fuit  hoc  nome  poftea  in  homine,  & impolitum 
membrana:  illi, qua  cum  ipfa  habuit  analogiam.  Sic  fupramufoulos  vocatos  efle  dixi- 
mus. 


t.i.A. 

A. 

b,  B.B.B. 


E.E.E. 


Cotlporis  Fabrica,  Eib.  VIII.  275 

ibus  , omnes  eas  partes , qu$  analogiam  vllam  obtinuere  cum  mufculo , cui  merito  il- 
lud nomen  tributum  a.  principio  fuerat.  Eft  tamen  & in  quibufdam  locis  in  homine 
carnofa,vt  in  fronte,&  collo, quamuis  vtrobique  mufculus  dicarur  effe.  Adhaeret  au- 
tem cuti  vique  adeo  valide, vt  difficulter-ab  ip (a  feparetur.  In  recens  natis  rubra  eft,  ac 
inadulcioribus  alba.Oblita  eft  interius  mucofo  & lento  quodam  humore, procul  du- 
bio ad  faciliorem  mufculorum  motum, ne  ob  frequentem  motum , mufculoru  fiuper- 
ficiesexficcetur.Senfumexquifitifiimurnobtinetaliarum  membranarum  in  morem, 
vfcp  adeo,vt  vellicata  ab  acribus  humoribus, aut  pun&a, motum  concuffiuum  &c  hor- 
rores excitet,quales  in  febribus  aduerti  folenuF/w*  eius  eft,  vt  fua  denfitate  vapores  e-  Vfa* 
leuatos  a fanguine  excipiat,&  frigiditate  refpe£tiua,condenfet,  ficque  firmus  fit  paries 
cui  pinguedo  adhaereat  i tum  calorem  foueatinternarum  partium,  ne  aut  diffipetur  is 
nimium,aut  laedatur  ab  externis  iniuriis.His  addunt  nonnulli,  vt  cutim  adeuntia  vafa 
fulciat,cuinterhanc  Securim  ferantur  omnes  illae  arteriae  vel  venae,  quas  fubcutaneas 
appellant.  Sed  reuera  membrana  carnofaapinguedine  nonitaiure  diftinguitur,cum 
eius  gratia  potillimum  fadba  fit,  vt  fcilicet  oleofos  vapores  8c  pingues  excipiat,  tum  & 
ipfa  membrana  ad  pinguedinem  ita  fe  habeat,  quemadmodum  fibrae  in  carnibus  & 
mufculis,vt  cuiuis  patebit , qui  tradtare  pinguedinem  voluerit.  Vbique  enim  difpsrfa 
quafi  filamenta  membranae  per  ip-larn  confpiciet , pienaque  veluti  fibrarum  efie.  Ac- 
cedit , quod  in  obefis  apinguedine  diftin&a  neutiquam  repedatur. 

C A P V T iv. 

De  Periton&o* 

ABlatis  a quatuor  tegumentis  communibus,  de  quibus  nunc  diximus,  bMuf- 
culi  abdominis  occurrunt,  quorum  quinque  funt  paria,  vtfupralibro  quarto, 
docuimus.Primum, Obliqui  funt  Defcendentes,  fecundo  Afcendentes,  hinc  Redii, & 
Pyramidales,qmbuspoftea  omnibus  Transuerfalesfubiacent.  His  ergo  &ipfis  re- 
motis vna  cum  tendinibus  c Membrana  quadam  occurrit  totam  infimi  Ventris  cauita-  appella- 
te  fiiccingens,  quae  Graecis  a&nvcyoips-mvjn.oc  ef\.,tunica pratenfa,a.ut  'sfonivoiov  axt7iu<7y.a,  tt0, 
id  e(t,operimentumpratenfum, interdum  etiam  fimpliciter  <^-rivxfov  dicitur.Hippocrates 
y.Epidem.eriam  'sfeiTuV^in  plurali  numero  nominauit.  A rabes  Zipbacb  appellant,  c fi- 
mum membranatu  nomine, mr’  Latini  Graecam  vocem  Romana  duitate  do- 

narunt^ Pentomum  vocant.  Non  defunt  tame,qui  vocibus  magis,  quam  rebus  addi- 
t\i, Abdominis  membranam  nominant.  Dici  tur  autem  peritonaeum  -n  , ab  Etymolt- 

officio  quo  fungitur.Praetenditur  enim  non  tantum  infimo  ventri  vniuerfo,fed  etiam 
omnibus  ipfi  inclufis  vifceribus  , quibus  membranam  largitur.  Comparatur  a plerifque  Pigura, 
ob  figuram , facco , qui  fphericae  figurae  fit,&  oualis, oblongus , ac  nonnihil  deprefius. 

Interior fuperficies , quavifcera  refpicit,  laeuis,  aequalis,  ac  lubrica  , humore  quodam  Superfi- 
aqueo  in  abdominecontento  irrigata:  exterior  vero, qua  mufculis  abdominis  adhaeret  c*es' 
afpera  & inaequalis.  Subflantiam  habet  membraneam , tenuem  quidem , at  validam  t-a  ^ * 

& denfam,fibris  quibufdam  exiguis  proditam, quq  extenfo  & diftradtoleuiter  perito- 
erueo, (obfcure  tamen,  )compare«t,vt  propter  hanc  caufam  aranearum  telis  fica  non- 

Mm  2,  nullis 


% 7 6 


Adriani  Spigelii  De  Hvmani 


nullis  Anatomicis  aflimilata-  Non  tamen  vbique  eadem  efttenuitas,ledlub  vmbilico 
crafl!or,vlq;  adeo  vt  manifefte  ibi  duplicata  videatur:  fupra  vmbilicu  vero,  & a lateri- 
bus ita  tenuis, vt  fimplex  omnino  appareat.Quin  imo  neque  aequalem  craflltiem  in  o- 
mnibus  vifceribus, quibus  circumtenditurlervariconlpicies;led  in  quibuldam,telie 
etiam  Galeno  6 .admmiftrat. anatoni.  5.  leiplo  crafliore  conftare  fubftantia,innonul- 
lis  tenuiore.Hac  ratione  in  Iecore  tenuilfimum.  vifitur,  itemq;  in  Liene,  minus  in  Re- 
nibus.cralTuin  contra  in  Ventriculo, Inteftinis,  & Velica > ita  vt  quibufdam  impolue- 
rit,  credentibus  efle  partem  peculiarem  praedibtorum  vilcerum.  Andreas  Laurentius 
in  Viris  a cartilagine  enfiformi  advmbilicum  v^craflioremefle  hanc  membranam 
noravit;contra,  in  foeminis  ab  vmbilico  ad  pubem,  efle  validiorem..  Ego  tamen , vt 
verum  fatear  , nunquam  tale  quid  oblervarepotui , nec  Naturae  in  hac  re  confilium 
Csntxio*  intelligam.  Annectitur  ,fuperius  quidem  Diaphragmati  : inferius  > olfibus  pubis  , & 
ilium  : anterius  validilfime  tranfverfis  abdominis  mulculis , & imprimis  tendinibus, 
ac  circa  lineam  candidam:rcfro,capitibus  eorundem  mulculorum,&  membrana:  ner- 
vorum, e lumborum  vertebris  prodeuntium.-  Anatomici  autem  vnanimi  conlenlti 
mea  lententia  lunty  nullum  ellevilcus  infimi  ventris  nec  vllameiufdem  arteriam, 
aut  venam,  qua:  citra  vilcerum  inlertionem  libera  incedit , quin  ab  hoc  membranam 
y.xo*tw~  accipiat.  De  exortu  autem  Ik  eft , cum  nonnulli  peritonei  originem  a ligamentis 
illis  repetant,  quibus  cum  vertebrae  lumborum,  & os  (aerum  connedtunrur.  Do6tif- 
limus  Falloppius  a validillimonervorum  plexu,aquo  mefenterium  oriridicitur,pro- 
nafei  credit:  at  PiccolhomineusFerrarienlis ,.  cmnquo  & ego  facio,  duplex  perito- 
naei principium  conftiuiic,  vnunv  quod  vocat  principium  ex  quo, alterum  quod  ap- 
pellat a quo-  Illudgeminumefle  vult, primum  aprima  , & fecundum  a tertia  lum- 
borum vcrtebra,quia  hic  craflillimum  , & non  nili  di(ruptum  lepararipoteft,lic  va- 
lide adnedtitur  r.  hoc  a dura  & tenui  membrana  cerebri  deri  vat.  Prodeunt  enim 
circi  didfcas  vertebras  nervi, qui  colligati  inter  (e  vtraq:,  menrnge,dum  vlterius  prove- 
huntur,membranam.hancconftituunt.  Nec  immerito  propterea  hic  adeo  cralfum  eft, 
cum  poftea  in  plurimas  membranas, tanqua  produdtiones  quafda  dividi  & extenuari 
debeat..  Ex  qua  opinione  non  male  fortalle  coalendis  illius  infignis,  quae  inteftinoru 
Buplittf'  & quorundam  imi  ventris  vilcerum  cumcapite  eft, ratione  reddemus.  Obleruatione 
tsc.  autem  omnino  digniftlmum  videtur  , Periton&um  vbique  duplex  elle  , ledpraeler- 
timcirealumborumvertebrasjvbi  VenaCava  , Arteria  magna  , & Renes  vtrique 
interiacent.  Sed  & in  hypogaltrio , manifelto  induas  tunicas  dilpelcitur,  in  qua- 
rum amplo  intervallo  Velica  continetur,  Sc  Vterus.  Quanquam  igitur  ex  Galeni  o- 
mniumqi  Anatomicoru  dogmate  conftet,  vniuerla  infimi  ventris  vilcera  peritonaeo 
includi, revera  tamen  diffinguendum  eft,  8c  alia  quidem  in  ipla  cavitate,aha  vero  ex- 
tra hanc  in  (patio, quod  ex  duplicatione oritur,fitaefte,dicendum.  Etincavitate  qui- 
dem omnia  illa  * quae aVenae  Portae ramisnutriuntur  , vtlunt  illa,  quae nutririoni 
& co&ioni  ciborum  famulantur:  in  duplicatura  autem  , quas  a Cava  alimentum 
accipiunt,vtfuntea,quaemodoenumeravimus..  d Vala quoque vmbilicalia dupli- 
Foratri-  cato  peritonaeo,  vt  tutius  incedant , fulciuntur-  Foramina  quoque  habet , defupe- 
na<i  rm  quidem,  qua  Diaphragmati  iungitur,  tria.  Primum  in  dextra  parte, vt  Venae  cavae 

truncus 


e,  K. 

f L. 
M.M, 

i n. 

i,  P.P. 


Corporis  Fabrica,  Lib.  VIII.  *77 

truncus  afcendens ; fecundum,  in  finiftra,  vt  Oefophagus  cum  nervis  orificio  ftomachi 
infertis-, tertium, vt  Aorta, Vena  fine  pari,&  nervus  fexti  paris  tranfeat.Iwjm/#  circa  antb 
& inguina,  vbi  vaforum  tria  genera  ad  crura  tranfmittit.e  Anterius  vt  vmbilicalia  vafa, 
f Vena, inquam, § duae  arteriae, & h vrachus  exeant. 1 Procejfus  etiam  obtinet  duos,  in  an-  FrocejjHs 
teriore  facie, iuxta  pubis  os  fitos,vtrinq-,  vnum,qui  non  minus  in  maribus , quam  fce- 
minis  reperiuntur.Sunt  autem  oblongae  productiones  exterioris  peritonaei  membra- 
nx,Cucurbitae,quibusChymicivtuntur,perquafimiles,  arCtae  fuperius,  inferius  laxae. 

Hi  foramina  tendinum  mufculoru  obliquorum  & tranfverforum  egredietes,  in  V tris, 
ad  fcrotum  abeunt  , &fic  extra  ventris  cavitatem  dependent:  in  Mulieribus  autem,  ad 
inguina  producuntur, & in  V ulvae  elatiorem  fedem  terminantur.  Defcendunt  autem 
cum  illis  Venae  & Arteriae  fpermaticae  vna  cum  cremafteribus  mufculis,  & remeant 
contra  a teftibu$,fimiliter  proceffibus  iftis  inclufi  cum  paraftatis , vafa  deferentia:/»  bis 
vero  vteri  ligamentum  rotundum, quod  in  latam  ac  nervofam  exilitatem  fupra  pubis 
os  degenerat,cui  Clitoris  alligatur.  Adhaeret  autem  a principio  interior  peritonsi 
membrana  exa<5tiffime,quae  foramen, per  quod  egrediuntur  didla  vafa  ex  infimo  ven- 
tre ,conftringit,  & claudit,  qua  difrupta,  exterior  laxatur, & fic  hernia  fit, defcendente 
pofteavelomento,velinteftino,aut  etiam  vtroqu  e. Venas, Sc  Arterias  n vicinis  partibus  Vafa. 
obtinet.-Nemu  aute  exiles, ab  iis,qui  ad  abdominis  mufculos  propagantur.  Vsvs  perito-  Vs  vs. 
naiprinm  ac  pracipuus  efi  ,vt  fit  operimento  omnibus  partibus,  quas  mvaftit,  nonfolum 
quo  ab  externis  iniuriis  liberae  fint,  fedetiamne  ipforum  calor , aut  humores,  exfpi- 
rent , vel  effluant.  Nili  enim  Iecur,Lien,Renes,  & Ventriculus, involuta  membrana 
hac  forent , externa  vaforum  ofcula,  quae  in  nonnullis  valde  funt  patentia,  praefertim 
arteriarum,fiUiguinem  effudillent.Hinc  facium  eft,  vt  follers  Natura  ijs  vifceribus,  in 
quibus  plures  arteria  funt,&  adeo  difcrimen  imminet  maius, cralfiorem  largita  fit  tu- 
nicam,vt  ab  omni  effufione  tutam  prqfitzret. Secundus  vfusefi,vt  vifcera  omnia  luis  fedi-  x' 

bus  alliget. Sic  Hepatis  ligamentum  apentonteo  eft, & omnes  membranae, quae  ab  ipfo 
oriuntur, reliqua  vinciunt.His  vfibus  vt  fatisfaceret, primo  figuram  dedit  ovalem , fed 
deprefiam , quia  talis  erat  ipfius  infimi  Ventris  figura.  Decet  enim  vefte,aut  fepimen- 
tum, partis  in  veflicndae  aut  obvallandae  figurae  coaptare.  Quare  & in  aliis  vifceribus». 
quibus  portio  ahqua  ipfius  obducitur,  figuram  eandem  obfervat.  Porro  internam  fu- 
perficient  laevam  fecit , vt  vifcera  in  abdominis  compreifione  citra  oftenfam  premeren- 
tur:&quo  mollior  adhuc  contaClus  ille  fieret,  lubricam  reddidit  aquofo  humore , in 
abdominis  cavitate  circa  inteftina  natante , qui  ne  vnquam  deficeret,  ex  vaporibus  a 
ventriculo  & caeteris  vifceribus  exhalantibus,continuo  regenerari  voluit.  E xternafu- 
perficies  contra  afperaeft,vttransverfis  abdominis  mufculis  validius  adne&eretur.Si/f’-' 
fiantiarn  autem  largita  eft  membraneam,  vt  facile  diftendi  citra  ruptionem, & in  iefe 
contrahi  fine  complicatione  poflet.Partes  enim  imi  ventris,  modo  alimentis  turgent, 
vt  Ventriculus;  modo  flatibus,  vt  Inteftina;  modo  fcetu,Yt  Vterusjmodo  etiam  vrina, 
vt  Veficaunodo  etiam  evacuata  in  fe  concidunt.  Hanc  autem  membranam  firmam  ef- 
fe  voluit, quia  non  nifi  magno  cum  detrimento ; & incommodo  peritonaeum  rumpi- 
tur, tum  quia  robore  quoque  indiget,vt  vifcera  in  fuis  fedibus  alligata  confervet.  Ni~ 
Mominus  tamen  ne  nimis  pondere  premat,tenuis  eft  vbique, praeterquam  fub  vmbi- 

Mm  3 lico,. 


178  AdRXANJ  Spigelii  De  Hvmaki 

lico, quod  magno  confiliofadiuneft,  cum  hac  parte  maxime  omnium  ruptioni  op- 
portunum foret.  Sedentibus  enim,  aut  liantibus, 'vilcera  ad  imam  partem  deuoluun- 
tur,quorum  pondus  vt  innoxie  peritoneum  fuftineat,hanc  eius  partem  munire  acfir- 
mare  debuit.Et  hinc  fit,vt  quibus  tenuius  peritonaeum  a primo  ortu  contigit , in  ma- 
gna ipiritus  cohibitione,  vehementi  ialtu,  aut  clamore, in  quibus  verius  inferiora  de- 
cidunt inteftina, facili  negotio  peritonaeum  rumpatur. Eft  & circa  vilcera  quaedam  te- 
nuius, circa  alia crafim.  Nam  in  quibus  copiofefunt  arteriae , & lpiritus,ne  diftipentur, 
vtinLiene:aut  humores, vt  mVentriculo,neeffluant,ijscralliorem  membranam  con- 
ceflit.Crailior  etiam  ijs  eft, quae  repletae  valde  intumelcunt,vt  Velicae,vtero,&ventri- 
culo,vt  fimul  cum  his  extendi  queat, quod  fieri  non  potuiftet,fi  tenuior  his  tunica  ob- 
tigiflet.  Connexionem  tandem  cum  muiculis  abdominis  tranfuerfis  validiilimam  habet, 
ad  aequalem  ventris  compreffionem  in  refpiratione,&  faecum  expulfione  faciendam. 
Neque  enim  inter  ipla  Ipatium  licebat  intercedere , quod  mufculis  contradis  perito- 
naeum in  rugas  iuiftet.Connexio  autem  haec  validior  eft  circa  tendines , quam  carno- 
{am  partem  , quod  cum  caro  mulculorum  in  abdominis  compreffione  contrahatur* 
impedita  fuiftet , nifi  laxius  carnibus  connederetur.  Exortus  caufam  nunc  nullam  in- 
quiro,cum  de  origine  adhuc  fub  judice  lis  fit,&  ego  omnes  partes, fimul  &c  formari  8c 
generari  credam, quamuis  de  peritonaei  principio,  fi  quod  eft , maxime  omnium  Pic- 
colhominei  fententia  mihi  arrideat. 


C A P V T V. 

De  fit  u, tam  naturali , quam  eo  qui  praeter  naturam  eft , (rmnium  qua  in  imo  ventre 

continentur , vifcerum. 

Ratio  or-  FYXI  m vs  ab  initio  huius  libri,partes  infimi  ventris  efte  duplices,  continentes, 
dinUin  h-'  contentas,  fiue  externas  alias,alias  internas.  De  illis  abunde  hadenus  egimus,  re- 
fequentib.  ffcat  nunc  vt  Sc  harum  hiftoriam  perlequamur.  Sunt  autem  duplicis  generis,  quaedam 
enim  confiderari  queunt,  quatenus  ad  foetum  pertinent  invtero  adhuc  conclufum, 
quales  funt  lecundinae,&  Vala  vmbilicalia,  de  quibus  in  libro  de  formato  fcetu  com- 
plura diximus;  quaedam  quatenus  tum  embryoni,  tum  nato  homini  funt  communes, 
quarum  tradationem  nunc  aggrediemur.  Antequam  tamen  membratim  de  lingulis 
agamus , prius  omnium  litum  explicabimus , nec  tantum  cum  qui  homini  competit, 
dum  inculpata  lanitate  fruitur  , led  etiam  dum  ab  exquilita  illa  valetudine  declinat. 
Argumentum  non  tantum  vtile,led  8c  maxime  necelfarium  omnibus  cognitu , qui  a- 
nimum  ad  Medicinam  appellunt, vt  tum  affedas  partes  ex  litu  cognolcere,tum  medi- 
vifcerttm  camenta  applicare  norint.  Vlfcerae rgo  quae  in  imo  ventre  coercentur , vel  indiuidui 
t-ris  cliiti-  conferuationi,adeoqi  Nutritioniinleruiunt,  vellpeciei,  &propterea  Generationi. 
fio.  Qua:  adnutntionem  faciunt, vel  ad  codionem  alimenti  conferunt,  vel  ad  excremento- 

rum in  codione  genitorum  expulfionem.  Quae  ad  codionem  conferunt  vel  primam 
faciunt, vt  Ventriculus,  qui  cibum  in  ore  mafticatum  in  chylum  conuertit,  cuius  pro- 
pterea  adio eft^A®<ns,&:  Chyhficatio  dicitur:vel lecundam,vt  Venae, praelertim  quae 

inHe- 


Corporis  Fabrica,  Lib.  VIII. 


cL, 

A»  F.F 


in  Hepate  funt,&Liene,ad  quae  duo  vifcera  chylum  exinteftinisVenae  melaraior,me- 
lenterio  dedudlte , ferunt.  Primam  coctionem  adiuuant  Omentum , & Pancreas:(e- 
cundam  dibtorum  vilcerum  parenchymata. Excrementa  autem  fulcipiunt, prime  qm~ 
dem  cobtionis,  Inteftinaiat  fecundae , Veliculafellis.  Serum  vero  qued 
Hippocrati  vocatur  > Renes,  aquibus  ad  Veiicam  demandatur  per  Vreteres.  Ge- 
nerationi inferuientes  partes  , pro  lexus  diuerfitate  duplices  funt  , Viriles  , 8c  Mu- 
liebres, de  quibuspofteadidturi  fumus  , dum  huic  tradlationi  Colophonem  fupre- 
mum  impoluerimus.  Omnes  ergo  has  partes  infimo  ventri  includuntur , qui  fuperius 
quidem  lepto  tranfuerfb,&  cartilagine  enfiformi-,  inferius, olfibus  pubis-, antenns,abdo- 
raine  proprie  fic  c\icio\pofierms,[vm  borum  vertebris  & ofle  facro ad  latera  vtrinque  fu- 
perius  quidem,  coftislpurijs,  at  inferius  oflibus  ilium  8c  coxendicis  circumfcribitur. 

8.1. F.  Ceterum  3 H e p A r in  dextro  hypochondrio  (itum  eft,concaua  fui  parte  bVsntricu-  H 
& q q lum-.conuexa  vero  diaphragma  tangens.Hoc  in  medio  cfifTuram  habet, in  quam  vena 
* vmbilicalis  inferitur,a  qua  in  d duas  partes,  (quas  Lobos  pofthac  femper  v ocabimusjdi- 
rimitur.Earum  dextra  dextrum  hypochondrium  totum  occupat , ad  renem  vlcp  eiuf 
dem  lateris  pertingens,cuilaepe  etiam  incumbit.  Siniflrabreiiior  cd,  ad  mucronatam 
cartilaginem  extenla, quae  anteriorem  ventriculi  pa.rtem,ac  pylorum  ambit. Situs  hic, 
qui  Hepati  naturalis  eft,  non  raro  mutatur,  fic  tamen  vt  nullam  quandoqi  ipfius,  aut 
vicinorum  vilcerum  a&ioni  noxam  inferat:  interdum  vero  vtgrauiter  laedat.  Illum 
nonnaturalem  litum  v©cabimus,hunc  prteter  naturam. Nonaturalis  ergo  litus  quadru- 
plicipotillimum  occafione  contigit,  dum  vel  decumbimus, aut  ledemus, ambulamus, 
autrelpiramus.  In  decubitu  enim , fiquidem  fiipmja.cea.mns , intra  praecordia  le  recon- 
dit,&  Diaphragma  premit,  vnde  fir,vt  qui  obeli  funt  difficilius  relpirent  de.cubentes, 
cum  leptum  tranllierlum  magna  hepatis  mole  nimiam  afficiatur.-at  li  in  alterutrum  la- 
tus voluantur, a ventriculo  vel  abfcedit,veleidem  circumuoluitur.  Abfcedit  quide,fi 
dextro  innitantunat  amplebtitur  vndiq: , fi  finiftro.  Hinc  caufam  licet  petere,  quam 
propter  in  jecoris  inflammabor  e,  aegri  de  dolore  in  dextro  hypochondrio  conquera- 
tur decumbentes  inlaterelaeuo.-contra  minus  doleant,  jacentes  in  dextro.  Trahitur 
enim  tum  ligamentum  hepatis  pendentis  quali,  quod  & ipfum  cum  fit  inflammatum, 
Bonpoteft  non  graues  dolores  excitare.  Patet  autem  ex  his, eos  qui  cubitum  ituri  pri- 
mum in  finiftro  latere  dormiunt,multo  regiius  ciborum  concobtioni  confulere,  qua 
faciunt  ij, qui  in  dextro  recumbunt.  Hepar  enim  ventriculum  vndiq;  ambiens  miru 
in  modum  chylilicationem  adjuuat,propriumq-,  ftomachi  calorem  fouet  ac  tuetur  In  z- 
[edentibus,  aut  ambulantibus  ad  vmbilicum  magis  vergit.  In  rejpiratione  autem , quemad- 
rnodum& cetera  infimi  ventris  vifcera.dum  diaphragma  contrahitur  &inlpiratio  fit, 
verfus  inferiora  delcendit : at  dum  relaxatur,  Sc  exlpiratio  contingit,  fuperiorapetir. 

Ex  quo  fit,vt  in  cadaueribus  Iecur  liib  Ipurijs  cartilaginibus  & in  prxcordijs  recondi- 
tum lemperinueniatur,cum  exlpirando  moriamur, &proptereafimul  cum  Diaphra- 
gmate alcendar.Pneftr  naturalem  quoffitum  Hepar  interdum  occupat,  quod  euenit  vbi  prit 
praegrande  eft,  & magnitudine  laborat.  Solet  enim  quibuldam  in  maximam  molem  mu  u 
accrelcere,vt  vtrumq-,  hypochondrium  impleat, quod  plerunq,  nimiu  obelis  obtigi!  ftM 
fe  vidimu*..Obleruatum  autea  meeft,huiulmodi  voraces  fuifle, quod  proptereaeue- 


EPATIS 

litus  na- 
turalis. 


Nonnatu- 
r a! is  fi  tus . 


3-  4- 


a8o 


Adriani  Spigelii  De  HvMani 


lienis 

litus  na- 
turalis. 
Non  na- 
turalis. 
Fr&ter- 
natura- 
lis. 

i.  i. 


VEN- 
TRICV- 
L1  litus 
naturalis. 

No  natu- 
ralis. 


Frater- 

naturalis 


mi(Ietcrediderim,quod  eorum  ventriculus  plurimo  calore  fic  circumdatus  plusdige- 
rat,concoquatq;.  Ita  memini  legifte  me  olim  apud  do&iflimum  Gemmam  Frifiu  hi- 
ftoria  mulieris,qu£  cum  prodigiofie  fuiflet  ingluuiei,poft  mortem  hepar  habuide  tan- 
ta mole  praeditum , vt  membra  (piritalia,  vicinasq1,  omnes  partes  comprederit.  Non- 
nunqua  ab  indgni  inflamatione  fic  tumet  hepar, vt  notauerim  naturali  loco  non  con- 
tentum,& ventriculu,  8c  magna  tenuium  inteftinorum  partam  cooperuide.  Quod  fi 
vmbilicalis  vena  laxetur, rumpaturve, jecur  ad  Diaphragma  furfii  trahitur, cuius  mo- 
tus cum  impediatur  obcompredione,fitvtvna  cum  reipiratione, vita  tollatur. c Lien 
alterum  hepar  eft,ex  Ariftotelis  opinione, j.de  part.an.j.ideoq-,  in  finiftro  hypochon- 
drio ex  hepatis  regione  fitum.Hic  caua  (ai  parte  ventriculum  tangit , gibba , & fuperiore 
Diaphragma,ati«/mot£reni  finiftro  incumbit.Mutat  & hic  (kum,  partim  acaullis  na- 
turae vim  nullam  inferentibus, dum  (edemus,re(piramus,autdecumbimus,  quod  ta- 
men admodum  exiguum  cft:partim  ab  alijs,quae  deftruunt  natura.Euenit  hocpotidi- 
raum  laxatis  ligamentis  ab  humorum  affluxu,aut  ab  ingenti  aliquo  tumore , quod  fe- 
pius  contingit. Obieruatum  autem  eft  vfq;  adeo  nonunquam  extenfum  fuifle , vt  vra- 
bilicum  attiger  it,nonnunqua  etiam  vlterius  porre&um,  non  parua  dextri  lateris  par- 
tem occupade.Narrat  Vefalm,  h5.de  hum.corp.fabr.cap.cj.hiftoriam  adolefcentis,  cu- 
ius cadaucr  Patauij  aperuit, in  quo  Lien  in  eam  magnitudinem  erat  profcdtus , vt  vix 
hepati  cederit, cuius  anteriori  parti  adnatus  etiam,  ventriculum  comprederat.  Nota- 
uit  !k  Georgius  Gammas  vidifife  le  Lienem  cuiufdam  Nauta:, viginti  tres  libras  penden- 
tem, irfabdomine  tam  late  protenfum,vt  totam  eius  cauitatem  implere  videretur.Vi- 
di  & ego  frequenter  maximos  Lienes:fed  & in  Cuniculo  aliquado  Lienem  in  dextro. 
Hepar  autem  in  finiftro  hypochondrio  pofitum  fuide.  Id  quod  idem  Cornelius  Gem- 
ma in  humano  cadauere  vidit, & Arifloteles  in  alijs  animalibus,  vt  teftatur  1.  hiftor.ani- 
mal.17.  Cazterum  quibus  fuo  de  loco  mouetur  Lien,  aut  quibus  aliquo  morbo  labo- 
rat,&rprsfertimfcirrho,  ijsnecefiario  Ventriculus  imbecillior  eft  , quiaadfundum 
calore  illo, quem  Lien  fimus  impertire  folet,non  fouetur,  (ed  frigiditate  potius  ex- 
tranea afficitur.  Inter  haec  duo  vifcera  fVENTRicvLvs  medio  loco  pofitus  eft, 
olite  inftar  inter  carbones  circum  congeftos.  Superius  huius  orificium , quod  ftoma- 
chusdicitur,  Lieniproximumeft  , &finiftrum  hypochondrium  tenet , afuofitum 
immobile  '.  at  inferius , quod  Pylorus  vocatur,contra  dextrum  hypochondrium  (pe— 
6tat.  Fundus  in  horum  medio  pofitus  eft,qui  nonnihilfitum  fuum  mutat.  Decumben- 
tibus enim,  ad  Diaphragma  magis  afcendit,  cui  ratione  fuperiorisorificij  adne&itur: 
flantibus  Sc  [edentibus  ad  vmbilicum  cum  pyloro  deicendit.  Ventriculo  etiam  cibis  re- 
pleto nonnihil  ad  inferiora  , & abdomen  antrorfum  vergit.  Quod  diligenter  no- 
tandum eft  vel  ideo . vt  pro  ftillicidijs  alium  atque  alium  locum  eligamus , fiaeger 
decumbat , aut  (e  deat.  Satius  tamen  efte  crediderim  , vt  (edentibus  fiant , cumver- 
fus  abdomen  Ventriculus  his  voluatur  : decumbentibus  aurem  fupine  , ad  (pinam 
retrorfum  trahatur.  Eligendus  vero  tunc  erit  locus, qui  fub  mucronata  cartilagine  in 
medioeft.  Porro  in  vulnerato  diaphragmate  ad  fuperiora  Ventriculus  afcendit,  cuius 
’ rei  hiftoriam  Pareusdib.? . G hirurg.  cap.  8 x.  refert.  Cum  enim  quidam  in  neruofii 
Diaphragmatis  parte  transfoflus  e(Tet,poft  obitum  Ventriculus, qvwm  anxie  in  fuo  lo- 
co Pa- 


e,  7.1.U 

H. 


f,  8.1.G 
G. 


Corporis  Fabrica,  Lib.  VIII.  iSi 

co  Pareus  quaefierat,in  Thorace  repertus  eft,etfi  vulnus, per  quod  afcenderat,vix  pol- 
licem latum  aequaret.  Notauit&Vefaliusjlibq.cap.q.Omentumitapraetersiaturam 
aadtumfuifle  cuidam , vt  Ventriculum  exfuafede  iic  deorfum  diftraxerit,vt  eius  mu- 
nere deficiente,varijfque  fingultibus  obortis, occafio  mortis  inde  nata  fuerit.  Pan-  Pa1*cr®~ 
creas  naturalem  fliumfitum  non  mutat,  cum  Ventriculi  pofterioxi  parti  ^ e-iufque 
fundo  adnatum  iit , quemadmodum  & duodeno  inteftino  , & Vente  porta: , quam 
intra  fecomprehendit.  Vbiadmodum  intumuerit,  id  latus  Ventriculi  comprimir>ac 

g,  co&ionem  turbat.  §Dvodenvm  inteftinum  fimiliter  perpetuo  eundem  locum  ob-  ^0CENI 
feruat.  Ortum  enim  ducit  a pyloro,&ad  pofteriorafub  ventriculo  refle£titur,vtlum- 
borum  vertebris  ligamentis  membraneis  adnedatur , quo  reda  abfque  vlla  circum- 

h.  K.L.L.  uolutionedeorfum  feratur.  hlE  i ynvm  inteflmum  totum  fere  vmbilicalem  regio-  * 

nemoccupat:at  II  e on  inilijsfitum,quaeindenomenacceperunt.  Ha:c  duolocum  n?curiils 
non  naturaliter  mutan t, ventriculo  cibis  referto, a quo  comprimuntur.  Sic  in  valida Jpi-  $joa 
ritus  retentione , tk  clamore  a Diaphragmate  preftadefcendunt.  Contra  dum  vterus  turdi*. 
/?loui5eft,verfusfuperioraa(cendunt,&ardtantur,  ex  quo  fit,  vt  de  alui  duritie  graui-  u 
dse.tam  frequenter  conquerantur.  Inflantibus  , aut  [edentibus  verfus  inferiora  non-  2" 
nihil  deuoluuntur  ; vnde  herniat  flantibus  magis  , quam  decumbentibus  contin-  4> 

gunt.  Validiore  vi  defeendunt  in  curfu  , faltu,  aut  equitatione , a quibus  hoc  raa-  j. 

Ium  mirum  in  modum  incrementa  fumit.  In  decumbentibus fupine  verfus  vmbilicum  (e 
recipiunt’,  at  ijs,  qui  in  alterutro  latere  jacent,  ad  illud  cui  incumbunt.  Prtcter  nati»- 
tam  Citum  mutant  diflent.isinteflinis  flatibus , vtin  Colicis  doloribus  , multoque  ma-  l " 
gis  laxato  nonnihil  mefenterio  ab  humoribus,  vtin  obefis , propter  nimiam  humidi.ta-  ^ 
tem.  In  hydrope  in  vmbilicum  labuntur,  quod  diligenter  ijs  notandum  eft,  qui  para-  3. 
centefin  exercent.  In  hernia  fimiliter  ad  vmbilicum,  inguina  , aut  ferotum  defeen-  4* 
dunt.  In  voluulo  autem  vna  pars  intra  alteram  reconditur, vnde  Chordapfusnafcitur. 
‘Cj«cvm  in  dextro  iliofitum  eft  , & naturalitervixlocummutat,  quoddextro  C.^ci  6- 
lumbo  alligetur-.vidi  tamen  pratter  naturam  in  fufpenfo  quodam, quemPatauij  fecui-  rus> 
mus, caecum  totum  cum  parte  ilei  dc  coli, qua  libi  inuicem  nedluntur,in  ferotum  pro- 
lapfum  fuifle.  Idtamenanex  violentia  mortis,  in  qua  valide  obipiritum  retentuuL, 
imi  ventris  vifcera  deorfum  prella  funt,  an  ex  hernia  antiqua  contigerit, fcire  non  po- 
/.P.P.P.P*  tui.  1 Colon  in  dextro  ileo,  vbi  vacuns,&  commodus  locus  eft  exoritur,  ac  reni  CoLI  fi- 
dextro  incumbens,  ope  peritonaei  alligatum  lateri,  afcendit,fubhepatefellis  veficu-  tus  uatu- 
lam  contingens.HincfitjVt  bile  transfudante,  luteo  colore,  qui  femper  in  colo  vili- 
tur,  inficiat,  & ftepe  vlcera  excitet,  quae  in  c rallis  inteftinis  frequentioramulto  funt 
hac  quoque  de  caufa,quam  in  tenuibus.  Inde  fub  fundo  ventriculi  per  medium  ven- 
tris tranfuerfim  incedens , annexum  inferiori  omenti  portioni,  adfiniftrum  renerrn, 
reflectitur, cui  peritonaei  beneficio  alligatum, per  inania  eius  lateris  deorfum  ados  fa- 
crum  fertur.  Ad  hoc  vbiperuemt,  in  nonnullis  dextrorfum  refleditur , deinde  rur- 
fum  ad  os  facrum  voluitur,  vbi  tandem  in  rectum  inteftinum  terminatur. 'In  quibuf- 
dam  tamen  citra  hanc  circumuolutionem  reda , vbi  prima  vice  ad  regionem  ollis  fa- 
cri  circa  initium  redi  inteftini  peruenit,finirefolet.  Ex  quo  vel  nullo  monente  patet 
obiter  , Colon  inteftinum  in  alijs  atque  alijs  longius  efle, aut  bteuius.  Hunc fltum  mu- 

Nn  tat  vep.= 


Ncn  na- 
turalis. 

i. 

z. 

i- 

Frater- 

nattira- 

lis. 

Omenti 
fi  tns  na- 
turalis. 
Non' na- 
turalis. 

1. 

2. 

35 

33 

33 

3- 

Tr&ier- 

natura- 

lx. 


Vesicae 
fitus  na 
toralis. 
Non  na- 
turalis. 
Vteri 
finis  na- 
turalis. 
Non  na- 
turalis. 
Fr&ter- 
natura- 
lis. 


Synony- 

mia. 


z8i  Adriani  SpigeliiDe  Hymani 

tat  ventriculo  alimentis  referto, cum  quo  delcendit  verfus  vmbilicu  nonnihil, quem^ 
admodum  & rudus  fuperiora  petit, expleto  & vacuo.  Sed  & naturaliter  defcendit, 
aut  afcendit,pro  motu  corporis.  Nam  ambulantibus  & (edentibus  magis defcen- 
dir, quam  decumbentibus.  Sicgrauidisvlrimismenfibusafcendit , vtero  audio,  & 
comprimente.  Laterales  tamen  partes  non  mutant  (itum , quia  valide  lumbis  anne- 
dtuntur,  nifi  fi  forte  contingat,  vt  copia  humorum  laxetur  ligamentum.  Frater  natu- 
ra};! in  colicis  doloribus, dum  fatibus  di(lenditur,e  fiia  (ede  naturali  abit.  m Omen-  ? 
t v xt  fub  peritonaeo  immediate  in  anteriore  parte  fitumeft, ad 11  Ventriculi  fundum,  f.F. 

8c  deorfiim  (uprainteftina,ad°  vmbilicum  vfque  expanditur.  Situm  ergo  pro  ventri-  »,  D.  B. 
culi',  autinteftinorum  repletione, autinanitione mutat,  tum  pro  eorundemmotu.  °> 

Dum  igitur  ftamus,currimus,aut  equitamus , deorfumcum  vtroque  vergit  .-dum  de- 
cumbimus,cum  lifdem  afcendit.Interdumfuperior  membrana  locum  m utat, perma- 
nente  in  fitu  inferiore,  quod  fit  ventriculo  vacuo:  interdum  inferior  deicendit,  vt 
cum  inteftinum  a Ventriculo  premitur.  Obefis  quin  etiam  totum  omentum  fic  de- 
(cendit  ob  pondus, vt  vteri  os  comprimat, vndeHippocrates,5.aphor.46.Quaecunque 
praeter  naturam  eraflat  non  concipiunt,  iis  omentum  os  vteri  comprimit, &priufi- 
quam  extenuentur  non  concipient.  Et  de  natura  muliebri , Omentum  praepingue  fii- 
perincumbens  vteros  comprimit, neque  genituram  fufcipere  finit.  Grauidis  ficattol- 
litur,vt  inter  vterum  & peritonaeum  nihil  omenti  intercedat. Pivctcr  naturam  inteftinis 
flatibus  repletis  verfus  fuperiora  conuoluitur,  quemadmodum  id  toties  in  dilfedlio- 
nibus  vidimus.  Labitur  aurem  penitus  extra  corpus  in  vulneribus  abdominis  pene- 
trantibus,&inhernia,tumquae(crotieft,tumquaeinguinis,autvmbilici.  pVes  ic  a j>,  8. n.P. 
vnnana , in  liypogaftrij  cauitate,quam  os  (aerum , olla  ilium , & pubis  e(Formant,fita 
eft,vna  cum  redlointeftino.Haecin  fuolemper  loco  permanet, praeterquam  diftenta 
& repleta, vbi fundus  verius  tenuia  inteftina  pertingit.  1 Vt  e r v s in  eadem hypo- 
gaftrij  cauitate  inter  r veficam  vrinariam  ‘redtumque  inteftinum  jacet,  ex  quibus  ii-  r,  q. 

Ia  priorem, hoc  pofterioremledem  obtinet:  adeo  vt  in  non  grauidis  fundus  vteri  (acri  f,  S . 
ollis  initium  haud  fuperet.Mutat  tamen  hunc  ficum  tum  in  gerentibus, in  quibus  vna 
cum  fcEtu  creicit  & augetur, ficque  (aero  olli  longe  fupereminet : tum  praeter  naturam 
etiam  obftrudtionibus  affedlus,laxati(que  ligamentis, in  quibus  partim  furfum  fertur, 
vt  contingit  Hyftericis  didlis  mulieribus:tum  extra  fimum  cadit , & vel  totus , vel  pars 
eius  dunraxat,tt;rpitel que  fic  dependet.  Sed  de  hoc  motu  prolixiorem  inftiruemus 
(ermonem  inferius, cum  vteri  tradfcationem  per(equemur,hic  nonnulla  tantum  dixif- 
(e,occafionefic  data,fu(ficiat. 

C A P y T VI 

De  Omento. 

QVoc  Latinis aO>w«f«wzeft,idGrxcis^j^ioov,&contra£le dicitur.Hip-  *> 
pocrateslibrodeGlandulis^?/r^ioainplurali  numero  vocauit,  & 5.Epidem.  Jif- 
rpov. Nonnullis  yzyyzfita>ri  &c  cctyluun  appellatur , afimilitudine  retis  pi(catoriae,quam  de- 
nominationem  plures  retinuere  ,vt  Germani,  Belgae,  5c  Itali,  qui  Retudlo  nuncupant. 

Arabi- 


*=*»  £<<?  > 


Corporis  Fabrica,  Lib.  VIH.  i8j 

Arabibus Zirbus adipofa,  & interdum  etiam  fimpliciter  ZhTwvocatur.  Diciturautem 
<&757aoo»,<3%£  TB  ^757-;.l«V,quafi  iupernatanS,quod  fuperioribus  mteftims  veluri  innatet. 

Eft  autem  membrana  dema,  ac  tenuis,  ex  plurimis  venis,  arternfque  cum  pinguedine  Etymolo- 
copiofa  in  formam  retis  contexta.  Qua  enim  partepinguedo  cernicur,vafisadnata,fi- 
Eum  retis  exprimit,quae  errabundo  dudtu  varie  inter  (e  excurrunt',  qua  vero  parte  me-  ;;  t/ 
branea  eft,cancellos,feu  vacua  illa  Ipatia,  qute  retium  c hordis  interiacent.  Porro  quo 
quilque  obefior  eft,eo  copiolior  pinguedo  in  omento  reperitur,  vt  nonnunquam  ob- 
feruatum  fit,  copia  & pondere  Itio  peritonaeum  rupifle,  aut  valde  laxafle.  Maximum  M*Sm- 
autem  inter  ctetera  animantia  Homineshabent,vnde&^7^oo)M7Tis-^,quafio?«e««m: 
gerentesd  Poetis  dicuntur.  Reliquis  enim  vmbilicum  vix  attingit:  at  homini  fiepead 
olla  vfq»ue  pubis  porrigitur.Mulieribus  tamen  magis,quam  Viris,&obefis,quam  ma- 
cris , vnde  in  illis  quidem  vteri  os  comprimendo , ftenlitatemun  his , peritoneum  la- 
xando , herniam  caulatur.  Figura  maiTupium  aucuparium  refert , vt  Galenus  6.  de 
anatom.  adminilh*.  teftatur,  cum  e gemina  membrana  conftet  in  fundo  connexa,& 
orbiculatum  orificium  habeat.  Id  eleganter  videre  licebit,  fiexeiufdemconfilioa- 
b,  8.3.D.  quarepleueris.CowmTdttr  lemper  , tefte  Galeno  Gadm.anat.^.tribus  partibus, b Ven-  Conexio. 

rriculo,cLieni,&dColo.  Superior  enim  pars  Omenti, fundo  ventriculi,  feu  gibbas 
d E E^E  eiuspartifecundumlongitudinemadnafcitur  , <Sc  paulatimdelcendens,  ad  iiium  <5 c 
’ pubis  fere  olla  protenditur.mox  lubtus  regreditur,  & ad  Coli  inteftini  dextram  par- 
tem, que  Ventriculo  proxime  eft  fijbiedta , reflectitur , cui  pauculis  quibufdam  liga- 
rnentiSjtum  etiam  ventriculi  fimis  alligatur. Nonnunquam,  eodem  tefte,  Iecinoris  fi- 
bra?,Seipuri^  cuidam  cofta?  adnedhtur.  Componitur  ex  membranis  duabus,  quarum  Mebr*- 
8.  4.1 . altera  fuperior,altera  inferior  elt.e  Superior  adVentriculi  fundum, a tertia  ipfius  tunica  K&  dti&- 
M*  & communi  oritur, ac  hepatis  &c  Lieni  cauo  committitur/ Inferior,  a peritoneo  ftatira 
L L L ^Pto  tran^ier^)  dorfum  enalcitur,  & hepatis  cauo , diaphragmati, ac  duodeno 

’ inteftino.tum  lienis  fimo, ac  tandem  coli  inteftini  toti  illi  parti,  qua  lub  ventriculo  in- 
cedit,anneditur.  Exortus  ergo  omenti  ex  iifdemeft  fedibus, quibus  adnafcitur.  Ha-  Cngt. 
bet&vafa omnis  generis.  a iola  vena  Porta?,  &fuperior  quidem  membrana  VaJa- 

vtramque  Galtroepiploidem, dextram  &finiftram:  inferiorautem  epiploidem dex- 
tram , &c  yoikicam.  Arterias  totidem  a C?liaco,&Melenterico  ramo.  At  nervos  exiguos, 
a lexti  paris  ramo  coftali, 

Vs  vs  Owewfi  praecipuus  eft,  vt  Ventriculi &Inteftinorumnatiuum  calorem  pin-  11  u" 
guedineluafoueat , & codFionem  iuvet.  Hunc  Galenuslib.  4. de  vfpart.9.  elegan- 
ter probat , addudtis in  medium  exemplis  eo-rum,  quibus  ob  vulnus  in  abdomine  in- 
flidtum  excidit,&:  pofteaablcifliimeft.  His  enim  omnibus  Ventriculi  coCtio  lcefa  fuit, 
plurimifque  tegumentis  eguere  , vt  calorem  imi  ventris  tuerentur.  Contra  tamen 
apud  Foreftum  legimus , fuifle  iuuenem , qui  omento  ablato  nihilominus  commode 
vixerit  : fed  huc  trahendum  non  eft, cum  videamus  quandoque  in  Natura  plurima 
praster  rationem  fieri.  Aflignat& alium  vfum  Galenus  4.  Vfi  part.  11.  quiftatuit,  j‘ 
tempore  inediae  calori  natiuo  alimentum  fua  pinguedine  fuggerere.  Quin  & Hippo- 
crates, lib.  de  glandul.  adhuc  alium  vfum  omento  tribuit,  humorem  videlicet  ab  in- 
teftinis  copiole  influentem , fi  a glandulis  excipi  & abfumi  vna  vicenon  queat/nfe 

Nn  1 veluti 


184  Adriani  Spigelii  De  Hvmani 

veluti  in  aeftuario  quodam  aftervandi.  Glandulae  enim , inquit , in  inteftinis  maiores 
funt,quam  alibi  in  corpore,  & pafcunrur  humedfcationem  nimiam  ex  inteftinis  expri- 
mentes.-inteftina  vero  ex  vafis  in  omentum  fufcipiunt  , ac  remittunt  humiditatem. 
Omentum  autem  in  glandulas  diftribuit.  Caetentm  quia  Author  huius  libri  mea  len- 
tentia Hippocratesnoneft, cum  Galenus  in  i.comm.de  art^q-G  exprelTefcribat,  Hip- 
pocratis librum  de  Glandulis  rniuria  temporis  periifte,  non  multum  in  huius  loci  de- 
claratione laboraboiprtefertim  cum  <Se  abfurda  doceat  , vtpote  Glandulas  in  omento 
reperiri , quod  a nemine  vnquam  Anatomicorum  ftatutum  eft.  Nifi  li  forte  Omenti 
nomine  abufuseft,<Sc  Mefenterium  intellexit.  Quicquidfit,  quia  praecipuus,  vt  dixi, 
vfuseft,  Ventriculi  & Inteftinorum  codfionem  iuvare  , videamus  nunc  quomodo 
huic  vfui Natura  fatisfecer it.  Primum  ergo  ^«Mcauitati  inferioris  ventrisaccom- 
modata  fui  t,  vt  commodifiime  omnes  ipfius  partes  contegeret.  Magnitudinem  autem 
obtinuit  , quantum  erat  (parium  tegendorum  vifcerum:  fed  homini  tamen, quam  re- 
liquis animalibus  maius , quod  cum  eredfio  corpore  incedat,  nullifque  munitus  lit  pi- 
lis,facile  ab  externis  imurns  laedatur,  & tam  a frigore,  quam  nimio  calore.  At  enim 
cetera  animantia  cum  prono  corpore  ambulent,  tot  caeli  aerifque  iniuriis  non  funt 
opportuna: vt  taceam , quod  extremis  cruribus  foveant  abdomen.  Hinc  fit,  vt  ani- 
malia , quae  omento  deftituuntur,  quemadmodum  funt  Lepores,  & Cuniculi,  abdo- 
minis calorem  contractis  pedibus  foveant  , maximeque  poft  cibum  adunatum , vt 
quod  inge  (Terunt,  felicius  concoquar.  Subfiantia  membranea  eft,  vt  commode  diden- 
di & laxari  pollet,  ventre  repleto  aut  inanito : ad  quam  rem  tenuitas  ipfius  plurimum 
facit,quantumvis&,ne  oneri  fit  fubiedfispartibus.prohibeat.  Eft  autem  denfa,  quo 
minus  internus  calor  di(iipetur,aut  externus  aer  ingrediatur.  Illo  enim  exfpiranre, 
debilitas  omnium  vifcerum.-hoc  infpirante, corruptio  (equeretur.  Hoc  nomine  & 
pinguedo  copiofi  intertexta  eft,  qute  hicegregieolei  officiofungitur,quodnoftriSe- 
plafiariiexprefiis  plantarum  fuccis  affundunt,  vt  ab  excerni  aeris higreffu vendicen- 
tur.  Non  mirum  ergo,fi  minus  commode  viuanr,quibusomentu  in  magnis  abdomi- 
nis vulneribus  ablatum  eft.  Non  tame  totum  omentum  ex  pinguedine  proptereaco- 
ftat,  fed  quibufdam  locis  membrana  fingulari  Opificis  providentia  interpellata  eft. 
Debuit  enim  dilatari  Sc  conftringi  quoque,  quod  munus  membraneae  fubftantiae  ma- 
xime omnium  competit.Pinguedo  autem  haec  prope  venas  & arterias  confiftit,ad  tu- 
telam vaforum  , quae  externis  quamplurimispericuliserant  obnoxiae , (edmaxime 
eompreifionijin  ventris  repletione, & pluribus  corporis  moribus.  Eft  autem  membra- 
na ex  qua  Omentum  conficitur, geminant,  modo  Ventriculo, modo  Inteftinis, quorum 
a&io  alterna  eft,inferuiat.  Stomacho  enim  repleto  cibis, at  vacuis  inteftinis,  fuperior 
membrana  attollitur , reiidta  in  fuo  loco  inferiore.-contra  repletis  inteftinis , inferior 
afeendit.  Connettitur  autem  cum  fuperioribus  partibus  abdominis,quod  infimis  anne- 
xum, dum  homo  erefitus  incedit,in  (e  convolutum  fuiflet.Inferiusliberum  eft,  vt  mo- 
do fuperior  modo  inferior  membrana  afcenderet.Imprimis  tamen  ventriculo  alliga- 
tur,tamquam  medite  inter  colon  & lienem  parti,  a qua  «qualiter  dependet.  Ne  ta- 
men in  decubitu  ad  latus  hinc  inde  volueretur , a lateribus , lieni  quidem  in  finiftro, 
colo  autem  dehepati  in  dextro,adnexum  eft.Quo  ad  exortum#  o loco  pronafei  conve- 
niebat 


Corporis  Fabrica,  Lib.  VIII. 

niebat  , cui  iungitur  , quod  inde  venas  & arterias  pro  (anguine  Sc  vita  hauriar. 

Caererum  fub  finem  huius  capitis  corollarij  loco  adiicere  libuit  explicationem 
aphorifini  Hippocratis , qui  eft  quinquagelimus  quintus  feptimas  lebtionis , huc  ma- 
xime facientis, & qui  fine  anatomica  (cientia  declarari  neutiquam  poteft.  Inquit  ergo 
Hippocrates  , Quibus  Hepar  aqua  plenum  in  omentum  irruperit,  iis  venter  aqua  repletur, &mo- 
riuntur.  In  huius  explicatione  duo  quasmntur,pn«?<?,per  quas  vias  Iecur  aquaplenum 
in  omentum  irrumpat  deinde  an,  & cur,nece(Iario  moriantur.  Videndum  tamen  pri- 
mum eft,  quid  per  Hepar  intelligat,  tum  per  aquam  , inde  Omentum,  & tandem 
per  verbum  irruperit.  VerHepar  enim  duo  intelligere  licet,  vel  totum  jecoris  cor-  HePar° 
pus  , vel  vnam  tantum  ipfius  particulam.  Galenus  exteriorem  ipfius  partem  in- 
tellexille  videtur,  cum  in  commento  inquiat , hepar  aptiffimum  eile  ad  generandas 
veficas  aqua  plenas,  vdd-nJki  didas , Sc  quidem  in  ea  qua;  ipfum  exterius  ambit  mem- 
brana.Meo  tamen  iudicio  non  inepte  totum  vilcus  hac  voce  fumi  poteft,quarenus  ex 
venis  & parenchymate  condat,  cum  vniuerfum  venofumgenus,  quod  iniecoreeft, 
aqua  impleri , & diftendi  pollit.  Sed  & ipfum  verbum  id  nobis  tacite  videtur 

infinuare , cum  iecur  aqua  plenum  dici  non  pollit , fi  vna  tantum  ipfius  pars  nonnihil 
aquae  contineat.  Per  Aquam  autem  fimilirer  duo  commode  intelligimus.  Primo  qui-  Aqua. 
dem  humorem  ferofum  ac  frigidum  inftar  aquas , quomodo  accepifle  videtur  idem 
Hippocrates,  lib.  i. de  morb.  mulier,  vbi  hydropem  mulieribusab  aquolo  liene  fieri 
(cribit,cum  mulier  infigni  febre  laborans, plurimum  biberit  nec  re  vomuerit,  aut  per 
vrinas,(udores,vel  alvum  reddiderit.  Tunc  enim  Lienem  aqua repleri,quae  poftea  in 
Ventrem, aliafque  partes  fiuat.  Deinde  8c  humor  biliofus, tenuis , <Sc  aquas  inftar  flui- 
dus, qualis  plerumque  iis , qui  alcite laborant, in  ventris  cauitate  continetur.  Talis 
enim  copioliflime  in  feruido  iecore  generari  poteft, pr^lertim  ex  vfii  vini  generofi,aut 
alimentorum,  quae  hepatis  calidam  intemperiem  augeant.  Cumulari  autem  poteft 
tum  in  ip(b,tum  in  toto  corpore, &venofo  genere,  indeq;  ad  iecur  ob  partis  debilita- 
tem transferri.  Mea  ergo  lententia  per  aquam  hoc  loco  vterque  humor,&  calidus, & 
frigidus,  dummodo  fluidus  fit  inftar  aquas, fumi  poteft.  Aqua  hanc  in  Omentum  'Qrt-  Gtnentu. 
^oor,irrupere  ait,  quas  verba  intelligi  poliunt,  primo  quali  dixerit,  rri’/&trtoov,  fupra 

omentum, in  cavitatem  abdominis,  quas  fcil. inter  peritonaeum,  & inteftma  contine- 
tur. Et  in  haefignificatione  videtur  accepifle  Galenus,  in  commento,  dum  inquit, ex 
veficis  hydatidibus  didis,  quae  fub  cute  lecorisfunt, fi  perrumpantur,  aquam  effundi 
ad  locum  membranae-  abdominis  interioris  epigaftrio  relpondente,in  quo  aquas  hy- 
dropicorum congregari  folent.  Sumi  etia poteft  pro  fubftantia  omenti-, quae  ex  venis, 
dc  arteriis  confiat, in  qua  notatio, ne  fumlerunt  nonnulli  Recentioru,authoritateHip- 
pocratis  fulti, quilibru.de  morb. mulier.  Splenem  aqua  tumidum  excren:  ntafuain 
corpus, & maxime  in  Omentum  per  venas  deponere  fcribit.Sed  & interna  t ^dem  il- 
la cauitas, quam  6 menti  duplicatio  conftiruit,  intelligi  poteft.  Nec  ex  his  vna  tantum 
eft  expofitio  quae  mihi  arrideat , fed , fi  quod  res  eft  fateri  debeo, omnes  lanas  verasque 
videntur.  Nec  enim  moveor  authoritate  Galeni,  qui  negat  in  cauitatem  omenti  ex 
hepate  quicquam  influere,  nili  prius  exedatur,  cum  Anatomica  infpedio  melonge 
aliud  docuerit, vt poftea  dicemus. Haec  autem  aqua  non  deftillatlenfim,vt  voluerunt 

N n 3 quidam 


iS6 


Adriani  Spigelii  De  HvmAni 


Tres  vis. 
per  quos 


irrumpit. 


irrumpe-  quidam  declarare  verbum  pcty&\i,fed  irrumpit, &magna  vi  ac  confertim  illabitur,P*}tt 
re-  enim  impetum  lluxionis  denotat,vt  patet  clare  ex  5.  aphorifm.31.  vbi  yimcttiu , inquit, 
auqMt. wm/snvtav pot^iurm  Avon.  Mulieri  languine  vomenti menftruis  cofertim 
erumpentibus, lolutio  accidit. Galenus  enim  in  comm.  teftatur , Hippocratiin  more 
ede  politum,vt  confertim  ladtas  euacuationes,due  arte, libe  natura,  per  verbum  pdyetv 
defignet,adeoq,  &in  hoc  aphoridno  fi<r jutm/sUuim  pocylv Tfflv,idem  ede  atq^  ddpoojf  dsocet- 
‘Jtvrav.  Et  (ane  & proprium  eftmenfium  in  lanis  mulieribus  cum  impetuduere,  non 
paulatim.Sic  AnHotcles  y,hiO:oi:.a.nim.i. mi luirsijuLuicc fcribit,  cum  primum 
virginibus  decimo  quarto  anno  erumpunt.  Irrumpere  ergo  hic  duxionem  confertim 
faiftam  figmficat,pnorqi  aphorilfni  pars  , ex  toto  jecore  lerofum  & biliofum  humo- 
rem confertim  excerni  pode  teftatur,  & quidem  velin  omenti  partem  luperiorem, 
quae  eft  in  abdominis  cauitate  circumlepta  a peritonaeo  & inteftinisivel  in  venas,  qu$ 
per  omentum  dilperguntur , vel  deniq-,  in  partem  interiorem , quae  eft  cauitas,quam 
duplicatum  peritonaeum  conftituit. 

Si  quaeratur  nunc  per  quas  partes  haec  duxio  fiat  , vt  treslunt  partes  quae  per  o- 
aquaino-  mentum  intelliguntur  , itatres  quoque  vias  ede  dixero.  Prima  elt  exterior  illa  pars 
mentum  Iecoris,  quam  tegit  membrana  a peritonaeo  profecta  , Sequas  nullo  modo  omento 
includitur  , aut  eidem  etiam  alligatur.  Hanciplam  quoque  viam  agnouide  vide- 
tur Galenus, cum  in  commento  huius  aphorilmi  inquit,  ruptis  veficulisaqua plenis 
in  jecoris  fuperficie  contentis, aquam  in  abdominis  cauitatem , cui  Omentum  inclu- 
ditur, effundi.  Sed  & citra  veficulas  euenirepotelfvt  aqua  confertim  ex  hac  jecoris 
parte  effluat,  perrupta  illa  membrana  a magna  lerofi  humoris  copia , vel  exela  etiam  a 
nimia  biliofi  acrimonia. Non  minus  hanc  viam  do&idimusFerneiiusftiuide  videtur» 
quilibr.  7.  de  morb.  & lymptom.part.  caudam  Hydropis  alcitisnon  aliam  ede  tefta- 
tur,quam  vifcerum, Iecoris,  inquam, Lienis , & Melenterij,liue fiduram.fiue  erofio- 
nem : eos  autem  grauillime  hallucinari , quicaecos  quofdam  dudtus  libi  imaginan- 
tur , per  quos  in  abdominis  Ipatium  conduat,  cum  alcites  peraeque  omnes  inuade- 
ret  , Se  natura  humoribus  diftnbuendis  inutiliter  tot  vias  parade  videatur.  Adde, 
(inquit)  quod  ljs,  quos  ex  vrina  dies  vigintiluppreda  , exftindtos  nouimus,  aqu£ 
ml  quicquam  depiehenfum  eft  , per  ca?cos  illos  dudfus  in  abdominis  Ipatium  re- 
fluxilfe  , quoniam  integra  his  , non  pertufa  erant  languinis  ferique  conceptacula. 
Hinc  fit,  vt  alcites  ijs  fere  fuperueniat,  qui  rupta  vel  exela  vifcerum  vena  cruentis  vo- 
mitionibus, autdeie&ionibus  opportuni funt.Licet  enim fupprelTus fanguis fit,  le- 
rofus  tamen  humor  per  dereli&amfiduram  praeterduit  , inciditque  in  fpatium  ab- 
dominis. Ego  tamen  hanc  Fernelij  opinionem  haudquaquam  lemper  veram  exi- 
ftimo,  cum  ex  jecore  aquam  etiam  fine  manifefta  continui  lolutione,  fiue  tunica  & 
membranae  exterioris  , fiue  etiam  ipfius  fubftantiae  effluere  ftatuam  : fedperccecos 
membranae  du6lus , qui  ampliores  reddi  podunt , quando  membrana  copia  humoris 
nimium  dilatata  , attenuataque  fuerit , vt  mediante  noftro  calore  per  ipfam  aqua 
trandudare,  aclicpaulatimftillare  queat.  Caeterum  hoc  modo  paulatim  tantum  hu- 
mores a jecore  excidunt,  non  confertim  duunt.  Afcites  ergo  vt  plurimum  lic  oritur, 
hoc  eft, citra  aliquam  membranae  deperditionem , aut  filfuram,  fi  quando  ab  Hepatis 

vitio 


— 

Corporis  Fabrica,  Lib.  VIII.  287 

vitio  originem  trahit.  Si  enim  omnis  hydrops  ex  manifefta  continui  folutione  acci- 
deret, derepente  in  omnibus  generaretur , cum  plerunque  tamen  femper  paulatim  a- 
qua  in  abdomine  colligatur.  Quin  imo  cum  omnis  continui  folutio  in  eiufmodi  vi- 
lceribus  lethahs  fere  fit , nullus  omnino  conualelceret , cum  multos  tamen  in  princi-  ^ 
pio  curatos  viderimus.  Alteravia  per  quam  aqua  in  Omentum  confertim  irrumpit, 
venae  liint.  Ex  jecore  enim  per  venam  Porta’  in  ramum  Splenicum  , & Lienem  iplum 
humor  deponitur, qui  deinde  in  ramos  Ventriculum  adeuntes,  a quibus  propagines 
ad  Omentum  difl^minantur, influit, quarum  tunicas  vel  copia  dilacerat , vel  acrimo- 
nia exedit,  &iic  in  Ipatium  abdominis  , vel  omenti  cauitatem  fluit.  Sunt&quifta- 
tuant,  citra  valorumlblutionem,  qua;  difficulter  hic  contingere  queat , cumvafao- 
menti  vndique  copiola  pinguedine  cingantur , per  caecos  duffus  humorem  tranffii- 
dare,vbi  omenti  vena;  aqua  repletae  fuerint.  Qua;  lententia  mihi  profedto  non  dilpli- 
cet,cum  fciam  ex  Hippocrate,  per  tunicas  arteriarum  venarumque  ex  abdominis  ca- 
pacitate ad  renes  etiam  craiTos  humores  pelli,qui  certe  non  aliam  viam , quam  caecos 
hos  dudtus  fequuntur.Quin  imo  aquam  in  abdomine  contentam  quandoq;  confer- 
tim ad  inteftina  confluere,  &per  aluum  expurgari  videmus,  quod  non  nili  raptis  in 
venas  mefaxaicas  humoribus  contingere  poteffi  Tertia  tandem  via,  & quam  omnino 
a,  8.i.M.  Galenus, ac  Recentiores  quoque  ignorafle  videntur,  ett*  Lobus  exiguus  incaua  Hepa-  HEP 
tis  parte  juxta  Portas  vocatas  , litus  , qui  in  ipfam  Omenti  cauitatem  totus  recondi-  tis. 
tur  , ab  alijs  Anatomicis  nondum  delcriptus.  Hic  enim  longe  tenuiore  membrana, 

# quam  reliquum  hepar  tegitur,  vt  omnino  credibile  lit , aleuiiniuria  , facillime  per- 
rumpi. Accedit,quod  & lpia  fubftantia molliffima  iit,  vt  cuiuis  patebit, qui  parenchy- 
ma a venis  liberare  voluerit,  cum  vel  leui  affricatione  digitorum  dilcedat.  V t taceam 
in  hoc  loco  complures  vens  caute  propagines , Sc  ipfurn  vente  Portae  truncum  efle  li- 
tum, in  quibus  maior  feroli  humoris  copia,  quam  in  alijs  jecoris  partibus  contineri 
poteft.  Perlobum  ergo  hunc,autpartes  ei  conterminas  , quae  tenui  omenti  portione 
circumlepiuntur,  in  omenti  cauitatem  commodiffimelerolum  humorem  ex  jecore 
erumpere,  pronunciamus. 

Oturitur  autem , an  quibus  ita  irruperit  aqua  moriantur,  deinde  an  neceflario  mo-  Anmo' 
riantur?Contrarium  enim  hoc  videtur  Hippocrati  6-  aphorilin.  14.  vbi , ab  Aqua, in- 
quit, inter  cutem  habito  , li  aqua,  quae  in  venis  eft  in  ventrem  confluxerit,  morbifit  quaino- 
loiutio.  Eandem  lententiam  repetit  in  Coacis  praenotionibus , vt  videatur  omnino  mentU  ir- 
magni  efle  momenti.  Sed  dicatis, in  nollro  aphorilmo  per  Ventrem  abdominis  capa-  r*Pirtt’ 
citatenv, in  laudato  modo,aluum  8c  inteftinaintelligi,  vtadeo  vterq-,  lit  verus.  Aqua 
enim  li  ad  aluum  abeat , morbus  foluitur : at  ii  in  Ventre  remaneat, partili  naturalium  J 
calorem  debilitat  primum,  deinde  exftinguit,vnde  mors  lequitur.  Non  tamen  necef- 
lario,led  vtplurimum,cum  fieri  poffit,vt  Iponte  naturae  aqua  in  ventre  colledla,  per  v- 
rinas,aut  aluum  expurgetur.  Eline  illud  in  Coacis  praenotionibus  oraculum,In  aqua 
inter  cutim  incipiente, alui  profluuium  aquoium  oboriens,citra  cruditatem  morbum 
foluit.Caeterum  vt  judices,an  aliqua  lalutis  Ipes  reliqua  lit , prae  caeteris  vrinas  inlpice, 
qute  li  paucae  reddantur, fintq,-  rubicunda  ac  crallae,&  febris  valida  detineat , de  aegro 
conclamatum  effe  dixeris. 


Sed 


iS8  Adriani  Spigelii  Db  Hvmani 

Sedreftat  dubitatio,  quomodo  jecur  ita  repleri  aqua  queat , vt  fiaquaillain  omen- 
tum irrumpat,  venter  inde  diftendatur,& aegri  moriantur?  Videtur  enim  fieri  noiu 
pofte,vt  tanta  aquae  copia  in  jecore  contineatur , quod  triplo  minus  eft  abdominis  ca- 
uitate.  Sed  jecur  vbi  aquam  illam  exonerauerir, propter  imbecillitatem,  & vaforum 
dilatationem  nimiam  fa£tam,tum  genera-t , tum  tacile  ex  vniuerfo  venofo  genere  fuf- 
ciptt  nouam  materiam  , qua?  continuo  poftea  in  cauitatem  imi  ventris  exftiliat. 
Et  hoc  illud  iplum  eft  , quod  Hippocrates  dicebat  , (i  fcilicet  hydropico  fuccedat 
aluiprofluuium  , ita  vt  aqua,  qua?  in  venis  eft  , ad  aluum  conuertatur  , morbi  fit 
folutio.  Quod  enim  reliquum  eft  aquae  in  abdomine  contentae , Natura  fiepe  difli- 
pareacdifcutere  confueuit  , praefertimfibona  vidtus  ratio  , Sc  xriedicamenta ac- 
cedant. 

C A P y T VII* 


De  Gula . 


Synony- 

mi». 

Etymolo- 

gia. 


V 


Origo , & 
progrejfus. 


Subfittn 

tta. 


CVm  Ventriculus  Guls,fiueOefophago  continuetur,  de  vtroque  hoc  libro  age- 
mus, quantumuis  Gula  in  medio  potius,  quam  infimo  ventre  fitfita.  Pars  ergo’ 
illateres,  quae  ab  ore  ad  Ventriculum  defcendit,  Graecis  o/a-ocpctyt  dicitur,  &:  proprie 
&votht&,  a longitudine &anguftia  fua  , vtteftatur  Ariftoteles 
ipfe  I.hiftor.  animalium  16.  vbicvTc,-,  inquit,  'Sav^yroi,  o n oi<ro<pd.y>;  y i.y(av 

tUx>  iTravufxtMt ^ /amne  SstyoT rnof.  Quem  locum  dodtiftlmus  Gaza fic  interpretatur. 
Gula  intra  collum  eft,  ab  anguftia&  longitudine  nuncupata,  cum  ita  potius  verten- 
dus eftet:I  ntracollum  cefophaguseft,  cognomen  habens  ab  anguftia,  & longitudi- 
ne. Sed  locus  tamen  ipfe  nihilominus  obfcurus  manet , cum  iitnxpxye , ab  antiquo  po- 
tius verbo  oi«, & yayn/Mt, , quod  cibum  ferre  fignificatiat  wtLut%o; , quali  nvoe  (2  ju.axpos  di- 
catur.Ex  quo  fit,vt  locum  illum  paulo  aliter  legendum  cenleam,  praelertim  cum  capi- 
te n.  dixei  it,  wf.<uxov  intra  collum  afperamque  arteriam  fitam  efle.  Vera  ergo  lediio 
fortallis  hsc  eft , iriie  o ? cwyvooe  atro <f>cty>i  o,n © Latini  Gulam  vocant,  Arabes 

Meri  8c  Vefcet.  Dixi  autem  hanc  partem  proprie  Stomachum  vocari , quod  apud  Lati — 
nos  haec  vox  pro  Ventriculo  quoque  fumatur , vt  cum  Celfus  inquit,  Imbecilles  fto- 
macho, quales  maxima  pars  litcratorum  , omnesque  fere  cupidi  literarum  funt.  Eft 
autem  pars  organica  , cuius  initium  a faucibus  ad  linguae  radicem,  ftatimque  inter 
alperam  arteriam,  cui  fubftcrnitur,  tum  corpora  vertebrarum  colli,  &quaruor  prio- 
rum thoracis, quibusinfidct , reda  defcendit.  At  vbi  ad  quintam  thoracis  vertebram 
peruenit , trunco  arteris  magna:  defcendenti  cedens , nonnihil  ad  dextrum  latus  Me- 
ntitur, deinde  cum  eadem  ad  nonam  vique  dedudtus  , paululum  a corpore  vertebra: 
membranarum  beneficio eleuatur,arteriamquefupergrediens.  Diaphragmatis  ner- 
uofum  corpus  a laeuo  latere  pertranfit,&  circa  vndecimatn  Thoracis  verte  bram  ven- 
triculi finiftro  orificio inleritur.  Confcat  autem  ex  tribus  membranis  , quarum  vna 
communis  eft,dua?propris.  Communis  membrana  proprias  inuoluit,  & cooperit, quam 
nonnulli  a Peritonaeo.alij  a ligamentis  vertebrarum, quibus  adhaeret, deducunt.  Pro- 
priarum prima  ,'fiue  externa, ^camela , &craflaeft  tranfuerfis  tantum  fibris  donata: 

altera , 


Corporis  Fabrica,  Ljb.  VTIL  .28 $ 

,aftera,8c  interna,  membranofa, fibris  redis' , .&  tenuilfimis  conflans , membranae  illi» 
qu?  palatum, os, fauces,  & labia  tegit  continuata, ex  quo  fit,vt  in  labijs  fignafuturi  vo- 
mitus appareant.  habet,  tum  a Caua«tum  vena  Portae.  A Cauae  quidem  ramofine  Venu,. 

pari,dum  in  Thorace  adhuc  eft^a  Portae  autem  vena,  vbi  Ventriculo  jungitur ,fparfis 
verfus  fuperioraa  coronario  ramo  furculis. Arteria  abIntercoftalibus,&C^liacae  ramo  Arteria 
Coronario  accedunt.Mer«i  autem  infignes , a fexto  pari,quiobliq-,,lecuritatis  gratia,  Nerut- 
deferuntur, vt  inquit  Gal.6.vCpart.6.&  copiofi  lunt , vndetam  exquifitus  circafupe- 
rius  ventriculi  orificium  fenfus.Habet  8c  glandulas Juas  quidemin  faucibus, gulae  & la-  GlautMa 
ryngi  communes,  qu<£  faliualem  humorem, ne  exficcentur,praeparant,&  LatinisTon- 
filis  vocantur:<?fi^  vero  duas  in  medio  ftomachidu&u,  apoflerioreipfiusiede,  qua  is 
afperat  arteris  in  duos  truncos  diuifie  fubijcitur. 

Vfus  Oefophagi  eft.vt  infundibuli  loco  feruiat,per  quod  cibus  ac  potus  in  ore n5-  vfus. 
nihil  confe&us, ad  ventriculum  tranfinittatut.Sed  praeter  hunc  ScAclionem  habet, cum  Aftl0" 
cibum  excipiat  per  dilatationem  membrans  propris interioris , & exceptum  detru- 
dat in  ventriculum  per  conftridtionem  externs  tunics  propris, &mufculorum, quos 
Pharyngis  vocauimus,  fupraqi  libro  quarto  defcripfimus. 

C A P V T V IIL 

De  Ventricula . 

OE  s o p h A g o Venter  continuus  eft,qui  Grscis  koimcc  dicituricauitate.at  Synony- 

Latinis  Ventriculus  ad  difcrimen  ventrium  maioru.  Hic  figura  vtriculari  pallorum  mia. 
tibiae  perquam  fimilis  eft, cum  oblongus  fit,&.rotandus,fupragulam:inferiusduode- 
num  connexum  habens, quibus  duas  illas  fiftulas  eleganter  exprimit.  A finfftris , & in 
fundo  ampliorpauknatdextrorfum  fenfim  attenuatur.  Situs. aute  eft  infuperioreinfi-  Situs. 
ini  Ventris  parte, inter  primas  lumboru  vertebras,  & cartilagine  mucronatam,  fun- 
do q-,  ad  vmbilicum  vfq’„praefertim  dum  fedemus,autambulamus,porrigitur:quodfi 
cibo  potuq,  repletus  fit,  vlterius  e tia  nonnihildefcendit.  Elatior  e fui  parte,  qua  fuperius 
orificium  eft,  in  finrftram  partem  paululum  dechnzv.inferiore  autem,  in  dextrum  latus. 
Proxime  ergoDiaphragmati  fiubiacet , q,  maiore  etiam  parte  contingit,vnde  adraodu 
alimentis  diftentus, Diaphragmatis  motu  impediendo, Dyfpn^am  concita  x..  Anterius  (r 
a dextris  hepatis  cauo  tegitur, a Luis,  Liene,-  pofierius  Arteria  magna,  Venaq;  caua,&pan- 
creasfitafunt,a  quibus  veluti  foculis  quibufdamincalefcit.  Quamobre  fi  huiufinodi 
vifcera  affeda  fint,prsfertim  fi  fcirrho  laborent , aut  aliqua  frigida  intemperie , con- 
co&ione  neceflario  laedi, facile  ex  his  colligitur.  Magnitudo  ipS\us\,zx(iah  Hipp.quinq;  \\agn-t. 
palmorum  longitudine  definita  fit , admodutamen  variat.Communiter  feminis, qua  tudo . 
maribus  minorem  cotigifle  obferuauimus,q,  propter  vterum , vr  commodius  in  gra- 
uidis  diftenderetur,euenire  crediderim.  Notaui  etiain  Viri  cadauere  ventriculi  am- 
plitudine quatuordecim  aqus  libras  cepifle,&  magnitudine  etiam  in  viuis  ex  oris  16- 
gitudine  defumi  polle, cum  grandiore  habeant  venrriculu,quibusos  maius  efl.C onne-  connexio 
tlitur finifiro  orificio  cu  gulajiterojcum  inteftino  duodeno.F««d(?,cu omenti  parte fupe-  Subflan- 
xiocefima  vero,cu  portione  partis  eiufde  inferiori.  Conflat  aut  ex  tribus  membranis,  tia. 

O o quarum 


Orificia 

duo. 


Veni. 

Arterii. 

Nervi. 


Vaforum 

progrejfus 

Actio. 

Chylw. 


2.90  Adriani  Spigex.ii  De  Hvmani 

quarum  priwa  c6munis  eft,  a peritonaeo  enata,  ea  parte,  qua  feptum  franfuerftim  circa 
fiipenusorificiufuccingit.Redas  h^c  habet  fibras, &omniu  qu$  a peritoneo  prodeut, 
crafliffima  eft.  Altera,  quq  exterior  propriaru,tota  carnofa  eft,tranfuerfis  coftans  fibris, 
quibus  pauca:  quatdam,  fedearnofe,  obliquae  fiibiacent.  Tertia, fiue  interior,  neruofa, 
cefophagi  tunicae,labiorumy&  omniu  quae  in  ore  funt,  cStinua,  triplici  fibraru  genere 
mire  intertexta:inter  quas  red^  copiofioresfimt,& magis  confpicu^.  Habet  praeterea 
duo  orificia  in  elatiflima  fui  regione.-v«#w,quod  finiftr  ii  dicitur,  & dextro  maius  eft , cui 
Oefophagus  continuatur.  Vocatur  a Gra ecis,xstp<fi«. , Cor , a quo  dolores  in  ipfo  fadi, 
KSLoTiaAytcy  8c  xapSta^oi  dicuntur,quod  maximus  inter  cor,&  ipfum  fit  confenfus,  non 
quidem, vt  vulgo  creditur,ob  vicinitatem , fed  potius  ob  neruos , qui  ex  eodem  ramo 
fexti  paris  in  vtrumq,-  vifcus  di(Ieminantur,vnde  fit,  vt  vno  laborante  alterum  fimili- 
ter  afficiatur.  Confiat  hoc  fibris  carnofis  orbicularibus,  vt  alimento  intra  ventriculii 
rfccepto,exade  claudatur, cum  plurimu  in  codione  referat, ne  fumi  a cibis  eleuati , & 
cum  his  calor, difiipetur.  Alterum, dextrum  dicitur, & inferius,quamuis  non  minus  in 
eiatiffima  quoq;  fede  fit  politu, quod  Veteres,  a quibus  haec  appellatio  fluxit,  male  cre- 
diderint,in  inferiore  loco  reponi.  A Graecis  csrvxcopo;  dicitur,  quafi  Ianitor,  quod  cibis 
ex  Ventriculo  ad  inteftina  viam  aperiar.  Huicpraeter  tranfuerfas,quas  habet,fibras, 
intrinfecus  craflSor  fpiffiorq ; circulus  circumiedus  eft , fphinderis  mufculi in modu, 
vt  8c  claudi, & aperiri  queat.  Fe/z^complures  habet,  qua?  tamen  omnes  a Portae  vena 
originem  trahunt, Sc  vel  a Trunco, vel  Ramis, iifq;  Splenico,aut  Mefenterico.  A Trun- 
co quidem  Pyloricus  ramus.  A Splenico  autem , Gaftrica,a  qua  Coronaria  nafcitur,Ga-. 
fi  roepiplois  finiftra , 8c  Vas  breue.  A ramo  Me/enterico  antequam  diuidatur,Gaftroepi- 
plois  dextra.  Arterias  habet  ab  arteris  magna?  ramo  C?liaco,quae  fingulas  venas  comi- 
tanturjde  quibus  fupra  libro  fexto  didum  eft.  Nervos  complures  Sc  infignes  a fexto  pa- 
ri, qui  vna  cum  cefophago  Diaphragma  tranfeuntesfefe  interfecant,  Sc  dexter  quidem 
finiftram  deanterioremr/nfi/^rvero,  dextram  &pofterioremventriculipartemcm- 
git,vndefit,vtexquilitiflimolenfu  orificium  fuperius  fit  donatum.  Voluit  enim  Na- 
tura,vtefletfedes  appetitus  animalis,&  defedum  alimenti  in  corpore  quam  celerri- 
me perfentiret,cum  deficiente  in  Venis  naturali  fanguinis  copia,exhaufti  nonnihil  in 
corporis  nutritione , Ventriculus , 8c  potiflimum  eius  interior  tunica  conftringatur, 
vnde  tradis  neruis  dolor  ille,  quem  famem  appellamus , nafeitur.  Incedunt  autem  tria 
hsc  vaforum  genera  inter  tunicas  ventriculi,&  quidem  communem  & proprias , fic- 
que  extremis  ofcillis  in  internam  propriam  terminantur. 

Actio  Ventriculi , eft  ciborum  in  chylum  conuenio , quam  Grsci  yfinaciv  appel- 
lant. Eft  autem  Chylus  fuccus  albus,&  mediocriter  craflus,  cremori  hordei  non  abfi- 
milis, a Ventriculo  ex  alimentisper  concodionem  elaboratus.  Codioautem.harcper 
calorem  fit, nec  tantum  illum, qui  fubftantiae  Ventriculi  innatus  eft,aut  a Corde  inde- 
finente fluxu  fuppeditatur : fed  &:  quem  circumflantes  partesfuofotufuggerunt,cu- 
i u fm  o d i fun  r /»  dextra  partelzcuv  , in Jinifira  lien,  fuperius  diaphragma, iw/erfi#  inteftina, 
ante  omentum,  retro  arteris , 8c  ventecauae  trunci.  Calor  autem  hic  non  eft  ni- 
mius,ne  adurat,  fed  moderatus,  & blandus , humiditatis  cuiufHam  non  expers  ,vt  eli- 
xationifimilisfitillacodio.  Vtautem  quamplurimum  ipfe  in  fe  reciperet,  nec  tamen 

multum 


Corporis  Fabric  a,  Lib.  VIII.  291 

inultum  loci  occuparet , figuram  rotundam  naXus  eft,vtpote  capaciflimam.-longam  ta- 
men,vt  duo  orificia  contineret,quoru  vtr  umq;  in  elatilfima  regione  eft  fitum , ne  fi  in 
fundo  alterutrum fuiflet,ftimulatum  cibi  pondere,incoXum  adhuc  alimentu  exegif- 
{er.  Magnitudo  autem  tanta  eft,  vbi  cibi  vna  vice  recipiat, quantum  ad  nutritionem  eft 
opus.Fecit  etiam fubfiantiamex  membrana, vt  oc  extendi, dum  cibum, praslertim  in  co- 
pia fumimus,  &:  contrahi  iterum  poflit, dum  munere  fuoperaXo  exinanitur.  Ne  au- 
rem confeftim  elaboretur, cum  coXioni  certum  debitumq',  tempus  fit  definitu,  inte- 
riorem membranam  omni  fibraru  genere  intertexuit, quibus  conftriXis,  vndiq;  cibii 
amplexatur  & contineat.Contra  vt  perfeXo  abfolutoq;  opere  chylo  liberaretur , ex- 
teriori tranfiierlas  fibras  largita  eft , quibus  ad  inteftina  protrudit.  Vnde  & duo  orificia 
naXus  eft,  vnum  quo  excipit,  alterum  per  quod  pellit.  Et  illud  quidem  hoc  amplius 
eft,  vt  cibus  leuiter  a dentibus  praeparatus , necdum  bene  comminutus  promptius  in 
Ventriculum  tranfiret,  quod  metuendum  non  erat,  vtin  inferiore  fieret,  per  quod 
jam  coXus  8c  elaboratus  chylus  tranfit.  Venose tiam  habet, vt  nutriatur,  cum  non  mi- 
nus ac  omnes  aliae  partes  languinem  pro  alimento  habeat.  Arterias , vt  viuat,  Sc  N ervos, 
vt  fentiat.  Alios  vfus  horum  valorum  libris  praecedentibus  quarto,  & fexto,exfequuti 
lumus,quos  breuitatis  ftudio  nunc  non  repetemus.  .. 

Sed  enim  cum  haXenus  complures  Hippocratis  aphorifinos,qui  citra  hiftoriam  a- 
natomicaintelliginon  queunt,expofuerimus,quarem,vtvtilem,ficquoq-,  gratiflima  rjftni 
ftudiofisfuturamjudicauimus,meritolaborispretium  faXuri nobis vifi fumus, fi  huc  fett. 7. 
difficillimi  illius  explicationem  coniecerimus , que  nelcio  an  quilqua  adhuc  ante  nos 
reXe intellexerit.  Aphoriftnuseftquinquagefimus  quartus  vhirnsleXioms  , in  quo 
Hippocrates, Quibus,  inquit, inter ventriculu  & leptum  tranfiierfum  pituita  conclu-  “ 
ditur,doloremq-,  infert, vtpote  quas  adRlterutram  cauitatem  exitum  no  habet , iis  per  <c 
venas  ad  veficamconuerlapituita,morbusfoluitur.  Controuerfia  eft  quid  per  cauita-  “ 
tem  illam  intelligat,quam  inter  ventriculum  & leptu  tranfuerfum  conclufam  ait.  Ma- 
rwmantiquus  Medicus, & qui  dudum  ante  Galeni  tempora  floruit, &:  aphoriftnos  co-  i„temgat 
mentariis  illuftrauit,ftatuit, cauitatem  hanc  inter  camolamleptitranfuerfi  partem,  5c  Hippo- 
peritonteum  efle,quo  leptum  inferiore  fui  parte  tegitur.  Negat  enim  fieri  pofle,vt  in-  crati*  0- 
ter  ventriculum  & Diaphragma  humor  cocludatur,  cum  neceflario  defluat,  & in  ab-  Ptntsnes; 
jdominis  cauitatem  effundatur.  Sed  impropria  nimis  hasc  loquendi  ratio  foret,  fi  pro  Mari,n' 
peritonaeo  Ventriculum  Hippocrates  dixiflet , qui  alias  ab  omni  verboru  abufu  miri- 
fice abftinuit.Hanc  cum  Galenus  aduertiflet,  aliud  fpatium  oftendit,  illud  nempe, quod,  Galenu 
vt  ipfe  loquitur, infra  feptum  tranfuerfum  eftffed  intra  eam  membrana  abdominis  in- 
terioris partem,quaeadepigaftriumattinet.Sed  cum &ficimpropria  quadam  dicen- 
di  ratio  f orer,illam  ego  merito  cauitatem  ftatuerim,qu$  ad  finiftrum  orificium  ventri-  Autbort 
culi,lub  Diaphragmate  , membranis  inclula  occurrit , in  qua  aquam,  flatus, & pitui- 
tam coaceruari,faepenumeroobleruaumuis.  Viaamemper  quas  Pituita  ad  hanc  cauitatem 
peruenit,poti  funt  & infenfiles  illi  meatus  membranarum  ventriculi,  per  quos  cranflu- 
dat,cum  totum  corpus  fit  tranlpirabile.Quae  fane  vis  pluribus  a me  excogitatae  pare- 
bunt, noftroque  effiXs  cerebro,cum  nec  ipfe  negem  prima  fronte  vix  credibile  quid 
viderhat  iis  qui  in  Natura:  operibus,  tum  eoru , qui  ex  morbis  obierik  diffeXiombus 

Oo  2,  dilisen- 


zyi. 


Adriani  Spioelii  De  Hvmani 


diligenter  verfatifunt , nihil  omnino , quod  mentem  in  admirationem  poflit  trahere*1 
digni  aeftimabitur.  Quin  imo  hoc  loco  exoptem, omnes  qui  Medicinae  nauant  opera” 
hanc  vti  corporis  tranlpirationem  bene  animo  comprehendant  fuo,cum  ex  hac  mul- 
tarum grauiilimarum  quaeftionum  fblutiones  promptiffime  petantur.  Ceterum  ab- 
undat in  Ventriculo  pituita, vel  ob  deftillationem  a capiteyvel  propter  crudos  humo- 
res ex  eradis  cibis  genitos,  quo  padfo  memini  a me  curatum  , qui  ab  efu  anguilla:  in 
hunc  affedVum  incidit, &:  alium  quendam,qui  admodum  huic  malo  opportunus  erat, 
li  quando  crudos  cibos  veldeguftauerat.  Colledta  autem  hc  pituita  dolores  concitati 
quod  finiftrum  ventriculi  orificium  tum  frigiditate  pituitae ,,  tum  flatibus  inde  obor- 
tis,afficiatur.  Dolor  autem  hic  nonnunquam  eo  exacerbari  confueuit,  vt  aegri  animi 
deliquio  corripiantur.Xe«etHr autem  comlufa}c[uod neque  admediiventriscauitarem, 
ob  (olidiorem  diaphragmatis  fubftantiam  neque  ad  imi,  ob  didtam  memoranam, 
tranfliidare  queat.Hos  enim  ventres  per uixicuv  intelligit,  quam  quam  non Ve- 
lint,quicredant, Thoracem  & ventriculum  denotafle, qui  tamen  errant,cum  hosfre- 
quenterflc,&:  Thoracem  quidem,?^  , at  imum  ventremsTku>cs«-«  appellitet.  Ac- 
cedit, quod  expreflein  hocaphorilino  Ventriculum  vocet. Quod  fl  tandem  in- 

quirat ,per  quos  dutttts pituita  haec  in  vejicam  transfluat,  illi  refpondeo,  Venas  efle  ex  Hip- 
pocratis fententia:  intelligi  autem  venam  Cavam , & Arteriam  magnam,in  cuius  ra- 
mos illi  cauitati;  vicinos , attenuata  a noftro  calore  pituita  rapitur,  8c  poftea  per  emul- 
gentes propagines  in  renes  tranfmittitur,a  quibus  ad  vefleam  tandem  deriuatur,cum 
via  fit  eo  redtiffima.  Quoloco  nota , non  folum  diuinillimo  Hippocrati  hanc  de  qua 
diximus,  tranlpirationem  corporum  , fuifle  cognitiffimam,vt ex diuerfisipfius ora- 
culis , praecipue  libro  de  alimento  patet,  fed  & eandem  hic  ad  vfum  reuocatam , cum 
dkat  pituitam  hancinvenis  exilio  fpatiorapi,inde  ad  vrinae  vias  tranfinitti.. 


T Gula;  Ventriculus,  fic ventriculo  continua  ftmt Intejlina,  quae Graecis  erae* di- 


cuntur,'s>%d7i>  hnts  Ht/<*y,quod  in  intimis  corporis  partibus  eonfiftant.  Fuere  non- 
nulli,qui;^>A*Jk?  dixerunt, quod  bilem, appellatam  excipiant.  Latini  communi- 
rer Jwre/ktf,  &:  nonnulli Intmanea vocant, qua;  tamen  voxinlatiore  flgnificatione  v- 
furpata  quaevis  interiora  vifcera , peritonaeo  inclufa , denotat.  Hinc  phrafis  illa  apud 
Latinos  vulgaris , qua  exenterare  dicunt  animalia  , cum  interiora  vifcera  eximuntur.. 
Barbari  Chordas  nuncuparunt , quae  appellatio  poftea  fidibus  ceffit,  quae  ex  inteftinis 
fiunt,&:  teftudinibus  obducuntur.  Fuit  tamen  haec  vox  & Graeciae  olim  familiaris, 
c-tw  quod paretex  Athenaeo  7.<f«57vo<7B<p..v bihaedorum  inteftina^pJit? appellat.  Sita 

funt  in  infimo  ventre, cuius  amplitudinem*  fere  vniuerfam  occupant,  &c  cum  longifli- 
ma  efle  debuerint,  quo  facilius  caperentur , plurimis  modis  inuicem  funt  conuoluta. 
Conexio.  Connecl  utitur  autem  beneficio  mefenterii,cuiusinteruentu,quemadmodum  & omen- 
Tmuum.  d,dorfo  aLUgantur,raeteriimab  ilii  oflibusmagna  ex  parte  fuftentata.  Initium  ipforum 


C.APV  T IX., 


De-Wtejlinis .. 


a dextr  o* 


Corporis  Fabrica,  Lib.  VIII.  -23 

adextro  ventriculi  orificio , fiue  pyloro  eft , cum  quo  continuantur:  at  finis  in  podice 
terminatur.  Figzm«Kna&alunt  teretem , quae  quibufdam  locis  deprimitur, aliis  redta 
efi,nonnullis  in  finus  implicita.  Longitudinem  autem  tantam  habent, vt  quatuordecim 
fere  vlnas  Patauinasasquent3vel  fi  mauis  cum  casteris  Anatomicis  efferre.fumpta  me- 
firra  a corporis  proportione, lexiesiongiora  fint  eo  homine, cuius  funt  inteftina.  Cr af- 
fines tamen  insqualis  eft,cum  aliacralfiora  fint,  alia  tenuiora.  Sub  flantia , V entriculi 
fiibftanti®  non  abfimilis,  cum  tribus  confient  tunicis,  vna  communi,  & duabus  pro- 
ptnis.Communis  quidem,mediate  aPeritonaso  deriuatur.-at  immediate  in  Duodeno, & 
cacoli  parte, quse  ventriculo  adhasret,ab  inferiore  omenti  membrana  exoritur,  in  ie- 
iuno  autem  ileo , & reliqua  coli  parte,  Sccralfis  inteftinis,  a Mefent$rii  membranis. 
Frimapropriarum ,fiue  exterior  ,membranofa eOnfecunda,  & intei.~r,neruea,  quamuis 
obcEuftam,quaintrinfecusluccingitur,  & ex  tertiae  coitionis  excrementis  ipforum 
inteftinorum  enata  eft,carnola  videatur.  Inter  communem  & pro^ft,  quemadmo- 
dum 6c  in  Ventriculo, vafa  difiurrunt.Venae  & Arteriae, Melaraicae  vulgo  nuncupatae. 
Oriuntur  Vena  a Vena  portae,  tametfi  non  ab  vno  & eoderamo  ad  lingula  difpergatur. 
Ad  inteflinumenimDuodenum, duodena  mittitur>4d  leiunum,  ileum,  Cucum  & Coli  dextram 
partem, Dextta  melenterica -.adflmflram  autem  Coli,totumque  Redf«w,Haemorrhoidalis:  ad 
mediam  vero  Coli  partem,  qua:  fub  ventriculo  tranfuerfim  incedit,Epiplois  poftica.  Ad  re- 
tium tamen  inteflinum,  &a  Cauaeramohypogafirico  venamittitur,quaeHa’morrhoi- 
dalem  externam  conftituit,  de  quibus  omnibus  fupra,  libro  quinto  egimus.  Artem 
partimaCaeliacoramo,partisn  ab  vtraque  Melenterica  oriuntur.  Ad  Duodenum  qui- 
dem & Ieiuni  initium, propago  a dextro  Cxliacx  ramo  mittitur:  ad  letum  autem  reli- 
quum, lleumxC&ctm,&  Coli  partem  dextram , Mefentericafuperiorirfd  Coli  vero  partem fi- 
niflram',  ac  Reelum  inteflinum,  Melenterica  inferior,  quae  cum  venis  ad  extremum  podi- 
cem defiendens,  Haemorrhoidalem  arteriam  conftituit.Tandem  ad  Colipartcm  media, 
quae  V entriculo  (ubeft,Epiplois  poftica  vadit , quae  ab  inferiore  parte  Arteriae  Spleni- 
cae,quae  Cxliaca: finifter ramus  eftjenafcitur.Nmw  habent, a lexto  neruorum  pari.  Et 
Duodenum  quidem , exiguosa  ftomachicis,  quipylorum  adeunt : reliqua  quamplurimos, 
vtrinque  a ramo, qui  coftarum  radicibus  exporrigitur  : Redii  antem  finis,  fiue  Podex, 
quatuor  a quinta  coniugatione  olfis lacri.  Hinctam  exquilitus  inteftinorum  fenfus, 
grauilfimique  dolores  in  colo  8c  redlo  male  affe<ftis,perlentiuntur.  Rorispmguedmem 
adnatam  habent,  quod  diligenter  notandum  eft  contra  Medicos  complures,  qui  fta- 
tuunt  pinguedinem  in  dyfenteriae  initio  ab  inteftinis  abradi.  Quam  prorfiis  ineptam 
fententiam  ineptius  adhuc  probare  conantur  ex  inteftinis  animalium  domefticorum, 
quas  menfis  quotidie  inferuntur , in  quibus  pinguedo  internam  fuperficiem  occupat, 
ignari  a Lanionibus  inteftina  inuerti .lntrinfectis  mucofa  quadam  fubftantia  obducun- 
tur, quas  pituita  quasdam  eft  excrementitia , in  prima  co&ione nata,  qua  lapientifti- 
mus  Opifex  inteftina  quafi  inuitrauit,  vtaluifasceslubricitatepromotas,  cx  corpore 
promptius  depellantur.  Huius  vtilitas  quanta  fit , tum  demum  intelligimus,cum  pofi 
diuturnas  aluifiuxiones,in  quibus  pituita  htec  vna  excreta  eft, ventris  beneficium  de- 
fideramus.  Vtcunque  autem  inteftinorum  vnus  continuulque  fit  du<ftus,adeoque  v- 
num  inteftinum  dici  polfit , quidquid  ab  infimo  Ventriculi  orificio  ,ad  extremum 

O o 3 vfque 


Figura. 

Magni- 

tudo. 

Subfldti a 


Veru, 


Arteria. 


Nervi. 


Fingat  do 


Subjlatia 

mucoja. 


Numerus 


i?4 


Adriani  Spigelii  De  Hvmani 


Steundu. 


vfqi  anum  porrigitutjfolent  tamen  complura  numerari  ob  diuerfitatem  , qu*  occur- 
rit circa  fubftantiam,figuram,foum»magnimdinem,vala,  & officium.  Ratione  enim 
V!  [fer  et  ia  fubfiantia3cta{fiota.,\el  tenuiora  dicuntur:  a figura , alia  reda,  vt  duodenum  & redum, 
intefimo-  alia  anfraduofa,vt  Colon,  item  iaeuia, aut afpera.  Pro fitu > velmediam  abdominis  fc- 
r,un • dem  occupantjVt  tenuiora ; vel  lateralem, vt  crafla.  A magnitudine , quaedam  a mpliora 

dicuntur, vt  colon ; quadam  anguftiora,vt  caecum.  Alialongiora,vt  ileum, alia  breuio- 
ra,vt  duodenum.Ratione  vaforum  notatu  digna  efl  differentia.  Quaedam  enim  plura 
recipiunt,  vtjeiunum&  ileum, quaedam  pauciora, vtduodemimj&redum.Abojfjfcw, 
quaedam  chylo  perficiendo  &diftribuendo  dicata  fiunt , vt  tenuia  j quasdam  faecibus 
colligendis, & excernendis,v t crafla.  Caeterum  vtcunq*3  Iit , recepta  eft  hucusqj  ab  A- 
natomicis  diuifio, petita  ex  diuerfitate  fubjiants <e,adeoqj  inteftina  in  tenuiora,  mW  er- 
•ne^  *&■“*■  ® wtkdc  in  cralfiora,fiue  diuiduntur.  Numerantur  autem  tria  tenui- 
um, totidemq^IiMorum. 

Tenvia  Tenvi  v m primum  abHerophilo <foJW«AfitTuxov,a noftri sDuodenum dicitur,quod 
Trimum,  longitudine  duodecim  tranfuerfos  digitos  exaequet.  Oritur  hoc  a dextro  Ventriculi 
orificio,fiue  pyloro, quo  nomine  a Galeno  'Unum  dicitur.  Reda  deinde  fub  ventricu- 
lo ad  pofteriora  defcendit,quoufq;  inteftina  caeterain  gyros  & anfradus  cum  mefen- 
terioinuolui  incipiunt, cum  folumbocaimmefenteno  non  conncdatur. 

Secundum  tenuium, vnv>v3  & leiunum  didum , quod  in  cadaueribusfemperfere  vacau 
reperiatur,ob  vaforum  multitudinem, & flauae  bilis  vim  acrena,  quamab  hepate  reci- 
pit adhuc  puram.  Huius  principium  a dextris  eft  fub  col©,vbi  duodena  definit , & inte-* 
llina  torqueri  incipiunt , ac  circa  vmbilicalem  regionem,  quam  fere  tota  occupat, in 
orbes  quamplurimosconuolutum,in  iliutn  terminatur.HabeeautemFtf/w,&^m4* 
tum  maiores, tu  frequentiores,ac  cetera  inteftina,vt  nihil  omnino prfterlabatur  chy- 
li,quin  ad  hepar  quam  celerrime  traducatur.Eftaute  tanta  harum  copia,vt  vel  ex  hac 
fola  totius  jeiuni  circumfcriptionem  Anatomici  nobis  defignent.  In  huius  principiu. 
Meatus  hilarius  inferitur , perquemab  hepate  bilis  euacuatur,  quaepoftea  inteftinaad 
expulfionemftimulat  , ac  vna  cum  fatcibus  extra  corpus  deturbatur.  Longitudo  eius 
duodecim  palmorum  eft  , triumque  digitorum  : at  latitudo  digiti  annularis 
tranfuerfi.  Cum  autem  duae  membranas  fint  propriae  , ex  quibus  conftat  , inte- 
rior externa  longior  eft  , quod  in  numerabilibus  fit  corrugata,  quae  tranftierfim 

& orbiculariter  inteftinum  cingunt  vt  chylum  praeterlabentera  morentur  , &ae  qua- 
liter extendant. 

Tertium  Tfrntt«itenuium,Grqcex^7tvdieitur,Tenue,amembranarumquIpraereliquisha- 
bet, tenuitate. Nonnulli  & «xeov  vocant , & ab  hoc  Ileum  morbu  denominari  ftatuur» 
cum  Hippocrates, caeteriq-,  omnes  elegantiores  hoc  nomine  pro  morbo  vtatur .Quin 
&Galenusexprefie  z.meth.x.nomen  Ileos  non  a parte  laborate,fed  a fymptomate  de- 
ductum efle  teftatur, liquide  idem  fit,  quod  circumuolui  Latinihoram  errore 

fequuti  Ileum  communiter  appellantJKifi«>«  ducit,vbi  minores, paucioresqj  Venae  re- 
per’untur:at  finit  circa  dextrum  renem, vbi  tum  caeco,  tum  colo  Jungitur.  Totum  au- 
tem fui  t t vmbi!icum,ad  ilia  vtrinq-,,&coxasfitum  eft, omnium  inteftinorumfowgi^j- 

w«.w,cim:  viginti  &vnum  palmum  ex^quet.C^tcrumvt  longitudine  reliqua  foperat, 

ira  ab 


Corporis  Fabrica,  Lib.  VII £ ^ 

ita  ab  ijfdem  latitudinefiiperarar,ciimanguftiffimum  fit,ficsbu  excipias,  & vix  tranfi 
uerlum  digitum  squet.P/zc*#  habet  in  tunica  interiore  rariores  &minores,quam  jeju- 

num,qus  circa  finem,fenfimobliterantur„Eftautern/z;$/fe&4  tenuium  inteftinorum,  Subftan- 

vt  diximus.  Ventriculi  fere, cum  conftent  ex  tribus  tunicis,!’»**  communi , qua:  a perito- 
nso  nata  eft,8cduabmpro$>rijs,p?imum externa, qu<£  tenuior  eft  interna, St  carnohor,tran!-  (en UUim^ 
uerfisatq;  o rbicularibus  fibris,  vt ego  quidem reor,  infignita,  paucis  quibufdam  re- 
dis,ad  tranfiseriaram  tantum  tutelam.  Deinde  interna , redis  partim,partim  obliquis, 
paucioribus  tamen  redis, quam  crafloram  mteftmorum  tunica  donata. 

Crassa  deinde  fequuntur,qua?  Ileo  inteftino  adneduncur,ex  quibus  primum  eft 
a Cacum, Tvq>\ov}ficdi&\im,sg  alter  eius  terminus  claulusht,  & foramine  careat,adeoq; 
per  idem  foramen  ingrediatur  chylus, exeatqj.hine  barbaris  Orbum,  St  Monoculum 
aidum  e&.Tigurai n homine, craflum  ac  teretem  lumbricum, in  orbes  conuolutum  ae- 
mulatur,cum  tenue  admodum  fit,quo  nomine  & inter  tenuia  potius,  quam  crafla  re- 
ferendum videatur.Quia  tamen  in  quadrupedibus,fimia,inq«am,cane,alijlqj  in  qui- 
bus prifci  Anatomici  exercebantur,  qui  primi  partibus  appellationes  tribuere  ante- 
quam humani  corporis  diftedionesag^relfiftmt , crafims  eft  tenuibus,  vel  quia  eius 
fubftantia  in  homine  quoq,-  paulo  craflior  eft  ea, ex  qua  tenuia  inteftina  conftant,pro- 
pterea  in  craflorum  numerum  relatum  fu it.Maius  eft  in  fetu,  quam  adulto, fi  corporis 
proportionem  inlpicias , St  in  hoc  longitudinem  quatuor  digitorum  tranfiierforum: 
at  latitudinem  pollicis  habet.Mefenterio  non  adneditur,vt  cstera  inteftina,  fed  qui- 
buldamquafifibrisin  orbem  conuolutum, reni  dextro, mediante  peritoneo, adhsret. 
JnhomineySrtwlemper  inane  eft,  reperi  tamen  in  quodam  cadauere  Patauij  Lumbri- 
cum rotundum  continuifle.In  quadrupedibus  contra  eft,  plenum  femper  excremen- 
tis,quod  fimis  maius  habeant, quam  Homo,  & hac  canes  adhuc  maius,  fed  longe  ma- 
ximum 'cuniculi, (ciuri,  & glires. 

9.  Secundum  crafloru  b Colon  eff^Acv  ii  retardando  didum , quia  fcilicet  Secunda. 

in  eo  excrementa  alui  remorentur.  Abfyrtus  antiquus  fcriptor  in  Hippiatricis,  n 

iv  iewTU)  deriuat,quod  in  leipfu  contorqueatur.  Hippocrates  lib. 6. Epi de. empov 
appellat nar  £|o^i«l,hoceft,firnpliciter inteftinum.  Ablyrtus  etiam  mskj mpov , quafi di- 
cas,^ lolum  inteftinum  ett.Oritur  fuperius  ab  ileo  St  csco,  & inferius  ad  initium  redi 
circa  primam  ollis  facri  vertebram  terminatur.  Ortum  .n.ftatim  per  dextrum  ilium 
afcendit,  acvbi  ad  hepar  peruenit,  flexum  fub  Ventriculi  fundo  rranfuerfim  ad  fini- 
ftru  ilium  abit, in  quo  iterum  viam  fledens,  deorfum  vftp,  ad  olfis  facri  initiu  excurrit. 

Attigatur  aute  primum  in  dextro  latere  reni  dextro,  ope  membranae  externa?, deinde  in 
medio  ventriculi  fundo, ac  tande  in  finiftro  latere  reni  laeuo.  Longitudo  eius  palmarum 
leptem  eft,totidemq;  digitorum*,  at  latitudo  pugnum  aequat.  Eft  .n.amplilfimum,vt 
quidquid  chyli  inutilioris  remafit,in  le  recipiat, St  aiiquadiu  compledatur,ne  Homo 
animal  lapientis  ftudio  Mufisqj  dicatu, egerendis  fecibus  continuo  interpellatur.  Fz- 
guram  terete  leruat,vt  cstera  inteftina  *,  insqualiter  tamen  varijs  extuberantijs,  modo 
intumelcit, modo  lubfidet,idq;  propter  Cellulas,  quas  intus  habet.NalcunturhsCri/iita  Ce  u 1 
cx  interiore  tunica,  in  quas  rug^  ipfius  expanl^  lunt , qus  a lateribus  euidentius  com- 
parennat  quo  viciniores  lunt  ipfi  redo, eo  magis  obliteranrur.adeoq-,  ipsii  colo  equa- 

lius 


% c)6  Adjiiani  Spigelii  De  Hvmani 

Ligamen-  us  .redditur.Ne  autem  cellulas  has  dilfoIuantur,prouida  Natura/i£rf?«£HhJ  quodam,& 

Utrn  c° l'  vinculo  prolpexit,  quod  per  huius  elatiorem  & mediam  ledem  , fecundum  inteftini 
longitudinem  excurrit, led  medij  digiti  latitudine  eft , quo  rupto, aut  laxato  protinus- 
euanefcunt.Sunt  &c  appendicula,  quaedampingues,quaeadnafcuntur,vbipropiusabin- 
teftino  redo  abeft,euidentilfimae  in  valde  obelis.  Habet  & Venas,  & Jrtm^,quamuis 
pauciores, 8c  minores, quam  graciiia,delatas  a ramis  venae  Portas , & Arterias  magnas. 

Neruos  autem  a lextacomugatio  ne  frequentes,  vndetam  exquifitus  in  ipfo  lenfus  eft. 

ValtiuU . Caeterum  hoc  loco  minime  prastereuda  cckValuida,  a Recentionbus  Anatomicis  in  t,  8.J.7.& 
exortu  huius  inteftini, vbi  Ileo  jungitur , inuenta,  membranofa,  orbicularis, furfum  8.B. 
Ipedans  , vnoque  verbo , fimilis  illis  figmiformibus,quae  in  cordis  finibus  continen- 
tur. Magnum  profedo& egregium  diuinaeprouidentiae  Ipecimen  , cuius  veftigia 
cumper  totam  hanc  rerum  vniuerfitatemfumma  folertia  ditfula  fint,  inquibufdam 
rebus  fingulariter  eminent.  Quia  enim  in  alui  excretione,  quae  per  ventris  compref- 
fionem  fit , a mulculis  abdominis  leptoque  tranfuerfo  feces  in  Colo  contentas , in  te- 
nuiora inteftina  regurgitare  poterant,&  hinc  vomitusftercoracei  conlequi , regrefi- 
fum  illum  Valuulahasc  egregie  coercet, & impedit.  Aperta  emmtam  exade  foramen 
illud, quod  ileo  coloque  commune  eft,  occludit,  vtne  flatus  quidem  in  ileum  pollit 
alcendere.  Hanc  valuulam  fi  quis  videre  cupiat,  reduminteftinum  aqua  repleat,  & 
dependente  Coloamanu,fufpendat.  Aqua  enim  vbi  ad  valuulamperuenerit, confi- 
ftet,nec  vlterius,ne  vi  quidem  adada , progredietur , nifi  valuulailla  prius  rupta , ipfi 
Obferua-  cep^r  jt  £t  hoc  eft , quod  Galenus  13.  meth.17.  obleruauit,quamuis  caulam  ignoraue- 
rit , Clyfteres  per  fedem  infulas , ad  jciunum  vfque  inteftinum  alcendere  neutiquam 
polle.  Quod  tamen  ipfum  de  fanis  tantum,  ijlque  quibus  lecundum  naturam  le  habet 
Valuulaintelligendumeft,  cum  laspenumero  in  dilledionibus  ameobleruatumlit, 
Valuulam  hanc  laxiorem  quibuldam  a morbo  fuilTe  , ita  vt  aqua,,  vel  aer  inflatusper 
colon, in  lleumpertranfiennt.  Rarius  tamen  id  contingit,  nec  nifi  praeter  naturam, in 
ijs, qui  ileo  & colicis  doloribus  vexantur,  quibus  interdum  clyfteres  ad  Ventriculum 
vfque  vna  cum  excrementis  fic  alcendunt , vt  vomitu  reddantur.  Et  in  huiufmodi  ca- 
fibus  Valuulam  hanc  ruptam,aut  male  affedam  fuilTe  credendum  elbvel  muco,pitni- 
taque  crafla  ita  oblitam, (quod  facilius  mihi  perfuaferim)  vt  casco  ac  colo  quali  agglu- 
tinata,aperirihaudquaquam  potuerit.  Atque  hoc  eft  quod  idem  Galenus  3. de  lympt. 
caulf.notauit,ali quibus  clyfteres  iniedos  fic  alcendille , vt  vomitu  reiedi  fint,non  le- 
cus  ac  fasces,  quae  perlethales  voluulos  nonnunquam  euomuntur.  Illud  autem  nota- 
tu dignilfimum  eft  , tenuium  inteftinorum  membranis  propriis  , coli  proprias  elfe 
craliiores  &c  netuofiores,quantoque  propius  ab  inteftino  redo  abfunt,eo  magis  crafi 
fefcere,&  interiorem  tunicam  tranfuerfis  circularibufq-,  fibris  plurimis  donari , pau- 
” cis  redis,necijs  valde  conlpicuis,  cum  tenuiumintejhnorum  tunica  interior  , obliquas  ha- 
beat,paucasredas:exmwverotranfuerfas. 

Tertium.  tertium, &c  vltimum  crallorum  Retium  eft, Graecis  dmvbv  a-jmlvov  dictum , quod  a prin- 

cipio ad  finem  reda  lemper  fine  Ipiris  , aut  protuberantijs  procedat.  Vocatur  etiam 
«p^ov,vel  quali  ap^quod  principium  videatur  omnium  inteftinorum, vel  quia 
fit  &c  Princeps, fummam  in  nos  poteftatemgerens,cum  cogat  nos  vel  in  maxime  leriis 

negotijs, 


Corporis  Fabrica,  Lib.  VIII. 

negotijs,onera  quibus  premitur, deponere.  Colo  inteftino;«rf£W«ijHeadmodum  ce- 
dit,cum  nec  ita  amplum  fit,&  longe  breuius , vtpot  e fpithama:  longicudinem  non  fti- 
pecans. Subjlantia  tamen  eadem  eft,  qua:  Coli,  pr^terquam  quo  din  extremitate  muf- 
culum  habet  orbicularem, quem  a?iyx.Tti&i.  Hippocrates  vocat, de  quo  lib.  4.  didftu  eft. 
Turitu  autem  paulo  cralfioresfunt,&:carnofiores,exquofit,vt  vulneratum  conlolidc- 
tur,  pratter  cseterorum  naturam.  Ha:  plurimas  tranfuerfas,&  nonnullas  redas  fibras, 
paucilllmas  obliquas  obtinent.  Venas  etiam , non  tantum  vt  reliqua  a Vena  Pottae,fed 
etiam  a Caua  habet, qute  ex  magno  ramo  iliaco  prodeunt,  & Hatmorrhoidales  exter- 
nas confti tuui:  t.  Oritur  ftatim  a Colo, cui  continuatur  in  fummitate  olfis  fiacri , & per- 
tingit ad  extremum  coccygem, vbi  anum  conftituit. 

Actio  inteftinorumtriplexeft,  meojudicio.  Primus  chyli  a Ventriculo  tranf- 
miftivberior  codio  , d/fereiuldemdigeftio  , tertius  expulfio.  Vberior  quidem  cottio, 
cum  interna  inteftinorum  tunica , fi  quid  in  Ventriculo  non  bene  elaboratum  fit , in 
horum  longo  traniitu  perficiat, vt  notat  Galenus , 4.de  vf.part.i7,&  18.  introdud.  1 r. 
Huncvfumqucecunq,  inteftinapratftant , cum  benigniflima  Natura  quam  maximi 
follicita  fuerit, vt  prima  alimenti  codio  quam  perfedilfima  foret,  quod  fciret  errores 
eiusincodione  lecunda emendari neutiquam polle.  Digeftio  autem,  cum  exhisfuc- 
cus, qui  in  chylo  eft  optimus , a venis  & arterijs  melaraicis  attrahatur , & ad  hepar  to- 
tumq-,  venofum  ac  arteriofum  genus  diftribuatur.Vfus  hic  fimiliter  omnibus  compe- 
tit,prtecipue  tamen  tenuibus,ex  quo  fit , vt  vala  & maiora  frequentioraque  obtinue- 
tmt.Receptio  tandem, & expulfio  eorum  qu^  inutilia  funt,potiftimum  craftorum  eft,  que 
primum  quidem  receptaculi  munere  funguntur, &retinent,ne  continuis  excretioni- 
bus,Homo  in  rerum  diuinarum  contemplatione  interpelletur, mox, vbi  aut  copia  lua, 
aut  qualitate  molefta  fiunt, excernunt, pelluptq,-. 

Adhsec  praeftanda  maxime  opportuna  fuit  i nteftinorum  naturalis  conftitutio.  Ni 
quo  ad fedem, perquam  commode  in  imo  Ventre,  & quidem  inter  Ventriculi  inferius 
orificium  extremumq;  podicem  lita  funt,vt  ab  illo  prompte  fulcipere , per  hunc,  quae 
fuperarunt, detrudere  polfenr.quidquid  autem  vtile  eft,per  venas  melaraicas,  & arte- 
rias,rapi  ad  hepar,&arteriofum  genus  deduci  queat.Ex  his primumlocum  habetD/io- 
dew«?M,quodfub  ventriculo  ad  pofteriorarefteditur,vt  lumborum  vertebris  adneda- 
tur,mimmeq;  fiexuofum  eft, ne  chyli  ingrdius  pnrpediatnr.  leiunum poftea , Sc  Ileum, 
mediam  regione&proximam  melenterij  centro  occupant, vt  vbiq;  a centro  ^qualiter 
abeflent,exquo  Ven^Port^j&Arteri^  magn^  truncus,  a quo  infinitas  propagines  difi 
tributas  habent, emergit.  Colon  autem  circa  inania  loca,  fiue  «veavej,  &fub  ventricu- 
lo fitum  eft,vndiq-,  tenuia  ambiens, vt  quia  fecibus  primum  continendis , mox  excer- 
nendis deftinatum  erat,  eo  in  loco  jaceret,  vbi  tum  amniculis  obliq;  alcendentibus, 
tum  a Diaphragmate  commodius  comprimeretur,  8c  excretiofecu  voluntaria  fieret 
Laterales  enim  partes, dextram  finiftramq;,  obliq;  delcendentes  abdominis  compri- 
munt;mediam,&  quae  tranfuerfim  lub  ventriculo  excurrit,  ex  fuperiore  fui  partcDia- 
phragma,  ex  inferiore  tenuia  inteftina,quae  colon  ambit.  Cu  aute  Valuula  impediat, 
quo  minus  ad  ileum  regurgitent  feces,  nccellario  perreduminteftinum,  vbinulhfi 
quo  quiefcant locum inuenerint, detruduntur.  Retium  eam  potiffimum  ledemobti- 

Pp  nuit, 


Agtlo 


i9$  Adriani  SriGELii  De  Hvmanx 

nuit, vbi  quam  celerrime  quae  excernenda  funt,expellere  poftit.  Situm  hunc  vt  perpe- 
tuo inter  (e  feruent , nec  confundantur  vnquam  , vicinis  partibus  annectuntur , pri- 
mum quidem  mefenterij  beneficio,  quod  per  hoc  vaia  mefaraica  ad  inteftrna  dedu- 
cantur-, deinde  & omenti, quod  coli  medix  partimefenterij  loco  inferuiat.  Vtau- 
tem  vna  vice, quantum  ad  corporis  nutritionem  reftaurandam  (ufficit  , fulcipereapta 
nata  Cmx  figuram  accepere  cauam , Sc  quidem  teretem,vtpote  qua?  capaciilima.  Rur- 
fus  vt  acceptum  alimentum  debito  tempore  retineant,  & xqualiter  per  omnia  exten- 
dant, fo^luntj  maxime  tenuia,  quibus  id  muneris  peculiariter  tributum  eft:.  Crafta. 
autem, quod  tantum  inutile  colligant,  breuiora,  & ampliora  funt  fadfca.  Hinc  8cte-* 
nuta  interiorem  tunicam  plenam  rugis  obtinent,  vt  tranfeuntem  chylum  remorentmv 
& intercipiant ; crajfa  autem  , anfradtus  & cellulas  ne  in  vnum  forte  locum  feces  colli- 
gantur, & vicinaspartescomprimant,  (ed  potius  per  cellulas  di(perfie,a?qualitatem 
coliobferuarent.  Cum  enim  ex  ventriculo  cibus  defcendit,inteftinacopiairritata 
protinus, quam  fieri  poteft,a  Ce  conantur  propellere,  vnde  lemper  verfus  inferiora  de- 
trudunt. Ne  ergo  illapfus  (ubito  iterum  excidat,  rugis  plicifque  follers  Opifex  prxea- 
uir,  quxprxterlabentem  intercipiunt  , & aequaliter  extendunt.  Subjlantia autem 
membranea  eft, ventriculi  fubftantix  non  abfimilis,tum  quia  extendi, dum  recipiunt,, 
tum  quiaftibfidere  in  le , dum  inaniuntur , debebant.  Habent  autem  duas  membra- 
nas proprias,  vtadio  retinendi,  vel  expellendi  re&ius  perficiatur.  Tenuium  quippe- 
interna,  obliquas  habet-, externa, tranliterfas, quod  horum  potior a6tio  retentio lit> 
& diftributiochyli : crafiiormnse ro  interna,  tranfuerlasjexterna,  obliquas,  Sc  redtas> 
quod  maiore  vi  indigeant  in  fecum  expuliione.  Membrana?  autem  hae  in  illis  tenuio- 
res funt,quod  liquidiorem  materiam  mollioremq-,  fufeipiant : in  his  crafliores , quod 
dccam  ,duramqu e. Fenis  8c  Arteriis  donata  ,vtlanguinem  pronurritione ; &(piritum 
pro  vita  continuo  affluentem  accipiant:  tum  etiam  vt  id,  quod  in  chylo  vtilisfucci 
eft, ab  lifdem  arteriis  exfugatur,tefte  Galeno  4.  de  vf.  part.  cap.  17.  vbiinquit , arteria- 
rum orificia  ad  inteftina  pertingentia  modicum  quiddam  cibi  aftumere  , plurimum 
autem  Venas.Neraw  habent, non  tantum  ob  (enfum,vt  tum  grata  arripiant, tum  noxia 
moleftaq;  pellanrded  etiam  motum.Eilenim  motus  quidam  oblcurusinteftinorut»- 

nuiu, quo  chylum  a fupernis  ad  inferiores  (edes  promouent , quum  in  noftro  arbitrio 
non  fit, illum  vt  feces  craftorum , depellere.  Hunc  elegantius  demonftrare , quam  in 
lumbricis  terreftnbus , & hirudinibusncn  licet , dum  in  (e  contrahuntur : nec  verius 
dari  probare,  quam  in  herniis  illis  maximis, in  quibus  vniuerfum,  aut  maxima  pars  i- 
lei,in  ferotum  incidit.  Quo  enim  detruderentur  fxces,nifi  hoc  ipfo  modo, cum  nihil 
Ut  quod  a fe  motum  habear  , prxter  illum  qui  competit  ratione  prxdominantis  ele- 

menti.Et  ex  hoc  motu  rationem  licet  reddere  Ilei,fiue  conuoluuli,in  quo  fuperior. 
inteftini  pars  inferiori  inuoluitur,  qui  morbus  proinde  6c  folis 
tenuibus  competit , quod  crafla  hoc  mo- 
tu careant» 


CAPVT 


3-99 


Corporis  Fabrica,  Lib.  VIII. 

CAPVT  X„ 

De  Mejenterio, 

DIximvs  procedenti  capite  InteftinaMefenterij  beneficio  quafi  ligamento,  ac  Etyme- 
vinculo  quodam  inuicem  iungiunerito  ergo  vtriufque  hiftoria  connedenda  eft,  lo&ia° 
vr  eodem  quafi  loco  eorum  tradatio  ablbluatur  •,  quo  Natura  inuicem  iunda  efte 
Voluit.ME  SEN  T ER  I VM  , fonnvTteaov  8c /Muivnpov,  a fitU  dicitur,  quafi/dcroi/  rpSSdvjtpav, 
hoc  eft, medium  inter  inteftina.Cicero  3„de  nat.Deorum , Medium  inteJUnum  vertit, non 
citra  multorum  iniquam  reprehenfionem.  Veteres  enim  Romani  non  inteftina  tan- 
tum a nobis  hodie  fic  dida,  vocabant , led  quocunque  imi  ventris  vilcera,  & ea  quae 
Fupra  Interanea  nominari  diximus.  Medium  ergo  inteflinum  Tullius  promedio  vifcere 
dixit, quia  mediam  inter  coterafedem  fit  nadum.Theodorus  Gaza , Vir  Groce  Lati- 
neque  dodiffimus, licentius  paulo , quam  boni  Interpretis  eft  pafiim  Lacies  apud  Ari- 
ftotelem  tranftulit,cum  Lades  non  mefenterium,  (ed  proprie  inteftina  tenuia  mefen- 
terio annexa  fignificet.  Nonnulli/x^^m  appellant,  vnde  veno  mefaraico  dido:  at 
alii  qui  in  duas  partes  diuidunt , ineam  nempe,  quo  inteftina  tenuia  colligat,  & eam 
quo  cralla,A«<TOp^oii  proprie  vocari  ftatuunt , partem  eam  quo  tenuium  inteftinorum 
vinculum  eft, quod  $<f dpajcov ,fubinteilige  tvnpw,  hoc  eft, medium  inter  tenuia 

&anguftainteftina:/ut52K:(aAop  vero, quo  crafl'acontinet,quafi/«i(n)i"rtK*!A».  Pofterioris 
mentionem  Hippocrates  6.Epidem.  iniecit,  & Galenus  ^.aphor.  6.  Palladius  Sophi- 
fta  qui  itl  eofdem  libros  commentatus  eft, per  uoko.  Hippocratem  inteftina  intelligere 
ftatuit,  &ficmefocolonabiplo  melenterium  vocari.  Galenus  autem  in  libro  de  dif- 
fed.  Venar.  &:  Arter.  9.  mefintcriHmintresparteschuid.it,  'm  eam-,  quo  tenuium  intefti- 
norum eft,&  inedia in  dextram  , quo  coli  dextram  partem  alligat:  & finifiram , quo 
louam ; ac  prope  ledem  pertingens, reduminteftinum  lumbis  annedit.  Etfienim 
vnum  videatur  8c  continuum,  ratione  tamen  gemini  exortus  , 8c  inteftinorum , ad 
quo  abit, merito  diuiditur.  Figura  tam  mefaroo , quam  mefocolo  plana  eft.Illud  ta-  Figura. 
men  in  plicas  totum  contradum  eft,&  circulari  ambitu  cingitur:hoc , curvum  Sc  ob- 
longum fecundum  coli  intaftini  procedus. Crafii/imum  quoq-,  eft  mefaroum : latitudi-  Magni- 
ne,a  centro  ad  peripheriam,{pithamo:longitudine  autem,  & circumfereria,  trium  vl- 
narum. Errat  enim  Piccolhomineus , qui  ambitum  horum  oqualem  cenlet  longitu- 
dini inteftinorum  dum  expanla  extra  corpus  demonftrantur.  Membranas  habet  duas,  Subjluti* 
fibi  inuicem  incumbentes , validasiatis , inter  quas  vafa  ad  inteftina , vt  tuto  citra 
periculum  incedant , excurrunt.  Venas  etiam  obtinuit , Mefarakas  vulgo  didas  m-  vena. 
numeras,  quo  cum  arteriis  & neruisMefenterii  centrum  ingrediuntur  , ac  poft- 
ea  innumeros  in  ramos  dilperlo  inteftina  adeunt  , inter  communem  , & pro- 
prias tunicas  delato.  Oriuntur  autem  ho  a veno  Porto  ramis  Melentericis  , 8c 
dextra &fimftra.  Arterias  fimiliter  duas, a Melenterica  duplici  , fuperiore  & in-  Arteria. 
feriore  propagatas,  quo  eodem  ac  Veno  modo  diftribuuntur,  & incedunt.  Nervi  Nervi 
pluribus  furculispropagantur.  Duo  quidem,  vtrinque  vnus, ab  iis  orientur,  qui  a 
fextopari  coftarum  radicibus  offeruntur : alii  veroa  furculis  prodeuntibus  a nervis 
medullo  Ipinalis  inter  primam, fecundam, tertiam , & quartam  vertebram  lumbor«x 

Pp  1 Nevero 


$40  Adriani  Spigeiix  De  Hvmani 

Ne  vero  ruptioni  opportuna  forent  vafa , arteriarum  venarumque  diuaricationibus 
GUtduU.  glandulae \ntcr\cc'\i,cp\ix  in  magnitudine  cum  propaginibus  fuis  proportionem  fer- 
uant.  Maxima  harum  eft  ad  Mefenterij  centrum,  vbi prima  fit  vaforum  diftributio» 
qua  fcirrho  laborante  totius  corporis  marcor, ob  impeditam  chyli  tranfiniffionem  fo- 
Conexio.  quitur.  C onnettitur  Mefaraeum  anterius  inteftinis  tenuibus, pofterius  lumborum  ver- 
tebris a quibus  nafcit  ur  fuo  centro.  Mefocolon , in  dextra  parte  dextro  ileo*, in  finiftra 
laeuo,mufculoque  primo  femur  fledtentium,  quem  Hippocrates  -i^oca  appellat-,  ante, 
ixortiH.  Colointeftino,&Redfcovtrinque.  Oritur  autem  omnium  Anatomicorum  lententia 
a ligamentis  vertebrarum  lumborum , quibus  validillime  alligatur,  gemina  quafi  ra- 
dice,vna  maiore, qua  primae,  altera  minori, qua  tertiae  adnafoitur.  Id  inteftinis  omni- 
Adeps.  bus,& peritonaei  membrana, renibus  incumbente, ablata, quam  optime  patebit.  Vin- 
guedine  quamplurima  fuffufum  eft , quae  vtramque  membranam  intercedit , fanguinc 
ex  vafistranfludante,& membranarum  refpedtiua  frigiditate  concreto. 

V s vs.  Vs  v s Mefenterii  verus  praecipuulque eft,  vafa ad  inteftina excurrentia  tuto  deduce- 
re, Sc  ab  omni  dilruptionis  periculo  falua,integraquepr:eftare.  Vt  enim  plantae  ali- 
mentum ex  terra  radicibus  trahunt : fic  animalia  fanguine  donata  ex  inteftinis  ope 
vaforum,  quae  ne  obnoxia  forent  tot  difcriminibus , vbi  vel  falit  Homo , aut  eibis  ple- 
na inteftina  diftenduntur,fagax  Natura  membranis  inclufas  propagare  voluit.  Vafa 
ha-c  non  tantum  Venae  funt,vt  communis  eft  opinio, fed  & Arteriae,vt  Galenus  clarif- 
lime4.devfpart.oftendit,&:nosquoque  fupracum  de  arteriis  mefentericis agere- 
mus. Eaedem  tamen  Venae  8c  nutrimentum  rurfus  etiam  afferunt,  vt  idem  j.facult. 
natur.i$.&4.vfpart.i9.docet,&:  Arteriaefpiritum.  Cum  enim , inquit,  in  venis, quae 
multum  fpatium  inter  hepar, & partes  circa  ventrem  occupant,abundantiafueritali- 
menti , furfum  fertur  in  heparicum  autem  vacua  funt,  &c  nutriri  auent , per  eafdem  1- 
pfas  ex  hepate  rurfus  trahitur.Per  eafdem  ergo  venas  limul  & alimentum  in  hepar  de- 
fertur^ rurfus  ab  eo  in  ventriculum  trahitur, fed  non  eodem  tempore:  quemadmo- 
dum alio  tempore  fpiriturtl  recipimus, alio  rurfus  foras  mittimus:ita  alio  tempore  ie- 
curexventre,  alio  venter  ex  iecore  trahit.  Vfumhuncadeo  eximium  vt  opportune 
prarftaret, figuram  primo  circularem  largitaeft.  Inteftina  enim,  quae  annexajongiffi- 
mafunt,  quibus  vt  mefenterij  longitudo  refponderet,  nec  tamen  propterea  non  in 
exiguo  & angufto  foatio  continerentur,rotundum  ambitum, qui  capaciftimus  eft,  in- 
deptafuere.  Rurfus  ne  diftenfio  quoque  eorundem  impediretur,  de  qua  diximus, 
dumfe  contrahunt  ad  chyli  digeftionem , plurimis  plicis  corrugauit.  Latitudinem  au- 
tem largita  eft  fpithamae,  vt  vente  portae  truncus  in  mefenterium  propagatus,  fpatium 
iuftum  naberet,mquoin  alios  atque  alios  minores  ramulos  diffinderetur.  Subflantia 
autem  lpfafummo  confilio  dura  membraneaque  eft,  tum  quia  ratione  fibrarum,  vbi 
opus  eft, extendi  contrahique  in  omnes  dimenfiones poteft,tum  quia leuitate  praedi- 
ta,quo  minus  inclufa  vafa  comprimantur.  Accedit,  quod  denfitate  vapores  interci- 
piat,ne  quid  vtilioris  chyli  temere  ex  mcfaraicis  vafis  in  ventris  cauitatem  exhalet, fed 
frigiditate  potius  membranarum  in  pinguedinem  cogatur.  Et  haec  ipfaquoque/fiw- 
gitedo  , cum  media  vaforum  fpatia  expleat , non  parum  poftea  idem  praepedit,nec  mi- 
jumumetiam  momenti  praeuite  praeparationi  afpergit, innatum  vaforum  calorem  fo- 
vendo» 


Cgp.pgius  Fa b r.  i c A;  Lib.  VIII.  *oi 

vendo , & conferuando.  Glandulif  valorum  diuaricationes  oblidentur > tum  ne  vala 
comprimantur,  ii  quando  inteftina,  & ventriculus  alimentis  diftenduntur,  ficque 
chyli  traniitus  intercipiatur:  tum  quia  lagax  Natura  non  ignorabat , vafa  fulcipien- 
dis  noxiis  perquam  opportuna  fore,  vbi  in  ramos  diduc untur.  Proinde  ad  melente- 

rij  centrum,vbi prima  valorum  diftributio  eft, grandiufculamfubftruxiticaeteris  vero 

iuftilllma  ratione  pro  magnitudine  cuiufque  elargita  fuit.  Sunt  nonnulli  Recentioru, 
qui  8c  alium  praeter  hos  vTum  aflignant,vt  Icilicet  coitionem  quae  in  inteftinis  eft,  eii- 
xatione  potius,  quam  adatione  perficerent.  Ad  hanc  enim  maxime  commodam 
glandularum  naturam  inquiunt , cum  humiditatem  copioliftimam  ad  le  trahant,  ex 
fententia  magni  illius  Hippocratis,  qui  glandulas  caenofo  humido  pafci  ac  quafi  nu- 
triri credebat.  Exhis  ergo  copiolis  vaporibus  eleuatis,  & in  Ipatia  inteftinorum  me- 
dia effufis,veluti  in  duplici  vafe  cibi  potuique  materia  coquitur.  Mihi  tamen  hic  vfus 
a Naturae  conlilio  nonnihil  alienus  videtur, quod  Iciam,  quamplurima  elle  animalia, 
quaeglandulis  in  mefenteriodeftituuntur•,  & ex  iis  etiam,  quae  fua  natura  obtinent, 
nonnulla  glandulis  plena  efie,vt  quae  macilenta  funt:alia  oppido  quam  exiguas  habe- 
rent pinguia, cum  in  his  adeps  vaforum  diuifiones  defendat.  Pinguedo  ergo  cum  o- 
ptimae  codtionis  lignum  lit,co£tioque  haec  citra  glandularum  vfum  abloluatur,credi- 
bile  omnino  eft, nihil  ad  hanc  ab  illis  conferri.  Conneditur  autem  merito  anterius  inte- 
ftinis , cum  ad  haec  deducat  vafa , ex  quibus  chylus  attrahatur : pofterius , lumborum 
primae, & tertiae  vertebrae  ligamentis  validilfimis , ne  in  violento  corporis  motu , qui 
in  laltuprslertim  fit, aut  curiii,  a pondere  cibo  turgentium  inteftinorum  detraCtum 
difrumpatur.  Om/;«  autem  a lum  bis  habet,  quod  tutius  hiclonge,  quam  alibi  Venae, 
Arteriae,&  Ner  ui  in  ipfum  inlerantur. 

C A P V T XI. 


De  Pancreate. 


»,  8 j.i 
G.G. 


b.  A.A. 
e,  B.  B. 

a,  c.c. 


pANCREAs,  rntyntiicif,  & KciMiupUi  Graecis  didtum,3  omnium  eft  noftri  corporis  Etymclo- 
A glandularum  maxima, & rubicundiffima , proptereaque  carni  molliori , a qua  ap- 
pellationem  traxit,admodum  fimilis.  F iguram , vt  reliquae, ovalem  non  leruat,  led  in-  Figura. 
forme  ac  laxum  corpus  eft , tres  aut  quatuor  digitos  longum : in  finiftra  parte  prope  b Situi. 
lienem  fitum, cui  fuperius  ventriculus  incumbit,  inferius  peritonaei  membranae,  qui- 
bus valide  adne6titur,liibiacent.  Inmedio  c Splenicam  venam  ad  lienem tranleun- 
tem,fimul  & dcaeliacae  arteris  ramum  finiftrum,ac  neruos  fexti  paris, qui  ad  ventricu- 
lum,& Duodenum  migrant , quemadmodum  & meatum  bilanum , in  le  complecti- 
tur, & luiful cit. Membranam  quoque  habet  tenuem , a peritonaeo  profeCtam, qua  inue-  Mebrana 
ftitur,&  veluti  fulpenfum  tenetur. 

Hoc  nonnulli  diile itionum  ProfelTores  puluinaris  cuiuldam  vices  obire, & ventri-  V s v s. 
culo  fubfterni  credunt, ne  repletus  is  duritie  vertebrarum  ludatur. Meo  tamen  indicio 
potior  vfus  ille  eft , qui  glandulis  quoque  caeteris  communis , vt  attendatur  vatis , ne, 
cum  incumbere  alteri  corpori  minime  poftent,periculo  ruptionis  opportuna  redde- 
rentur, Accedit  alterum  comprelfionis, a ventriculo  ciborum  copia  diftenlo,  quod  3- 

P p 3 folers 


Etymolo- 

gia. 


Situi. 

Conexio. 


Figura. 

Trotube- 

rantict. 

LobtuHe- 

patit. 


Sintu. 

Fijfura. 

Magni- 

tudo. 


30Z 


Xdriani  Spigelix  De  HvmAni 


fblers  Opifex  facile  hac  carne  prscauit,qus  neq',  tam  mollis  eft,vtprementicedat  ni= 
Riiumsneq*,  tam  dura,vt  obede  polfit. 

C A P V T XII. 

De  Hepate. 

V o d Gr  arci  timp  dicunt  Km  <£  vi7rcwicts  wv  % ^tifxcvm  ab  inopia  cster.i" 

rum  partiti, cuifticcurrit, Latini Iecur  appellant  ,quafi  juxta  cor,  aut  viribus,  aut 
fitu  collocatum  .T  am  nobilem  .n.  hanc  parte  omnes  psne  Philofophi  pariter,  & Me- 
dici arflimarunt , vt  in  ea  anima:,  q naturalem  vocarunt, (edem  ac  domicilium  pofue- 
rint.Obtinuit  tamen  confuetudo,vt  Grsca  vox  communiter  quoq;  vfurparetur.APo-  48.3.C.C 
fitum  eft  in  infimi  vetris  dextro  hypochondrio, totum  fub  coftis  demerfum,  tanquam 
in  loco  tuti(fimo,fuperius  Diaphragma,  inferius  Ventriculum  reipiciens.  Connettitw 
autem  non  vni  conterminarum  partium,  fed  connexa  quidem , & elatiore  Cui  Cede  cum 
Diaphragmate, a quo  tranfuerfi  digiti  interuallo  diftar,  beneficio  ligamenti  membra- 
nei,lati, neruofi, ac  impenfe  validi,  quod  a peritonso,  qua  feptum  inferiore  fedefuc- 
cingit,ena(citur,&  tranfiierfim  per  hepar  adpofteriora  excurrit. Anterioreparte  duobus 
vinculis  alligatur, vno  quidem  cartilagini enfiformi,  quod  robuftiflimum  eft,  latum, 
ac  duplicatum , a membrana,  qua  hepar  fuccingiturprofe£tum:b altero, vmbilico,eft-  l° 

que  Vena  vmbilicalis,qus  fcetu  in  lucem  edito  cauitatem  luam  amittit,  ac  ligamenti 
officium  fiibit.  Sim  a co  nn  editur  Me(enterio,ve«4 Porta:  Coftis,  Caua-.ox omento,  lobo 
illo  exiguo  , per  quem  aquam  a Iecore  in  omentum  transfundi  fupra  ftatuimus.  Fi- 
guram habet  psne  rotundam  , fupra  conuexam  , infra  concauam.  c Conuexa pars,  c‘  C.C. 
laniis  eft,  & squalis  : (qus&  fima  dicitur)  varijsprotuberantijsfinibufque  ex-  ^5'8'A-A 

a (perata.  Inter  protuberantias  digna:  funt  notatu  , eduar  ilis  exigus  eminentis,  in  e,  ’ n, 
dextra  parte  circa  f vensportsegreffum  locats  , quas  Galenus  cum  tota  Afclepia - f B. 
darum  familia  , fine  Portas  vocauit.  Imprimis  vero  S Lobus  exiguus , cuius  g>  M. 
fupra  quoque  mentionem  fecimus  , cum  de  Omento  loqueremur.  Kic  molliore 
conftatcarne,&  tenuiore, quam  reliquum  hepar,  membrana fucandus eft  , de  quo 
fime  a nemine,  quod  fciam,  Anatomicorum, hadenus  quicquam  memoris  eft  prodi- 
tum. Sun  t cc  duo finus, alter  d dextris  infculptus,  qui  veliculs  biliaris  dimidium  cor- 
pusexcipit  : alter  lsuis,  vttranfeunti  ftomacho  cedat.  hFiJfura  tandem  qusdam  an-  .*  S.i-a. 
teriore  (ede  cernitur,  perquam1  vmbilicalis  vena  egreditur  , Aat^^Herophiloap-  *’  L’ 
pellata.  Magnitudo  jecoris  tanta  eft,  vt  vniuerfum  dextrum  hypochondrium  impleat, 

& nonnunquam extendat  (e(e  vfque  ad  regionem  vmbilicalem.  .Csterum  plurimum 
pro  fiibicdorum  diuerfitate  variat:obferuataque  a me  plsrunque  hsc  fuit  proportio, 
vt,  quibus  magnum  jecur  eft  , ljs  quoque  magnus  fit  Ventriculus,  &contra.  Obti- 
net autem  Homo  jecur  omnium  animalium  maximum,  proportione  fui  corporis  ha- 
t Ita.  Vidi  enim  (spenumero  tam  vaftam  eius  molem , vt  ad  Lienis  regionem  validis 
ligamentis  annecteretur  diaphragmati.  Ipfa  autem  magnitudo  penes  sratem  quoq,- 
multum  variat. nam  pueris  maximum  eft,  vt  plus  (anguinis  conficiatur  pro  augmento 
corporis:  adultis  minus  : adhuc  minus,  (enibus,vt  fic  juxta  aetatem  jecur  paulatimde- 

crefcat. 


Corporis  Fabrica,  Lib.  VIII.  joj 

credat.  N umero vnicumetf:,  neque vtinreliquis  animalibus  brutis  in  lobos diuilum, 
l demon  ^ integrum  (olidumque.  Subfiantum  habet  rubram,ac  mollem , concreto  (anguini 
ftratur8.8  pei‘quam fimilem , qua: 1 innumeris  venarum  Porta:  & Cauae  radicibus  circumieda 
fig  1.  e(l,olim7rop£(^u//aEra(iftratodidl:a.  Tegitur  haec  membrana  tenuiffima  ac  fimplici,  a 
ligamentis  hepatis  enata,qua:ardiilime  parenchymati  jungitur.  Quod  (lGparetur  a- 
licubi,excidete  e vafis  aquofa  materia,  & colieda  inter  iplam  & carnem , vStLvfoi  Gr^- 
cis appellata: generantur, quibus ruptis,edu(aq‘,  in  abdominis  eauitatem,  aqua,  Hy- 
drops afcites  nalcitur.  Venas  habettama  Caua,  quam  Porta:  vena,  quod  nulli  praeter  Venu. 
sw,F.F.F,  huicvifceri,autpartitotiuscorporiscontigit.  Diftribuuntur  m propagines  Cam  magna 
*»  E-E. E.  ex  parte  in  conuexa  (ede  , at  n porta  , infima  , fic  tamen  , vtvtradjue  per  0 ana- 
«uG.G.G.  Eo m o(c s fiue  communia  quaedam  o(cula  , de  quibus  (uperius  libro  quinto  mul- 
ta diximus  , inuicem  committantur.  Plures  autem  multo  fiunt  venae  pome  fiur— 
culi  , quam  caute  , adeo  vt  fi  definire  numerum  etiam  libeat  triplo  plures  ede 
non  male  diduri  fimus.  Inter  has,  tenues  quaedam  gracilesque  propagines  dedu- 
cuntur , venis  oppido  quam  fimiles  , quae  cum  Portae  radicibus  fimiliter  per  ana- 
s s r ^ ftomoles  junctae , fienfimquein  maiores  colieda:  , tandem  in  vnum  caudicem  ab- 
^ i*  ' eunt , per  quem  bilis  ab  hepate  in  veficulam  fellis  deponitur.  F Artem  paucte  fiunt , a Arteria. 
dextro  Caeliacae  ramo  exortae,  quae  in  (Imam  hepatis  partem , quo  loco  venaportae  e- 
greditur,di(Ieminantur.  <lNm«duofiunt,ijque  exigui,  a (exta  coniugatione  deriuati,  Nerui. 
qui  per  ipfius  tunicam, qua:  cauam  fiuccingit,  difiperguntur.  Horum  alter,  a ramo  qui 
fuperius  ventriculi  orificium  adit,tranfimittitur:alter,a  ramo  illo,qui  radicibus  coda- 
rum dextri  lateris  expanditur. 

Actio  Iecoris  eji , chyli  a venis  raelaraicis  ex  intedinis  attradi , & ad  radices  por-  ACTlO. 
cae  in  cauam  partem  delati , codionem  in  venis  adjuuare , vt  optimus,  &nutritioni 
corporis  opportunillimuslanguis  elaboretur.  Nec  enim  crediderim  veram  eife  eoru 
£ententiam,qui  datuunt , chylum  hunc  ad  hepar  dedudum  , eportaevenis,  inipfiurn 
parenchyma  excidere, in  quo  perfedionem  ac  rubrum  colorem  indipilcetur  , inde  a 
Cau^  radicibus  attrahi, & per  totum  corpus  diffundi.Nec  .n.  vnquam  id  reperire  mi- 
hiinvlloanimaliumlicui^quaeproptereapodpadumaperui,  vttaceam  , ablurdam 
hanc  ede  opinionem, & a Natura:  confiuetudine  alienillimam , qua:  nullibi  extra  vafia, 
fiue  chylum, fiue  (anguinem,praeterquam  in  corde , in  quo  caloris  fontem  condituit, 

& linus ac cauitatcs peculiares propterea  exdruxit, effundit.  Venae  ereo  fiunt,  quae  vencn  be- 
(anguinem  coquunt,&  in  (e  vim  ac  facultate  (anguificandiinfitam  habent,  quod  nec  pe.tn  fan- 
ip(e  quidem  Galenus  negarepotuit , qui  1.  vfipart.i 6. (anguinis generandi  & inom-  gumtm 
nes  partes  ferendi  gratia  venas  fadas  tedatur.  Et4.vCpanv7.hanc  facultatem  ipfis  confic*re> 
tributam  inquit , ne  dum  per  eas  fertur- fimguis  tempus  ipfi  alimento  frudra  pereat. 

Quin  imo  de  differ  ent.morbor.  7.  validi  (limo  etiam  argumento  comprobat,  cum  ve- 
narum affedusobdare  inquit,  quo  minus  (anguis  vtilis  gignatur.  Si  ergo  rede  con- 
cludimus,cerebrum  rationis  efie  domicilium, quod  eo  \xCo  & laborante, mentem  no- 
ftram  minus  valere  cernimus,  redeprofedo  & venas  (anguinis  officina  voca!  imus, 
quodijs  affedis, protinus  prauum  ac  deteriorem  (anguinem  generari  videamus.  Co- 

dionem 


f 


Hepatis 
parenchy- 
ma quos 
• vftts  pr&- 
fiet. 

Exempla. 


VSVS. 


304  Aoriani  Spigelii  De  Hvmani 

dtionem  tamen  hanc  plurimum  adjuuat  hepatis  parenchyma  , quod  & Venas  ipfas 
ftabilit,ne  concidant, aut  confundantur;  &c  calorem  fouet , ne  ex<piret,vcl  diilipetur, 
tum  de  fuo  etiam  nonnihil  impe rtit.  Atque  vt  exemplo  illuftrem  qus  jam  dico , non 
noui  praeclarius,&  quod  parenchymatis  vfum  redtius  exprimat , quam  ipd  ventricu- 
lus,qui  cum  in  d propriam  habeat, ac  infitam  facultatem  conuertendi  alimentum  in 
chylum , nihilominus  citra  circumdantium  viderum  operam , ( vt  teftatur  Galenus, 
vel  ex  hiftoria  illius  cui  omentum  exemptum  fuit)  chylum  vel  crudum,vel  certe  dmi- 
codtum  relinquit.  Sic  Venae  vtcunque  vim  fanguinem  generandi  in  d habeant,  nifi 
tamen  facultas  quaedam  externa  quoq;  ab  hepatis  calore  accedat , illa  quam  primum 
diftoluitur,  Sc  perit.  Rurfus  vt  eorundem  videram  affedtus  in  ventriculi  detrimen- 
tum concedunt, ('videmus  enim  Liene  refrigerato  aut  fcirrhum  patiente  coaffici  ven- 
triculum)itaquoq;  hepatis  parenchymate  laefo  fanguificatio  protinus  afficitur.  Nam 
fiue  calida  laboret  intemperie, fiue  frigidam  fufcipiat,mirandum  noneft,  eandem  ve- 
nis e veftigio  communicari,  quae  ita  ipfius  parenchymati  permixta:  ftmt,  vt  vix  quid 
quam  Anatomic  orum  hadtenus  fuerit  , quin  fibi  perfuadrit , ideo  ab  hepate  enadi. 
Non  ergo  venis  tantum  hepar  auxilio  eft,  dd  & Ventriculo,cuiuscodtionem  eodem 
quo  diximus  de  venispaCto , auget,druatque. 

Quam  commode  autem  huic  adtioni  vfibufq;  omnia  in(eruiant,nunc  breuiter  tra- 
damus.Primum  in  infimo  ventre fitum  eft,neabalijs  vifcenbus  quae  alimenti  elaboratio- 
ni fubueniunt,  difparatumellet,  maxime  cumexijsfit,  quae  familiam  in  hoc  genere 
ducunt.Situm  autem  eft  in  elatiore  parte, c um  inferior  ab  intedinis  iippleatur,vt  fuper- 
flua  primae  codlionis  fine  aliarum  partium  incommodo  extra  corpus  quam  citiilime 
pellerentur.  Accedit  quod  in  medio  trunci  fic  litum  dt,vt  aequaliter  ad  fupernasinfer- 
nafqu  e partes  fanguinem  difpefcat.Tewet  autem  hjpocbondrium,vt  Ventriculus  vtrinque 
ab  ipfo,<Se  Liene  foueatunquia  tamen  Liene  nobilius  eft,  propterea  & dextrum  locum, 
&nobihorem  occupauit:fub  coftis  fpurijs  reconditum, vt  tutum  d ab  omnibus  exter- 
nis iniurijs  praedaret. Comeditur  autem  merito  vicinis  partibus  , vt  vbique  alligetur, 
nec  pondere  fuo  moleq;  ruar.Et  diaphragmati  quidem,  ne  deorfum  cadat  evmbilico, 
ne  ad  fupernarapiatur.cartilagini  enfiformi , ne  dum  extendimus  dorfum  , ad  pofte- 
riora  declinet:coftis,ne  nimium  ad  anticam  partem , flexo  corpore, excidat.  Figuram 
autem  variam  habet,  cum  peculiarem  non  exigat,  dd  vel  vicinis  partibus  ne  incom- 
modet,vel  alijs  vt  accommodet, conformatum  fit.  Superior  ergo  pars  connexa  eft, ls- 
uis,ac  squalis, quo  diaphragmati  cedat , eiufque  cauitati  congruat : inferior  fima , v t 
ventriculum  arapledtatur,qui  cum  lphsricus  fit, rotundum  ambitum  accepit,  vt  vbi- 
que aequaliter  tegat.  Hinc  faCtum  eft,  vt  omnibus  animalibus  eadem  hepatis  figura 
non  fit , fed  ijs  quibus  Ventriculus  eft  oblongus,  jecur  quoque  oblongum  contigerit; 
quibus  rotundus, rotundum. Homini  autem  maximum  obtigit,  vtplus  (anguinis  reci- 
peret,quo, fi  a corde  difcedas, omnium  viderum  refertiilimum  eft,  3.  de  part.i  1.  cum 
Homo  ex  omnibus  fanguineis  plurimo  abundet,  ne  deficiant  (piritus  in  tot  obeundis 
anims  functionibus, quas  plures  prae  csteris  animantibus  accepit.  Et  propterea  vni- 
cum  quoque  eft , cum  numerum  magnitudo  compendt.  Subfiantia  autem,vt  reliquo- 
rum vifcerum, parenchymatis, quae  fit  in  prima  fstus  generatione , excidente  e venis 

fanguine, 


Corp  oris  Fabri  c a,  Lib.  VIII.  joy 

{anguine,  & concrefcente.  Venis  enim,arterii{que  vndique  intexitur,  vt  & aperta  ipfit 
conferuentur , nec  concidant  ; & decente  ordine, nec  confundantur,quae  ratio  com- 
munis eft  omnium  parenchymatum.  Decuit  enim  alicubi  congeriem  efte  venarum, 
in  qua  potiffimumconeo6tio  celebraretur,  maxime  cum  non  vna,fed  gemma  vena 
requirebatur, quod  fupra  demonftrauimus, quae  per  anaftomofes  inuicem  coniunge- 
rentur.  Venas  autem  cum  nullibi  tutas iciret  fagax  Natura , nili  vbi  alicui  fblidion 
corpori  inniterentur, ideo  carneam  maflam  circumieeit.lpatiaque  omnia  fic  expleuit, 
vt  ab  omni  periculo  tuta  liberaque  forent»  Tegitur  autem  haec  fubftantia  membrana* 
tenuiore, quam  lienis  eft, quod  arteriarum  copia  tanta  non  eflet.quae  cogeret  diligen- 
tius vafa  ftipare.Praecauit  enim  Natura  vbiuis,  ne  quidquam  inutile , aut  non  necefla- 
rium  conderet.  Venas  autem  habet  tum  a Caua,  tum  Porta,  vt  ex  portae  vena  reciperet 
Chyli  tenuiorem  partem  Caua,vt  complexifumus  in  fupexioribus,libroquinto.Por- 
tae  autem  vena  craftiorem  retineret, ficquepoftea  fanguis  defaecatior  vitales  animalefi 
que  partes  nutriret', crallior  vero, naturales.  Hoc  nomine  anajlomofes  condidit , qua: 
viam  tranfeunti  chylo, aut  {anguini  elargiuntur.  In  medio  autem  ramorum  portae  ex- 
currunt tenues  quaedam  venulae , quae  poftea  in  caudicem  colle&ae  infellis  veficulam 
definunt,vt  quidquid  biliofi  eft  in  chylo, antequam  ad  Cauam  tranfmittatur,in  Porta 
exfugatur.  Paucae  Cunt  Arteria»  eaeque  tantum  in  fima  parte,  cum  ad  conucxam  pluri- 
mum vitalium  {pidtuum  a corde  per  venam  Cauam  transferatur.  Nerws habet,nc 
fenfu  omnino  deftituatur : (enfus  tamen  hic  ohtufus  admodum  eft, quod  & exiles  fint 
nerui, nec  altius  fe  penetrent. 

Caterum  cum  de  {anguinis  generatione  diuerfae  extern  Authorum  {ententiae,aptid 
omnes  tamen  receptum  fit,iniispotiftimum  venis,  quae  per  hepar  dilperguntur  per- 
agi, anfam  nobis  hiclocupletiftimam  datam  exiftimauimus,ftoftram  quae  de  {angui- 
nis generatione  eft,{ententiam,hoc  loco  breuibus  explicandi.  Alimenta  ergo,fiue  fb- 
lida  fint,fiue  liquida , primam  quandam  ac  praeuiam  praeparationem  in  ore  accipiunt 
per  mafticationem,  quae  dentium  operafit.  Hinc  deglutita,ad  ventriculum  tranfinit- 
tuntur,qui  vndique  circumample<ftens,ac  debito  tempore  retinens, in  chylum  bene- 
ficiorum caloris  innati, quem  habet,tum  vifcerum  adiacentium,  praecipue  autem  he- 
patis Sc  lienis, vt  & omenti,conuertit.  Inde  vbi  quam  optime  elaboratus  eft,  leuior 
redditur, a fundo  afturgit,&  fuperna  petit , ficque  pylorum  ftimulando,quo  referatur 
efficit.  V idemus  enim  excrementa  alui  quoque,  quo  magis  conco&a  funt,eo  leuior, a 
efte , grauiora,  quanto  minus  pafla  a noftro  calore  fuerint.  Hoc  ergo  aperto,  ventri- 
culus ipfe  tranfuerfis  fibris  le  ftringens,ad  inteftina  propellit , inque  via , fi  qua  portio 
minus  exabte  praeparatafuerit,vlteriore  co&ione  ablbluitur.  Inteftina  Chylum  acce- 
ptum protinus,copia  ipfius  irritata, a (e  detrudere  conantur,  proindeque  adinferiora 
pelluntrat  plicae , quo  minus  totus  elabatur  impediunt , {eu  potius,  vt  aequaliter  exten- 
datur,efficiunt.Hinc  Venae  & Arteriae  me{araicae,quicquid  veilis  eft  materiae  hauriut, 
illae  quidem  plus, hae  minus.-illaeque  ad  Hepar  transferunt, hae  ad  Lienem.  Tenuius  e- 
nim  eft  quod  arteriae  accipiunt  jcraflius , quod  venae.  Caeterum  dum  chylus  ad  hepa  r 
fic  contendit, & iam  ad  venae  portae  diuaricationem  peruenit,  Lien  ingenira  facultate 
per  ramum  Splenicum  craftiorem  ac  terreftriorem  eius  partem  ad  fe  allicit, vt  ad  he- 

Q<3  par, non 


Sanoti. 

FIC  ATIO. 


%.fymL 
logi a. 
«Conexio. 


Magni- 

tudo 

jftgura. 

Zubjiati* 


306  Adriani  Spigelii  Db  Hvmani 

par , non  nifi  laudabiliores  partes  deferantur.In  hoc  itinere  chylus  aliquam  praepara- 
tionem fufcipit,elaboratur  autem  vlterius>tum  in  hepate, tum  liene.  Nec  rame  omni* 
vafain  jecore  concoquunt,  fed  tantum  venae  portae,  in  qua  fi  quid  brliofi  occurrar» 
protinus  per  meatus  bilarios , partim  per  cyfticum  ad  fellis  veficulam , partim  per  he- 
paticum fubito  ad  jeiunum  inteftinum  , demandati' r.  Vbi  perfe&useft /anguis,  eius 
tenuior  pars  per  anaftomofes  in  Cauae  radices  deponitur,  8c  partim  per  truncum  afeere- 
dentern, partim  per  defeendentem  abit.  Per  illum  ad  fuperiora,&  ad  cor  defertur,  8c 
quidem  in  dextrum  ipfius  ventriculu , in  quo  attenuatur,  poftea  in  venam  arteriolam 
diftribuitur,  tum  ad  pulmonum  nutriuonem,  tum  vtper  arteriam  venalem  ad  fini- 
ftrum  cordis  finum  abeat, in  quo  extremus  colophon  ( vtita  dicam  )imponirur,cum 
attenuetur  \ ltenus,&  in  fanguinem  arteriofum  vertatur,  qui  poftea  per  tortam  pro 
vita  lingularum  partium, diffunditur.  Per  defeendentem  autem  truncum  vena?  canae» 
ad  reliquas  omnes  partes  nutritiom  non  dicatas  digeritur.  Crajfa  contra , ad  mefenterij 
nutritionem  defcendir.Illa  pars,  quae  ad  Lienem  abijt,  vbi  tam  elaborata  & confedta 
eft,partim  lienem  ipfum , partim  vifcera  omnia , ad  quae  Splenica  vena  pertingit  enu- 
trit, puta  ventriculum , omentum  , 5c  coli  finiftram  partem,  ac  redlum  inteftinum». 
Quia  tamen  pars  quoqj  ferofa,  vna  cum  chylo  ve&aeft,  quo  per  anguft  illimosquof- 
que  anaftornofium  meatus  fanguis  penetraret  ad  Cauam:  ea  aurem  nutritioni  poftea 
prorfus  inutilis  fit,vt  & illa  ex  corpore  quamprimum  amandetur,  per  emulgentia  va- 
litam venas,  quam  arterias  a Renibus  attrahitur,afanguinefeparatur,& per  carun- 
culas papillares  tranfeolatur  in  fiftulas,  in  quarum  pelai  colledta,  fenfim  per  canales 
vreterann  in  veficam  deftillat. 

C A P V T XI IL 

De  Veficutabilma. 

IN  hepatis  cauaparte,qua  dextrum  ventriculi  latusample&itur, finum  infculpi  ob- 
longum pro  vefica  bilaria,  procedenti  capite  diximus.  De  hac  ergo  cum  nobis  fifc 
agendurn,anomine,noftromorc,exordium  petemus.  Vocatur  Groci suunt  & 

^«An^^.Latinis  Vefica, aut  folIiculusfelleus,quia  conceptaculum  fit,  mquobiliofum 
venae  portat  excrementum  colligitur.  Connettttur fuperiore  mediaque  fui  portione  cum 
hepate , cui  fecundum  latitudinem  in.finu  proprio  innafeitur : inferiore  autem  reliqua, 
extra  fubffanfiam  jecoris  libera  propendete  , ventriculi  dextrolateri,coloq;inteftin® 
incumbens,fopenumero  vtrumque  flauitie  tingit.  Parua  eft,5c  vix  duos  longitudine 
tranfuerfbs  digitos  aequat:  variat  tamen  haec  magnitudo  pro  temperamento , & copis 
bilis,qua  impletur.  Calidioribus  enim  maiorem  efle  deprehendi  , & in  Dyfenrericis 
Difledlw  vfque  adeo  grandem  fiepe  vidi , vtnaturalcm  magnitudinem  multis  modis 
fuperaret.Formam  refert  fubrotundam,a  latiore  bafi  in  ang.uftusn  apicem,  pyriinftair 
definens.Duplici  membrana  conflat, vna  exteriore,tenui,&  communi,  fibris  omnibus  de- 
ftituta,fed  nonnunquam  pinguedine  obdudfca.Hasc  a iecoris  tunica  enata, dimidiata 
tantum  partem  fuccingit,eam  fcilicet,quo  extra  iecoris  finum  prominet.  Alteramem- 
fcwwpropria , craffa,  validaque  efi,  triplici  fibrarum  genere  intertexta,  ex  quibus 

mm* 


b» 
<s,  F, 


i,  F, 
'e$  G. 


-f,  c. 
g,  c.d. 
b,  8.7.H. 


wsv-s. 


Corporis  Fabrjca,  Lib.  VIII.  507' 

txtima  tranfuerfie  funt , intima  reda:  ,medi& inter  vtrafque , obliqtue  , re<£tis  longe  pau- 
ciores. Interius  quadam  fubfiantta,  ab  excrementis  tertia:  codionis  enata  ob- 

tenditur, quas  prohibet , quo  minus  a bilis  acrimonia  lxdatur.  Generat  enim  qusuis 
membrana  mucofum  excrementum , & vifcidum , cuiuimodi  & pus  efle  Iblet , quod 
fiue  vlceribus,  feu  vulnere  adfeda  conficit.  Ipfa  autem  membrana  inaequalem  crafi- 
firiem  nadaeft,cum  in  fundo  tenuior  fit-, in  cermce,durior  craffiorque.Habet  & Vafa 
omnis  generis:  Ventu  quidem  duas  capillares, a venae  portae  trunco,  vtrinq,,  antequam 
in  ramos  diuiditur,enalcetes,quas  cyfticas  vocant. Arterias  fimiliter  duas  impenle  gra- 
ciles^ dextro  Caeliacae  arteriae  ramo,eiulque  fupenoreiede,vbihepatis  cauurn  ingre- 
ditur,enatas, q use  eandem  cum  venis  appellationem  habent.  Nervum  tandem  exilem, 
& vix  conlpicuu.m,a  iextae  coniugatioms  ramulo , quiiecoris  tunicam  perreptat.  In- 
feruntur haec  vafa.primum  in  ceruicem  veficulae,  deinde  ad  fundum  , ininfimtos  ra- 
m ulos  d ilperfejprop  aga  nt  ur. 

Diuiditur  veficula  fellis  a diftedionum  profeffioribus  trifariam  , in  fundum  fcili- 
cet,ceruicem,&  meatus  bilarios.  a Fundum  appellant  illam  partem,quae  latior  eft,& 
extra  hepar  prominet,membrana  communi reda.  b Ceruicem?  ftridiorem , qus  len- 
fimin  anguftiorem  meatum  definit , vnde c cyfticus  meatus  exftruitur , vbi  Valvulae 
tres  bilis  regrelfumprsepedientesjfitae  funt.  Has  fi  videre  cupias , exprefiam  ex  vefi- 
cula  bilem  in  meatum  digitis  reprime,  nam  circa  Valvulas  immobilem  confiftere  ad- 
vertes. Meatus  tandem  duo  , di £ii,meatus  ,velpori  btlarii  Latinis, quorum 

ifrimusc(k  , quem  modo  ex  elongata  Veficulae  ceruicepronafci  diximus:0  tffrer,  ex 
hepate  egrediturfinterdum  vno, interdum  gemmo  ramo,  at  ftatim  coeunte  in  fimpli- 
cem , qui  inferiore  omenti  membrana  fufmltus , venaeque  fubftantiam  mentitus,  de- 
fcendit,accumprimomeatufcoiens  , § communem  canalem conftituitt  vlterius dein- 
de progreflus,in  leiunimteftini  principium  h mleritur.  Inlemo  autem  ha:c  non  re- 
da eft,  cum  oblique  inter  vtramque  inteftini  tunicam  duorum  quafi  tranfueriorum 
pollicum  longitudine  deducatur , interiorem  vero  perforat.  Vocatur  prior  meatus 
cyjiicus , alter  hepaticus , vterquea  parte  vnde  originem  trahit.  Ille  enim  ex  vefica,  hic 
ex  hepatehile  m ad  inteftina  purgat.  Vt  autem  ad  veficulam  ab  hepate  transferatur, 
innumerae  quaedam  exiles  venubefunt,inter  radices  venseportae  dilperfe,  quaepollea 
colledae  fenlim,in  fiiperiorem  veficulae  partem  eam, quae  finui  hepatis  adhaeret,&  vbi 
longus  quidam  valvulae  oblongae  inftar,dudus  eft, terminantur.  Alter  autem  meatus 
fimiliter  infinitis  ramulis  in  hepate  inter  Cauae  radices  excurrit,  &poftea  in  ynum 
caudicem,vndique  omnibus  propaginibus  colledis,tranfit. 

Vs  v s Veficula fellea  eft,  dumfanguisin  venae  portae  radicibus  coquitur,  quidquid 
calidi  & ficci  eft  in  chylo , vtinalimenrum  commodum  homini  cedere  nequeat, ad  fe 
trahere, &pofteaad  inteftina  demandaie,vtiplaiiritataacrimomabilis,  qmdquidfg- 
cum,&  inutilis  excrementi  reliquum  eft,e  corpore  depellant.  Sapienter  ergo  fitgax 
Natura  hepati  adiunxit  , ne  longius  Icilicer  abeflet  ab  officina  , vbi  excrementa, 
quorum  receptaculum  eft,  colliguntur.  Pofuit  autem  in  caua  regione , cum  in  hac 
fanguims  codio  celebretur, vt  quam  proxime  fcilicet  a vena:  pome  radicibus,  venulae 
quibus  bilem  allicn,abeffent.  Figuram  etiam  largita  eft  rotundam , vt  capaciffima 

Qq  z foret: 


Ven&. 
Arteria , 

Nervi, 


Partes 

diffimi- 

laresve* 

ficula: 

feltes. 

FundtU, 

Cervix, 

Me  at  ut 
btlarii. 


Commu- 
nit cana- 

lit. 


30  8' 


Adria.ni  Spigblii  De  Hvmani 


foret  : le d cum  globi  modo  adamulfim  Iphaerica  non  pollet  elle  , nelcilicetaCoIo 
fubie<fto,aut  Ventriculo  cibis  repleto  premeretur  , rotunditatem  ipfiuslongitudine 
compenlauit.  Rurliis  vt  eadem  impleta  extenderetur  , & iterum  inanita  fub- 
fideret , membranam  fubjlantiam  , omnis  generis  fibris  donatam  , nadta  eft  : at  ne 
eadem  a bilis  acrimonia  noxam  fubiret  , mucofo  quodam  ac  vifeido  humore  in- 
teriore parte  oblita  , quae  liberam  innoxiamque  praeftat-  Trahunt  autem  bi- 
lem exiles  illa:  venula:  , quae  in  medio  radicum  portae  dilperguntur  , feruntque 
ad  fuperiorem  partem  , in  canalem  oblongum  , vt  fenfim  exftillet  in  cauitatenu 
Valuulam  autem  hic  exprimit  , vt  fi  quando  ( quemadmodum  fiepiffime  fit ) vefi- 
culaobftruatur  , totaque  turgeat  bile  , nihil  tamen  ad  hepar  regurgitare  queat. 
Quod  fi  venarum  ofcula  libere  incauitatemhiaflent,  impediri  regrellus  neutiquam 
potuillet : at  fic  dum  in  canalem  hunc  patent,  folliculo  pleno,  valuula  comprimitur, 
V/«*-  Y<-  licque  clauduntur.  Trahit  autem  mea  lententia,  atque  in  hunc  vfiim  praeter  alterum 
fieuli  fel-  meatum  condita  eft , quando  vel  copiofa  bilis  in  corpore  abundat , aut  redto  tramite, 
repleto  vel  Ventriculo, vel  inteftinis,  expurgari  nequit.  Hinc  rationem  petas  , cue 
famelicis  promptius,  quamijs , qui  alimentis  plenum  habent  ftomachum  Ventri- 
culus bilelcat. Vacuo  enim  ftomacho  in  jeiunum  redto  itinere  fertnr,  & fi  biliofi  fint, 
copiose  refunditur,  vnde  pyloro  prteter  naturae  leges  laxius  patente,  facili  negotio  a- 
liquid  Ventriculum  fubit..  Ex  eodem  quoque  fonte  licebit  relpondere,  cur  quibus 
duris  faecibus  colon  inteftinum  turget,  &:  dura  funtaluo  , capitis  doloribus  fint  op- 
portuni. Non  enim  hi  excitantur,  quae  vulgo  adfertur  ratio  , afeetidis  vaporibus  ad 
caput  exhalantibus  , (nam  quo  duriora  funt  ea  excrementa,  eo  vaporis  faetoribus 
magis  expertia ) led  quod  prelfa  a colo  veficula  fellea,  & immemor  fui  officij  reddita, 
biliofum  recrementum  ex  hepatis  vafis  in  languinis  generatione  non  elicit  purgar- 
que,  vnde  retentum  in  venis,  &digeftum  per  corpus,  quamcumque  partem  imbe- 
cilliorem inuenerit,  (loletautem  elle  vtplurimum  caput)  eam  afficit,  8c  labefadlat.. 
Euacuatur.  autem  ablbluta  languificatione,  cum  plena  fere  fadta  eft  , &jamvniuer- 
ifum  id, quod  vtilis  erat  in  chylo , ex  inteftinis  attradtum  fuit.  Mittit  autem  ad  intefti- 
na,& quidem  per  meatum  cyfticum,  cuius  initio  tres  valuula  foris  Ipedtanresappofi- 
xx  funt , quo  minus  regrediatur.  Et  hic  iple  meatus  in  principium  ieiuniintejiini  infertus 
<6/?,quod  inteftinum  hoc  primum  fit, in  quo  chylus  parietibus  adhaeret , ob  plicas , per 
quas  chylus  quafidiftenditur,  vtlaepe  jam  diximus.  Quia  autem  frequentiores  hoc, 
quam  ileum  habet  plicas,  tum  maioresetiam,  ideo  Natura  lagacilfima  effecit,  vtbilis 
fincera  adhuc, nec  chyli  moderata  temperie, jeiunum  acrius  irritaret..  Sapienter  au- 
tem hoc  excremento  abulaeft,  cum  acrimonia  quidem  lua  ftimulare  inteftina  officij: 
fui  immemora  pollet : deinde  tenuitate  quas  habet  partium , pituitam , quae  in  gracili- 
bus cumulatur, incidere,derergere,&  expurgare : ficcitatn&ndem , quo  minusin  inte- 
Jjm putredines  fiant, prohibere, Alter  meatus,hepaticus  dittus , qui  in  ijs  quoque  femper 
animalibus  repetitur, quae  Veficula  carent, eo  trahit  tempore , quoVentriculus  eibis 
deftituirur,  fimiliterque  ad  inteftina  per  communem  canalem  fiibito  deportat.  Fit 
vt  interdum  meatus  hi  oblimantur,  imprimis  vero  fellis  Veficula,  ex  quo  deinceps 
bile  non  expurgata, plurima  incommoda  longo  ordine  leconlequuntur.  Nec  tamen 

altera- 


tua  hepa- 
titi- 


te* 


Corporis  Fabrica,  L i b.  VIII. 

alterutro  tantum  obftru&o,vt  quidam  ignari  Anatomiae  blaterant,  icterus  nafeitur, 
qui  protinus  atque  hunc  viderint, veficat  felles  obftrudtionescrepant.fed  aut  vtroq,» 

aut  communi  canali,cum  alter  alterius  officium  mox  fobeat.  Habet  tandem  Venas  , v t 
&hxm:arterm>vt  viuat.w#w,vt fentiat.  Eft  enim  inepta  explodendaq^  eorum  opimo* 
qui  bile,  fiue  nutriri, feu  dele&ari  exiftimant.Eccur  enim  Natura , quae  nihil  vnquana 
fruftra  condidit, tanto  artificio  per  vniuerffim  veficuls  corpus,  tot  exiles  venulas  de- 
duxerit,fanguinemq',  largita  fuerit, nifi  &c  illas,  8c  hunc  officio  fuo  deftinafiet. 

C A P V T XIV. 

De  Liene * 

LIen, Graecis  inr\lw  dicitur,^®  n <rT^,quod  trahere  fignificat,quia , vt  loquitur  A-  E/y  W<?- 
'rilfoteleSjj.de  part.anim.cap.7.iW7j(r7ra  U £ xo;mW  id;  iKudJd;  id^nkso-tr»;,  ex  ventre 
fuperfluos  humores  ad  Ce  trahit. Latini  graeca  voce  f^piffime5p/fW,fuaLir«^vocant,qu^ 

S.i.H.  vox  vnde  fit  dedu6ta,ab  Authoribus  non  traditur.  a Situs  eft,  in  infimi  ventris  hypo-  Sium, 
chondi  io  finiftro,e  regione  hepatisded  paulo  depreffius , non  tamen  v.fq^.adeo ,-  qVm 
adhuc  fub fpurijs  coftis  contineatur, q,  propterea notandum  eft , neerremus  cumh  e- 
dicis  quibufdam,qui.etiam  in  fanis  liene  tadtu  depreheQ.di,fibi,alijfqi  temere  penna- 
dent.Eft  tamen  vnus  tantum,quamuis  praeter  naturam  duplex  quoq-,  nonnunqua  o - 
feruatus  Cit.Connettitur  elatiore  quidem  parte , diaphragmati’,  inferiore,  renis  finiftri  mem-  c-ontXie> 
branae  externae, vtrinq;  exiguis  gracilibufq’,  membranis-.  Stma  parte  primo  ffiperiori 
membranae omenti,  deinde  ope  vafbrum  Ventriculo  •rconuexave ro,dorfoi  Hinc  ef , 
vt  fehirro  laborantes  derefpirationis  difficultate  conquerantur , quod  diaphragma 

mole  lienis  deorfum  trahatur.  Quin  etfi  vincula  haec  rumpantur,  obferuatumanon-  ^ 

nullis  eft, herniam  natam  fuifte. Magnitudinem  quod  fpe£tat,homini  ex  caetens  animali-  ^&ni‘ 
bus  proportione  corporis  maximus  contigit, minor  tamen  eft  multo , quam  hepar ,vt 
qui  longitudine  quafi  fex  digitorum, latitudine  trium, craffitie  fit  vnius.  Fit  tamen  vt 
in  fummam  molem  abeat, mireq’,  intumefcat,f<jpeq’,  ad  abdominis  vfq;  medium  por- 
rigatur,humorum  affluxu, quos  facile  ob  carnis  laxitatem  admittit, -concitato.  Sem- 
per  tamen  minor  maiore  melior  eft, nifi  admodum  paruitate  peccet,  quod  &ipfe  an* 
nuit  Ariftoteles,3.de  hiftor.anknal.i6.Sic  Laniones  noftri  ex  vifeerum  paruitate, pr^- 
fertim  hepatis  & lienis, carnium  bonitatem  dijudicant.  Obferuaui  autem  eos , qui  in- 
paluftritus  habitant  locis,  maiorem  habere  , quam  qui  ficca  incolunt : & qui  amplis 
funt  prtediti  venis,maiorem,quam  qui  paruas  habent.  Exinde  contingit,vt  macilenti 
&r8.9  fig"  pinguioribus  facilius  in  tumidos  lienes  incurrant.  b Figwnnpfius  eft  oblonga,  linguae  F igura,- 
1 * bubulae, fecundum  Hippocratemffiuillo  lieni  juxta Ariftotelem,  fimilis.  Eftergoob- 

longa, Geometrarum  & Euclidis  , fiue  quadrilateram  figuram , altera  parte 

longiorem  exprimens.  hineSplenia  apud  Antiquos  dicebantur  linteola  oblonga;  fi- 
guras,quibus  cerata  aut  emplaftraoblinebantur,-inde  ad  omnis  generis  linteola  trans- 
latum eft,  & emplaftra.hinc  Martialis  Spleniatum  mentum  vocat,  quod  fplenioob- 
uslutum.Slc  enim  lib.ro. 


03  5 


cur 


3io 


Superfi- 

cies. 


Subfian- 

tia. 


Membra 

na. 

Color. 


Ve  tu. 


Arteria. 


Ter  quas 
'vicvs  Lien 
expurge- 
tur. 


Adsuani  SpiciliiDe  Hvmani 

Cur  Jpleniato  fiepe  prodeam  mento, 

Albavepictusfana.  labra  cerujfa , 

Phd&nt , qu<ms : bajiare  te  nolo. 

Superficiem  habet,  vnam,exteriorem,qua  coftas  reCpicit,8c gibba  dicitur;alteram c in-  *•  A. A. 
teriorem  ,qua  (pedat  ventriculum , & concaua  vocatur.  Vtraque  lamis  eft , Sc  aequalis, 
nifi  vbi  linea  reda,dp'*piidida,in  fima  confiftit.quo  loci c Splenica  vafa  lienem  ingre-  d,  a.  a. 
diuntur.  RuffusA:  Hippocrates  aliam  quoqjdiuifionem  habet.  Summam  enim  par-  *•  B-C' 
tcm,Caput:infima.m,Caudam  appcllant.Quod  (i ab  hac  figura  dilcedat , fit T riangularis 
nonnunquam,quandoq-,  globofaj  interdum  varijs  extuberantijs  exdperatur.Aliqua- 
do  in  capite  eft  craftus ; in  caudagracilis  , interdum  contra.  Illum  Hippocrages/iewew 
accliuem-fiumcdecliuem  appellat,  Sc  mentionem  inijcit  6.Epidem.  (ed.j.  text.j3.fS«(»-  f 
flantia  eius  eft  (ed  laxum  &(pongiofum  valde  S innunaeris  venarum  arte-  A. A. 

riarumq-,  propaginibus  refertum, ex  quo  fit,vtvbi  humorem  imbibit,  in  maxima  mo-  ® B”  . 
■ lem(etollat.HaechJ«m(uv?wrfvndiq;tegitur,qu3£:tenuisquidemcft,fiin(econfideres;  q q9 'l' 
at  fi  contendas  cum  hepatis  membrana , cra(fiu(cula  apparebit.  Oritur  ex  membrana 
peritonaei,  & lines  redae  lienis  inleritur, totumque  poftea  vifcus  fuccingit.  Hanc  ob- 
(eruauimusnonraro,in(enibusquibufdamino(I’eam  naturam  degenerafle.  Color  in 
embryone  rubeus  plerumque  (emper  cernitur.fi  (ana  habeat  vifcera : in  adultisad  ni- 
gredinem nonnihil  declinat.Monftrauunus  tamen  non  (emel  in  publico  TheatroPa- 
tauij, Lienem  (atis  magnum, Iecori  rubedine  non  ce(fifle,vt  propterea  exiftime , liene 
nigriorem  multo  hepatis  parenchymate, non  bene  (ani  hominis  efte , vtcunq;  magni- 
tudinem naturale  non  valde  fuperet.  Quod  fi  praeter  naturam  fe  habeat , humoris  que 
in  fe  traxit  colorem  exprimit.dc  vel  liuidus,  plumbeus,  aut  cinereus  eft.  Vafa  habet  o- 
mmsgeneris:&  1 Venas  quidem,  a ramo  (plenico,qui  vbi  ad  ventriculum  Sc  omentum  **  8-9.  u 
propaginesplures  difieminauit, totus  poftea  in  lienem  abfumitur,  ^auamipfiuspar- 
tem, vbi 111  linea  reda  eft, ingrelfus.  Vtcunq;  autem  ramus  ip(e  amplus  eft,  &infignis,  'm  ‘3  ' 
n rami  tamen  ac  primu  in  parenchyma  abforpti.in  tenuiftimas  Sc  capillares  fibras, eafi-  vide*8. 
que  innumeras  degenerant.  Antequam  etiam  ingrediatur,  eximia  quadam  &infigni  9 i.vbio- 
0 anaftomofi  cum  arteria  comite  comungitur.P  Arterias  habet  a Csliacs  ramo  finiftro,  mnes  lie\ 
qus  quin  tuploplures  fiunt, quam  venae , vt  omnino  credibile  fit,  in  lienis  tumoribus»  ”ts>venf’* 
alijfq-,  affedibusfcirrhofis, materiam  copiofiorem  in  arterijs, quam  venis  contineri,&  Pmette 
propterea  per  arterias  quoq-,  (aepius.quam  venas  euactiari.Quod  Sc  defignatvisbre-  nudato. 
uitas.quam  Natura  (emper  in  recrementorum  expurgatione  (equi  folet,  quae  perar-  proponun- 
terias  potius, quam  venas  ede  videtur. Sunt  enim  quatuor  loci  per  quosLien  expurgat  tHr • 
humores prauos,vtteftatur HippocrateSjlib.de morb.4.0sputa,nares,vrins meatus,  g*^  x 

Sc  podex, ad  quas  omnes,fi  primam  exceperis, breuilfima  via  per  arterias , longa  nimis  c.C. 
eft  per  venas.  Ad  Ventriculum  enim,\nde  ad  os  poftea  demandatur  tranfimfla  materia, 
arteriae  copiofiflimae  a fplenico  caeliacae  ramo  abeunt,  Gaftricapraelertim , Gaftroepi- 
plois  finiftra , Sc  Vas  breue  arteriofum.  Quamquam  Sc  per  venas  hic  eadem  breuitas 
fit, cognomines  comitesq-,  arteriarum;(ed  imprimis  per  vas  breue  didum,de  quo  no- 
tatu digna  eft  hiftoria  Cardinalis  Cibonis  apud  Valuerdam  in  Anatonae , libro  6.  c.5. 
Exftindus  hic  erat  (anguinispervomitumreiedione,  cumqv  a Medicis  aperto  cada- 

uere 


Corporis  Fabrica,  Lib.  VI II.  5n 

uere  caufa  tanti  fluxus  inquireretur, compredo  ventriculo  videruntLienem  tu^erce- 
re',rurfus  hoc  compreflb,ad  ventriculum  copiofum  fanguinem  per  vas  breue  eftun  i. 

Ad  nares,  in  ijs  qui  fplenetici  per  haemoirhagias  fanar. tur,vt  Bion  apud  Hippocratem 
in  Epidem.lib.i.fedt. 'i. tex. 27. facilis  via  eft,  ex  arteria  fplenica  in  Caeliacam , ex  hac  in 
Aortam,  a qua  in  caput  certiffimus  eft  duttus.  Per  vrittai  CnmYita:  a cadiaca  flarim  via 
ad  emulgentes  eft,  ex  his  per  renes  & vreteresad  velicam.  Vnde  Hippocrates  librme 
internis  affe£tibus,Lienofis  diuretica  jubet  pr£fcribere-,&  lib.de  externis  affedib.  bi- 
liofis,qui  magnum  lienem  habent,  acideopraui  ac  faedi  coloris  funt,  malignaq.  con- 
trahunt vlcera,vrinas  vult  (libduci.  Adpodicem  per  arterias  8c  venas  haemorrhoidaies 
sequa  via  eft.Nm»  tandem  funt  exiles, a fexti  paris  ramo,  qui  in  ipiius  membranam  ex- 
porriguntur,infubftantiam  autem  non  penetrant. 

De  Lienis  adione  plurimae  funt  dubitationes  8c  controuerfiae , quas  nos  breuita-  d 
tis  ftudio  ne  attingemus  quidem.  Pleriquc  tamen  ftatuunt , receptaculum  ede  hu- 
moris melancholici  , qui  in  hepatis  fanguificatione  , tanquam  eraflum  excremen- 
tum feparatur,(cum  tenue  per  veficulam  bilis  purgetur , ) & ab  hepate  ad  lienem  de- 
mandatur. Quamfententiam,  vt  omnino fallam  demonftremusefle, lingula  verba 
accuratius confiderabimus.  Et  receptaculum  quidem  ejfe  nenpoteft , cum  nuilam  ob- 
fe ruet  conditionem  earum , quae  conceptaculis  excrementorum  propria  funt.  Nec 
enim  cauitatem  habet , vt  bilis  veficula,  inteftina,  & cerebri  ventricule,  nec  humo- 
rem continet  eiuftnodi,  cuius  receptaculum  ede  dicitur,  cum  in  fanis  lien  purilnmo 
fenguinefemper  fcateat  •,  nec  prope  eft  ad  locum  , a quo  excrementum  haurire  di- 
citur , fed  potius  e regione  fitum  : nec  tandem  locus  eft  , per  quem  commode  ex- 
tra corpus  excrementum  illud  pellat,cum  potiusin  fuprema  imi  ventris  regione,  vbi 
nobiliffimorum  vifcerum  fedeseft , fit  locatum.  Qui  autem  humoris  melancholici  con-  Nec  ha- 
ceptaculumfit , quod  nullam  cum  ipfoobferuet  proportionem  ? Omnium  enim  con- 
fcnfu  Melancholia  in  minima  quantitate  gignitur, & tamen  lien  veficula  fcllis,  ca;te-  cholicHm- 
risq,  excrementorum  receptaculis  multo  eft  maior . Quod Ji  melancholia  illa  in  hepate  gene-  co»tinet> 
m«r,qui  fit  vt  non  pariter  ftatim  ex  hepate  trahat,vt  fellis  folliculus , aut  per  quas  vias  xec  me_ 
immediate  adlienem  ducitur.Quod  fi  per  (plenicum  ramum  dicatur  ferri , quam  ab-  Unchoha 
furdum  id  erit,Naturam  non  ftatim  ad  inteftina  deduxide,fed  prius  ad  lienem,  vt  in  i-  hepate 

pio  conferuetur,cum  via  vtraq-,  eiufdem  fit  breuitatis,  & incommodum  prarterea  in-  ^ 
defuturumfit , vt  melancholicus  hic  humor  omnem  fanguinem  fplenicorum  vafo- 
rum  contaminet.  Quare  omnino ftatuerim,  veridimam  ede  A riftotelis  fententiam  ,3. 
de  partib.animal.7,. hepar  & lienem  cibi  concodionem  juuare,  & lienem  ipfum  quafi  e 

jecur  adulteratum  efTe.Hoc  patet, quia  conditiones  omnes  haber,qua£  ad  eam  rem  re- 
quiruntur.Habet  enim  Venas  & Arterias,  habet  anguftiifimos  meatus, habet  paren- 
chyma quas  omnes  Galenus  diuerfis  in  locis  tradit,  & maxime  necedarias,  ac  quafi 
proprias  efte  teftatur.  Accedit, quod  laefo  liene  ijdem  morbi  contingant , qui  hepar  af- 
fedum  fequuntur.Eft  & ratio  anatomica  maximi  momenri,quod  cum  caetera  vifcera, 
partesqj  bipartitae  fint , Natura  quoq^  hepar  bipartitum  condere  voluerit.  Cum  ergo 
hepar  vnum  non  fuffeciflet,  fiquidem  optimum  fanguinem  reficias , Lienem  condi- 
di^qui  alium  claboraret,&  minus  laudabilem. 


-jri  AcrUni  SpigeluDe  Hvmani 

Hepatii  Differt  enim  hepatis  fanguificatio  duobus  potiffimum  a lienis , primo  materia , dein- 

de'fine-  Materia  quidem , cum  craffior  fit , & terreftrior  chyli  pars , ex  qua  (anguinem 
butklie-  f^ckiien', tenuior  8c benignior, ex  qua  hepar.  Antequam  enim  ad  Iecur  peruenire  pot- 
„ujan-  fit  chylus, per  mefentericas  Venas  attra&us,  quidquid  in  eo  eft  craffius  acterreftrius, 
gmf.  dif-  lienper  (plenicum  ramum  trahit,  i bidemque  beneficio  caloris,  tum  qui  in  venis  eft, 
firt.  tum  potiffimum  qui  in  arteriis,  quarum  maximam  copiam  hi  ceffie  diximus, in  lauda- 

bilem,optimum,(ed  craffiorem  paulo  fanguine  tranfinutat.  Exiftimo  autem  Sc  quod 
a mefiiraicis  arteriis  chyli  attra&um  eft  ex  inteftinis(de  qua  re  fupra  lib.eJ.ex  Gal.  dixi- 
mus ) ad  lienem  a ramo  cadiaco  finiftro , fiue  (plenica  arteria  deduci, cum  abfurdum 
fit,arterias  illas, quae  copiofiores  funt  venis  in  illo  vifcere, fic  otiolas  efle.  Fine  deinde 
differt, cum  fanguis,qui  ab  hepate  conficitur,tum  pro  corde,  tum  exteris  animalibus, 
vitalibusque  partibus  generetur.  Elaboratus  enim  in  hepate , partim  ad  cor  abit,per 
afeendentem  vente  cauae  truncum,vt  ex  ipfo  fiat  arteriofus  (anguis:partim  ad  reliquas 
partes  animales,  vitalefque,  vt  eas  nutriat.  Naturalibus  enim  omnibus  folifque, venae 
portae  truncus  & rarni  alimentum  deferunt.  Voluit  enim  Natura  has  partes  craflioxe 
fanguine  nutriri,  vt  calor  ipfarum  eftet  validior , cum  idem  calor  in  craffiorefubftan- 
tia  fcmper  fit  fortior.  Accedit , quod  & ipfa  fubftantia  harum  partium  craftior  fit, 
quam  exterarum,  ex  quo  conueniebat,vtfimili  fanguine  nutrirentur,  quemadmo- 
dum videmus  Naturae  hunc  efte  ordinem,  vt  tenuiores  partes,  tenuiore  alantur, craf- 
fiore,craffiores. 

Vfus  Nunc  videamus  quam  bene  omnia  ad  adtionem  hanc  in  liene  confpirent.  Situm 
habet  in  infimo  ventre,vt  in  eodem  cum  caeteris  nutritioni  dicatis  iaceret.  In  hypo- 
cho  ndrio  finiftro,vt  hepar  nobilius  vifcus  nobiliorem  locum  teneret ; e regione  ieco- 
ris,  quia  eft  SJ  vofov  «mp.vt  loquitur  Ariftoteles  3.depart.7.  vt  Hippocrates  6.  Epidem. 
rimif  cleA&?ov : vt  Plato  in  Timaeo , vmrm^/uutyeiov.  Paulo  tamen  depreflius, quia  debet 
euma-TToiv , 8c  antequam  chylus  ad  hepar  perueniat,  terreftriorem  partem  attraher*. 
Sub  coftis  nothis  reconditus , vt  tututn  haberet  ab  externis  iniuriis locum.  Vnus  eft, 
quia  £W/x<po7*e^«,vt  loquitur  Philofophus,cum  hepate,&««»fffif«r  diuerfis  partibus, 
vtvbiquefubfternaculum  habeat.  Superius  diaphragmati, ne  decidat:inferius  reni, 
ne  corruat:pofterius  dor(o,ne  pronus.-anterius  ventriculo,  ne  fupinus fiat.  Magnitudo 
homini  maxima  proportione  fui  corporis , vt  defaecari  (anguis  felicius  queatacraffis 
humoribus,  cum  Homo  animal  fit  lapiendae  ftudio  addidum.  At  (anguis  quo  tenuior 
eft.Sc  purior, eo  faptentiores  reddit, z. de  part.  cap.  2.  Figuram  autem  cum  Natura  tri- 
buat femper , quae  adioni  cuiufque  eft  conuenientiffima,  & loco  vbi  (ita  eft:adio  au- 
tem lienis  peculiarem  nullam  requirat,  bemgniffima  parens  hic  (blum  locum  re(pe- 
xk.Quia  ergo  dorfum  erat  concavum, merito  pars  pofterior  lienis , quae  illud  relpicit, 
conuexa  eft:  Ventriculus  autem,quia  eft  conuexus, merito  pars  anterior, quae  eum  in- 
tuetur,concaua  fada  eft.SnbJlantia  eft  7mpiyyy.u.,  quia  vifcus  eft.  Vifcera  autem  omnia 
funt  quia  omnium  vfus  communis  eft  .Venarum  neceftariam  ad  codio- 

nes  congeriem  fulcire  , & fouere.  Propterea  &cmembranateg\tm\\x.  extera  vifcera. 
Protegmine  enim  opus  fuit, quo  illaefc  fcruentur.cum  autem  id  denfum  requireretur, 
& leue,non  melius  erat , quam  membrana.  Eft  autem  craflior  hepatis  membrana. 


X * 


Corporis  Fabrica,  Lib.  VIII.  315 

quod  plures  contineat  arterias,  quae  adeo  protegmine  firmiore  indigent  , tum  quia 
laxior  quoq;  ipfa  eft  fubftantia.  V a(a  obtinuit  eadem  quae  caetera  vifcera,&  ob  eafdem 
caufas.FfK^j&^im^jVtmateriamcodioniaptam  deferrent,& concoquerent:  Ner- 
utimyit  membrana  fenfum  habeat, & quia  non  ingreditur  parenchyma, hinc  fit, vt  lien 
obtufo  admodum  ienfu  fit  preditus.Neq;,  enim  dolet  ipfe,cum  agri  de  eius  doloribus 
conquer untur:fed'partes fiunt adiacentes,qu£ lege  confiortij  ab  lpfio  afficiuntur.  Non 
neghgenda  tamen  fiic  efi  anafiompfium  confideratio,fiquidem  cum  craflus  valde  fit  hft- 
mor  qui  concoquendus  efi  in  liene, voluit  Natura  arterias  jungere  venis  , vt  quod  at- 
tractum ab  vtroq-,  effiet, in  commodum  vtriufiq-,  coniungeretur , ficque  rettiuscoctio 
fieret,  8c  obftrudtiones  praepedirentur. 


C A P V T XV. 

De  Renibus ■>  & bis fucccnturiatis glandulis , itemrj^  canalibus  vrinae  tvan - 
jitum  concedentibus . 


8.11.K. 


REnes  Graecis  $vil<peiv,  a mingendo  dicti, quod  ferofus  humor  per  hos  in 

veficam  ttanfcoletur.DHO funt  numero , vtrinq-,  vnus.nonihil  fiub  jecore  8c  liene  poft 
• inteftina,& ventriculum, in  lumbis, inter  vltimam  coftarum  fpuriarum,tum  ofla  cox^, 

quo  loco  corpus  cingimus  ad  veites  conficringendas , fiti.  Incumbunt  autem  fima  fiui 
parte  mu(culorum,quos  focu  Hippocrates  vocauit , (fiuntq-,  primi  femur  flectentes, ) 
capitibus,firb  quibus  maximi  nerui  reconduntur,quo  nomine  ScvivpofA.tnv»i(  di<5ti,vn- 
de  fit  vt  calculo  in  renibus  exiftente,ftupor  in  eius  lateris  crure  perfientiatur.  A tq-,  his 
membranae  externae  beneficio  c6ne£tuntur:Aed  dexter  preter  hqc  c^co,finifter  colo  & 
lieni  fibi  incumbetibus. Inaequalis  etiam  vtriufiq-,  pofitio  eft,cum  laeuus  dextre  elatior 
fit, non  tamen  dimidia  lui  parte.  Fzg/mzphafeolum  tam  exatte  referunt,  vtneficiam  fi 
quid  fit  in  tota  hac  rerum  vmuerfitate,  quod  fit  fimilius.  Longitudo  enim  latitudinem 
8.10. 1.  fuperat,craffities  autem  vbiq;  aequalis  eft,deprefl!i.bE.\tmi« gibbi, quo  nomine&gib- 
D.D.D  & bam faciem dicimus:c  interius cau vfuperius nonnihil, quam infernel atiores.  Ingibbaparte 
8.13.1  CG  a;quales:4iw^,vt  hepar,  inaequales,  cum  in  hanc  alia  va(a  ingrediantur,  alia  exeant. 
E E.&  Longitudine, cpxincp,  tranluerfos  digitos:latitudme,tres  : at  craffitie’,  pollicem  aequant. 
Dexter  tamen  finiftrofemper  maior  efi. 

In  bis  confid.erar.ds funt  partes , tum  externae,  tum  internae.  Lxternas  voco , membranas 
quibus  veftiuntur , pinguedinem,  glandulas  quae  incumbunt,&  vala  qute  vel  egredi- 
untur,vtvreteres,aut  intrant, vt  venae,  8c  arteriae  emulgentes.  Internas  fiibftantfiam  i- 
pfiam,&  huius  colorem, vafia,  & carunculas. 

Membrana  renum  duplex  e%vna communis &externa> a peritonaeo  deducta, qua 
teta  eius  fubftantia  inuoluitur,&  Renis fafeia  dicitur, a mtvteppouvnpa. , quod  inea  veluti 
matrice  renes contineantur, pro  ligamento  inlcruiens,  qua  diaphragmati  &c  lumbis 
nevf  itur.tl  Altera  propria  eft , & interna , immediate  parenchyma  ambiens , a cornm  uni 
tunica  vaibrurn  renum  ingrediendum  exorta,  ac  validiflime  connata, vt  vix  (eparari, 
, Rr 


Etymolo- 

gia. 

Numi- 

nis. 

Situi. 


c 

D.D 


Conexio . 
Ligum. 


Magni- 

tudo. 


Partes. 

Externa*. 


Membra- 

na. 


d,  8.io.2, 

B.B, 


nm 


3»4 


Adriani  Spigelii  De  Hvmani 


Pwgue- 
do . 


Glandu- 

la. 

Figura. 

Subflan- 

tia. 

Vafa. 

VJtts. 


Vreteres. 

Subjldtia. 

Ortus. 

Trogrf- 

flU. 

Mem- 

brani. 


Infertis. 


Magni- 

tudo. 


Vasa. 

Venx. 

jLdtpofa. 

Emulge- 

te: 


nifi  cur»Aftfficultate,queat.Cingitur  externa  multa  pinguedine, adeo  vt  renes  ex  viiceri- 
bus  maxime  pingues  fint,tefte  Ariftotele,j.hiftor.animal.i7.&  nonnunquam  in  obe~ 
fis  penitus  fub  adipe  recondantur.  Dexter  tamen  minus  iemper  quam  finifter-,  &vt- 
cunq-ue  vehementer  pingues  fuerint, aliquid  iemper  mediis  deeft. 

c GLANDViit  ( quarum  noftra  tempeftate  primus  mentionem  fecit  Bartholo- 
maeus  Euftachius  Sandtoieuerinas  Medicus  Romanus, ) dufeiunt,vtrinque  vna,ela- 
tiori  renis  parti  fupra  pinguedinem  incumbensjexternteeiufdem  membranae,  fed  im- 
primis iepto  tranfuerfo,validiilime  adnexae.  Figuram  habent  iemilunarem , & fere  re- 
nibus fimile(vnde  Renes  fuccenturtati  didti,)  in  aliis  aliiiq-,  locis  magis  aut  minus  depref- 
famfubjlantia  tamen  paulo  laxior  eft. Venas  habent, &arterias/ex  mediis  emulgentibus: 
£ interdum  tamen  & a rene  vena  tranfmittitur.  Nervos , a plexu  retiformi  neruorum, 
quem  coftahs&ftomachicialiquammultidurculiefformant.FrfSieiunt,vtcgo  quidem 
arbitror, ad  implendum  vacuum, quod  inter  renes  8c  diaphragma  interfiat,  & ad  ful- 
cimentum Ventriculi, eo  loco, qui  eft  fupra  Venas  &z  Arterias  emulgentes. 

Vreteres,  ipife  p«,ab  officio  di6li,^%i  -n  »p£«v,a  mingedo, w>po/  <pm£i>ioi,8c  meatus 
vrinarii  Latinis.  Vaia  enim  duo  funt, te  retia,  venarum  inftar,nifi  quod  alba  fint , ( vnde 
Celio  Vena  alba)  craffiora,ac  neruoiiora,  vtrinque  vnum.  Haec*1  ex  renum  fima  parte, 
vbifinusexiculpti,  ‘poftquam  interiorem  ipiorum  cauitatem  fuccinxerunt,  & tubu- 
los o6lo,autdecem  effinxerunt,(dequibuspoftealoquemur,)egredientes,acperlun> 
borum  regionem  vetita:, (in  qua  mediante  membrana  a peritonaeo  delata, vndiq-,  alli- 
gantur muiculis^d*?  didtis, ) in  veficam  implantantur.  Hinc  eft  quod  duplici  membrana 
conflant:vnaeommuni,Cmc  externa ,a  qua  & venulas  & arterias  fufcipiunt  capillares, a par- 
tibus viciniscti  membrawaprofedtas.-a/trrapj^rw,  fiue  interna , quae  priore  candidior, 
& venarum  tunica  durior, paucioribus  obliquis  fibris  donata  eft.  Inferuntur  autem  in 
pofteriorem  dc  humiliorem  veficae  partem ; non  procul  a iphindlere  mufculo,  circa 
ceruicem , inter  duas  membranas  proprias  delata , in  cauitatem  penetrantia.  Iniertio 
autem  obliqua  admodum  eifquafolers  Natura  cauit , quominus  aut  in  compreffione 
ipfius,  aut  nimia  ab  vrinadiftenfione,  quicquam  in  Vreteres  regurgitet,  cum  potius 
his  ipfis  meatus  occludantur, vt  videmus  quotidie,  dum  a pueris  veficae  porcorum  in- 
flantur,ne  flatum  quidem  exire.  Magnitudo  eorum  tanta  eft , quantus  progreflus per 
lumbos , longi  palmum , & latitudine  palear.  In  iis  tamen,  qui  nephriticis  doloribus 
funt  obnoxiijdum  calculus  deicendit,ad  mteftini  vique  craflitiem  dilatantur. 

Venas,&  Arter  i as, a vicinis  partibus  habent  ;ied  Nervos  , a iextopari,& lum- 
borum medulla, vnde  exquifitiffimoienfu  funt  praedita.  Venas  habent  a Cauaprodeu- 
tes,ex  quibus  duae  Adipofe  dicuntur, quod  in  membranam  exteriorem  difleminetur,& 
tota  adipe  inuoluantur,quemadmodu  & adipis  materiam  iiippeditat.Harum  'dextra, 
ab  emulgente  oritur : at 1 fintftra , a Caua.  Alia  diu  m emulgentes  ab  officio,  ampliffim.ae,ex 
ipfo  trunco  Cauaedeicendente,  interprimam  & fecundam  lumborum  vertebrarum 
oriundae,  quae  tranfuerfim  delatae,  m n fimam  renum  partem  , in  ° duos  prius  dedudlae 
ramos, inferuntur.  In  hac  diuifione  membrana  communi  vaia  haec  inuoluuntur,quae 
praeter pinguedinem,quam  habere  iblentcopioiam,vtplurimu  glandulofis  quibufda 
corporibus  fulciuntur.  Ex  his  P /wi/?rapaululum  fublimius,  vt  ipfe  etiam  ren  laevus, fita 

eft.vt 


e,  8.13.1» 
G.G. 


f H.&  E. 
g,  K. 


h , 8.13. 
D.D. 

i,  vide  $. ' 
10.4. 


i,  3.3. vi» 
dextro  la- 
tere pofi- 
tum. 

/>  v in  f- 
nifiro  la- 
tere. 

m, <p  vide 

68. 10.1. 
B.B.  &8. 

1 3.1.  E.E. 

n,  8.10. 1. 
E.E. 

0,  c. 

p,  B.fins- 
ftri latt- 
vss,' 


q,  B.dex- 
tn fedii. 


v,  8.10.1. 
CC. 
s.  d.; 
u,  E.  E. 


x,  horum 
ingreffum 
infimavi 
de%.\o.z. 
progrefiu 
deinde  i- 
bidem , 

fe-1- 

y,  8.10.4. 
D.D. 

z, C.C. 

C. 

a,  E. 

b,  B. 

£,  C.C. 

C. 


d,  D.D. 


Corporis  Fabrica,  Lib.  VIII. 


5'S 


eft.-at  <1  dextra  longior  efle  (olet.  Valvulam  etiam  intra  Ce  habent,  quae  (eri  in  Cauae  trun- 
cum regreflum  impedit.  Notatu  quoque  hoc  loco  dignifiimtim  efi , a Vena  line  pari  (quam 
&{uy>v  Graeci  appellant Jfurcuium  e thorace  tranfmitci,per  quem  infignis  fit  thoracis  cu 
rene  finiftro,ex  Falloppij,(qui  primus  huc  ob(eruauit)lententia,confenfus,cum  &pus 
&aqua,aliafq}  materias  in  thorace  cclle<ftas,huius  rami  beneficio, per  vrinas  expurga- 
ri crediderit, vt  fuperius  quoq;  lib.6. mentione  fecimus. Qnamqua  mihi  alia  videatur 
via,vtriq;  laten,dextro  &finiftro,comunior,nempe  Arteria  magna, per  quam  frapto 
per  eius  poros  infeniibiles  pure)propinquiore  via  ad  emulgetes  arterias,  & renes,de- 
ducitur. Atq-,  vt  hac  lentendam  veriorem  efie  mihi  perfuadeam , imprimis  me  movet, 
quod  videam, no  iis  tantu, quibus  in  finiftro  iatere,(ed  & in  dextro  pus  colligitur,  per 
vrinas  excerni, a quo  tamen  latere  ven^  ramulus  nullus,vel  eodem  tefte,defcendit.Er- 
go  via  allignanda  alia  eft, que  vtriq-,  lateri  fit  communis,  vt  eft  quampraeftant  Arteris. 

Arterias  habet  duas,vtrinq,-  vna,nomine,magnitudine,progreiru,infertione,&deni- 
que officio, diditis  Venis refpondetes.Dicutur  n.r  E mulgentesySc ex  truco  Arteri^ magn^ 
enat^,infignes,trafuerfimadrenes  rvenisfocif  abeut,adquasvbi  deuenere  , in c duos 
ramos  diducutur,quoru  alter  in  fupenore, alter  inferiore  u fim^  partis  (ede  implatatur. 

Nervos  vtrinqu c,partim  alextre  coniuganonis  ramo  ftomachico  vnum,  qui  gracilis 
effi,&  in  renum  membranam  propriam  difieminatur.-p-miw  ab  iis,  qui  circa  naelente- 
rium  egrediuntur, & in  lpfiun  fubftantiam  diftribuuntur. 

Infpiciamus  nunc  Interiores  Partes,  inter  quas  occurrit  primum  ablata  mem- 
brana vtraque  C olor  confiderandus,  quirubicundiffimuseft:c(««dcj«£/?4;2fw,(eupa- 
renehyma,quod  Iecoris  & Lienis  parenchymate  multo  eft  durius,cordi  nomhil  acce- 
dens denfitate.In  hoc  plura  occurrunt  videndx,8cprimum  quidem  ,x  Vaforum  Emul- 
gentium per  ipfam  digeftio,qu£  vbi  bipartita  fimam  partem  mgrella  funt,vterque  ra- 
mus, fiibito  in  quatuor  aut  quinque  minores  fubdiuiditur,qui  rurfus  in  alios  minores 
diremptijtande  in  capillares  mmimafq',  venulas  refoluutur,  qu^  variis  modis  per  fub- 
ftantiam renum  vfque  ad  gibbam  partem  dilperfe , ad  Y capita  caruncularum  papilla- 
rium definunt,in  quae  ferum  transfundunt, vt  ad  z Vreterum  tubulos  diftillet.  Eodem 
modo  a Vreteres, qui  circa  fimam  partem, anguftiores  fimt , ftatim  ac  in  renu  cauitate 
confiftunt,ampliores  fiunt, & b fiimra  quendam  membraneum  effingunt,quem  Ana- 
tomici Felui>n,6c  Infundibulum  appellant,  qui  poftea  in  duas , ( quandoque  in  tres  etiam 
partes,tanquam  ramos quofdam  dirimitur)quarum  vnaad renis (edem  elatiorem, al- 
tera ad  inferiorem  tendit,vtraq;  poftea  iterum  in  quatuor,vel(quod  plurieseuenit)m 
quinque  fubdiuidirar,quoscTft(udw&jr/fi//.«  Vreterum  vocamus,  & octo  funt  nume- 
so,aut  decem. Non  tamen,vt  emulgenres,in  capillares  venulas  (cinduntur;  (ed  squa- 
li fere  craffitiednifi  quod  in  progreflii  paululum  latefcunt)  vbi  ad  gibbam  paene  par- 
tem peruenerinr, in  finem  latum  & rotundum  terminantur,  d papillares  carunculas 
in  fe  recipientes,a  quibas,tanquamoperculis,eorum  extremitates  obturantur. 

Sunt  autem  Caruncula  ha  exigua  corpu(cula,carnofa , parenchymate  renum  nonihil 
duriora,  & papillis  mammarum  quam  fimillima  > a quibus  etiampapillares  caruncula 
denominantur.  Pifi  lunt magnitudine ; fuperius latiulculae, inferius  conuexar , qus  fi 
difle.centur , vulnere  fecundum  longitudinem  fa6to,leuem  canaliculum , capilli  craffi- 

R r % 


Propaga  i 
Vena  fine 
pari, 


Arterit 


Nervi. 


Interio- 
res parces 
renum. 
Color. 
Subfiqtia 
Emulgere 
tium  va- 
forum in 
renu  fub- 
fiantiarn 
digefiio. 
Vreteru 
tubuli  fp 
P elute. 


Carun- 
cula: pa- 
pillares. 

A C T 10. 
Magni- 
tudo. 
Figura. 
Cane.it- 

tie-a  cMiu, 


$i£  Adriani  Spigelii  De  Hvmani 

Sim.  tie,a  fumma  parte  ad  infimam  per  medium  habere  videntur. Sit&Cunz  in  gibba  fere  ra- 
num  regione,  & in  vreterum  ( quibus  etiam  propterea  numero  re(pondent,vt  adeo 
decem  fint,)tubulos  fupremos  dehifcunt. 

Actio.  A tque  haec  Renum,  partiumque  eis  adhxrentium  fabrica  eft ; quorum  aclio , quic- 

quid  (erofi  eft  & aquei  in  vafis,tam  Venis, quam  Arteriis, ad fe  trahere, feparare,  tran- 
fcolare,&  per  Vreteres  ad  Veficam  mittere, vt  inde  extra  corpus  pellatur.  Cum  enim 
ex  vena  Portae  per  anguftiffim os  meatus  anaftomofium  ad  Cauam  in  hepate  (anguis 
deducendus  erat,  vt  offendimus , quo  tecmillimus  tantum  in  Cauam  deferretur,crafi 
fior  autem  inportae  vena  remaneret , pro  nutritionepartium  alimenti  co£tioniinfer- 
vientiunr,& vero  vel  tenuifiimus  atgre  tranfiret, Natura  vehiculum  addidit,(quo  no- 
mine Hippocrates  appellat)  aquofum  (erum  quod, ne  poftea,  (cum  ineptum  fitadnu- 
tritionem ) in  Caua  8c  Aorta  redundaret  nimium,  Renum  beneficio  expurgauit. 
Primum  ergo  ad  fe  trahunt  renes,  vt  offendit  Galenus  ex  Hippocratis  etiam  fenten- 
tia,i. natur. facult.15.  Venis  non  mittentibus,  1.  eiufdem  1.6.  de  locis  affe£t.  5.  de  ren. 
affect.i  .quo  pa£to  Cellis  veficula  bilem  allicit.  Attrahit  autem  non  fblum  (erum:  fed  v- 
na  cum  modicum  (anguinem,qui  poftea  in  renibus  a fero  (eparatur. Sanguis  hic  dein- 
de in  nutrimentum  cedit  parenchymatis:  at  ferum  , a capillaribus  venis  emulgen- 
tium,ad  (ummitatem  caruncularum  deponitur  , e quibus  poftea , veluti  lac  e papilla 
in  tubulos  vreterisexfudat  , (enlmiquecolledtuir.  in  peluim,  quo  loci  omnes  tubuli 
concurrunt, vbi  guttulam  conftiterint, per  vreteres  ad  veficam  deftillat. 

Merito  ergo  duofattifunt  renes , ob  corporis  aequilibritatem,  ne  vnusfadus,  aut  in 
medio, cum  grandior  neceflario  edet,  reliqua  vifcera  comprimeret:  aut  in  latere  cor- 
poris , tolleret  aequabilitatem. fub  icccre  & liene,  eo  loco , qui  in  trunco  cor- 
poris exa£te  quafi  medius  eft,vt  vndique  ad  (e  quam  commodiffime  traherent.  Dex- 
tro autem  finifterfuperior  eftjVtilleiecori  cedat, quod  defeendir  demiffius  liene.  Non 
funt  autem  penitus  ex  aduerfo,  ne  alter  alterius  adionem  impediret.  Figuram  habet 
phaleoli , ab  interna  parte , qua  fe  re(piciunt,finuatuab  externa, qua  dorfum  fpedtant, 
gibbi,  vt  illic  quidem  vafa  tutius  implantarenturfiftic,  loco,  in  quo  fiti,accommodi- 
rentur. Subjlantia  autem  eft  dura, denfa,ac  compafta , tum  vu  vafa  tenuiffimare£tiusfulci- 
ret:tum,vt  prohiberet, quia  inteftinis  fubiacent,  coloque  praefertim , ne  ipfis,aut  faeci- 
bus,aut  flatibus  turgidis,nimium  comprimantur.  Et  quia  tennilhmas  venas  arteriaf- 
que  recipiunt,  qusque  ad  extremitates  vfque  producuntur,  hinc  adeo  fit , vt  duplici 
membrana  tettantur. 

O 


C A P V T XV. 

De  Ve  fica  Vrwana. 

■jKemen.  TEsic  A pwwrw  Graecis  ab  officio  fuo  dicitur.4  .fita  eft  in  imo  ventre,  n , 8.11. P. 

Sitm.  V fede  extima , nempe  in  hypogaftrio,in  ea  cauitate,quam  Peluim  vocari,  faepe  iam 
Conexio.  numero  diximu s.Conneftiturinfenorefuiparte  b recto  inteftino  cui  incumbit c fuperiore, 
offi  pubis  , at  d fundo  ( mediante  vracho)  vmbilico.  Hinc  eximium  inter  ipfam,  &: 
hunc  confenfum  in  quibufdam  notauimus,qui  grandiore  veficae  calculo  laborabant, 

cum 


b,  s. 

E. 

, R. 


e,  8.13.1. 
M.M. 

/,  N. 

g,  8.H.O 

h,  P,  fed 
imprimis 
8.3. L. 

i,  8.13.1. 
M.M. 

I,  a. a. 


tn,  8.13.1. 
0.0. 

»,  N. 

0, 3.3.11.8. 

b 6-l-$ 
?>  7,I,T 


Corporis  Fabrica,  Lib.  VIII.  3r7 

cum  de  graui  circa  vmbilicum  dolore,  eoque  continuo  conquererentur,  quem  fton 
aliunde  accidifie  nobis perfiiafimus,  quam  ab  vracho  , a vefica  ob  calculum  expanft, 
aut  detrada, fimul  reuulfo,  vnde  partes  circa  vmbilicum  (en fu  acriore  praeditae , fimul 
Vellicatae, impendio  quam  moledum  (enfiim  perceperunt.  Figwrawz  habet  ovalem, cum 
fuperjorpars  amplior  iit  -.inferior , anguftior,  ficque  pyrum  exade  referat, ex  quo  ab  Ana- 
tomicis in  e Corpus  & Cernuem  diuiditur.  Comprehendit  fub  (e  corpus S fundum, qnx 
latior  illa  pars  ed,ex  cuius  centro11  Vrachus  prona(citur,&  fur  Ium  ve&us,  in  vmbili- 
cum definit .Subjlantia autem  condat  ,partim  membranea , vt  Corpus  •,  partim carnofii, 
vt  Ceruix,qute  vulnerata  propterea  coalelcit , cum  caetera  veficae  vulnera  fint  lethalia, 
vtreftatur  Galen.  6.  aph.iS.  Membrana  autem  triplex  ed,  vn.i  communis,& dua  pro- 
priae : illa  , exterior  ed,a  peritonaeo  deduda,  qua  conterminis  partibus  alligatur, 
ha, interiores  , quae  (olidae, ac  durae, (edcr^ffe  magis  minufque prout  didenduntur, 
aut  relaxantur. 1 Primas,  quae  media  ed  inter  communem  & propriam , craffiufcu- 
laed  pra;  reliquis,  1 fibris  redis  con(per(a , quae  affluente  (anguine  admodum  com- 
parent, & a nobis  fupra  inter  mufculos  Veficae,  authoritateExcellentill.  Aquapen- 
dentis relata  , cuius  officium  datuimus  , vriname  vefica,  fe  contrahendo, expelle- 
re. Altera , quae  intima, lucida  , ac  alba , exquifitidimi  (enfus,vt  norunt,  qui  calculo  ve- 
ficae laborant, omni  fibrarum  genere  donata. Intus  cruda  quadam  muco(a,quae  tertiae 
codionis  excrementum  ed,inip(a  vefica  excretum  obducitur.  Foramina  tria  obtinet: 
primum  ed  in  ceruice , per  quod  vrina  excernitur : duo  alia  in  podica  (ede  & inferiore, 
non  longe  ab  eiusceruice,a(e  inuicern  duorum  digitoru  latitudine  didantia,per  quae 
(erum  ex  vreteribus  indillat.  Obliqua  fiunt  admodu,ne  vrina  in  vefica  colleda,regur- 
gitare  ad  vreteres  queat.Habet  &c  m mufculum,  Spbinctera  appellatum , qui  ad 11  ceruicem 
(itus,cuius  hidoriam  fupra  lib.q.exfecuti  fumus. 0 Venas  etiam,  Sc  P Arterias  obtinet, Tlj- 
pogajiricas  didas, vtrinq:,  ad  ceruicis  latera  implantatas, quae  datim  in  duos  ramos  diui- 
duntur,quorum<^/wper  veficam^/w per  ceruice,& hinc  in  maribus, per  colem  di(- 
. tribuitur. Neruos  infignes,nec  vt  fellis  vefica  par  uos,qui  1 partim  ab  illis  fextae  coniuga- 
tionis  neruorum  cerebri, qui  per  codarum  radices  exporriguntunpamw  ab  illis  trans- 
mittuntur,qui  podremi  a (pinali  medulla  offis  (acri  originem  trahunt. 

Conftituit autem (olers Natura veficamtanquam receptaculum,  & cidernam(erofi 
humoris, qui  a renibus  alledus  per  vreteres  tranfinittitur , retinetur, donec  infigni 
eius  copia  colleda,  pro  nodro  arbitrio  depellatur.  Sapienter  ergo  in  imo  ventre  coiloca- 
uit,vbi  renes  fiti  funt,&  quidem  in  infimo  loco , vt  dedillantem  humorem  opportunius 
excipiat,  & promptius  circa  corporis  extrema  haerens,  iterum  vbi  opus  ed,  deponat. 
Figuram  rotundam , vt  quamplurimum  caperet , ne  homo  vrina  aifidue  vrgente,ane- 
gotiis  & rerum  diuinarum  contemplatione  auertatltr.  Ne  tamen  a vicinis  partibus 
nimium  forte  premeretur,  praeferam  a fecibus  durioribus  redi  intedini  dum  alvus 
redditur,oblongiorfada  elino  exade  globofa.Qutecaufaed,cur&fic,dumfecesde- 
trudimus,vrinam  fiepe, fereque  (emper  fimul  mittamus,  quodfcilicetvefica  nonnihil 
vnaafecibusegredientibus  comprimatur.  Subjlantia  autem  opportumlfima  e d, quae 
& extendatur  in  molem,&iteru  contrahatur, fimul  ab  iis, quae  recipiuntur,  quia  acria 
fiunt, non  facile  offendatur, cum  mucofa  cruda  ipfiintrinfecus  obtendatur.  Vt  autem 

Rr  3 pro 


Figura, 

Partes 
dijfim  ita- 
res. 

Subjlan- 

tia. 

Mebra- 

na. 


Forami- 

na. 


Mufcu- 

lus. 

Vena. 

Arteria, 

Nervi. 


Vafa  pra:- 
parantia. 

Princi- 

pium. 


518  AfiltiANi  Spigelii  De  Hvmani 

pro  noftro  arbitrio  retinereturvrina>fyfei«#eww  mufculum  nada  eft,quo  contraibo, aut 
in  mediafua  figura  relido, ne  guttula  quidem  exftillat.-aperto  autem  effluit.  Qutata- 
raen& vi  quadam  expellere  conueniebat , totum  veficae  corpus  prima propriarum  mem- 
brunarum,(<{\itim  fupra  mufculum  ftatuimusj  cingit,  qua  contrada  cum  impetu  expri- 
mitur.In  quod  fane  munus  Sc  tranfuerfos  abdominis  mufculos  > Sc  imprimis  pyrami- 
dales habet  confpirantes , vnde  videmus  vrinam  pro  noflro  arbitrio  Sc  in  altum  pro- 
pelli pofle.Iam  vt  nntritctm, Venas  habet: & vt  viueret,  Arterias-,  vtque  fentiret  molefla 
(ne  acrimonia  vrina:  corrodatur,) &(pra:fertimvbi  plena  eft)  copiam,Ner«0j  quoque 
accepit.Inferuntur  autem  haec  vafa  ad  Ceruicem , quod  locus  maxime  commodus  fit, 
cum  validus  ac  carnofus,necfiufpenfa  ipfa  vafa  incedere  cogaatur. 

C A P V T XVI. 

De  partibus  genitalibus  in  mare , di"  primum  quidem  de  iis^qua  feminii 
generationi  injeruiunt y 

PArtes,  quae  infimi  ventris  cauitate  coercentur, geminas  efle,  §c  alias  quidem  nu~ 
tritioni  dicatas, alias  vero  generationi  inferuire,  ab  initio  huius  libri  ftatim  mo- 
nuimus.Voluit  .n.  benigna  parens , ne  Homo  omnium  conditarum  rerum  nobilifli- 
mus  vira:  huius  vfura  comode (quantum  licuit)duntaxatfruerctur:fed  Sc,  quia  fatalis 
tandem  terminus  ipfi  impendet, ad  aeternitatem  fefe  innouafbbole  proucheret.  Illas 
quam  affabre  exftruxerit,quamq-,  ipfarum  vfus  Sc  adionis  gratia  fitum , figuram,fub- 
ftantiam.ac  magnitudinem  tribuerit, non;perfundorie,opinor,explicuimus.Reliquu 
eft  proinde, vt  Sc  has  nunc  breuiter  perfequamur,  in  quibus,  fi  alicubi,  magnum  certe 
non  fblum  prouidae  mentis,fed  &mirabihs  cuiufdam  fapientiae  teftimonium  reliquit. 

Sunt  autem  hae  partes, vt  fexus, duplices, quod  neq;  in  vno , neq-,  ab  vno  fblo  generari 
factum  voluerit , fed  vnum  quidem  materiam  exporrigere , alterum  vero  fufcipere  Sc 
fouere.  Vir  ergo  ea  organa  accepit,  quae  partim  femen  opportune  generant,  partim 
eonfedum  in  vterum  prompte  expellunt.Mfl/zer  contra,quae  a mare  concipiunt, & in 
hominem  efformant. Agemus  nunc  de  Virilibus, quarum  hiftoriam  primo, deinde  a,- 
dionern  St  vfus,vt  confueuimus , perfequemur. 

Vasa  ergoP  r ^paranti  A, a Galeno  Ayyeicc  's^tmu^rncadida,  duae  funt  vei 
na:  totidemq,  arteriae, qua:  idcirco  a diffedionum  profefloribus  , Vena , St  Arteriapra- 
par antes  vocantur , ex  quibus  arteriae  venis  funt  ampliores.  In  his  potiflimum  origo, 
progreflus  , St  infertioobferuanda  funt.  a Venarum  enim  dextra  paulo  fub  emul-  a>  S-)  x 
gente  e trunco  defcendente  venae  Cauae  , non  tamen  a dextro  ipfius  latere  , fedan-  &8u^ 
ticafedeenafcitur  , & vel  fimplici initio,  vtplaerumque,  velgemino,  vt  non  raro, 
t^uandoque  ab  emulgente  propaginem  exiguam  afcifcit,  id  quod  a Galeno  quoque 
jamdiuobferuatum  fuit.  b Simjlra  ex  media  St  inferiore  fede  emulgentis  iaeui  la-  J-J-4' 
teris  oritur, quamquam  St  pluries  vifum  fit,vtramque  venam  exinde  enatam.  Contra 
c Arteria  ex  ipfo  trunco  , fed  longius  , St  paene  duorum  tranfuerforum  digi- 
torum inreruallo  (ub  emulgentibus  , a priore  parte  egrediuntur.  Ceeterum  obii-  » 

que 


Corporis  Fabrica,  Lib.  VIII. 


3i9 


^,8.u.r. 

& 8. 14, 
X.X. 


!,  8.1$. 
v.y. 


que  deotfum  ad  venas  feruntur,  quibus  non  procul  ab  exortu  ope  membrana;  a peri- 
tonaeo profedhe  copulata;,  inde  per  lumborum  regionem  lupra  primum  femur  fle&e- 
tium  muCcuium, dextra  a dextro  hteve,finijira  a finiftro,fuperVreteres  vedt^  excurrunt, 
in  itinere  tenues  peritonaeo  furculos  impertientes.  Cum  primum  aurem  ad  procedus 
ipfius  peruenerint , cauitatem  abdominis  relinquunt , & comite  neruo  gracili  a fexta 
coniugatione,  tumCremaftere  mufculo,infcrotum  defcendunt.  Ingredi  vero, va~ 
rijs  fubito  d plexibus  ita  in  ter  fe  coeunt,  & commifcentur,  vt  corpus  quoddam  efficiant, py- 
ramidisformatu  referens, plenum  infinitis  venis&arterijs,vario  modo  fibi  per  anaftomo- 
fes  mutuas  implicitis, cuius  bafis  in  paraftatas,  ad  fuperiorem  tertis  fedem  , implanta-  Infertio. 
tur.  Vocatur  plexus  hic  a nonnu\lispampiniformis-,a.b  alips,corpus  varicofum 

IpCx  autem  Par  astata  fic  di6tae,^7ro  sf  W?  op%<n,  corpora  funt  alba,  8c  Tarafia- 

fere  teretia, nonnihil  tamen  deprefta .Oriuntur  ha;c  a plexu  vaforum  praeparantium,  te-  t&. 
Jlibus(v nde  diOcx)incumbentia,cpxo\:\\m  intimae  tunicae  illigantur,obliq;  po-  °rtws- 

fterius  verlusinferiora  , & tertis  fundum  excurrunt , indeque  in  vas^deferens,cum  jn™r‘tio 
quo  nonnihil  refle£tuntur,definunt.  Subflantiam  habent  omnino  tertis  inftar  glandu-  snbjlan." 
lofam  : duriorem  tamen, fed  nulla cauitate  donatam  , inquam  ex  teftibus,  quoloco  tia. 
con:unguntur,quamplurima;  temuiiimx fibra  notatu  digmlfima:  terminantur.  Habet  fibr*. 

& tenuem  quandam,qua  fuccingitur , membranam , interiori  tertis  tunica;  propriae  per-  Mem^ra- 
quamfimilem. 

e Testes  vero , qui  cum  his  coniunguntur  , fitbfiatttiam  reliquis  glandulis  fimi-  ?eftes- 
lem  obtinent,albam,  mollem , &fpongio(am,  plurimis  venulis,  & arteriolis  refer- 
tam  , vnde  ab  humorum  affluxu  nonnunquam  in  magnam  molem  abeunt.  Horum  partes 
fuperiovpavs  caput  tefiis  dicitur  , inferior  fundus  : illud,  anguftius  eft  : hic,  obtufior 
nonnihil,  ampliorque.  Magnitudo,  Sc  figura,  oui  columbini  eft,  quod  nomen  a piae-  Magnt- 
rilque,led  praecipue  Arabibus  poftea  tributum  fuit:  non  tamen  aequalis  vtrique,  fed  0 * 

/,  i.u.b.  perpetua  quafi  Naturae  lege  finiftro  maiore.  f Mufculum  quoque  habent  , quem_.  Mufcu- 
xpi/MfP ie$tvocant,ab  ode  ilium  enatum, & capiti  infertum , quem  fupra  libro  quarto  in  Ius. 
reliquorum  hiftoria  complexi  fumus.  Inuoluuntur  autem  tunicis,  quas  quaternas  fta-  Tnnic& 
tuimus,etfi  varie  inter  fe  de  numero  earum  difceptent  Anatomici.  Harum  binae  am-  ‘luatn0T 
bos  coercent,  reliquas  vterque proprias  habet  : vnde  illae  communes , hae  propria  di- 
cuntur. Communium  prima  atque  externa,  'oyjiov  vocatur,  fiue  burfafcroti,c[ux  nihil  eft 
aliud, quam  cutis  cuticula  tedla , &quia  membranae  carnofe  fibi  fubiecta;  valididime 
adnettirur,vr  quafi  in  vnam  videantur  tunicam  coire , fit  vt  quam  promptiftime  con- 
trahatur , Sc  rugofafiat,  praefertim  fi  quando  (anus  homo  in  aere  frigidiore  obambu- 
let.In  infima  fede  lineam  habet  fecundum  longitudinem  excurrentem,  qua  in  dex- 
tram finiftramque  partem  diuidirur,<Sc  futura  vocatur.  Altera,  & interna,  quam  Ve- 
teres ipwSpoo  vocarunt,quafi  dicas,  rubicundam  , a colore  rubro, quem  habet  a fibris 
carneis,  quibus  varie  confpergitur.  RufFo  JkpTts  dicitur  , hoc  eft  , excoriabilis, 
quod  ab  alijs  nullo  negotio diuellatur,  fepareturque.  Haeca.  carnofa  membrana 
nafcitur  , quae  hic,  quam  alibi, multo  eft  tenuior, fiibtiliorqurvenis  tamen,  arterijs- 
g,  813.2,.  qne plurimis refena.PropriarumtunicarumSprima,iw^oetXi(  nuncupatur, quod teftem 
% tanquamin  vagin^  contineat,  vnde  & latina  lingua  opportune  vaginalem 

dixeris. 


x. 


4- 

Vafa. 


"Etymo- 

logia» 


Vafa.  de- 
ferentia. 
Subflan- 
titt. 
Ortus. 
Trogref- 
[ttf. 


Veficulx 

femina- 

les. 

Humor 

oleagmo- 

Proftat® 
fiueglan 
dula:  fe- 
minales. 


pori.' 


3io>  Adiuani  Spichii  De  Hvmani 

dixeris.  Paulus  A£ginetabu>co«<fs£{,  hoc  eCe,cafr  colar  em  vocat,  quod  valbrum  prtepa- 
rantium  plexum  , in  modum  capreolorum  hederas  contortorum  ( quos  Grasci  txuic*? 
appellant)in  fe  coerceat. Membranaeft  valida  ac  denfa , abunde  venis  praedita  , cuius 
extima  fuperficies  afperaeff,ob  fibras,  quibus  cum  Darto  adhaeret:  interior,  laeuis, 
eftque  non  alia, quam  ipfi  proceflus  peritonaei,  quos  fupra  teftes  inuotuere  diximus,- 
11  Altera  eft,quae  hac  aperta  ftatim  in confpedhim  Ce  offert, & proxime  teftes  compledti- 
tur,alba,crafla , & valida , a praeparantium  vaforum  tunica  enata , quam  Ruffus  pro- 
pterea  ujutm  vtvpeofo , noftri  albugineam  appellant.  Vafa  habent  omnis  genens.  Venar, 
& Arteriosa  praeparantibus  propagatas,  quas  & in  proprias  tunicas  difperguntur ; at 
Neruum  gracilem  afextaeconiugationisfurculocoftali,  qui  vnacum  vafis,  &Crema- 
fteremufculo,peritona:i  cauitatem  egreditur.  Caeterum  vocantur  teftes,  vel  quod  vi- 
rilitatis teftimonium  praebeant,cum  ex  his  virum  agnofcamus  prae  muliere : vel,  quod 
nulli  apud  Romanos  teftari  licuerit, nifi  cui  teftes  effient, & fexus  foret  malculini.  Gre- 
cis Mvf/.oi  quafi gemelli, quod  quemadmodum  hi  in  vtero  vno  nafcuntur , fic  ifti  in  vno 
fcroto  femper. gemini  ( modo  naturae  ordinem  refpicias,  ) continentur.  Vocantur  & 
o 8 c op^iSia-i  itemq;  j^uotfaba,  ex  qua  appellatione  decantarum  illud  Pythagora 

praeceptum  enatum  mihi  perluadeo^T^ou^u^au,  Abftineafabis,hoceft,  a Veneris 
illecebris,quanquam  non  defint  docfciffimi  viri, qui  aliter  explicent. 

Paraftatis autem  (vt diximus  ) circa teftis fundum , inferiore  fede  continuantur* 
Vasa  deferentia  di£ta,&  in  glandulas  proflatas  inferuntur  ,ideoque  partim 
extra  abdomen  in  fcroto  fitum  obtinent , partim  in  ipfo  imo  ventre.  V afa  funt  colore 
candida ,fubjlantia  neruofa,  perobfcura  quada  cauitate  praedita, quo  nomine  <nnp- 

meatus  feminales,Herophilus  vocauit.  Oriuntur  autem  a paraftatis  inferiore 
fede  , furfumque  ( praeparantibus  vafis  in  peritonaei  procellibus  connexa)  feruntur, 
quos  vbifuperarunt,&  jam  abdominis  amplitudinem  ingreffafunt,  refledtuntur,  & 
poftcriorem  vefice  regionem  petunt, inter  quam  & re  dium  inteftinum  incedunt,1  do- 
nec juxta  ceruicem  nonnihil  prius  dilatata, mox  vnita,  in  glandulas  proflatas  vtrinq-, 
terminentur. 

Paulotamen  antequam  dilatentur  & coeant, lateribus  ipfbrum  m Vesicvl^e  qua- 
dam adnafcuntur , Se  minales  didta: , inflgnes  &magn£e,  quas  non  rectius,quam 
viiae  racemo(cuin  plures  fibi  adhaereant, ) comparaueris.  Nec  tamen,  aliarum  inftar, 
lingularem cauitatem  infculptam  obtinent,  fed  anfiactuofae , granorum  mali punici 
cellulas  ordine  &:  figura  eleganter  aemulantur, plenas  humore  oleaginofo,  & nonnihil 
fiauo,qui  per  foramen  proprium  caruncula  obturatum  in  vrinarium  meatum  effundi 
folet,vt  fequenti  capite  dicetur. 

Ipfae  autem  “Prostata-,  flue  Glandula  faninales  , in  quas  deferenda  vafa 
- inferutur,glandulofa  funt  corpora,inter  ceruicem  veficae  , &redlum  inteftinum  flta. 
0 Per  harum  medium  incedit  Vrethra,  quae  vrinas  juxta  ac  femini  communem  viam 
largiturunfertio  tamen  nulla  comparet, necmanifeftus  dudtus  eft,  per  quem  ex  glan- 
dulis in  ipfam  femen  deponatur , fed  cum  membrana  fads  denfa  obuoluantur  profla- 
tas , ( ne  quoniam  fpongiofse  funt , femen  fponte  ab  illis  defluatjea  fede , qua  commu- 
nis dudus  eft  , tenuior  rariorque  videtur  , foris  plurimis  pervia>(]y>%  tempore  coitus, 

rarefadla 


h,  8.13.4. 
B.B. 


i , 8.  n. a 
&8.13.1. 
X.X .] 


/,  vide  8. 
i«.  i.G.C. 

m,  8.  is. 
figi.D.t) 
& % 1.  - 

H.H. 


»,S.i6.fig 
1.  E.  E.  & 
fig.i.K.K 
0 , 8.16,1. 
I.I. 


Corporis  Fabrica,  Lib.  VIII.  jzr 

rarefadfca  membrana  ab  affluente  calore,aperiuntur  aliquantulum,  Se  euidentes  fiunt. 
Poroshos,&  meatus  laepe  mihi  fat  commode  videre  contigitinijs , qui  gonorrhaja 
admodum  laborarunt, cum  ipfis  patentiores  fint , cuius  etiam,  mali  proprialedes  funt 
ipfe  hae  glandube,Sed  &c  in  canibus  juuenis  quandoq,  deprxhendi , quos  vna  cu  meis 
commilitonibus ftrangulauinaus.  Saipe  .n.euenit,vtc©mpreffis  nimiuma diaphrag- 
mate^intercepto  {piritu)vifceribus,duroq-,  ftercore  in redto  inteftino  hserente , glan- 
dulis his  preffis, femen  longius  effuderint , iicq-,  meatus  hos  apertos  poftea  viderim us, 

Subfiamia  duraeft,&  (pongiofa., magnitudine  juglandis  fere. 

GAPVT  XVII. 

De  iis partibus  fiquxvrilis feminis  ex  cretioni  Jient  dicata. 

PL  v res  pattesfunt,qu2adfeminisgenerationemfaciunt,afedift:in<£be,  vtnunc 

oftendimus:atvnatantum,excretionideftinataelTe  dicitur,?  en  i s feilicet,quam-  p ^ ^ - 
quam  reuera  & lpfe  fimplex  non  fitffed  ex  multis,  partim  fimilaribus,partim  diffimilis 
naturae  compoiitus , quae  tamen  omnes  affabre  in  hanc  actionem  conlpirant.  Huius 
appellationes  diuerfas  libro  primo  , cum  externarum  partium  nomina  traderemus, 
abunde  recenfuimus:  nunc  quem  litum  habeat,  quam  figuram, magnitudinem,  tk 
connexum  perfequemur. 

Inprimistamen monendum eft, Provocabulum, vt  communiter  fumitur,  non  to-  Homony- 
tum  id  defignare,quod  nunc  eo  ipfo  intelle&um  volumus, cumpenis  diufint  partes, vna,  mii' 

Sc  quidem  pra?cipua,qu£E  infra  commiffuram  offium  pubis  in  perinaeo  fita  eft  ,•  altera, 
quae  ab  elatiore  eorundem  offium  fede  propendet, & vulgopenis  dicitur. Illam  -usraoi- 
/ml  Grasci,hanc  w/ml  appellannSifM*  eft  ad  externam  imi  ventris  partem , ad  radices  of-  Situs. 
fiumpubis,)z£im*exa£Ieteres,nifiinfuperiore  parte,  quxdorfum dicitur,  latiufculus  FtZtira- 
foret.  Longitudinem  habet  in  corpore  adNatura:  leges  conformato,&:  aetate  juftaffpitha- 
mae,vbi  erigitur.quanquam  plurimum  variet, pro  familiae, & vitae  ratione.Vidimus  e- 
nim  familias, quae  hoc  nomine  melius,  peiufve  audierunt:  quantum  autem  frequens 
coitus  ad  augmentum  acceffionis  faciat, quotidie  illi  aduertunt, qui  inVeneris  praelia, 
v el  frequentiores, vel  alacriores  defeendunc.  Ineptum  autem  illud  eft,  quod  quidam 
produntffurarum  effe  penem  maiorem , fi  vafa  vmbilicalia  non  proxime  acLvmbili- 
cum  ligentur, abfcindanturq*,  in  recens  natis , ob  vrachum , qui  inter  vafa  vmbilicalia 
continetur,& veficae  fundo  adnedtitur,vnde  putant  retro  penem  cum  vefica  trahi. Id 
enim  quomodo  fiat, non  fatis  animo  meo  apprehendere  valeo. 

Caeterum  ipfe  penis  ex  compluribus  conftat  partibus , quas  commode  in  externas,  Diuiiio 
fiue  continentes,  & internas,  feu  contentas  diffidemus.  'Externa  funt , quatuor  illa  partium, 
communia  noftri  corporis  tegumenta, dummodo  pinguedinem  excipias, qu^  hic  nuf-  Externx, 
quam  eft  inueniri,ne  penis  ere&ioni  incommodet,  aut  liquefadta,  indicibilem illam 
voluptatem  interpellet.  Cuticula  ergo  hic  mediocris  eft : cutis  craffiufcula  in  flaccido  Internte. 
pene  laxa,  in  rigido  tenfa  / membrana  carnofa  nonnihil  neruea.  Interna  partes  Cum  i. 
plures,duo fcilicet penis neruofa corpora, feptum , canalis , glans,  quatuor mufeuli,  Du6ner- 
4t,  8.15.TX  & vafa.  Confiat  enim  ex a duobus  corporibus oblongis , neruofis  ac  duris , vt  ligamen-  ^5'// 

SI  tum,  p0rj. 


11Z 


Adriani  Spigelii  De  Hvmani 


fibra,  pe- 
iltnt for- 
mes. 


i. 

Septum 

pelluci- 

dum. 


Canalis. 

Ortu a. 
Tommi- 

zw„ 


2.  }. 

Su  [flan- 
tia. 

4- 

Muiculi. 

Collate- 

rales. 

Inferiores 


<iD.D.X> 


C 

Vafa. 

Cutanea. 

'irofunda 


tum, non  tamen  ita  denfis,vt  illa,  quae  partes  inter  (e  vinciunt.  Haec  inrus^  raritatem  bx  id.ji 
habent, (pongiae  fimilem,atraque  materia,&  veluti  (anguine  nigricante  oppleram.Vi- 
dentur  enim  ex  innumeris  arteriarum  venarumque  furculis  quam  ren uiffimis  inter  (e 
complicatis , retia  quaedam  efformari , quae  inter  infinitas  quafdam c fibras  (a  nobis,  *,D.D.B, 
quia  (eriatim  (epto  nerueo  attenfie  funt  Pettimformes  didas ) dilperfa , & quafi  inter- 
texta fiinr.  Per  hanc  fubftantiae  raritatem,  ne  (piritusdifFuficonfeftimdillipentur, 

& penis  ante  tempus  flaccefcat , Natura  tunicis  quibufdam  membranofis , neruis,  ac 
denfillimis  corpora  hqc  tanquam  inuolucro  quodam  obduxit.In  medio  autem  vtriufi- 
que  corpus  aliud  interiedum  effc , quodd  Septum  pellucidum  vocamus,  acvtrumque 
coniungir,  & nerueum  eft,  atque  candidum.  Caeterum  haec  duo  corpora  ab  inferiore 
offium  pubis  (ede,  vbicralliora  funt,  &:  teretia,  oriuntur,  diftindaafemutuo,  in- 
ftar duorum  cornuum  literaePythagoricae,vt  urethrae  inrervtrumque locum  medium 
concedant.Mox  autem  vt  ad  commifluram  eorundem  oilium  peruenerint,interuen- 
tu  modo  didi  (epti  inuicem  co  niunguntur , ficque  vnita  vfque  ad  glandem  , cum  qua 
priore  fui  parte  iunguntur,  excurrunt.  Hislubiicitur  c Canalis,  ovpyiQp*  didus,eiu(dem  e,  S.rj.E, 
cum  corporibus  fubftantiae  neruofo,laxae,den(ae,ac  mollis.  Teres  hic  eft,&:  cauus.ean-  & 8.16,5. 
diem  a principio  ad  finem  amplitudinem  obtinens,  vnde  Sc  CelCofiJlula  vrinariav  oca-  A,A° 
tur.  Incipit  autem  a ceruice  ipiitis  veficte , a qua  tamen  non  na(citur,nec  continuatur, 
vt  quidam  volunt:  (ed  coni  ungitur  duntaxat,  cum  facile  vefica  coda  a canali  recedar, 
licq;,  ad  glandem  v(que  porrigitur.  Ad  huius  initium  tria  funtforamina,vnum  in  medio, 
maius  & amplius  exteris , quod  ab  ipfo  efformatur  , & ceruici  veficae  adnedi- 
tur  : duo  minora  ad  latera  vtrinque  anguftiora,  a dudu,  qui  a feminalibus  veficu- 
lisin  canalem  patet.  Condat  autem  fubfiantia  eius  ex  duplici  membrana:  vna  interna., 
qua  8c  glans  tegitur , ex  membrana  tenui  penis  neruos  inueftiente  pronata',  quae  fenfu 
perquam  exquifito  prodita  eft, vt  (eminis  acrimoniam,pr^(ertim  qua  parte  inter  glan- 
dulas proftatasconfiftit,  perfentiat,  voluptatemque  excitet : altera  externa , carnea, 
pluribus  tranfuerlis  fibris  afperfa.  f Mufculos  habent  haec  corpora  duos , quos  libro  f, 
quarto  8 collaterales  penis  mufculos  v ocauimus,  & breuioresfunt,  ac  cralliores  caste-  g, 
ris.  Hi  a coxendicis  appendice  , infra  principium  duorum  corporum  neruolbrum 
enati  oblique  alcendentes  , non  procul  a principio  iildem  inferuntur.  ^ Alios  duos  ^ ^ 
habet  Canalis , qui  longiores  (lint,  ar  graciliores,  ab  1 ani  (phyndere  prodeuntes,  qui 
inuicem  internis 1 lateribus  iundi,  redo  gradu  fub  canale  excurrunt, & in  medio  lon- 
gitudinis fuae  ad  latera  m inferuntur.  Himufculietfi  carnei  funt , fubftantiam  tamen  m’  Ct 
habentplurimum  cum  penis  fubftantia  conuenientem,  cumeoeredo  ftatimadfua 
principia  contrahantur , & cum  eodem  flaccefcente  remittantur.  Vafa  habet  omnis 
generis,  quorum  n aliacutanea  funt,  nec  penisfiibftantiamingrediuntur,  ° alia  vero 
profunda,  &in  intima  corpora  penetrant.  Vena  & Arteria  cutanea,  a Pudenda  defeen- 
dunt,  quae  ad  radicem  penis  ingrefta  per  latera  dorfi  excurrunt  ,&■  (atis  euidentes  o,  vide 
funt.  Profunda  gemina  ab  Hypogaftricis  enatae,  ad  bifurcatum  penis  exortum  infertae,  8. 
quae  per  penis  longitudinem  difteminantur.  Imprimis  vero  infignes  funt  Arteriae, 
per  totam  penis  fubftantiam  mirifice  difperfae , ita  vt  dextra  in  finiftrum , & finiftra  in 
dextrum  diffundatur.  [P  Herui  quoque  duo  magnitudine  eximij  funtjab  o.€ls (acri  me-  f>  Bv 


7-*f- 

G,G. 


»,  vide  8, 
16.4.E.F» 
G. 


f . 8.M.4. 
H. 


Coapoms  Fabrica,  Lib.  VIII. 


W 


dulla  pronati , quorum  alter  cutaneus  & minor : alter  profundus  eft,&  infignior,  fub 
offibus  pubisadpems  radicem  per  mediam  bifurcationem  afcendens,  indeq-,  ad  muf- 
culos,  totum  corpus,  &c  glandem  dilleminatus.  4 Glans,  vltima  penis  pars  eft,  duobus  g, 
neruofis  corporibus  priore  fede  obnata,  qus  nonnihil1  ambitu  quoque  excedit, cum  Glinspc 
coronsmodo  circulo  cingatur,  anterius  tamen  acuta  eft.  Exquiiitum  hsc  fenfum  ha-  ”1S- 
bet,  fubflantiamquefpongiofa.m , vt  penis.-fed  (olidiorem  ,in  medio  foramine  pertuia,  & '§*yat’ 
tenuiflima  membrana  inueftita  Obtegitur  autem  cute  a penis  cuteprodudta,&refle-  (ia. 
xa,quam  m£>Lb,&cpr<tpumm  vocant, qus  ab  Hebraeis  & Tureis, olimhodiequerefeca-  Foramen. 
tur.vnde  Recutiti  & Apells  dicuntur.  Inferiore  parte  membranam,  vel  vinculum,  ^rtputiS 
quod^A/vo^frenum  appellant, & cum  fumma  glande  ligatur.  ~actio 

Atque  hscomnium  qus  ad  generationem  faciunt, viroeonceflarum  partium  ftru-  ^ vsys 
£hira eft, quae  quam  affabre  fit  fada,  ex  fundtionibus  niic  videamus.  Cum  enim  in  ge- 
neratione hominis  requirebatur  fexus,  neq",  vnus  in  fe  generare  poflet,  vt  demonftrat 
Ariftoteles  r.  de  gener,  animal,  fed  per  venereum  congreflum  in  altero-,  Viro  quidem 
dlargitaetl,  prouida  in  omnibus  Natura,  vt  femen  in  vterum  muliebrem  exporrige- 
ret. Ceterum  cum  id  minime  poiTet  fieri, nifi  femen  prius  confedtum  &c  elaboratum 
quam  optime  foret,  proinde  duplices  funt  e&partes,  quas  baetentis  per fecuti  fumus , 8calia  qui- 
dem ad  folam  generationem  extrudis,  alia  autem  ad  excretionem.Videamus primum 
illas,  qus  generationi  incumbunt,  exquibusimprimis  Vafa  occurrunt , pr&paran - 
tia  didla,  quxdus  funt  Vens,  totidem  que  Arteris,  a Caus&  Aorts  trunco  defeen- 
dente  pronata.  Vafa  hsc  materiam  feminis  transferunt,  quam  Natura  efle  voluit 
fanguinem,  quod  hic  anims  (qus  in  femine  erat  collocanda)  fedes  maxime  fit  pro- 
pria. Sanguinem  autem  hunc  non  quemuis  efle  conueniebat  fed  quam  optime  e- 
laboratum  &perfedum  : qui  cum  duplex  eflet  in  corpore, tam  ille,  qui  in  Caua  vehi- 
tur, quam  qui  in  Aorta  continetur,  non  ex  Vens  ports  trunco, fed  ex  his,  & quidem 
vtraque,  canales  deduxit \tvenofus  quidem  , feminis  ( quod  fic  dicitur  J crafla- 
mentum  : arteriofus  autem , fpiritus  fiippeditaret.  Semen  enim  Virile  corporis  noftri 
materia,  ex  qua  partes  conformentur  non  eft  : fed  fanguis  maternus  a femine  vi- 
rili attraftus  in  vterum  , tum  femen  muliebre  in  coitu  effufum.  Virile  autem 
cum  vtroque  mixtum  , calidum  primum  nativum  in  fingulis  partibus , deinde  in  cor- 
de influens  illud  conlfituit.  Quare  ex  fpiritibus  conflat,  qui  cum  citra  crafliorem 
materiam,  in  qua  refideant,  prompte  fane  euanefeerent,  in  corpore  quodam) ma- 
xime opportuno  Natura  firmauit.  Hoc  eleganti  exemplo  docuit  fummus  Phi- 
lofophorum  Ariftoteles , primo  de  generatione  animalium  fecundo,  vbi  illos, 
i?  -id  , femen  principi)  anims : hoc , -n  wigyvtis  tm/jun , feminis  cor- 

pus appellat,  (quod  mox  Sfg.kvi&nG\ , inquit,  §c-nvwy&  'roveSty,  folui,  ac  in  fpiritum  ver- 
ti. Qus  fane  verba  male  a.  quibufdam  intelledla  , occafionem  dederunt  dodlif 
limum  & quam  optime  de  humana  focietate  meritum  virum,  aceibe  ac  contume- 
liose reprshendendi.  Nec  enim,  (vt  aiunt  ipfi)  in  inanes  auras  & vaporem  dif- 
Iblui  voluit,  ficqueeuanefcereexvtero  : fed  quia <pv<rtv  habeat  vy&lvKai  vSa.-rcoSM , hu- 
midam  & aqueam  naturam, ratione  craffamenti  <%ut! t&ttf,  diffolui : ratione  vero  lpiri- 
tuum  fpiritefcere , & quidem  (vteleganti exemplo  verborum  obfcuri- 

S f 2,  tatem 


3*4  Adriani  Sp  i geli  i De  Hvmani 

tatem  explicat) a o-mp  eidh/Mv  iiv  omv,  tsh  'Tvyx.ha  munsavTn , quemadmodum  videmus  coa- 
gulum lac  cogens.  Soluitur  enim , 8c  in  omnes  partes,  cum  quibus  commifcetur , fic 
difFunditur,qualiter  coagulum,& Fermentum  abfiuni  videmus,  etfi  revera  commiftu 
fit,illud  cumlatte  , hoc  cum  pane  , vt  nequeas  vllam  particulam  offendere,  quae  ex 
coagulo  aut  fermento  fit  effigurata  : neque  tamen  etianj,  quae  non  coagulum,  aut 
fermenti  aliquid  habeat.  Sic  in  embryone  haudquaquam  monftrare  licuerit,  quae 
pars  ex  femine  virili  condita  fit, cum  neque  vena  neque  nervus,neq-,  caro,ncc  cutis, ex 
femine  confiet,  fed  vniuerfum  diffolutum  fuerit,  ac  in  fpiritus  verfum,  qui  poftea  per 
totum  corpus  diffufi,  vtfic  cum  vbique  fit , nullibi  tamen  monftrari  digitis  queat; 
&cumomnibuspartibusinfit  , nullam  tamen  earum  efformet.  Idateria  ergo  feminis 
Fanguis  efbfed  fanguis  purus , & elaboratus, maximequefpintibus  refertus,  cum  fe- 
men ipfiim  non  fere  aliud, quam  fpiritus  fiqiundtus  modico  humido , in  quofubfifte- 
ret.  Deduxit  autem  merito  ex  Arteria  magna,  & Vena  cana  vafapr<£parantia,ex  quibus  ar- 
terias ampliores  fecit  venis,  quia  plus  fcilicetfpirituum,  quam  corporis  feminalis  re- 
quirebatur. Vcn.im  tamen Jinijlram , nequaquam  vt  dextram  exipfo  trunco  eduttam  voluit\ 
fed  ex  emulgente  potius  ramo,eiufque  media  fede , ne  contra  mftitiae  leges , quas  tam 
fandle  vbique  ac  religiofe  obferuat,hic  temere  peccaret.Expediebat  enim , vt  vtrum- 
que  vas  aequalis  e flet  longitudinis  •,  adeoque  praeparatio  feminis  ab  vtroque  aeque  fie- 
ret. Cum  ergo  truncus  canae,  ad  dextram  nonnihil  fedem  neceflario  declinet,  vt  ce- 
dat Aortae  finiftram  occupanti  , futurumomninoerat , vtfiex  eodem  loco  prodiret 
finiftra,e  quo  dextra nafeitu r , hac  multo  longior  fieret.  Sed  & ferum  {anguini  mifce- 
re  in  finiftro  voluit,  non  quidem  ( vtplaerique  omnes  cenfent)  quo  a finiftro  tefte  ge- 
nerarentur fosminte,  a dextro  mares:  ( femen  enim  quod  in  coitu  emittitur , in  glan- 
dulis proflatis  eft , & ex  vtraque  effufum  in  canalem  vnnarium, confunditur)  verum, 
vt  acredine  nonnihil  femen  profunderetur, qua  voluptatem  illam  in  coitu,  fiueauge- 
ret,feu  perficeret.  Quod  fi  ex  vtraque  emulgente  duxiffet,  nimium  feri  femen  infae- 
cundaflet. Ineptum  autem  eft, quod  ab  aliis  fere  omnibus  tradi  videmus  Anatomicis, 
cauifTe  Naturam  prudenter  hocinuento,  nearteriam  magnam  finiftra  vena  fupere- 
quitaret‘,a  cuius  continuo  motu  ruptionis  periculum  praefentaneum  imminebat, 
cum  videamus,  per  vniuerfum  fere  corpus,  arterias  venis  fubfterni,  nec  vnquarn  ob~ 
feruemus, vllam  hoc  nomine  ruptam, detritamue, 

Caeterum  haec  vafa  merito  longiflimafunt , vt  diligens  quaedam  praecedat  praepa- 
ratio, quam  facile  in  his  fieri  obferuabis,fifanguinis  duntaxat  acluertas  albedinem, 
quam  augeri  cum  itineris  longitudine  indubitatam  fidem  oculorum  aeftimatio  prae- 
Itat.  Haec  caufa  quoque  eft,  cur  in  tot  plexus  coeant , vtfcilicet,  quemadmodum  mte- 
ftina,  cum  longiora  fintfutura,  in  anguftiorefpatio  promptius  continerentur.  Ar- 
teriae autem  longius fub  emulgentibus,  quam  Ven&onuntur  , vt  breuiores  fint,  quiafpiri- 
tus  praeparatione , vt  fanguis,  tam  exquifita , non  indigebant.  Coniunguntur  quo  que 
per  anaftamofes , vt  Arteriae  quidem  praeparatos  fpiritus.  Venae  autem  fanguinem  con- 
ferrent, & quaedam  exadta  commixtio  fieret,  antequam Parajiatas materia femina- 
larafa-  ingrederetUr..  Inde  ad  has  vtriufque  {anguinis  mixtura  transfunditur , & mea 
fwinue-\  (lUO(lue  fententia,in  his  in  femen  perfedtum  propria  vi  elaboratur.  Dico, i»  bis  elabo- 
(lientur,  rai'J, 


Corporis  Fabrica,  Lib.  VIII. 


rari , quod  plenas  femine,  non  ego  tantum:  fed  8c  alii  quam  pluresdoifHffimi  Viri 
mecurn  invenerint,  tum  quia  haud  temere  Naturam  huc  materiamfeminisdepofuif- 
fe ; fed  potius , vt  coqueretur , crediderim.  Addo  autem,  vi/>ropri<?,vtdemonftrem, 
me  cum  iis  non  facere  , qui  cum  teftes  nunquam  in  fe  femen  continere  inueniant, 
adeoque  officinam  feminis  noneffe  , vel  oculorum  teftimontoconuincantur,  irra- 
diatione tamenin  paraftatis  generare  profitentur.  Atque  nunc  antequam  vlterius 
prouehamur  , vt  omnia  clariora  fint,  quae  dici  in  hoc  negotio  poffint,  duo  quidem 
imprimis  mihi  agenda  videntur.  Primo , demo  nftrandum  quibus  ex  caufis  hanc  fa- 
cultatem, tum  generandi  in  fe,  tum  in  alio  per  irradiationem  teftibus  derogem:de- 
indeinueftiganda  propria  ipforumadtio , & fi quid erit, quod poffitobiici,  diluen- 
dum. Nec  enim  ita  temere  a Galeni  opinione  vnquamdifcedendum , aut  aliorum 
Clariffimorum  Virorum  fententiis  contradicendum  putaui  > nifi  quoties  caufas  ha-  Te„.n 
buiadmodumgraues,  experientiamque  ipfam  contrariam  viderem.  Teftes  igitur  jgj-emen 
in  fe  non generant , quod  materia  feminis  teftes  non  ingrediatur  ,fed  in  paraftatis  rema-  non„ene - 
net,vt&:  alii  obferuarunt,  inter  quos  imprimis  dodtiffimos  duos , Falloppiumin-  mnt . 
quam , Sc  Fernelium  nomino.  Et  quam  ineptum  foret  hoc  Naturas  confilium,  quas 
cumbreuiffimafemper  vtatur  (vbicunque  licet)  via,  nihilquefruftratentet,  fi  ma- 
te riam  hanc  a paraftatis  ad  teftes , iterumque  ab  his  ad  illas  traduxiflet,&  in  tam  anxio 
itinere , difficilique,nihil  a paraftatis  beneficij  quasfiiflet.  T aceo  nunc,  in  teftibus  fe- 
men nunquam , interdum  ferofum  tantum  humorem  reperiri.  Sed  nec  fer  irradiatio-  Teflesne- 
nem  teftes  femen  generant,cumhasc  ope  fpirituum  neceflario  accidat,  quod  praspara- 
tio  feminis  fit  cobtio,  omnis  autem  codtio  ope  calidi  fpirituumque  perficiatur.  Spi- 
ritus autem  cum  in  teftibus  non  finr,  vt  in  fonte  caloris , aliunde  ergo  ipfis  accedunt, 
quemadmodum  Cerebro  a Corde:  at  certe  quod  teftibus  affluit, non  tanti  eft,vt  aliis 
partibus  poffit  fuppeditari  poftea : vt  nihil  iam  dicam , neque  arterias, nec  venas  a te- 
ftibus ad  paraftatas  definere  , quas  vicem  poffint  obire  canalium,  per  quos  influant. 

Quod/i obiiciat quifpiarn , vicinis  beneficio  irradiationem  hanc  fieri,  id  mihi  quidem 
ex  iis  efte  videbitur,  quas  inter  impoffibilia  referuntur  , quaeque  a Naturas  inftitu- 
tis  maxime  aliena  fiint , cum  nullibi  fpiritus  ob  tenuitatem  fuam  > nifi  per  craffiores 
fiftulas  traducat  & communicet  aliis  partibus  , vt  videmus  in  arteriis  dcneruis  con- 
tingere. Quod  fi  a corde  influat  vis  generandi  feminis,  quid  opus  eft  a teftium  arte- 
riisfpiritum  aduocare,  cum  paraftatas  copiofioribus  irrigentur  arteriis,  & per  quas 
acorderedfiftimaviaeft,  quaaffiduoaeindefmenter  fpiritus  influant.  Nec  vero  pe- 
culiarem credendum  eft  requiri  hic  calorem,qui femen confebhim primum, dein- 
de fascundum reddat  , qualemnonnulli, vana  certe  opinione  , confinxerunt fibi, 
qui  fpiritus  quofdam  Angulares , in  teftibus  generari  fta tuere,  diuerfos  ab  illo  tripli- 
ci fpirituum  genere , quod  vulgo  ftatuitur , cum  in  nulla  vniuerfi  corporis  coctione 
diftmttum  efte  videamus  genus:  fed  omnibus,  vt  ventriculo,  hepati,  lieni, mam- 
millis , casterifque  a Corde  influere.  Quod  fi  inde  Ventriculus  chylum  , Hepar 
finguinem  , Mammillas  lac  generant,  id  non  ideo  euenire  putandum,  quod  a di- 
uerfo  calore  influente  cobtio  fit  inftituata  : fed  quia  temperamentum  illius  partis 
diuerfumlonge eft,  ab  aliarum  temperie  , quemadmodum  neque  in  oculo  alius 

Sf  3 unima- 


generat. 


Tarajl/t' 
tarum 
•verus  v 
fus. 

Tejlium 
•vtrm  v 
fm, 


Dubia' 

(oluntur. 


326  AsrtAni  Spigeiii  De  HvmAni 

animalis  fpirituseft  ab  eo,  qui  ad  aures  tranfmittitur  , etfi  in  illo  videat , in  hoc  au- 
diat : fed  quia  illa  partis  illius  conformatio  eft  , aliudque  temperamentum.  Ca- 
lor enim  non  nift  fblam  codionem  efficit  : at  formam  aliam  atqu,e  aliam  tem-  ' 
peramentum  partis  , materiae  concoquendae  inducit.  Parafeata  ergo  femen  gene- 
rant , & quidem  in  fe  , atque  a fe  , propria  8c  infita  facultate  , ob  temperamen- 
tum , quo  praeditae  funt  , coadjuuante  tamen  quam  plurimum  , 8c  excitante 
hocipfum  , calore  a corde  influente.  Tefles  autem  coftionem  feminis  fecunddrio  adiu- 
- uant  , quatenus  fcilicet  ferum  ad  fe  trahunt  , digeruntque  , illud  inquam  , quod 
neceflario  vna  cum  fanguine  ad  paraftatas  vadit  , vt  per  tenuiflimos  arteriarum 
venarumque  plexus  , tum  anaftomofes  tranfeat.  Si  enim  hoc  confilio  Natura  (vt 
diximus  fuperius)  fanguimferoprouidit,  vt  in  hepatis  parenchymate,  ex  radicibus 
Portae  ad  Cauam  traduceretur, in  quo  fatis  euidentes  adhuc  funt  anaftomofes : multo 
profedo  magis  erat  neceiTarium,v  t in  his  profpiceret,  quae  ira  anguftae  funt , vt  omni- 
no fenfum  omnem  effugiant.  At  reuera  id  heri,  vel  ipfe  nos  fenfus  edocere  poteft,cum 
videamus  in  Teftibus  nonnunquam  ferofum  humorem  coaceruari:&  finiftrum  tefte 
multo  maiorem  dextro,  quod  fcilicet  per  venam  emulgentem  laeui  lateris,  ferofior 
(anguis  traducatur.  Accedit , quod  teftis  fubftantia  glandulofa  eft , qua  Natura  per 
totum  fere  corpus  ad  ferofitateshuiufmodi  abfumendas  abufaeft  , vel  ipfius  magni 
Hippocratis  teftimonio.  Et  hoc  nomine  hbrae  illae  tenues  , ad  paraftatas  a teftibus, 
eaparte,  qua  inuicem  cohaerent, digeruntur,  vtper  eas  commode  attrahant.  Quod 
fi  quis  hanc  fententiam  non  omnino  quidem  a veritate  alienam  efle  ftatuat,  atinte- 
rim  vigeatur  vulgari  illo  dubio  , quae  caufa  fit,  fi  teftibus  feminis  generatio  proprie 
non  competat,  ijs  tamen  vt  ablatis,  vel  quocunque  morbo , caufave  externa,  & im- 
primis frigore  laehs,  animal  femen  aut  non  conficiat, autcerte generet  infecundum. 

Illi  ego  refpondeo,  me  fic  nihil  hac  ratione  vrgeri , vthaud  videam  quid  facilius  fit, 
quam  huic  fcrupulo  fatisfacere.  Nec  enim  vel  frigore  teftis  afficitur , vel  cultro(dum 
caftramus)  laeditur, 'quin  vnaafficiantur  , &fedantur  ipfi  adnatte  paraftatas,  in  qui- 
bus feminis  officinam  ponimus.  Quod  fi  jam  illudere  quis  refponfionem  hanc  volue- 
rit,dicatque, infecundum  quoque  futurum  efle  animal,  fiabfciflb  tefte  paraftat^  re- 
linquantur,nec  illi  ego  valde  contrarius  propterea fuero.  Infecundum  enim  merito 
erit, cum  codio  perteda  in  paraftatis  tum  haudquaquam  futura  fit , quod  ferum  illud 
fuperfluum  non  abfumatur,a  quo  femen  aquofum  nimisefficitur.  At  inde  non  m^igis 
fequitur  paraftatis  fecunditatem  feminis  accedere  a teftibus, ac  hepatis  venis , a liene 
visfanguiflcandi,  quod  fefo  liene  videamus  fanguinis  generationem  in  jecore  cor- 
rumpi , cuim  craflior  chyli  pars  non  attrahatur.  Videbimus  tamen  nihilominus  hoc, 
materiam  fcilicet  feminalem  confici,  quae  nonnunquam  & Eunuchos  , quibus  reli- 
das paraftatx,  ad  venerem  excitat,  & effunditur’,  quamuisob  didam  caufam  fetum 
haudquaquam  generet.  Caeterum  teftes  ne  frigoris  tempore  plurimum  paterentur. 
Natura  mufeulos  tribuit  , & complures  tunicas , vt  illi  quidem  contradi  , abdomini 
admouerent,a  quo  fouerentur : hae  autem , tegerent.  Hoc  idem  praeftant  & ipfe  com- 
munes membrana  , quaeattadae  ieuiter  afrigiditate  , protinus  contrahuntur  in  rugas, 
quo  nomine  cuti  tam  valide  Natura  membranam  carnofam  fibris  carneis  confperfam 

junxit. 


Corporis  Fabr ic a,  Lib.  VIII,  317 

junxit.Sifi  autem  Cunt  extra  abdomen, propter  paraftatas  connexas:at  hte,  vt  longior  eflec 
via  vaforum  praeparanti  um,ficque;  melius  (eminis  materia  praepararetur.  Elaboratum 
hoc  modo  femen  in  paraftatis,  per  deferentia  vafa  ad  glandulas  transmittitur.  Vafa  htec 
perobfcura cauitatepr adita  funr,quod  femen  facile , cum  totum  fit  fpirituofum , permeet : 
neruea  aurem  & craffa  tunica  confiant , quo  minus  idem  diflipetur.  Hae  in  glandu- 
las proflatas  definunt  , in  quibus  colligitur  , & tanquam  in  promptuario  afTeruatur. 
Antequam  autem  eo  perueniant , Veficulis  quibufdam  annectuntur  , quae  quod  oleo- 
fum , 8c  pingue  efl  in  femine, ad  fe  attrahunt , a quibus  poftea , fenfim  in  communem 
vrinae  feminifque  dudlum,  fmevrethram , per  foramen  caruncula  obturatum , elabitur, 
vt  is  continuo  irrigetur,  nec  vrinae  acrimonia  erodatur  , vel  exficcatus  , in  fe  confi- 
dat, Idem  fit,  depotiflimum  coitus  tempore  , vbi  compreflis  hisvna  cum  glandu- 
lis,copiofius  effunditur, ne  feminis  acrior  vis, damni  quid  inuehat,  proptereaque  hu- 
ius humoris  defedhi  nonnunquam  ftranguriam  nafei  Galenus  nobis  author  eft.  Sunt 
autem  complures,  ne  , fi  vnaduntaxat  foret, cum  impetu  efflueret;  fic,  cum  multae  fint, 
exvnain  alteram  paulatim  deriuatur.  Intus  anfractus  habet , vt  fenfim  ac  fenfim  diftri- 
buant  ad  infimam, ex  qua  in  meatum  paulatim  tranfmittiturme  autem  regurgitet,  ca- 
runcula du&us  ille  obturatur.  Depn>/?.u»pofteadi6turus  fum, 'cum  penis  actionem 
inueftigabimus. 

Elt  autem  Penis  Actio  eredtio  , cum  a Natura  conditus  fit  , vt  femen  o-  ^enis 
ptime  elaboratum  in  vterum  transferar.  Vterushic  , cum  in  corporis  cauitatene-  10' 
cellario  reconderetur,  quo  tutiorforetabexterno  frigore,  ne  feminis  calor , dum  i- 
pfum  exporrigitur , euanefeeret,  canalem  longum  Natura  effecit , per  quem  ad  vterum 
excurreret.Canalem  hunc,vt  recondere  in  vaginam  vteri  Vir  poflet, durum  efle  con- 
ueniebatde  tenfurmat  fi  perpetuo  talem  feruaret  homo, non  minus  moleftum  incom- 
modumque illi  foret,  ac  fi  manum  perpetuo  tenfam  eredtamque  fecum  circumfer- 
ret. Proinde ficfolers  Opifex  condidit,  vt  vtrique  fane  tempori inferuiret,  & vbi 
opus  fuit,  in  coitu  quam  facile  erigeretur  , reliquis  autem  flaccidus  a corpore  de- 
penderet  .Subfiantiam  ergo  ipfi  concedit,  qua:  facile  tenditur,-  dc  materiam,  qux  ad- 
modum inflat.Talis  fiibif  antia  eft  corporum  neruoforum , & vrinarij  meatus , ex  po- 
rofoneruo,  & fungofb  conflans , adquamarteriofus  fanguis  & fpiritus  , imagina- 
tione venerea  concepta,  copiofiflime  affiuunt,  detendunt.  Idipfum  videmus  venis 
nonnunquam  contingere,  vtfpiritibus  turgidulae  fiant  calidiore  tempore  in  manu, 
brachiove.  Cstterum  vt  &quam  citiffime,  & maxima  copia  affluerent , calore  pro- 
fpexit,  confricatione  , Scfenfuinfigni glandis  , qux  attrahunt  fpiritus  & fanguinem- 
at  ne  facile  diffiparenrur , fepto&  tunica  neruea  vndique  muniuit,  & prohibuit.  Hoc 
nomine  per  vniuerfam  penis  fubftantiam  , omnis  generis  vafa  , fed  imprimis  arterias 
fparfit , . quod  ab  his  quidem  maxime  omnium  tenderetur.  Nec  tamen  corpora  tan- 
tum neruofadidka,  fed  & canalis  ipfe,  & fimul  mufculi , quod  eiufdem  fere  cum  his 
fubftantiae  fint , inflantur.  Ex  quo  fit,  vt  canalis  viam  quidem  aperiat  : at  mufcu~ 

li  collaterales  penena  detineant , vtquamredliffimusftaret,  ne  forte  ad  latus  declinans 
meatum  clauderet.  Ne  quoque  idem  preffus  a corporibus  neruofis  fubfideat inferio- 
res  mufculi  in3.m}8c proinde  contradi  3 deoxfum  trahentes  mfum  , impediunt.  Sed 

& aliud 


3 2.8  Adriani  Spigslii  De  Hvmani 

8c  aliud  infigne  officium  prxftant, quatenus  breuiores,adeoque  craffiores , dum 
omnia  extera  fic  tument  proflratas  glandulas  comprimunt,  ficque  per  angufti f imos  iUos 
meatus & inconfpiciios,it\ vrethram granulatim femen , (non  fecusac  argentum  viuum 
in  corio  arde  conclufum  folet)  exprimunt,  adeoq;  (limma  coitus  voluptas  exoritur, 
quod  membrana  interior, qua  vrethra  inueftitur,(prx(crtim  vbi  media  inter  glandu- 
las incedit ) acutiffimifenfus  fit  , degratiffimus  quidam  ac  indicibilis  pruritus  excite- 
tur. Rarefiunt  enim  tum  pori  illi  angufflffimi  a calore  affluente,  patentiorefq;  fiunt: 
quo  tamen  anguftiores  funt,  eo  maior  deledatio  percipitur.  Ex  quo  fit , vt  qui  raro 
Veneri  indulgent,  maiore  perfruantur  voluptate  : quifxpius,  minore:fed  interdum 
nec  cogitantibus  quidem  effluat , vbi  laxiores  pori  illi  redduntur.  Sicexclufumex 
glandulis  femen, a meatu  vrinario , contradis  tr an fuer fis  extima  membrana  ( ex  qua  con- 
flat) fibris, propellitur. 

ylivolu-  Dux  ergo  funt  partes,in  quibus  maxime  voluptas  percipitur  inemiifione  (eminis, 
ptas  per-  yretbra,8c  prxfertm  illa  ipfius  pars,qux  intercedit  duas  Proflratas ; in  ipfa  autem  pu- 
cipiatur.  g^clans  penis.  Hoc  nomine  reliqua  penis  corpora  ambitu  nonnihil  excedit , & maxime  circa 
CoroiMWjVt  vndiqi  ardius  ab  vteri  vagina, & tranfuerfis  eius  rugis  conflringatur.  A- 
cuta  vero  anterius  efl,vt  in  ipfum internum  ofculum  fefe  penetret.  Vt  enim  vterus  fe- 
men feli  cius, & calens  bene  hauriat, glandem  vterum  ingredi  conueniebat.Subflantia 
fpongiofa , & folidiore , quam  corpora  conllat , vt  quam  plurimos  fpiritus  fufeiperet, 
eoqi  diutius  tenfamaneret, cum  ipfa&  Hymenem  perrumpere, & deniqj  omnia  age- 
re debeat. Exquifitifenfus,vt  tanto  maior  hxc  deledatio  fit,  quam  Lucretius  deferi- 
bens, libro  i. hominum  Diuumque  voluptatem  appellat.  Quanquam  autem  exquifi- 
tiffimifenfus  fit, mirabilis  tamen  in  omnibus  Naturaprxcauit,vt  comprefla,aut  trufa, 
fuauemquandam  potius  deledationem,  quam  dolorem  percipiat , quod  ideo  con- 
ti git, vt  dum  in  pugna  comprimitur, ob  fuauitatem,  potius  incredibilis  illius  volupta- 
tis affiurgeret, quam  ob  dolorem  fubfideret.  Reliquorum  vfus  facile  cx  didis  quiuis 
colliget. 

C A P V T XVIII. 

De  partibus  genitalibus  in fceminls , & primo  quidem  de  Pu- 
dendo muliebri , 

EN  a rrat  i s partibus  genitalibus  Virorum,  nunc  Muliebres  infpiciamus,  quas 
commode  in  Pudenda, Vterum, &Teftes,iplisq-,annexaVafaprxparantia,&defe- 
Pvdenda  rentia,diuidemus.DicunturaP«ifrK^(GrxcisaiA7ov7a<i^^ov)quicquidnobisde  ob-  a 
fexnis  partibus  citra  diffledionem  in  oculos  incurrit.  Latinis  antiquioribus  Natu- 
ra vocabantur,  vnde  dodiffimus  Romanorum  Varro, Nutrices,inquit,  naturam,  qua 
fxminx  funt , Porcum  appellant.  Obfcxniore  vocabulo  Cunnum  nonnulli  dicunt : at 
qui  fludent  honeftis  auribus  placere, locos  muliebres  nuncupat.  Ex  his  primo  omniu  oc- 
Pubes.  currit b pars  illa,exqua  pili  primis  adolefcencix  annis  erumpunt, q pubem , yiCLw,  appel-  b 
lanr, annos  auteipfos, quibus  prodeunt,  pubertatis.  Vocatur&  inekpeften,  Scapilis 

f&xuffis. 


8.17 


, A,A. 


iu-« 


- c.c.c. 

F. 

e, C.C.C. 
C. 

/>D.D. 


& B. 


Coa.POR.is  FAbrica»  Lib.  VIII.  319 

Tejx,w<nf. Ariftoteli  eV/erE/ov.&n)  §■  l^<r«c9af,quod  in  congreflu  mutuo  h?c  pars  praecipue 
concudacur.In  hac,  luperiorpars prae  reliquis  nonnihileminernior  eft,&  pilofior,quam 
ideo  Veneris  iwowwwappeilant.Erumpunc  autem  pili  circa  decimum  quartum  annum, qui  Veneri* 
in  mulieribus  quide.quam  virginibus  crifpiores  fun tfBjmamagna,  quae inter  c labra  co- 
fidit, maior ed, quam  d foramen  colli  vten.feu ceruicis , qua: virile membru admittit.cu 
ab  ode  pubis  incipiat,  & fere  ad  anum  vfq;  peitingat,vt  inter  hanc  &ida  perinaeucraf-  0 
ucrfi  digiti  latitudinem  vix  excedat.  Graecis  <r%!<ry,cc  v jentat,  fmefijfura,  ad  cuius  latera  ^ 
funt^uo Hippocrati  dida,  quibus  interiores  pudendi  partes  clauduntur,  Lil>ia- 
nonfecu$vtdences&lmgua,labiioris.  Condant  ex  communi  corporis  integumento 
rcute,quae  adipem  non  paucam, & fungofam  cotiner.Didudis  his  nonnihil, f ala  in  con-  aI«. 
fpedum  prodeunt.qnae  Graecis  rcfe^yn&.quibufdam  & w hg/ya/uam  dicuntur.  Galeno 
i^<p^,quodprima:finc,qua:fponlurn  admittant,  vel  certe, quod fcaturienci  vrinarum 
fonti  piteede  videantur. Produdiones  enim  lunt duae.vtrinq;  vna,quae  ex  molli&  fpon- 
giofa  carne, tum  ex  reduplicatione  cutis  ad  latera  externi  ceruicis  ofculi  oriuntur,  & fub 
labiis  tedie, ad  commifluram  odium  pubis  afcendunt,  iundaeq;  8 Clitoridem  ample» 
duntur.vnde  quibus  haec  magna  ed.iis  &c  alae  maiores  ede  folent.  Figura  & colore  galli 
cridam aemulantur,vnde  CnJlafotuiVis  luuenaliPoetae.dum  fcribit , 

Callidus  & crifia  digitos  imprejfit  Aliptes , 

*A.d  fummum  Domina  femur,  exclamare  coegit. 

Hte  quoties  collabuntur  ad  feinuicem, externum  ceruicis  ofculum  exade  claudunt.  In 
byS.17.fi-  Harum  ergo apice h Clitoris  ck, caro  quaedam  neruofa,dura,  intus  nigricante  & fpongio-  Clitori: 
gti.  1.  in  fa  materia  plena,fimilis omnino  illi,  exqua  praecedenti  capite  duo  neruofa  penis  cor- 
fue  fitu,  p0ra  exdrui  diximus.Sed  vt  fubdantiam  eandem  cum  virili  pene  obtinuit , ita  quoque 
vtoccy-  vftirnfere,&  figuram.  Erigitur  enim  non  fe-cusac  penis  vnacum  circumdantibus  alis, 

/f  13  dif  H quando lafciue  manibus  tradatur,  copiofo  fpiritu  influente;  ac  rurfushocdiflipato, 
fekis  la-  flaccefcit.  Hoc  nomine  ab  Albucafe  tentigo,  ab  Auicenna  virga , a Laurentio  mentula  Fartu 
biuvtfe-  muliebris  dicitur.  Condat  autem  ex  tribus  corporibus,  quorum  » duo  lateralia,  a non-  eitu. 
fe exhibet  nullis  ligamenta, aliis  Crura  vocata,  quod  ipfis  ereda  inniti  videatur,  8c  ab  oflisifchii 
confit-  tubere  interno  didindo  principio  eoafcantur:  1 tertium,  ac  inter  haec  medium,  e fupe- 
riore  parte  commifliiraeoflium  pubis  prodit,  in  cuius  extremitate  m glans  ed  , a Vete- 
ribus p^wdida,vtputo,obfimilicudinem  quaeipfied  cumbaccis  myrti  ; quae  etiam 
n te»«ij?i»;<*r«ter^if«r,tanquampraeputioquodam,enata  ex  nympharum  coitu.  Huic 
nonnulli  mufculos  quoq,aflcribunt.  Vocatur  a Graecis  JCAfl-regjr.ab  obfcaeno  verbo  jcAbts» 
e^£«v,quod  hanc parEem diguispetulanter  fricare fignificat.Polluci lib.  1.  , qui 

definit  to  io  fxkg-oo  eyjcy.u-u  ctkouqqv  <rot,f>xlov, carunculam  quae  in  media  muliebris  puden- 
di fiffurafubfultat.  Haecinterdum  ad  tantam  magnitudinem  intumefcit,  vtfaepe  anato- 
miae  ignaris  imponat , qui  credunt  mulieres  in  viros  commigralle,  quod  extra  puden- 
dum propendeat, indar  mentulae  virilis.  Atq;  hoc  quidem  foeminarum  genus  eo  f^pe  in- 
fanite  deuenit,vt  cum  aliis  mulieribus  illicite  coeat, in  quas  elegans  ed  carmen  Martialis 
adBaflantu. 

Inter  fe  geminos  audes  committere  cunnos, 
zjtylentitur<fe  virum  prodigtoja  Venus. 

T s V&cau- 


ciendam, 
integra, 
i , 8.17.1. 
F.F. 

/,  E. 

m,  C. 

n,  D. 


Fricatri- 

ces. 


Columel 
l&  mor-\ 

iat. 


Forarne 

Veficaj. 

Carun- 
cule  myr 
tifornics 


| Hymen. 


?3° 


AdriAni  Spigei.ii  De  Hvmani 


Vocantur  a Gr^cis  antiquis  Te/Sa^t?,  Latini sfricatrices,  quas  ffequentiffimas  in  Aegy- 
pto Se  Africa  , Nautae,  qui  orientales  plagas  peragrati  funt,  referunt  reperiri.  Cete- 
rum dodtiflimus  Hippocrates, libro  denaturamuliebr.morbi  cuiufdam  meminit,  que 
>tlovoi  appellat,  & Interpres  vetus  re£te  Columellam  traduxit  : at  cum  ignoretur  ab  aliis 
hoc  morbi  genus,  plures  varias  lefliones  excogitarunt,  pleriq;  tamen  legunt  »&<*,  inter 
quosprxeipue  familiam  ducit  Hieronymus  Mercurialis  , Vir  fui  feculi  dodfiflimus. 

Ego  nihil  immutandum  cenfeo.cum  videam  duo  ede  morborum  genera, qus  k!uv, hoc 
eA,  Columna  appellari  queant , dedudta  fimilitudine  ab  vuula  in  faucibus  dependente. 
PWMM»*eft,dequa  nunc  locuti  fumus,  Clitoridis  prominentia,  &au<51aprxternatiiram 
magnitudo : alterum , (quam  fxpe  deprxhendi, ) carnea  quaedam  & callofaexcrefcen" 
tia  circa  ofculum  ceruicis.Etdehacpofteriore,  vt imprimis  Hippocratem  laudato  lo- 
co verba  feci  (Te  ftatuo,fic  reor  etiam  non  alteri  magis,  quam  huic  conuenire  curationis 
modum.quem  ibidem  propofuit, puta refedtionem.  In  haec  corpora  °Ven&,  Sc  Arteria 
pudendae  numerofafobole  propagantur  ,tum  N erum  a [exta  coniugatione,  vafaquxo- 
mniainhgniora  funt, quam  corporis  ratio  exigit. 

Sub  lpla  autem  Clitoride  fupra  ceruicis  externum  ofculum, quod  Nymphae  circum- 
(ka.nt,P  foramen  quoddam  repetitur,  mediocris  magnitudinis,  per  quod  foemininusfe-  p,  8.17.1; 
xus  vrinam  reddit. Diligentius  hocpropterea  notandumeft  , ne  fuppreda  vrina  erre-  E- 
mus  cum  iis, qui  anatomiae  ignari  funt, 8c  catheterem  in  vuluae  vaginam  iniiciunt , cre- 
dentes ex  illa  vrinam  reddi.  In  hoc  fmu  quatuor  caruncula  obfemantur  , quasafornu, 
quam  limilem  habent,  cum  myrti  baccis,  myrtiformes  appellant ; in  Virginibus  rotun- 
dae,in  defloratis  attritae  & flaccidae. Hx  in  quatuor  quafi  angulis  fitx  funt , du& a lateri- 
bus  fecundum  lqngitudinemjv»4  in  elatiore  parte,  quae  exteris  maior  ac  bifida  , vtdi- 
dum  vrethrx  foramen  obturet, occludatquejalia  in  inferiore,  verfus  interiora.  Has  ca- 
runculas coniungit  membrana  quaedam,  partimcarnofa,'partimneruofa,  mediocriter 
crafla,rn  medio,inflar  oblongioris  annuli  foramine,  pertufa,  vt  in  adultis  minimum  di- 
gitum facile  admutat.Per  hoc  Virginibus  menfes  effluunt,  & vrina  : at  membrana  de- 
cantatiflimaillaefl:,  qux  Hymen  didta,  vy.r,v  >ta,r  g£o%>jV , 8c  virginitatis  fignum  ftatuitur, 
reueraqi  eff, quoties  reperitur.  De  hac  cum  plures  fint  Anatomicorum  inter  fecontro- 
uerfix,quas  nunc  in  medium  afferre  prxter  noftri  propolin  rationem  cenfemus  , hoc 
vnurn  monendum  duximus, inrebus  Anatomicisaudiendosneotiquam  efle,vtcunqdn 
aliis  medicinx  partibus  docti  fuerint, qui  experientia&t  obferuationibus  carent.Riden- 
<di  ergo  imprimis  illi, qui  nunquam:pofthos,  quiraroadmodum  inueniri,  nec  nifi  prx- 
rernaturam  exift imant.Hanc  enim  in  omnibus  quas  fecui  virginibus  me  deprxhendif 
Ie,in  publico  Theatro  fepenumero  demonftrafle teftor,  nec  defuilfevnam  notaui,nifi 
prxternaturam,vel  quia  petulanti  manu(vt  interdum  euenire  folet ) rupta  fit , vel  quis 
ab  affluxione  humorum, (quod  etiam  quandoque  accidit)  erofa  fuerit.  At  enim  in  ma- 
turis Virginibus crafliorem  reperi:iniunioribus  debiliorem,  mollioremque, rariflime 
imperforatam, nec  nifi  femel,dum  hic  Patauii  adolefcens  Medicinx  ftudio  incub-erem» 
quam  nulli propterea.quantumuisomnes  animi neruos  intenderent,  perrumpere  vo- 
luerunt, Chirurgia  tamen  curata elt ab  Excellentiffimo  Prxceptore  meo  Hieron.  ab  A- 
quapendente,  Aliis  enim  in  primo  congreflu  facile  rumpitur , ex  quo  fit  „ vt  virgini- 


l 


{ 


,§.17.1. 


i», 8.I7-4- 
AH.H. 


Corporis  Fabrica,  Lib.  VIIL  $$r 

feus  fere  omnibus  fanguis  in  coitu  maritali  effundatur.  Dixi  fere , quod  non  ignorem 
contingere  nonnunquam  po  fle, vt  foramen  fitamplius,penifqunguftior,ficque  prom- 
pte citra  vim  ingrediatur  vterum.Et  hinc  confuetudo  nata  eft,  tefte  Leone  Africano, vt 
qui  FefTam  incolunt, in  nuptiis.dum  noui  coniuges  amori  indulgennprsE  foribus  aftent, 
quibus  fi  monftrecur  fanguis  effufus  in  coitu, la:ti  ad  eonuiuia  parata  fe  conferunr,devir- 
ginitatefponfas  fibi  mutuo  gratulantes;  fin  minus,  impranfidifcedunt.  Ceterum  eos 
hic, qui  Medicinam  faciunt, velim  admonitos,  vt  cautiores  efle  difcanr,  nec  Virginibus, 
fi  quando  ex  vtero  laborent,temere  pedaria  intrudant,  cum  ea  ad  vterum  nequeant per- 
tingere.nifi  prius  virginale  clauftrum  rumpatur.Hymen  autem  membrana, cum  carun- 
culis myrtiformibus  corrugata, formam  calicis paruse  rofsfemiexpanfasrefert,  vnde& 
fortafiis  ab  Andquisflos  dida,&  hinc  nata  phrafis  deflorare  virginem  , quod  pudicitiam 
expugnare  fignifieat.De  hocflore  virgineo  elegantidimum  carmen  eft apud  Catullum» 
quod  cum  dignum  fit  vt  alibi  quoq;  legatur,huc  tranfcripfimus ; 

Vtflos  in  feptis  fe  cretus  nafeitur  hortis , 

Ignotus  pecori, nullo  contufus  aratro : 

Quem  mulcent  aura, firmat  Sol,  educat  imber , 

Multi  illum pueri,mulu  optauere puella. 

Idem  cum  tenui  carptus  defloruit  vngui , 

Bulli  illum  pueri, nulli  optauere  puella : 

Sic  virgo  dum  intafta  manet, tum  chara  fuis : fed 
Cum  cattum  amifit,  polluto  corpore,  florem ; 

Bec pueris  iucunda  manet , nec  chara  puellis. 

Poft  carunculas  has, &hymenem,  q rima  occurrit fubveficae foramine,  rugofa,  inter 
duas  alas  fub  magna  rima  conclufa. V ocatur  hsc  ceruicis  ofculum,  Galeno  fi/x»  r&sjfixov, 
nonnunquam  externum  orificium.  Per  hoc  primo  in  vaginam  penis  virilis  ingreditur,  Ceruicis 
quod  in  quibufdam  prasrer  naturam, (fed  raro  tamen)  imperforatum  eft,  vnde  ut ofculum" 
dicuntur.  Vltimo  tandem  loco  , necnegligenda  fun  tduo  caca  foramina  , qusftatim  Duo  cae- 
apparentdidudis  labiis,  fed  fere  tantum  in  viuis,cum  admodum  parua  fint,  in  quibus  ca  fora- 
ferofus  quidam  humor  non  parua  quantitate  prodit  , qui  marispubem  in  coitu  ma-  min** 
defacic. 

C A P y T XIX, 

De  Vtero . 

VTervs  a figura  vtris.velvtriculi,  qua  voce  Plinius  lib.  ii.  Cap.jy.quoqj  non  inepte  vteri  tty 
appellauit, dictus  videtur.Huiusenimritucauuseft,&fcetum coercet.  Hippocra-  mologiL 
tes&Galenusvtplurimumv^awj&^^T^K, aliqui  etiam  appellant,  ex  quo  et- 

iam fagris  literis  vfitata  phrafis  nata  eft, c*  y as  zj.iyjHv , pro  eo,  quod  nos  dicimus  vtero 
ferre, & grauidam  cde.Latinis  matrix  dicitur.  Vtcunq^autem  vnus  cotinuufq;  du&us  fir, 
a fundo  vfq;  ad  pudenda, quia  tamen  diuerfae  in  eoreperiunturpartes,acomode  trifaria 
diuiditur,  inceruicem  vteri,  ofculum,  &d  fundum.  Dicitur  e Cervix  tota  illa  pars, qua:  Cervix 
Virile  membrum  in  coitu  fufeipit,  vnde&r^i«rfpm*quibufdam,  quanquam  commu-  vteri- 

T c i . niter  *tteUaus 


Situi. 

Sub  fla u - 
sia. 


Rug&  cer 
tticis. 

Conexio . 


Os  VTE- 
RI. 
Sititi. 

Tigura. 

Conni- 

uentia 

perpetuet. 

Apertio 

tiufdem. 


Tigura. 


Vteri 

fondus, 


33* 


AdriAni  Spigelii  De  Hvmani 


niterroitomnoroinetur.quam  appellationem  & Graeci  retinuerunt, dv^tvet,  &t qdLxyhav 
vocantes. Soranus  Ephefius  honeftiffimum  vocabulum  indidit,  qui  ko kttqv 
yuuwKeiovJinum muliebrem  appellat.  Eft  autem  meatus  teres, ab  f externo  orificio, ad 8/,  E.  vide 
internum  vteri  ofculum pertinens. h Sirasergoeftinimi  ventris cauitate  illa,  qua:  pel-  &817.J. 
uis  dicitur, inter 1 veficam  & Ue&um  inteftinum, quibus  membrana  a peritonaeo  ena-  |*G- 
ta  alligatur.  Exftruitur  autem  ex  membrana  duplici,  quam  fiper  tranfuerfum  feces  , fpon-  /q’i8'Z‘ 
giofa  quaedam  caro  intercedit, fimilis  omnino  illi,quae  in  duobus  neruofis  penis  corpo-  /’ 
ribus  reperitur.  Huius  beneficio  a libidine, & in  coitu  a penis  fri&ione  erigitur,  ac  intu- 
mefcir, infinitis  venarum  arteriarumq;  furculis copiofamfpirituum vim  fuggercntibus. 

Voluit  enim  fapientiffimus  Opifex,  vt  penem  vndiq;  amplexu  fuo  comprimeret,  quo 
fuauior  maiorq;  focus  vtriusq;  deledhtio  foret,  eoq;  modo  in  coitu  pro  ratione  penis, 
nunc  latior, nuncanguftior,modobreuior,autproIixior  redderetur.  Hoc  nomine  in- 
ternam quoq,-  tunicam  frequentibus  m rugii  tranfuerfis  & orbicularibus  intertexuit,  vt  ar-  m,%.i  7,<p 
<5tius  retineant, quae  in  Virginibus  duriores  funt.ac  eminent:  in  Vetulis,  ac  iis,  quafiepe  virum  A.  A. 
admifere,  fenfim  quafi  pereunt.Ipfa  autem  ceruix  in  iuuenculis  molliflima  eft;  ar  iis , quae 
fepeconceperunr,indiesfitdurior.C0»»eflir«rceruixcum  vicinis  partibus:<r»rm«5, n cer-  »,8.i8.Q^ 
uici  veficaevrinariae;&quia  nonnihil  latior  eft,ctiamoffibus  pubis,  ope  membranarum 
aperitonaeo  prodeimtium:/>0j?em«  0 retto  inteftino, cui  toto  du£tu  incumbit.  Hoc  quo-  &K 
que  diligenter  notandum,  Cermcem,  cum  nec  virilem  penem  fufcipit,  nec  menfes  fluunt, 
contortam  efle,&in  fe  pluribus  rugis  concidere,  vt  internas  partes  ab  externo  aere,  fiue 
calido, feu frigido  defendat.quo  nomine menftruo  tempore,  mulieres > nifi  fibi  profpi- 
ci.int, impense  refrigerantur. 

P Os  Vteri.ra  & Galeno  interdum  Ceruicis  internum  orificium,  fora-  ^>,8. 17  .r.. 

mendi,  quod  oris  modo  dilatari,  &conftringiporeft.  Situm  eft  inter  <lceruicem  & B. 
r fundum;ex  cuius  infimafede  protuberat,  corpus  referens  quafi  glandem  obtufam  , per-  9’ 
foratam  tranfuerfalinea,quod  tamen  cum  hiat,  exadte  rotundum  efficitur.  Hocperpe-  r' 
tuo  conniuet:at  conceptionis  tempore  primis  % ( dum  \ texo  getum  ) menfibus , fic  conftringi- 
tur,vtneanguftiffimum  quidem  admittat  ftylunr.iwcoifw  contra  adeo  dilatatur,  vt  penis 
glandem  fufcipiar,quem  dum  iuauiteramplcdlitur,  multa  voluptate vtrumque  fexum 
perfundit. iHprfrftt  adeo  extenditur,  vt  commodum  egredienti  (vtcunquemagno)  fetui 
aperiat  viam, quam  rem  confiderans  Galenus,  fe  admirari  quidem,  at  intclligere  non 
pofle,ingenueconfitetur.Quod  fi  forte  inuerfum  fic, induratum,  exulceratum , cicatri- 
ce obdudum,  aut  nimis  humidum,  fterilitas  fequitur.  inuerfum  e nim  glandi  virili  non 
opponitur, vt  femen  redta  iniiciaturin  vterum,vnde refrigeratur,  atqueadeo  infecun- 
dum RvAnduratum vero, non admittitglandem,nec ingrefluro  cedit:  exulceratum,  penis 
atta&um  tefagiv.cicatricefi  obdttttum fit, oh  ftxuhux  via lemini.humidwm  vero,  nimis  laxa- 
tur,nec  infufum  femen  reti  net, beneque  clauditur.  Sic  quibus  nimio  coitu  laxatum,plns  ae- 
quo apertum  eft, Hippocrate  tefte,  r.  morb.  muliebr.  non  concipiunt.  Figura ipfius, fi 
quando  extra  vuluam  procidit,  autinuertitur,  os  tincae  pifcis  exa&e  refert.  Vtenimii- 
lud.fic  hoc  oblongum  eft,  quando  conniuet. 

Vteri  tandem  f Fv  n d vs  fequitur  , qui  proprie  vtern  dicitur  , cum  omnium  /*-i7  r. 
partium  vterum  conftituentium  nobiliffima  fir,&  in  cuius  a&ionem  omnes  reliquae  co-  C.C.&s. 


Situt. 

Magni- 

tudo. 


t.  8.l8.d. 


Corporis  Fabrica,  Lib.  VIII-  533 

zi.fig.i.A  fpirant. Vocatur ScMatrix,  quod  matris  officio  fungatur  , generando  & fouendofe- 
fig-i-V.  pjgjceJjfjfljrnj  vtcrj  pars  eft y infupremadidbiofculi  regione fita: cuius  magnitu- 
do omnibus  aqualis  non  eft.  Virgimbus  enim  , quantumuis  adultis , nucem  iuglandem 
non  multo  exceditmon  item  Vetulis,  quiaexficcatte.  Mulieribus  autem  , Sciis,  qus  vi- 
rum expertsfunt.pratfertim  fi  fepius  conceperint, amplior  euadit ; quemadmodum  & 
m^ueismenfes  effluunt,  cum  eo  tempore  venae  omnes  fanguine  turgeant.  Grauidis  con- 
tra,in  tantam  afiurgit  molem,  quanta  pro  commodo  fetus  habitaculo  fufficiat.  Figura  Figura. 
concurbitulae  Chirurgorum  perquam  fimilis,  cum  ex  latiore  fundo  in  anguftu  os  coar- 
ftetur.Hanc  tamen  nonfemperferuat,led  nonnihil  in  grauidis  immutat, vndique  in  ro- 
tundam fpharamfe  conglobando, ex  quo  Galenus  veficae  vrinarfeaffimilabat.  Conne-  Conexio, 
&ir«r  fundus  conterminis  partibus, non  tamen  quauis  fui  fede.fed  ad  latera  tantum, cum 
ante,rerro,&fuprafepartemnonhabeat,cuiadnafcatur,  fed  liber  fit , vt  in  coitu  nunc 
afcendere  ad  fuperiora,nunc  delcendereverfus  inferiora  queat. 

Sunt  aure  m ligamenta  quatuor  , exquibus  1 duofuperiora  (unt,  lata,  ac  membrano-  zigxme- 
d. 8.19.0  ia, a peritonaeo  enata , quibus  offis  ilii  lateribus  vterus  alligatur.  Laxa  funt  ,&  mollia,  tafupe- 
O.&8.10  vtcum  vterodumgrautduseft,  & extendi , & iterum  dum  fubfidet  pofteaafetulibe- 
ratus, contrahi  poffint. Deducunt  hasc  u vafa  praeparantia  &x  deferentia  vrero.quem- 
H ' "admodumSc  y tefteseontinenr:&  quialataadmodum  funt,  ab  Arethaeo  vefperri- 
x,  Y.  Y,  Iionum  alis  fuere,  nec  inepte,  affimilatae.  Lfecligamenta  , vteri  fundum  inhio  loco 
y>  V.  V.  detinent,  ne  a quauis  caufainde  dimoueatur  , quemadmodum  videmus  interdum  afcen- 
me,  & diaphragma  ac  heparcomprimendo,  fuffocationis  periculum  inducere-,  non 
nunquam  prorfasinfinumdecidere',  interdum  etiam  vna cum  ceruice , eaque  inuerfae,*:-  Vteripro- 
tra  pudendum  propendere;  fepe  ad  lumbos  & coxas  declinare.  Neque  vero,  dumvterihunc  Ityfa5- 
fundum  fic  locum  mutare  dicimus,  foluraipfum,  (edvterum  vna  cum  teftibus&va- 
fis  intelligimus.Et  quamuisdubiratum  fitamukis  dehacrenoftrofeculo,  quibusres  An  vte_ 
vifafuit  rifu  potius  , quam  fide  digna:  merito  tamen  ridendi  illi  ipfi  funt  potius  , vt,  rm  vere 
qui  neque  in  Anatomicis  quicquam  , neque  in  rerum  Natura  experientiae  habeant,  locomo- 
Reueraenim  multiplicem  loci  mutationem,  non  tantum  in  iis,  quae  vtero  non  gerunt:  ueatur- 
fed&inipfisgrauidisfaepenumeroanimaduerti,vt  vel  propterea  cenfeam  , nonfru- 
ftrado&iffimum  Hippocratem,  in libr.de mulierum  morbis,  tam  crebram  huius  morbi 
fecifle  mentionem  , tamque  lollicire  fymptomata  ipfius  omnia  affignafle.  NecPtafo 
certe, quem  diuinnm  vulgo  appellant , vterum  fruftra  appellat  animal  vagabundum, 
acgenerandiauidum.quodpaffimper  corpus  oberrat,  meatus  aeris  intercludit,  refpi- 
rare  non  finit,extremis  deniquevexat  anguftiis,acmorbis  omnibus  premit.  Male  ta- 
men propterea  a Galeno, 6 .de  locis  affect.5. reprehenditur,  <lua^  animal  quoddam  fta- 
tuerit,cum  Plato  eo  loci  per  fimilitudinem  loquatur,  & cum  de  pene  virili  dixifler, 
animal  eflWelutiimperiofum, rationis  expers,  voluit  idem  de  muliebri  vtero  per  com- 
parationem eflFerre.Vterustamen  per  fe  non  mouetur : fed  ab  aliis  trahitur,  aut  pelli- 
tur,idque  fit,  fi  praeter  modum  diftentus  fit  aqua,  vel  mola  , aut  (quod  frequentiifi- 
meeuenit)copiofoflatu:quotiesIecurRimium  tumefa&um  ad  finiftram  partem  pto-  H yjleri- 
trudit,auL  Lien  ad  dextramiinteftina  plena  flatibus, aut  excrementis , anterius,  vel  deor-  cutaffe- 
fum,  Hjffericus autem  affefttis > meo  iudicro,  fic  generatur  : inflaturvterus  , &liga- 


nora. 


Vteri 

afcenfttt. 


Tt  3 


menta 


neratur 


534 


jAdIuXni  Smgelii  De  Hvmani 


L igam  e 
ta  infe- 
riora. 


Obferua 
/io. 


Subjlan- 

tia. 


Mem- 

brana. 


«>8.r8.  el 
e.8.i?.  T 

iO. 


Cotyle- 

dones. 


Cornua 
• vteri . 

C amtas. 
Cellula 
■viteri. 
Sutura. 

Magni- 
tudo ca- 
stitatis. 


menta  ipfius.a  copiofis  flatibusj  ( pluribus  de  caufis  excitatis ) vnde  furfum  trahitur , & 
hepar  ac  diaphragma  premit, fic  refpirationem  intercipit.Non  tamen  ideograuidae  vre- 
ri  praefocationem  patiuntur, aut  quando  mola  vterus  diftenditur.  Vergit  enim  tunc  po- 
tius pondere fuodeorfum.aut ad  pofteriora,  &fictantum  inteftina  premir.  Atflatibus 
repletus,ob  leuitatem  afcendir,  fe  inteftina  inter  infinuat , & ventriculum,ac  diaphrag- 
ma petit.Et  hoc  eft  quod  Hippocrates  dicit,  vacuos  & leues  vreros , facilius  mulieribus 

- afcendere,  & os  earum  intorqueri z Ligamenta  iw/mor^proceftus  funtneruei,teretes,ac 
caui. Oriuntur  a lateribus  fundi  vteri,propeb  vafa  deferentia,  quae  contingunt,  adin- 
guinaquedefcenduntper  cprodu£tiones peritonaei,  (dequibus  iam  a<5fcum  eft)acfupra  T-8- 
pubis  os, in  latam, ac  nerueam  exilitatem  degenerant,cui  Clitoris  alligatur,  reliqua  pars  ^gc'  g z 
vfq;adgenupofteaininternifemoris  membranam  excurrit.  Huiufmodi  ligamentain  ht  'XtXf 
inguine  infra  fupraq-,  glandulis  fulciuntur,  vt  propterea  huc  nonnullis,  (cumconcaua  c,  8.1.P.P 

- finr,)excrementitios  vteri  humores  transferre  videantur.  Ego  quoque, anno  fupramil- 
lefimum  fexcentefimum  vigefimo  pridie  Nonarum  Februarii, faeminam  Patauii aperui, 
quae  a nimio  coitu  mortua  dicebatur, reperique  ligamenta  haec,  qua  parte  vicina  fune  v- 
tero,  plena  femine  fuifte. 

Subjlantia  vteri  ex  plurimis  conftat  membranis,  iilque  nerueis,  infinitos  tubulos, 
amplosque  cuniculos  conftituenribus , qua:  anfradtuofo  rranfitu  inuicem  cohaerent. 
Facilehicomparentinvterograuidaj,cumomnia  diftenfa  funt : atin  non  praegnante, 
dum  membrana;  funt  corruptae,&:  corracta;, nec  foramina  h^cconfpicuafunt, nec  tubu- 
liripfa  quoq-,  fubftantia  dura  eft, vt  in  illa, mollis.  Vtcunq;  autem  pluresfint  membrari^, 
omnes  tamen  a duabus  tantum  conteguntur, vna  externa, quam  a peritonaeo  deducunt 
anatomes  peritM/rcn*  vero  interna. Extern*  lubrica  eft, ac  lamis, nifi  quafede  intrant  vafa 
(permatica, aut  exeunt  ligamenta;ornnium  tamen,  quae  a peritonaeo  oriuntur,  craflillx- 
ma.  Interna  vero,  plena  meatibus  exiguis,  maxime  fub  fundo  ea  (ede  , qua  vterus  regie 
inteftinum  redtum. Meatus  hi,vbi  mulier  a raenftruis  purgationibus  vacat,  vix  confpi- 
cui  lunttquo  tempore  vero  laborat, euidentesfiunttquippe  cum  per  hos  purgetur  men- 
ftruus  (anguis  ex  corpore. Hos  Veteres  venarum, arteriarumque  ora  crediderunt , & 
quia  invteroouillo.tum  etiam  vaccino,  ( quem  propterea  velim  tyrones  ante  humani 
vteri diftedtionem infpicianr,)  cauitatem  habentinftar acetabuli,  (efthocmenfurae  ge- 
nus, quoacetum  antiquitus  vendebaturJidcircoHST^As^oWappellauerunt,  nec  mo- 
do in  prredidtis  quadrupedum  vteris , fed  etiam  in  muliebri.  Cauterum  fundi  externa 
fuperficies-fupernead  latera, obtufbs  duos  emittit  proceJ[ii6)(]ui  in  no  grauidis  prominen- 
tias illas  nonnihil  exprimunt,  qua;  in  vitulis  confpiciufitur , vbi  primum  cornua  erum- 
punt,quos  ideo  Diocles  Cornua  vteri  vocauit , fed  in  pr^gnante  vteri  forma  in 

veficae  figuram  mutata, pereunt. 

d C4/dtafwihabet,fidiftecetur,vnicam,inqua«#&2obferuanturfcM(0,  quas  quidam  d,S.  17.^ 
fibi  finxerunt, decepti  fortaftis  libro  de  anatome  parua,  qui  male  ad  Galenum  authorem  D.  D. 
refertur,cumfpuriusfit:beneficiotamene/iww,fimilifuturae,  fecundum  longitudinem,  *'C,C' 
in  dextram  finiftramque  partem, diuidicur.  Eft  autem  exigua  admodum  hasc  cauitas , & 
vix  vulgaris  fabte  magnitudine,  vtfacile  tota  repleatur  in  coitu,  cum  etiam  in  quolibet 
feminis  minimo, formatrix  vis  vniuerfalateat. 

Habet 


Corporis  Fabrica,  Lib.  VIII.  3 35  ~ 

f huic  di-  Habet  tandem  vterus  f Vafa  omnis  generis,quaeexrerius  vterum  ingrediuntur , & 

cata,  efl  diligenter  confiderandafunt.vt  rationem  multorum  affedtuum  liceat  reddere,  qui  ob 

8.ii.  1.  confenfum  vteri  enafcuntur.  Sunt  enim  vala  inflgnia  & frequentia,  praefertim  Vente, 
quas  arteriis  multo  maiores, atque  a Caua  originem  trahunt,  vt  cum  vniuerfo  corpore 
propterea  vterusconfortium  habeat.  Oriuntur  has  a duplici  ramo  ex  vtroque  iatere, 
r»0 praeparandam  vaforum, 4/tere hypogaftric^.F^,  qua  a praparantibas oritur , afupe-  *enA° 
rioribusdelcendit,&pervniuerfum  vrerum  difpergitur,  maxime  tamen  per  fundum, 

&.cum  vttinqueimplantetur,  dextras  cum  finiftris  per  anaftomofesinuicem  copulan- 
tur. Altera, qusi  aranto  hypogaftrico  mittitur,  ab  inferioribus  afcendit , & pardm  percer- 
uicem , partim  per  fundum  diffeminatur.  Exhis,  quae  ab  hypogaftrico  ramo  prode-  Perqua? 
unt,maioresfuntiis,qutea  praeparantibus  defcendunt , vtrique  autem  peripfamfub-  venas 
flandam  vteri  difperguntur,  multis  intus  vniti  anaftomofibus.  Per  illos  putant  nonnul-  grauidis 
lis  menfes  fluere,  cum  forte  grauidis  prodeunt , quod  credant  ex  vteri  fundo  nihil  his 
egredi  pofle,perfuafiauthoritate  Hippocratis,  qui  os  vteri  grauidis  elaufum,  y.  aphor.  J 
yi.pronunciat.  Atilii  mihinon  redle  intellexifle  videntur,  cum  eo  aphorifmo  fic  in- 
quiat coj  yotsq)  eyovan,TOvrictiv  r 0 qvyx  tw  Cfigiw  trujxju.iy.vxzv,  hoc  eft , vt  ego  ver- 
tendum  cenfeo , quae  vterum  ferunt , iis  os  vteri  conniuet ; cvy.yviSny  enim , non  fi- 
gnificat  (vt  ipfl  explicant)  prorfus  elaufum  e fle , vt  ftylum  ne  minimum  admittat : fed 
conniuere,vt  nos  palpebris, cum  dormimus.  Arterias  Cimiluer  duas  habet  a praparantibns  Arteris.. 
arteriis,  8c  bypogajiricis  deriua.ras , ac  eodem  cum  venis  modo  propagatas.  Nmtwquo-  Nerui. 
que  habetjpmwMwafextaconiugatione  cerebri  , qui  vteri  fundum  accedunt,  funtque 
exilesialiosddwcfeperceruicem  difperfos,& humiliorem  eius  fedem,  ac  pudenda,  plu- 
res& maiores  , aboflisfacri  neruorum  paribus,  quod  hae  parces  fenfum  exquifido- 
rem  in  coitu  venereo  requirebant. Per  hos  neruos,  qui  fane  exigui  funt , Anatomici  fibi 
maximum  cum  cerebro  confenfum  , prascipue  in  hyftericis  affectibus  imaginantur. 

Ego  vero,vt  non  negem  conlendre  per  hos  pofle  quamplurimum , ita  certe  non  facile 
patiar  perfuaderi  mihi,  per  Venas  & Arterias  non  longe  plus  confordi  obtinere.  Vt- 
cunqueenimhsc  vafa, in  iis  quae  praegnantes  non  funt,  exilia  videantur  , adeamta» 
meti  magnitudinem  ac  molem  ab  affluxu  fanguinis  poftea  excrefcunt , vt  interdum 
quoque  digiti  craffitiem  in  grauidis  indepta  , meminerim  me  obferuafle.  Hicergo 
fanguisad  vterum  fluens  refluensque  per  arterias  &venas,  cerebrumque  petens  , aue 
cor,  horribilium  accidentium  aurhoreft  , praefertim  fiqualitate  maligna  fitprsditus,, 
vtconfueuit  retentus  aliquamdiu  Sc  corruptusin  hyftericis.  Quam  cerebrum  autem, 
&craflatenuifqueipfiusmembrarta  venis  8c  arteriis  fcateat,  iisqueampliffimis,  nemo 
eft  qui  ignorer. 

C A P V T XX, 


v 

1 ? » 8.18 
b.&8 
N 

si.d. 


Detejl Hbmjpfisque  annexis  vafis pr&parantibus , defer  en^  t e s t k s 

tlbus  , & Ctecis . Differen- 

®,a>  XJf  AEent  8c  faeminae  teftes,  ied  longe  aliter  in  his  fe  habent, ac  in  maribus.  Nam  virilium 
.19  I.  i- quod  attinet, non  vt  Virisextraabdomen  dependent,  fedinfimoVentri  in-  &mulie- 

clufi  funt  3 & vteri  lateribus  , ope  b ligamentorum  fuperiorum , quae  laxa  funt 

aemsm-  s>  u' 


A Sub- 
flantia. 


A figura. 

A tuni- 
carum 
numero. 
A Ma- 
gnitudi- 
ne. 

Vasa 
pr&par ti- 
tia. 


Vasa 

Deferen- 

tia. 


Vas  Ca- 
ca?». 


$36  Adriani  Spigelii  De  Hvmani 

ac  membranofa.adne&untur.In  non  praegnantibus  fupra  f undum,  duorum  digitorum 
latitudine,remotiiacent:ingrauidis,  qua  ilium  olla  (aero  iunguntur,  quanto  enim  ma- 
gis vterus  extenditur, tanto  inferiores  ipfius  fundo  deprehenduntur.  Substantia  mollior 
eft, laxior, ac  humidior,&  fi  a membrana  fepares.tota  ex  plurib.glandulis  ac  veficulis  co- 
agmentata.quae  apertae aqueum  humorem, aut  fero  la&is,  fed  paulo  craffioris , fimilem 
in  fe  continent. Sunthaeveficulaeveroaliisplures, aliis  pauciores  , nec  vnifurmiter  fibi 
iundtae.  Hinc  eft,  quod  obferuarim,  vixeertamefieae  vnicamipfis  figuram  , fed  pluri- 
mum inter  fe  pro  fubie&orum  ratione  differre.  Deprefii  tamen  omnes  funt  & lati , non 
ouales.ut  marium.  Simplici  etiam  inueftiuntur  membrana,  a peritonaeo  dedudfca  : atviro- 
rumteftes,quatuorinteguntur.M^»ii«dt«r  quoq;  admodum  cedunt,&  temperamento 
multis  modis  frigidiore  funt  praediti. 

Gonueniunr  tamen, quod  vafis  praeparantibus , 8c deferentibus  vtriq;  donantur , etfi 
& in  his  non  leue  occurrat  diferimen.  Vas  a enim  Pr^cp  arantia,  vtcumque  numero 
non diferepant, cum  duas  fint c venae » duae  quoque4  arteriae :nec  exortu , fiquidem  e vena  dex- 
trafimiliter  vtin  maribus  a trunco  Cauasinfra  emulgentem;  f fimftra  c medio  emul- 
gente fui  latens-,atvtraques  arteria  ab  ipfo  trunco  exoriatur :nec  progreffu  denique.  Hoc 
tamen  peculiare  obtinent,  quod  nec  imi  ventris  cauitatem  egrediuntur, nec  antequam  ad  te- 
ftes veniunt, inter  fe  commifcentur.fed  in  duos  ramos  diuiduntur, quorum  maior  poftea 
ligamento  membraneo  vteri  fuffultus,ad  reflem  abir.Twiwonn  vterifundum  definit, cum 
in  Viris  tota  in  paraftatasabfumantur, 

h Vasa  defsrentia  a tcflium  extremitate  inferna  oriuntur,  duraque  candida,  ac 
nerueafunt.iSc  per  ligamentum  vteri, latum, ac  membranofum,  (quod  fuperius  ligamen- 
tum vocauimus)excurrunt,non  tamen  reda,  vtin  Viris, fed  flexuofe,  quod  via  breuior 
fit.^wp/il«iii«etwquoqueeandemvbique,vtinhis,non  feruant  : fed  circa  teftes  lata  ad- 
modum, inde  vbi  nonnihil  recefletunt,  anguftiora  fiunt,  ac  tandem  circa  vterum  rur- 
fus  latefcunt.in  cuius  cornua  & capacitatem  inferuntur.  Parte  autem  aliqua  in  vteri  cer- 
ificem irnplantari,quodAndr.  Laurentius  fe  inuenifle  gloriatur , nec  nos  vnquam  re- 
perire  potuimus, & aperte  a Galeno  negarur,quilibr.2.  de  fem.cap.3.  non  modo  , in- 
quit, in  nullo  feminei  fexus  animali  huiufmodi  meatus  deferentes  ad  vefi cx  ccruicem 
inferi, fed  ne  ad  ceruicem  quidem  vteri  peruenirc.  Quod  fi  aliquando  Laurentius  in- 
uenit,!ufum  Naturae  fuifTecredimus5nec  inde  quid  vniuerfale  aftruendum,  quomodo 
Natura  tum  in  his  nonnunquam  locis, tum  in  piaeparanubus  vafis,&:  rembus.ac  vena  fi- 
ne pari,&  aliis  ludere  confueuit. 

Eft  & aliud  vas, quod  * Caecvm  quia  vnicum  tantum  habet  orificium, & a Fallop- 
pio  inuentore,qui  Tubae  extremo  orificio  aflimi!auit,T«&rf  Falloppiana  dicitur,  non  fecus 
vtero,acinteftinum  caecum  colo  connexum.  Hoc  a cornibus  fundi  oritur,  furfumque 
oblique  e tefttum  regione  fertur, fuffultum  ligamento  membraneo  fuperiore  vteri , fic- 
que  teftes  circumdat, nec  tamen  aut  ab  iis  nafcitur,aut  ipfis  vllo  modo  inferitur , quem- 
admodum nec  vasapparer , quodhucateftibusperueniat.Peruiumhoceft 
ab  ortufuo  circa  fundum  vteriiat  in  fine  caecum  clau- 
fumque. 


c>8.zo.G 

I. 

d.  H.K. 

G. 
f 1. 
g.  H.  K. 


h,  8.19.6C 

zo.Y.Y, 


i,8.i8.c.c 

&19.P.P. 

&zc.Z.Z 


CAPVT 


Corporis  Fabrica*  Lib.  VIII. 


357 


C A P V T XXI, 

Traditur  ttffiio  & vfua fwguhrum  partium ad  genitalia  mu* 
tiemm  referuntur ♦ 

QVe  madmodvm  partes,  qnaein  Viro  generationi  famulantur,  eo  omnescon- 
fpirant,vt  fecundum  beneque  elaboratum  femen  opportune  in  vterum  conficia- 
tur: ita  quae  femineo  fexui  tributa  funt,ad  hominis  procreationem  omnes  canquam 
fummum  vltimumque  fcopum  colIimant.Sed  vt  illa  adho  non  ita  fimplex  eft , 6c  vnica, 
quinaiiasfubfe  eomprashendatj  cum  femen  neutiquam  expelli  poflir , nili  prius  gene- 
retur,nec  generarijOifi  materia  aliundeaccedatific  ad  hominis  generationem,  qua:  fit  in 
vtero, complura  concurrant  necefle  eft,  vt  adeo  folertiflimus  noftri  corporis  Archite- 
6l:us, non  temere  toc  partes  in  fequiore fexu  conftrtixerit, qua: humana:  focietatis  propa- 
gationi inferuirent.  Primum  namq;  vt  generetur  fetus,  feminis  vtriusque  conceptio  re- 
quiritur;dri«<feeiufdern  conferuatio;ffi«copportunamaturatio,acr4W(fmrin  faetumreda- 
diexclufio.Recipi  femen  non  potelfnifi  iniiciatur  in  vterum  rinirci  autem  nequit,  nifi 
per  coitum,qui  vt  fiat, rigiditas  vtriufq,  membri,  & infignis  quaedam  voluptas  requiri- 
tur.cura  Homo  omnium  animalium  fapientiffimum, ad  faeditatem  coitus , nifi  maxima 
deiedtacione  quafi  compulfus, nunquam  defcenderet. 

Sed  videamus  nunc.quamfapienter omnes,  quas  expofuimus  partes  , hisadlioni- 
businferuiant.  Primumenim  fe  offert  forinfecus  pudendum,  quod  ex  labiis,  nymphis, 
carunculis  myrtiformibus , & clitoride  conftruitur : tum  cerutx , & ofculum  internum, 
qua:  omnia  ad  delegationem  , vel  vtriufque  , vel  certe  alterutrius  fexus  mirifice 
faciunt.  Ha:  enim  partes  cum  ex  fufoftantia  quadam  fpongiofa  effida:  fint  , prs- 
cipucqueCeruixSc Clitoris,  non  fecusacpems,  ita  omnes  in  coitu  eriguntur &intu- 
mefcunt.  Labia  er go , nympha,  ac  myrtiformes  caruncula  , dum  inflantur,  valide  penem 
ampleduntur,  & premunt,  praeferam  in  iuuenculis  , vnde  Viro  infignis  voluptas  ac- 
cedit. C litorus  vero , cuius  propria  adio  eft  eredio , feminis  praecipuum  titillationis 
eftinftrumentum , vndelafgiuientibus  indurari  & prominere  folet.  Ereda  autem  fic 
pubi  virili  opponitur,  aqua  cum  concutiatur  in  coitu,  vterum  mouet , & femen  quod 
paulo  remotius  eft,  in  luis  receptaculis  excitat,  prolicitque.  Inderationem  licet  haud 
difficulter  petere , quam  propter  fitum  circa  pubis  offa  obtineat , Sc  fubftantiam  ean- 
dem cum  pene, tum  arterias, venafque  maiores,  quara  fui  corporis  ratio  exigebat  :ner- 
uos  quoque  infigniores  8c  frequentiores.  Cerutx  autem,  & internum  ofculum  , vtrique 
fexui  voluptatem  confert,  & illius  quidem  adio  fimiliter  eredio  eft ; huius,  apertio. 
Erigi  enim  conueniebat,  vt  & prompte  exciperer  penem , cum  in  corrugatam  reda  via 
non  penetraflet,&  exceptum  commode  amplederetur.  Vndique  ergo  penem  ftrin- 
git,  & fecundum  omnes  ipfius  dimenfiones  fefe  erigit,  ficque  breuioccumti  longo  ce- 
dit, craffo  dilatatur,  tenui  conftringitur.  Natura  enim  ita  omnibus  penis  differentiis 
confuluit,vt  non  opus  fit,  follicite  vaginam  cultello  aequam  quaerere,  fedvbique  Opi- 
ficis beneficio inueniatur.  Idquoque  vtilitatis  hsec  ratio  attulir,vt  dum  flaccefcit  pe- 
nis, cum  eodem  ceruixhaec  concidar,  ficque  vteri  ofculum  dum  extrahitur,  nonrefri- 

V u gere- 


ASlio  par 
tium  ge- 
nitaliu, 
qua  funt 
in  fimi- 
nis. 


Pudenda 


Ceruix. 

Interna 

os. 


333  AdriAni  Spigeiii  De  Hvmani 

geretur.Fic  autem  haecere&io  eodem  modo,  vtin  pene  repletione,  quia  tum  fubftan° 
tiafic  adaptata  eft  , vt  prompte  fpiritus  excipiat  eopiofos  , &c  arteriis  tam  copiofisae 
grandibus  referta,  vt  plurima  materia  fuppeditctur.  Os  quoque  vteri  internum  dum  in - 
flatur  aperitur , vt  glandem  penis  in  fe  recipiat  , quam  ftringendo,cum  in  Viro  posif» 
fima  fit  voluptatis  fedes,immenfarn  deledlationem  exhibet.  Sed  &ipfis  faeminis  volu- 
ptatemafFert,quodnoruntnonnulli  > qui  certo  quodam  fimmulieris  incoitu  (quetn 
aperire  quamuis  honeftusfit,  multis  de  caufis  hic  nolumus)  membrum  ad  vteri  orifi- 
cium intimiusprotrudunr5vndefegnem  vterum  lemenqueproritant,  qui  coeundi mo» 
dusdigniilimusefl  vtab iis obferuetur  maritis  , qui  fobolis  gratia  matrimonium  in- 
iere , casterum  coniuges  habent  ad  Venerem  & feminis  eiedlionem  tardiufculas.  At 
enim  hz  parres  vbi  libidine  non  turgent , collapfre  in  fe  omnes  relident  , prohibentque» 
quo  minus  aer  externus  ad  vreti  fundum  penetret.  Et  labia  quidem , rimam  magnam: 
nympha , externum  vteri  ofculum  claudunt : cemix autem  in  fe  concidit , Sc  quemad- 
modum penis flaccidus  re<5litiidinem  non  obferuat,  ficipfa  flaccida incuruamr.  Ofcu - 
lum  aiitem  & ipfliim  internum  , praeferrim  dum  conceperint , ita  ftringitur  , vrvixfpe- 
cillum  tenue  primisgeftationismerifibusadmittat.  Hoc  officio  & membrana  ipfa  fun~ 
gitur;quam  hymenem  vocari  diximus,  qua?  in  virginibus  externo  ofculo  a Natura  pras- 
fixa  efl. 

Atque  hae  funt  partes  , qure  feminis  virilis  eicftionem,  penifque  amplexum  adiu^ 
mnt:funt& aliae, quas  muliebris  expulfioni  inferuiunt.  Atenim  cum  id  prius  ex  (an- 
guine &fpiritibus  vitalibus  elaborandum  fuerit  in  teftibus , elaboratum  deinde  deti- 
nendum,donec  opportuno  tempore  invterum  porrigeretur,  d Venis  & Arteriis  prae- 
parantibus,idonea  materia  defertur  ad  teftes,  fed  breniore longe  du€fcu,  quam  in  Vi- 
ris,quod  minus ccdtionis requirebar,  vt  liquidius  ipfum  fit&  frigraius.  Antequam 
aurem  inferantur  in  refles , capreolorum  inftar  torquentur  inter  fe,  quo  longiora  nonni- 
hil fierent, quamuis  & hocipfo  modo  prudentiffime  feminis  praeparationi  Natura  pro- 
uidir.Nam  cum  praeparantia  vala  induosdiducanturramcs, quorum  alter  ad  vterum 
tendit, alter  ad  teftes  : illeque  tempore  geftationis  vteri, aut  menfium  , adinflgnem 
magnitudinem  excrefcat , ne  impetu  quodam,  magnaque  copia  fanguis  in  teftes  ir- 
rueret, capreolaribushis  vaforum  praeparantium  du&ibus  effecit,  yt  materia  femina 
conficiendo deftinata,fenfim  & paulatim  teftem  ingrederetur.  Teftes  amsmvnatan- 
tum  circumdedit  membrana)  quod  extra  corpus  non  propenderent,  vt  Viris,  quibus  con- 
tra externas  iniurias  muniendi  erant. De  ferentia  autem  vafabreuiafunt&lata,  vt  citoadv- 
terum  feratur, quod  minus  mobile  fua  natura  videbatur.  Comportatum  in  vterum  fe- 
men retineri  debi\k,vndew!er'wrfuperficiesafl)?rafaOici£h>cmadhxxeat  femen, & ofculum 
validiffime  flatim  a coitu  concluditur. 

Fada  conceptione,  faemsalitnentopronntritione  & augmento  egebat,  vn  de  ma- 
gna vaforum  copia  vterum  accedit  , & cotyledones  in  vterum  pertuli  fune  , , quibus  cum 
placentae  carnea;  vafa  cohaerent.  Vbi iam  conceptus  augendi  tempus adeft  , nullum 
in  vteroobftaculumeft,  quo  nonpoffit  in  magnam  molem  excrefcere,  c nm  ex  mem- 
brana conflet,  quae  in  immenfum  dilatari  potefi  Iam  cum  faerus  ad  maturitatem  per- 
uenerir,  exitum fibi  quaerens,  non  difficulter  inuenitvias  aptiffimas admodum,  latas, 

& ara* 


Corporis  FAbrica,  Lib.  VIII.  339 

& amplas  * cum  8c  ceruix  ex  membrana  conftrudafit , quae  mirifice  dilatari  poteft. 

Jpfum  autem  pudendum  ne  fuaanguftta  obftarepoflet,  cum  vndique  cute  denfa,&  nort 
■valde  dilacabiii  fit  circumcirca  in  extremitatibus  & labiis  obuallata  , fecit  multo  grati - 
ditts,quamejl  ceruicis  * qui  penem  admittit,  amplitudo  , quam  per  fiiTuram  claudi  vo- 
luit labiis, ne  frigidus  aeradvterum  pofiet  penetrare.  Ipfiquin  etiam  vterifondo  ,fi - 
br  as  dedit  omnis  generis,  vtin  partu,  vel  menftruis  fluxionibus  expelleret  fastum,  vei 
fanguinem*.  in  conceptione  feminis,  vel  retentione  fe  conftringeret.  Reliquos  vfus& 

Galenus , ac  exteri  diligentiffime  perfequuti  funt,& facillime  a quouis  poffunt  indaga- 
ri,cum  fapientiffimaNaturanonitaobfcurahscnoftromtelledui  efle  voluerit,  fi  quis 
animum  falcem  velit  aduertere. 

CAPVT  XXII. 

Exponit  differentias, qua  in  partibus  genitalibus  grauida,  & eius  qua  vtere 

non  gerit , ob  [eruantur. 

CV  m partes  generationi  famulantes  * iniis,  quxvtero  gerunt,  nonnihil  immuten- 
tur.cuius  cognitio  non  tantum  mirifice  animum  deledat  eorum , qui  Naturae  'ope- 
ra follieite  inquirunt:  fed& ad  Medicinam  felicius  faciendam  plurimum  adfertauxi- 
!ii;  vifumefl  nunc  ea  fubiicere,,  qua:  in  plurium  grauidarum  difledionibus  fx  pe  a nobis 
fune  animaduerfa. 

Ac  in  pudendis  quidem, nihil  vnquam  repeti  difcriminis,eo  tempore,  quo  gerut  adhuc:  ludenda 
exterum  vbi  vel  tempus  patiendi  inftet,aut  abortus  eueniat  pluries  noraui,  pudendi  la- 
bia a fanguine  ad  illas  partes  confluente, nonnihil  tumefada  fuifle.  Interdum  fuperue- 
nit  inflammatio,  ex  qua  mater  cum  fletu  non  leue  periculum  tulere.  Accidunt  hi  tumo- 
res. Venis  & Arteriis hypogaftriciscomprefiis,  dum  vterus  fuamole  adinferiora  ruit, 
vndefanguinis,aliorumque,  quibus  abundant  humorum,  ad  contermina  loca  affluxio 
excitatur. 

Ceruix quoque infigniterabbreuiatur  , vt haud  difficile  fitvteri  os  digito  attingere,  Ceruix. 
prasfertim  fi  pedibus  grauidx  infiftant.  Vtero  enim  in  omnem  dimenfionem  audo, 
nonnihil  de  longitudine  ceruicis  demitur ; premente  etiam  ob  molem , ceruix  aliquan- 
tulum fubfidtre  (jogitur.  Non  inepte  igitur  a quibufdam  dubitatum  mihi  videtur,  fit- 
ne  proficuus  nocuufve  coitus,  qui  vltimis  menfibus  exercetur , cum  prompte  ob  breui- 
tatem  ceruicis,  ad  interiora  vfque  vteri,  penispenetret,  praffierrim  aperto  ofculo,  dum 
voluptuofo  tangitur  impulfinvndedifcrirneneft, ne  rumpantur  membranx.  Contra  fx- 
minx  plurimum  comendant  coitum.partumque  ( fi  frequentior  fit  extremis  menfibus) 
facilitari allerunt, dilatari  osceruicis.&lubricarifemine,  quodipfxprx  omnibus  vn- 
guentis  &:  oleis  emollientibus  aut  laxantibus  velint  adhibitum.  Ego  tamen , cum  expe- 
rientia probet  effie  proficuum  , vt  admittam:  ita  nihil  temere  agendum  eflecenfeam,  fi 
mulier  flatur?  parux  fit, primum  gerat  f?tum,dolores  lumborum  aliquoties  pafla  fuerit, 
aut  antea  fine  manifeftacaufa  facile  abortierit. 

V teri  os  interius  geauidishiat,  tantoque  magis,  quantofunt  partui  viciniores  , quid-  Osvteri. 
quid  etiam  alii  erepent  ex  Hippocrate,  cumipfi  ( vtdemonftrauimus)  necredeHip- 

V u 2 pocra- 


34®  Adr.  Spig.  De  Hvm.  Corp.  Fabr.  Lib.  VIII. 
pocratem  intelligant.neq;  sxpcrientiara,quae  Veterum  fcriptorum,  in  primis  autem  dt« 
uini  Hippocratis  fideliilimus  eft  interpres, confulant.  Ego  vero  non  tatum  centies  id  te- 
tigi, fed  & obftetrices  inueftigare  docui,vtcognofcerent,reuera  grauidx  eflent  mulie- 
res,an  molam  tantum  gererent , cum  facile  digito  id  explorate  liceat.  Docui  quoq;  eaf- 
dem,  cum  tempore  partus  maxime  hiet,inueftigare,fetusne  verfus  terram  capite  lit  co- 
uo!utus,an  proprium  adhuc  ficum  teneat, ex  quod  colligant  iam  iam  inftare  partum,  aut 
longius  adhuc  abefle.  Vidi  enim  in  hac  re  grauiflxmos  fuifle  fepitis  commiffos  errores, 
quod  cum  primum  obftetrices  os  vteri  hiare  percepiflent,grauidas  fella:  impofuerint,  & 
ad  conatus  parturientium  adegerinc.Qoa:  res  quatum  afferat  incomodi,quiuis  peririor 
ex  fe prompte  nouerit,cum  vteri  ofculum  refrigeretur, maximeq1,  fi  hyems fit,  vnde  fe- 
tus,tenellus  adhuc, ab  aere  non  mediocriter  luditur. Vteri  autem  ofculum  hoc  cum  hiet 
in  grauidis, obturatur  crafiTa  Sc  lenta  materia, quam  quadam  ego  femper  ftatui  elfe  femi- 
nalem. Seruit  haec  mucofa  fubftantia, primo  vt  aerem  externum  ne  ingrediatur  in  vte- 
rum  impediat, cum  & fubftantia  fua, flatus  generando,  & frigore  plurimum  nocere  pof- 
fit:deinde,vt  vifeiditate  partus  tempore, vteri  fimum  & pudendum  lubricet. 

Vterus.  Cteterumipfewrm.dum  gerunt, plurimum  variat.  Nam  magnitudinem  quod  fpeftat, 
in  immenfum  femper  crefcif.neutiquam  tamen  squalis  eft, fed  ratione  fexus  & numeri 
ipforum  fetuum, maior,vel  minor  obferuatur.Faemineus  enim, maiore  reddit  ac  mafeu- 
leus-,&:  gemelli, aut  tergemini, quam  fetus  Angularis.  Figura  quoqj  non  amplius  cucur- 
bitula: medies, fed  veficte  potius, flatibus, aut  vrinadiftents.aflimilaturt^Ksautein  me- 
dio eft  vtplutimum,nifi  vifcus  aliquod  audfum  ex  morbo,  in  alterutrum  latus  copellar. 
Vltimis  tamen  menfibus  anterius  fic  deuoluitur.vt  ipfum  peritonaeum  attingat, omento 
& inteftinis  cedentibus  verfus  pofteriora.  Primis  enim  verfus  fuperiora  adigit , & fimul 
ventriculum, ac  eam  coli  inteftini  partem, qu^  ventriculo  fubiacetpremiqvude  vomitus 
accidunt,&  naturales  facultates  hngnent.Subflantia  autem,  & tunica  vteri , ftatim  ac  con- 
cepit mulier,craflior  fit, ac  mollior, vtfalfum  fit, quod  a nonnullis  proditum  eft,  quo  ma- 
gis diftenditur,  tanto  fieri  tenuiorem,  cum  poftremis  menfibus  duorum  paene  digito» 
rum  craftitiem, maxime  circa  fuperiorem  fundi  partem,  cui  placenta  carneaadneftitur, 
adaequer.  Coftat  enim  vteri  fubftantia  ex  pluribus  neruaceis  membranis,  inter  quas  ob- 
liquo du6iu procedunt  Vens & Arterfe, exiguis  ramulis fanguine  repletis,  fic,  vt  fub- 
ftantiaintumefcatarepletiseiusfpatiolis  fanguine,  quae  rurfus  corrugatur  a partu  breui 
(patio, vt  fedecim  dierum  interuallo,ad  naturalem  fere  magnitudinem  redeat.. 

, v a fc.tr &-  F(?/4pw/)4r<im;^funtmultomaiora,quarninnongrauidis,curr!  per  ea  nutriatur  infans,. 

parantia.  Minores  tamen  funt  Arteria: , quam  Venae,  quaenonnunquam  ad  minimi  digiti  crafli- 
tiem eleuantur. 

Teftes.  Teftei,&  Vafa  deferentia  vna cum  neor, quod  fciam,non  mutantur. 

Ligam  e Ligamenta  autem  vteri  inferiora,kxtwp\o  crafliora  videntur , quam  in  non  grauidis , ob 

**•  fangumem. Sinus  horum  ligamentorum  implentur,n5  fecus  ac  alterius  vreri  fubftantia:, 

eum  qua  habent  firmlkudinem,cum  caua  finr,finuofa,membranofa,  6c  mollia,. 

Finis  Libri  Octavi; 


ADRIA- 


34* 


ADRIANI  SPIGELII 


BRVXELLENSIS, 

DE  H V MANI  C O R P O 

R I S FABRICA, 

Liber  Nonus. 

Qui  meciiiventris  hiftoriam  compleAitur. 

CAP VT  PRIMVM 


De  qu.ituor  communibus  medii  ventris  integumentis . 


VemAdmodvm  imus  venter  iis  partibus  ab  imrnenfonoftri  Medivs 
corporis  Architetfto  deftinatus  eft,  quarum  beneficio  non  tan-  venter. 
cum  calorem  indeftnenrer effluentem  : {ed  etiam  feipfum  in 
noua  fobole  Homo  quam  diutiffime  faluum  integrumque  prae-» 
ftaret:fic  medium  , dequonunc  di&urilumus  , iis  dedicauit 
oarnbus,  qua;  idem  calidum  fouere,  per  corpus  digerere  , ac, 

!i  quando calorfuperet,  ckcumfufi  aeris  frigiditare  attempe- 
rare queat.  Venter  hic  inter  lupremum  imumque/fwi  eft,  ab  iilo  sit  ut. 
ceruice,ab  hoc  diaphragmate  feparatus;  rf«reri«5  ollepe<5t:oris,& 
c^tt\hgiriibu2.adUtiU,co[\iSypofieri4i aurem, vertebris,fcapuli(quecircumfeptus.  Voluit 
enim  prudens  Natura,  vt  medium  obtineretlocum,  quo  calidum  illud  omnia  perme- 
ans,vitaqneperfundens;per  vniuerfum  corpus  aequaliter  djftribueretur.Figfcnrw  nadtus  Figura. 
eftoualemjante  retroque nonnihil depreliam,  cuius fubftantia,  nequeoftea  totafatfta 
eft, neque  carnea:  fedparnmolTeconftar,  pattim  carne,  vc&  motu  eflet  praeditus,  nec 
tamen  mollitie  in  fe  concideret, 

Catterum  cum  plures  coerceat  partes,  eas  omnes  opportune  meo  iudicio,  fimiliter  Partes. 
vtfuperius  imi  ventris,  in  duos  diuidemus  ordines,  continentium  Icihcet  , contenta- 

V u j ruraque. 


34*  AdriAni  Sp i geli i De  Hvmani 

Contine-  Lmmque.VocoC0WriwiJWf«,qua2cunqueexterius  funt,  & reliquas includunt,  hasque  tte- 
tes.  rum  communes, vel  proprias  facio.cum  nonnullas  caeceris  quoque  Ventribus,  quaedam 

c.omnm-  huic  tantum  conuenianc.C®ww«»<«w  funt  quatuor,  cuticula,  cutis,  pinguedo,  mem- 
nes.  branacarnofa,eadem  quarecenfuimus  ferie  inuicem  incumbentes.  At  propriarum  plu- 
Froprii.  res  numerantur,  primumque  mammae  vtriufquefexus , quae  anteriorem  fedem  in  pe- 
ctore occupant,  deinde  mufculi,  quorum  bene  magnus  eft  numerus  , partimantere- 
troque,partim  inter  ipfascoftasfitorum.  Hinc  membrana  duplex,  quarum  altera  to- 
tum ventrem  fuccingit , vt  pleura:  altera  bifariam  dirimit,  vtmediaftinum  : poft  haec 
ofla,qU¥  vel  anterius  iacent,vtfternum  , fiuepedtoris  os,&:  duse  Clauiculae,  vtrinque 
vna,in  elatiore  fede ; vel  ad  latera,  vt  duodecim  coftte;  vclpofterius,  quemadmodum 
fcapuhe&  vertebrae.Tandem  funt  cartilagines, qutefeptem  illas  coftas»  quas  veras  vo- 
cari diximus,  fterno  adne&unt , & reliquas  quinque  fpurias , fiue  iungunt  inter  fe , flue 
efformant.Cteteriim  contentarum  partium  duae  funt  duntaxat,Cor  fcihcet,&  Pulmo;  8cad 
1 Cor  quidem  capfula  pertinet,  Pericardium  di&a  , quae  humorem  quendam  ferofum  conti- 

net:^ pulmones  autemMpetaattetii.De  harum  quibufdam  antea  diximus,  puta  de  mufi» 
culis, libro  quarto:deoffibus, fecundo:  tertio, de  cartilaginibus.  De  communibus  quo- 
que integumentis  abunde  quaedam  exfecuti  fumus  fuperiori  libro:  quamobrem  cum 
nolimus  faftidiofe  hic  ruminare  eadem, non  nili  quo  pado  ratione  ventrium  differant, 
leniter  attingemus.  / 

Cuticula  cuticula  ergo  Secutis  ab  infimi  ventris  cuticula  cuteq;  ineo  differunt,  quod  fub  alis. 
Cutis.  jn  quibufdam  etiam  paulo  fupra  cordis  fcrobiculum.cui  ventriculi  fuperius  orificium 
fubiacet,pilofaeft:dorfiautem  cutis.durior  multo  ac  denfior,vnde  & pilis  vacat, fenfum 
tamen  habet  acuti  ffimum, tum  obneruos,  qui  eo  frequentes  appellunt  ex  pofterioribus 
neruorum  dorfalis  fpinae  furculis:tum  ob  mufculos  thoracem  mouentes  fubiedos,  qui 
tendinofi.adeoq;  admodum  fenfibiles  funt. 

Pinguedo  pinguedo  hic  multo  minore  copia,  quam  in  abdomine  cernitur,  quod  nec  opus  fuerit 
ita  defendere  calorem,  vt  in  imo  Ventre  vifcerum , &plurimum  impedimenti  attuliffet 
Thoracis  continuo  motui.  Ipfa  autem  pinguedo  cum  alias  alba  fit , in  thorace  flauior 
n onnihil  appare  te  folet. 

Carnofa  Caeterum  carnofa  membrana  nihil  peculiare  obtinet,  nifi  quod  circa  colli  anteriorem 
membra-  reCri0nem  carnofioreffe  videatur, & mufculi  naturam  afTumeie,vbi  quadratus  ille  muf- 
culus  efformatur.qui  detrahit  buccas, & labia, a Galeno  vsKotiTv<r(xxy,va$tf  vocatus. 


C A P V T II. 

De  mammis  vtrimque  fexm. 

M am-  \ yf  Ammularvm  externas  partes,  earumque  appellationes  libro  primo  copio- 
m x.  XVAfs  tiadidimus,vc  operae  pretium  non  videatur  eas  denuohic  repetere.  Nunc  quae 
fubftantiam,  figuram, magnitudinem, aliaque parribus organicis neceflaria  , concer- 
nunt,breuiter  exfequemur,dum  prius  monuerimus , Mamrnas  vtriq;  fexui  communes 
quidem, at  fequiori  tamen  in  primis  conuenire.propriafque  velut  efle , cum  in  mafculis 
fimilitudinis  potius  qnandam  rationem, ac ipfam  rem  videantur  exprimere.Et  hoc  illud 

eft,  cur 


»--c' 


Corporis  Fabrica,  Lib.  IX. 


34$ 


n,  j.j.F, 

b,  e. 


E.  E. 

cr 

O' 


<?,  IO. 

f 9 . 

£>  5. 

'b,  2. 

*,  8. 

x.  c3< 
wj,  D. 

7i,  3. 

o,  n. 


t>7+ y-a 


?> 


«ftjcur  a Latinis  nomine  diminutiuoi»  Firtfjadeoque  mammilla  vocentur  : i»  mulieribus 
autem, mamma.His  enim  propter  alendum  nuper  natum  faetumconceffiefunrullis  vfum 
fere  nullum, aut  certe  minimiadmodum  momenti  praedant.  Id  tamen  obfematum  ed 
a nobis  fiepius,  fi  quibus  viris  paulo  maiores  contigere,  eofdemfrigidioresfuanatura 
fuifle,& adeo  depili  pedore, vt  propterea  mihi  perfuaferim,confi!io  certo  id  a fummo 
Conditore  obtigifie,qui  hoe,quafi  tegumento, calorem  cordis  exiguum  fouere  ac  con- 
feruare  voluit. 

Infidentautem  Viris  fimiliter  ac  Mulieribus  perorali  humerum  adducentimufculo,  Mammil 
numeroqae  dus  funtjat  non  attolluntur, cum  glandulis  careantmec  lac  generant, cum  fas-  viro* 

tum  non  alant. Quod  fi  quid  ladifimile  interdum  inipfis  vifumed,  vtteftem  habemus  rum' 
Arid.i.hift.anim.i  2. id  humor  fuit  albus, &prorfus  ad  alendum  inutilis.  Condant  ergo 
tantum  ex  cute, membrana  carnofa, papillis  in  centro, & pinguedine, qus,quoties  pro- 
minent,totam  quafi  magnitudinem  ipfis  largitur.  At  feminarum,  non  ex  his  tantum  con- 
ficiuntur,fed&exvafis,  & imprimis  glandulis,  pluribus  ac  candidis,  thoracis  mufculis  Mamme 
adherentibus,  quibus  omnibus  in  medio  vnafiiperieda  ed  maiufcula  , in  ipfo  quafi  eas-  ^mlna  ‘ 
terarumcentro.&fubipfapapilla  confidens.  His  innumera  vafa  intertexta  funt,  omnis  lU1“' 
generis, venae  inquam, arterias, & nerui,quascirca,asia  quadam  confidunt, velati  canales 
quidam, candida, & ab  inferiore  paite  toto  ambitu  enata,  quae  in  mammillarum  centro, 
femperanguftiorafada,coeunt,in  quibus  lac  confedum  in  glandulis,  ad  vfumafierua- 
tur.Vocamus  haec  vafa  candidos  latt  is  tubulos,  vel,fimagis  hscappellatio  alicui  arridear.  Cavales 
■ lablifer as  venas.  Fw<«autemipfeduplicesfunt,extern2,&:2nternz.-i//^a  aramoaxillar!  Inferi. 
proficifcuntur,  Sc  b Thoracica  fuperiores  vocantur,  quas  cutem  mammas  obtegentem?  Va^' 
fubquaexcummt,  nutriunt-./**,  a Cfubclauiis,  vt  diximus  libro  quinto,  8c  d Mamma- 
riae vocantur  , qusreda  ad  latera  derni,  fiue  offis  pedoris  vrrinque  vna  deicendunr, 

& vbiad  mucronatam  cartilaginem  peruenerint,  thoracem  egrediuntur,  deorfumque 
per  redorum  mufculorum  internam  faciem  procedunt,  donec  fere  ad  vmbilici  regio- 
nem appulerunt, vbi,plunbuseanaftomofibus, cum  Qpigadricis  venis, ibidem  obuiam 
fidis, vniunrur coeuntque.  Otiantur  autem  g Epigadrics  venas  ab  h externoramo 
Iliaco, redaque  per  eofdem  mufculos  affiendunt,  &c  quiaab  eodem  ramo  nafcuntur.a 
quo  J hypogadricas  vens,quas  ad  ceruicem  vteri  fundumque  feruntur,  fit,vt  in  iis, quas 
recenter  enixas  funt,  in  magnam  attollantur  molem , & fepe  minimi  digiti  craffitiem 
adasquent.  jjrtert&Gmilitez  1 mammaria  funt,  a ramis  m fubclauiiseodem  pado enatas  Arteria. 
&didributae, quibuS eadem  quoque  ratione  n Epigadricae  arteris  afeendentes  circa 
vmbilicum0  ofculisfuisconiunguntur.  Caeterum,  vbivens  arteriaeque  hae  mamma- 
rias in  itinere  verfus  inferioraad  interuallum  quartae  quintaeque  codas  peruenerint,  per 
medium  fpatium intercartilagineum , propagines  quafdam emittunt,  quas  per  interco- 
dalesrnufeulos penetrantes  , in  viris  quidem  in  mufculos  pedoris  incumbentes; at  in 
f mimis,  &in  hos,  & fimiliter  in  mammarum  glandulas  infinitis  furculis  didribuuntur, 
diuerlosque  veluti  plexus  efformant.Nmiw  quoque  habent,  ortos  a p quarto  interco-  Herui. 
dali neruo ex  thoracis  medulla  egreffio,  quicircamedium  codas,  mufculum  interco- 
ftalem  perforans,  in  quatuor  ramos  diuifus,  podea  in  mufculumpedoralem, &per 
cutimdifleminatur,craffioreramo  4 papillam  adeunte.  Vafis  his  & glandulis  , pingue-  vinguedo 

do  (o~. 


344  Adriani  Spigelii  De  Hvmani 

docopiofa  intertexta  eft  vbiuis,vt  squalitatem  quandam  mammis  afpergae , vnde  'quibus 
aut  vi  morbi  ablata  eft,  aut  vitio  statis  increfcentis,  flaccidas  mamma  turpiter  depen- 
dent. Ipfa  autem  glandulofa  fubft  antia,interna  parte  membrans  car no  fs  fupetiedfa  eft, 
cuius  beneficio  mufculope&orali  humerum  adducenti  adne<5fcitur,  extra  vero  acute 
nonnihil  ctafliore  tegitur. 

Papills.  In  medio ipfarum  r mammarum  foris  tanquam  ineentto  f papilla  confidit,  cor-  r, 
pusteresjfubftantiaconftansfungora.  &rara,  aliquammultis  foraminulis  priore  par-  f- 
tepertufa.quazconta&u, affluente  fpiritu, non  fecusac  penisvirili$,fubitoattollicur,mox 
iterum, eo difperfo  , flaccida fubfidet.  Exquifitiflimo  autem  fenfu  prsdita  eft,  cute- 
que obdudla  tenuiore  , fed  nonnihil  rugofa,  magisque  afpera.quamm  aliis  mamma- 
rum partibus. Csterum,ipfs  mamma:  in  humano  genere fttumfuum  in  pedore,  fi ue  an- 
teriore thoracis  parte  obtinent,  cum  cstera  animantia  rationis  expertia,  vel  in  ventre, 
aut  inter  femora  recondita  habeant.  N umero  quoque  dus  tantum  funt , & vtrinque  vna, 
figura  fubrotunda, dimidiam  fphxram  conficientia, in  quorum  centro,  veluc  axis  qus- 
dam  papilla  non  indecore  prominet. Magnitudo  antem  nec  stati  cuiuis,ncc  omni  condi- 
tioni squalis  eft.  Puellis  enim,  antequam  Venerii  vfuiaptafunt,  prster  papillas  fere  nihil  ap^ 
parer.-rld pubefeunt, leuiter  attolluntur,  cum  vero  menfes primum  erumpunt,  ad  duos  fere  trans- 
uerlos  digitos  excrefcunt.RurfusFbgiwi&K*  'tam  viro  aptii,  in  eam  eleuatur  magnitudinem, 
vt  manu  opportune  contegant : mulieribus  autem  Jmn  vtero gerunt,  vna  cum  vtero  8c  fstu 
augentur. Oua  obefa funt, iis  quoq;  ob  pinguedinem  in  maiorem  molem,  quam  naturxlg- 
ges  ferunt, eleuantur. 

Vfus.  I Vftts  mammarum  maxime  neceflarius  eft,  eum  infanti , poftquam  ex  vtero  in  luce  pro- 
diit, comodum  alimentum  praeparet  fuppeditetq;.  Perquam  enim  a Naturs  admirabili 
inaliisprouidentiaalienueratjfiquem  toc  menfibusin  vtero  per  vmbilicales  venas  ma- 
terno fanguine.adeoq;  alimento  cocodu  minime  difficili  nutriiffet, editum  protinus  ad 
folidosdimfTetcibos.quosneq-,  confecillet  vnquam,&  tam  graui  mutatione  derepente 
fa£fa,grauiter  offenfus  fuiflet.  Quare  haud  diflimile  ab  illo  prsparauir , 5c  ex  eadem  ma- 
teria-,fed  multo, quia  per  os , ad  ventriculum  ,guftatus  fenfu  donatam  partem,  dedu- 
cendum erat, dulcius  iucundiusque.  Tale  lac  eft,  quod  ex  fanguine  ab  vtero  refluente 
in  mammis  generatur, & omnes  optimi  alimenti  conditiones  obtinet , cum  & palato  ar- 
rideat,facile  a ventriculo  coquatur, & quam  citiffime,  ac  optime  nutriat. 

Videamus  autem  quanta  folertiaipfa  clementiflima  Parens  v (a  fitr&qtram  opportu- 
nam fabricam  mammis  a.d  hoc  munus  exfequendum  largita  fuerit.  Primo,  exglandu- 
iofa/lit/?<i«fi4exftruxit,qua  nihil  ad  codlionem  omnibus  numeris  abfolutam  magis  ido- 
neum efhnectarnen  vnam  tantum  glandulam  efle  voluit , fed  plures , vt  tanto  perfe&ius 
in  pluribus  conficeretur.  His  intertexuit  vafa , Venas  & Arterias,  qus  canales  funt  ma- 
teriam aduehentes,&  quidem  non  quamuis, fed fanguinem;  ncc  vndecunque,  fedab 
Vtero, vt  eodem  prorfus  nutriretur  alimento,  quo  anrea,  cum  adhuc  obfcuris  aluicar- 
ceribus  includeretur.  Sanguis  hic  non  tantum  venofus  eft,  fed  &arteriofus,  quo  no- 
bilius fit  ipfum alimentum,  & infantia  matre  vita  quafi  infunderetur,  fpiritufque.  San- 
guis autem  hic  ad  mammas  non  folum  fua  (ponte  affluit,  &C  quidem  eo  ftatim  tempore, 
quo  fxtus  iam  plane  abfolutus  efttfed  multo  copiofior  poftea,tum  trahente  fudu  infan- 

**  te,  tum 


Corporis  Fabrica,  Lib.  IX, 

ce, tum  pellente  vtero  inutilem  illam  copiam, afflaenteadhuc  femper  aliquid,  etiam  fe. 
eu  edito, obconluetudinem.  Poftquam  ergo  venas  omnes  impleuerit,  a glandulis»  pec 
quas  magno  numero, pluribusq;  plexibus  {pariae  funr.conficituriconfedtus  pofteatranf- 
fertur  ad  canales  ladhferos, in  quibus  ad  vlum.tanqtiam  in  penuario  quodam , ailerua- 
rm.Cxtetnmhitubuliadipfummammarum  centrum  dejtnunt,8c  in  papillam,  exqualacin- 
fans  ex  fugit. 

Vtergo  mamms  ad  gignendum  aptae  natae  funt,ita  Papilla  maxime  idoneae » ex  PaptSa- 
quibus  infans  eliciat.  Pnmb  enim  in  medio  confiftuntipCias  mamma:,  quo  terminantur  ve-  vfM- 

na:  la&ifera:,vt  ex  hisfubitoexfugat.  Corpus  autem  exteres,  & nonnihil  eminens,  vt  quod 
manibus  infans  apprehendere.premereq;  haud  pollet, labiis  comprehenderet,  Subftan- 
tiafungofa , vt  fubico  cu  m opus  eft  erigatur , & fic  canales,  per  quos  lac  promptius  exeat, 
diducantur:rurlus,v  bi  opus  non  fit.fubfideat.iterumq',  concidant  illi,  ne,  praefertim  tur- 
gentibus aliquando  mammis  ladtis  copia,  inutiliter  aiiquid  de  tam  nobili  alimento  ef- 
fluat.Hoc  nomine  etiam  aliquammultis/orawiw#/#  pertufaed , qua:  facile  cum  nutrices 
lac  exprimunt.licebit  cuiuis  afpicere.Cure  aurem  tegitur  rugofa,  vt  labia  apprehendat  me- 
lius j at  ne  haec  ludantur  vicidim  quia  tenera  funr,  tenuior  eftmulto.quam  aliis  inlorisr 
Exquifitifi imum  autem  fenfum  papillae  obtinent,  & rradtatae  labiis  delectationem  fuauio- 
rem  feminis  afferunt, vt  inuitent  nutrices  ad  porrigendas  fepius  infantibus,  ne,  fi  dolo- 
re afficerentur, decredtarentj aut, fi  carerent  omniprorfus  voluptate, inuita:,  Serarius 
fugendas darent.  Occupantautem pectus inhomine , vt  dum  infansla&at,  femina  afpedu 
charte  fobolis,iucunditate  quadam  gaudioque  incredibili  peifunderetur,  cum  benigna 
Parens  fic  fere  omnia  inftiruerit,  vt  quaecunquetotahaec  rerum  vniuerfitascomplcdti- 
tur.in  humana:  mifena:  folatium  conccdanr.  Adde&hoc,  quod  fortafie  non  poftre- 
mum  eft.vtcum  Homo  animalium  fapientiffimum  futurum  edet,  &propterea  admo- 
dum careret  omni  rationis  vfu.vndeinrelle&um  noftrum  fummus  Phiiofophorum  ra- 
fae  tabulae  comparauit, cui  nihil  inferiptum  fit,infcribiautem  omniapofient:  hae  ratione 
cum  ofculis  fcrmonem,cum  fermone  vero  rationem  mater  fetui  infunderet.  Sunt  quo- 
que bime, ne  vna.aut  minor, quam  requirebat  neceffitas,  foret:  aut  nimis  magna  exifteref, 
ficq;  plurimum  incommodaret.Cum  autem  dua:fint,vtriq;  lateri  vnam  affixit,  vtsqui- 
libriras  corporis  diligenter  feruaretur.  F omafubrotunda , tum  vt  plus  contineant , tum  vt 
ornent  decentius, Si  minus  periculis  obnoxia:  reddantur , cum  eo  loco  alias , prsfertim 
prominentes  collocata: finr,qui  fiepius  tundituralhditurque.Cretera  qua:  de  mammisSc 
papilla  dici  poffint,tum  de  circulo  papilla  circumiedto,ea  omnia  fuperius , libro  primo, 
nec  perfun&oric  complexi  fumus. 

C A P V T II L 

De  Vleura.fiue  cojhus fucem  gente  membrana, 

TRipli  ceu  membranam  in  medio  ventre  reperireeffiyitawi,  qus  collas  inueffi't,&: 
pleura  dicitur alteram,  qua:  interftinguit  thoracem , mediaftinum  vocata  ; tertiam, 
quae  cor  includit  , & pericardium  appellatur.  De  his  ordine  nunc  verba  farturi 
fumus, fumpto  initio  a plcura.a qua  & reliqua:  originem  ducunt.  Dicitur  Pleura  , qua;  - 


Sub  fi  an 
lia. 


Vafa. 


Figura. 

Superfi- 

cies. 


Magni- 

tudo. 

Forami- 

na. 


Uxoriui, 


Vfim. 


}4<S  A driAni  Spigelu  De  Hvmani 

vox  Graea  e(\.>7sKdi^fi>'imvruv  7ixev^uv,z  coftis, quibus  fubtenditur,vnde&  vyfiv 
xw?ab  v fu, quafi  dicas, fite cingens  membrana  nonnullis  vocatur.Latine  fi  Graeam  appella- 
tionem velis  exprimere,non  inepte  cofialcm  tunicam  dixeris.  Eft  enim  membrana,  cum  vni- 
uerfam  Thoracis  canicatem  , tum  imprimis  coftasobcingens  , ex  quo  fubftantia  ipfius 
fubito  patet, quas  aliarum  membranarum  inftar.diira  eft,  alba, tenuis,  denique  peritonei 
fubftantia: admodum  fimilis.nifi  quod  robore  &crallitie nonnihil  praeftet.  E (l&cvbique 
duplex.ex  quibus  illa  pars  craffior  eft,qua:  thoracis  cauitatsmrefpicit;  tenuior  vero,  co- 
ftis alligatur.  Inter  vtramque  Vafa  omnis  generis  excurrunt , ex  quibus  Vena  funt  duode- 
cim vtrinque.qua:  partim  ab  aintercoftali  ramo  elatiore  deriuantur,  vt  duasfupcriores, 
parrim a b venafine pari, vt  decem  inferiores.Totidem quoquefunt  e/frteria  , quarum 
/«/)momquatuor,abcintercoftali  fuperiore,coftarum  radicibus attenfa,nafeuntur:  Ain- 
feriores  odo  , a pofteriore  fede  trunci  defeendentis  arteria:  magna:.  Nerui  fimiliter 
e duodecim  funt,  & quidem  anteriores  rami , quia  fpinali  medulla,  dum  per  thoracis 
vertebras  fertur, prodeunt,  cum pofteriores in  dorfo  incumbentes  mufculos  digeran- 
tur.Vafahaecffub  coftis  ea  fede, qna  peculiaris  ipforum  gratia  finus  exfculptuseft , x- 
quali  interfefpatiodiftin6fcaediftribuuntur:Vena:rarnen,&  Arteria:, per  totam  coftam 
nori  excurrunt, fed  cum  oftea  parte  terminantur:  ne  tamen  intercoftalia  fpatia  vafis  de- 
ftituantur,eo  a mammariis  Purculi, fecundum  longitudinem  feriatim  enati , digeruntur. 
Quja  autem  plurima  haec  vafa  funt,  propterea  & frequens  admodum  membrana:  huius 
inflammatio  nafeitur,  quae  a Medicis  Pleuritidis  nomen  ab  afteda  parte  accepit.  Ne- 
que tamen  inter  pleuram  tantum, & mufculos  intercoftales, quos  vnacum  coftis  pleura 
fuccingitjfi  quando  inflammatio  haec  in  abfcefTum  verfa  fuerit , pus  ipfum  coaceruatur: 
fed  pluries  fere  inter  duplicaturam  huius  membrana:,  per  quam  vafa  incedunt,  &qus 
ftabrliuntur. 

Figuram  ergo  Thoracis  quoque  habet, hoc  eft,variam:/^mTr,nnguffarn  nonnihif  /m- 
fenus  htam  Mtiorem  adhuc  a lateribus,  foris  gibbanr, intus  cauam.  Superficiem  autem  interi 9* 
rem  lseuem, ne  pulmonibus  afperitateincommodet:fAtf«70m»afperarn,vt  validius  allige- 
tur.Illa  etiam  aquofo  humore  femper  illita  eft , qui  nafeitur  ex  vaporibus  eleuatis  a fan- 
guine,&  pofteacondenfatisrcfpediua huius membransfrigiditate.  Prodeunt  tamen' 
ab  ipfa neruea:  quaedam  fibrae, quibus  pulmo  pleura:  alligatur,  qua:  fi  nimis  ftridae  finr5 
cum  pulmo  libere  mouerinon  poffir,  Difpnasam  perpetuam,  eamque  incurabilem  in- 
fert-.  Magnitudo  quoque,  thoracis  internae  magnitudini  refponder,  quemadmodum  peri- 
tonaeum  catiitati  imi  \ enixis. Foramina  quoque  funt  complura.  Superne  quidem, vttranfi- 
tum  largiatur  vena:caii£,&  arteri^  magnae,tumgula:,afperf  arteri^,  acneruis  fexti  pa- 
ris:tnferm,  qua  diaphragma  tegit,terna,adeoque  totidem,  ac  ipfum  diaphragma  habet» 
eodemq;  modo  pofita;  vnum  pro  vena  caua;alterum,progula;tertium,pro  magna  arte- 
ria. Caeterum  ipfius  exortum  ameningibus  cerebri  fpinalem  medullam  inueftientibus» 
quamplurimi  difTedtionum  proceres  repetunt.haeenim  cumneruis  in  thorace  dedu&£» 
6c  latefcentesftn  pleuram  degenerare  videntur. 

Vfus  autem  ipfius  fimilis  eft  vfuiperitontEi,  vt  fcilicer  tegat, alliget,  tum  totum  mediu 
ventrem,ram  vifcera,  8c  vafa.  Huicvfui  quomodo  Natura  folertiflima  fatisfecerit , 8c 
quam  opportunam  fubftantiam, figuram,  magnirudinemq;  conceflerit , promptum  erir 

cumis 


a,  f.j.e; 

b,  c.c. 

c,  6, 2.J3, 

d,  u.u.iu 

e,  7.  z.o.tr 
m.ii.&c. 
vfque  ad 
19. 

f,  1.7.18- 
F. 


Corporis  FAbricA,  Lib.  IX,  $47 

gaiuss  per  fe  videre, cum  nihil  facilius  fit,quam  in  laudes  Natura?  excurrere,  vt  illea,ie= 

J>at  de  Herculeicum  iis  immenfa  hac  rerum  machina  tota  plena  & perfufa  fit. 

C A P V T IV. 

De  Mediajlmo-fiue  membranis  cauitatem  thoracis  inter - 
fepientibus . 

ALtera  membrana,  quae  in  medio  ventre  reperitur,  adidtapronafcimr.  Cume» 
nim  primum  pleura  aneruis  circa  dorfi  vertebras  exorta  eft  , ad  (ternum  perlace- 
t:a  contendit , indeque  iterum  ab  hoc  verfus  fpinam  per  medium  longitudinis  rho- 
racis  ad  principium  redit.  Vtergopleura  medium  ventrem  totum  intus  fuccingebat: 
iic  hxc fecunda interftinguit , 8c  m dextram  finiftramque partem , fiue  cauitatem, diri- 
mit.Hinc  nomen  accepit, vt  a Graecis  , membrana  interfepiem  : a Latinis 

zutem, sJWediaftinum,<]UzCi  quod  per  medium  (ter.appellatur.  Reuera  tamen  membra-  Nominis 
na  vna  non  eft:fed  dux  potius^nec  quemadmodum  pleura,ob  duplicationem : fed  quia 
diftindtx  du£  funt,adeoque  vna  dextra,altera  finiftra.  Sunt  autem  fecundum  longitudi- 
nem Vertebrarum  dorfi  contiguxiat  circa  (ternum , pro  ipfius latitudine , a fe  inuicem 
diftantes.Qupdfi.vt  fxpeaccidit.circa  hanc  partem  inflammatio  oboriatur, eadem, qux 
in  pleuritide,  contingunt  fymptomata,&  febris  ac  dolores  acuti  nafcuntur,  depungen- 
tes xgrum,  non  tamen  in  latere  , vt  in  vera  pleuritide:fed  in  parte  pedloris  anteriore, 
qua  (ternum  eft.Hxc  materia  fi  fuppurcturforte,  perforatione  fadta  in  (terno,  vel  fpa- 
tio  cai  tilagi neo, facili  negotio  euaeuatur.  Sed  & hoc  loco  iis, qui  Chirurgia?  nauant  ,no-  Nota- 
tandum  eihfieripoife.vr  vulnus  in  hac  parte  tranfuerfim  fadtum,  propter  hanc  cauita- 
tem videatur  profundi  (fimum,  imponatque  Medicis,  quod  fxpe  vidi,  credentibus,  pe- 
netrare ad  pulmonem, cum  tamen  in  hanc  duntaxat  perungat  cauitatem.  Quare  cau- 
te hic  agendum,  accurateque  videndum  eft , neprxcipitiprognoftico  , fefe  artemque 
fuam quisque proftituar.  Substantia  ergo  Mediaftini  membranea  eft: fed  pleura  t c-Subftxn.-- 
nuior,molHorque,cuius/«/?q/z««  exterior  , qua  pulmones  fpedar,  lxuis,  multoque  in- ttil- 
terdum  adipe  circa  vafa  perfufa  : interior,  alpera,  propter  fibras,  quibus  membranae  SuPerJt~ 
junguntur.  Magnitudo  autem  ipfius  tanta  eft,  vtaiugulo  vfquead  diaphragma,  & a Magni. 
-vertebris  ad  os  thoracis  pertingat.  Venas  habet,  tkartetias  exiles,  amammariis,  Sciendo. 
vena  fine  pari.  Prxterea  venam  aliam,  quam  Mediaftinam  fupra  ideo  vocauimus, 
quod  in  hanc  membranam  tota  ablumatur.  Oritur  hxc  a fubclauii  rami  inferiore  fe- 
de  (interdum  etiam  ex  ipfo  trunco  afeendente,  antequam  ad  iugulum  diuidatur,  ) ac 
modo  vena  vna  eft  crafla  fatis,  quae  fecundum  vtriufque  membrana  longitudinem  cum 
neruoad  Diaphragma  abeunte  , fupra  pericardium  defeendit,  permediaftinum  di- 
fperfa;  modo  propagines  dux,  qux  per  mediaftinum  deferuntur.  Nem  quoque  funt  vfm. 
Stomachici  dicti,  qui  in  duplicatura  hac  mediaftini  feruntur.  Vfns  ipfius  eft,  vt  non  >■ 
modo  dextram  thoracis  cauitatem  a finiftra  diuidat:  fed  & vt  pericardium,  in  quo  cor  a* 
continetur,furfumfu(pen(um  detinear,  ne,  vel  ad  fpinam  concidat,  dum  fupini  iace- 
snus;vel  anterius  procumbat,  dum  verfus  terram  fledtimur;  aut  ad  alterutrum  latus 
jprougluatur,  dum  dormiente j ipfis  innitimur.  Prxterea  vafis  quibuldam  tutum  iter  3, 

X x % prxpa- 


Sync»j‘ 

ma. 


Humor 
in  peri- 
cardio 
conten- 
tus. 

Dijferen- 
1 ia  huius 
humoris. 
A copia. 


A coloro, 


348  Adriani  Spigelii  De  Hvmani 

prxparat,prohibetque,cum  pulmones  repleti  multo  aere, totam  cauicatem  replent,  ne 
pars  pulmonis  dextra  ad  finiftram  pertingat, & premar, quod  Natura  hoc  interfepimen- 
to  facile cauir,quod  non offeum.nec  cartilagineum  fadtum  eft,  fed  membraneum , vt  a' 
liquo  pado  cederet, nec  duritie  pulmones  offenderet,  fi  quando  vitra  confuetudinem 
pulmones  extenderentur. 

C A P y T v* 

De  Pericardio , & humore  in  ipfo  contento. 

TErtiA  membrana  eft, quae  1 s&tHolgfriov  dicitur , quod-sfei-Ay  nocpSie^poCiuCit,  hoc 
eft, circa  cor,vnde  & interdum  'z^jca^/^^T&ivaGrxcis  nominatur.  Hippocrates 
vocat  >osAiov,Cme  vaginameac  Ariftotelesu^ei'a7r<^s*a)£>7i',Jt$if  Tcocymi,  membranam  pinguem 
&cra(fam. Latini  vt  plurimum  Grxcam  appellationem  retinenr,  vocantes  pericardium  1 
alii  quam  optime  cordis  muolucrttm,  capfulam>  aut  indumentum  indigitant.  Membrana  e- 
mm  eft  ampla,  vniuerfum  corinuoluens,  a Mediaftino  produdfatvel  potius, (fi  pri- 
mam inde  originem  repetas,  a qua  & ipfum  Mediaftinum  nafcitur, ) a pleura,  cui  parte 
anteriore  &pofteriore  nedlitunat  inferius,  diaphragmatiscirculo  nerueo  tam  valide>vt 
citra  dilacerationem  leparari  handquaquam  poftir.  Magis  autem  ad  finiftrum  latus  fpe- 
«ftat,  quam  ad  dextrum  5 & ad  priorem  partem,  quam  pofteriorem.  Subjlantiam  habet 
latis  crallam,qux  commode  diftendi  & dilatari  poteft,ex  quo  fit,  vt  aegri  in  cordis  pal- 
pitatione vix  fentiant  dolorem  , nili  forte  tam  valida  fit,  vt  valide  cor  ad  coftas  impin- 
gar. haberpyramidalem , cum  fuperius  latius  fit,  inferius  anguftius  , ficque 

cordis,  quodcompleftiturin  fe,  figuram  affabre  exprimit.  Diftantia  etiam,  quxin- 
ter cor  & pericardium, squalis  eft,  adcoqueipliim  peiicardium  maius,  vtinfuomo- 
tu  naturali  commode  diftenderetur , nectamen  in  pericardium  alliderer.  Tantumer- 
gointeruallum  inter  cor, & hoc  ipfum  intercedit  .quantum  requirebat  commoda  cor- 
dis dilatatio.  Eftautem  continua  omni  fui  parte,  excepta  bafi,  in  qua  quinque  fora- 
mina , obvafa  cordis  obtinet:  duo  quidem  , propter  venae  Caux,  partim  introitum, 
partimegreffimu  alia  vero  tria,  ob  venx  arceriofx>&  arterias  venofx  , tum  Aortae 
exitum. 

In  hacmembranacontineturaqua  , quam  Galenus  j.locor.affi&or.i.vrinxfimi- 
lemftatuit , nec  tantum  in  mortuis  repentur,  fed  & in  viuentibus , quanquam  in  illis 
fcmper  copiofiorfit , &prxfertim  fidiutius  a morte  aperiantur.  Differt  hxcaqua,  6c 
copia,& colore.  Copia  quidem,  pro  ratione  seratis  , temperamenti,  fexus,  & morbo- 
rum. Pueris  enim.vberior  eft,  quam  iuuenibus , Sciis  qui  temperamenti  funt  valde  hu- 
midi, quam  qui ficcoprxditi: faeminis quoque,  acmaribus,  copiofior  colligitur  , 8c 
qui  ferofo  admodum  fanguine  abundant.  Hinc  eft,  quodobferuamus  , eos  qui  ex  ob- 
ftruftionibusvifcerum, lienis, iecoris,  Scmefenteriilaborant , adeoque  copiam  aquofi 
humoris  in  venis  coaccruant,  quod  propter  has  ipfas  obftrudtiones  chyli  tantum  te- 
nuior aquofiorque  pars  per  mefafaicas  venas  alcendere  queat,  fi  quando  nimio  animi 
affe&u , & potiffimum  matrore  afficiantur , Gordis  palpitatione  corripi,  quod  in  his  ad 
cor  illico  effundatur,  ficque  copiofum  humorem  hunc  generet,  j Quoad  colorem,  in  fanis. 


#>  5.1. H„ 
H. 


Corporis  Fabrica,  Lib.  IX.  549 

limpidiflima  dV.in  hydropicis,vrinae  turbat»  fimilis  j in  quibufdam  aliis,  lotura:  carni- 
um fimilem  vidimus. 

Vfus pericardii  ett,primb,vtCot  in  loco  naturali  contineat,  quoties  vel  fupini,  vel  pro-  Vfus. 
niiacemus,autad  alterutrum  latus  voluimur , inquarequam  proficuum  quoque  fit  *• 
mediaftinum,  capite  praecedente  oftendimus.  Colligit  deinde,  Scafleruatinfehanca- 
quam,  fine  ierofum  humorem,  quimultis  nominibus  vtiliifimuseft.  Cor  enim  nimio  x. 
tnotiuftuans, refrigerat:  e^/irwf«w,hume6fcat  & madefacit:  a(perum,  lubricat ; nudum , 
contra  externas  iniutias  munit,  &quafi  loricat.  Hinceft  quod  videmus , eos,  qui- 
bus abfumptaeft,  in  he&icas  febres, ac  tabes  incidere  , quod  cor  habitualem  calorem 
hac deftirutum  prompte  fufeipiat , & fufeeptum  fieruet.  Sed  & digna  memoratu  vi- 
detur hiftoria, quam  refert  Realdus  Columbus , de  difcipulo  quodam  fuo  Roma:  mor- 
tuo.cui pericardium  prorfus  defuifie  inuentumeft.  Subinde  is  dum  viuebat , iniyn- 
copen  incidit  , & fubinde  mortuo  fimilis  videbatur  , ex  qua  & extremum  tandem 
diemdaufit.  Caeteriim,  de ipfius  generatione  diuerfae  admodum  funtauthorumfen* 
tentiae.  Quidam  connatum  aprimordiis  vitae  primoque  natali  ftatuunt,  non  fecus  ac 
aerem  implantatum  inauribus : fed  quia  tamen  experientia  comprobatum  eft , alio 
atquealiotemporeplus  aquaecontineri,  aut  minus,  generari  ipfamplures  pofteafta- 
tuerunt.In  viuis  enim  animantibus  fe&io  docuit,  modicum  contineri  humoris  : atin 
iis, quiacordis palpitatione, vel mortuifunt,  vellipe  viuiinfeftari  fuere,  copiofiorem 
inuentum  eiTe.quam  naturalis  quantitas  requirebar.  Non  defuerunt  autem , qui  ex  po- 
tu generari  crediderunt,  tranfiudante ex  Oefophago, dum defeendit,  quae  opinio  rifu 
potius,  quam  refutatione  digna  mihi  videtur.  Eorum  ergo  fenrentia,  aut  veriflima, 
autcertea  vero  nonlongealiena  videtur, qui  arbitrantur,  aquam  hanc , ex  vaporibus 
generari, eleuatis ex fangume  &fero,  qui  in  venis  arteriisque  cordis  continetur,  &c 
poftearefpe&iua  pericardii  frigiditate  condenlatis.  Sic  videmus  in  iis  etiam,  quiin- 
culpaciflimafruunturfanirate,  peritonaei  internam (uperficiem  femper  madere,  pleu- 
ramque perpetuo  humidam  , non  aliunde  certe,  quam  ab  iftis  vaporibus  condenfaris, 
cum  foltrs  Opifex  praepedire  fic  conatus  fir,quo  minus  membranae,  quod  prompte  alias 
fieret, exficcarentur. 

C A P y T VI- 

De  Corde , eiusatte  partibus  externis, 

/^OR.LatinisaGratco  vcc^buloxot^iJ/tJidicituf.xac^iJ/aautemjVel  quafi  jc^tj ac , ab  Etyma- 

V_>imperio,(vt  voluit  Chryfippus)  l.de  placit.  Hippocratis,  5.  quod  habet  in  alias  par-  tegi  a. 
tesjvel  certe,quafi  per  literarum  rranfpofitionem , Suri  § quod  vi- 

brare fignificat,ac  fi  perpetuo  motu  vibretur.  Graeci  veteres,  & praecipue  Poetre  , ex- 
cellenti» gratia  vifcus  appellarunt,  vnde  Medea  /xiyxAdTT&hxyyy®*  di- 

£ta,  cordata, ac  animofaihinc  tlegantiffimum  verbum  czsKxyxytfrSg,  quo  Graeci  fum- 
mum  cordolium  denotant, quali  dicas, imo  corde  dolore  mperlentire.  Situm  e(k  cor  in  Situs. 
medio  ventre, anterius  fterno,&:  in  feminis  cpuoc±;ma.mmis±adlater4,co{tis]pofterM,(ca]pn- 
Ia& vertebris  munitum.  Huius  *Bafis  fecundum  omnem  locorum  differentiam  exatffe 

X x 3 medium 


35° 


'Adjuani  Spigelii  De  Hvmani 


Figura. 


Supirfi- 

cies. 

Magni- 

tudo. 


medumvlocumobtinetiaibtfMicrofiniftrorfiimnannihif&antrorfumjinfraiiaeuafis  pa-  £ E1_ 
pillam exporrigitur, cuius  & motum  in finiftro  latere percipimus,  vnde  nonnulli  ana- 
comite  imperiti, totum  cor  in  finiftto  latere  iacere  crediderunt.  In  quadrupedibus  con- 
tra,non  bafis  tantum, fed&  mucro  mediam  fedem  tenet.  F iguram  habet  pyramidalem, 
quo  htjvt  nuci  pineae  a prifcis  diffedionum  proceribus  fuerit  affimilatumifed  hxc  figu- 
ra quadrupedum  potius, quam  hominis  cordi  conuemr,quod  illorum  cor  ex  bafi  ampla 
& rotunda, fenfim  in  mucronem  acuminatum  terminetur:at  huius  latius  fit, &nonnihii 
depreffum.Quamuis  crediderim,  & cor  in  viuo  homine  rotudius  effc,  quam  poft  mor- 
tem apparet,&  rotunditatem  illam  amittere  cantum, concidente  ob  mollitiem,  & ven- 
triculorum magnitudinem.ipfiuscarne/ixrwwcordisjwp^jjciw  a bafi  vfqueadmucro-  f.F.G. 
nis  lummumlxuisefh&aequalis.prsterquam  in  locis,  vbi  adipe  perfunditur, aut  dvafa  d,  a.*, 
dilcurruntdwffnor, maxime  inaequalis.  Quoad?w^«it«rfiw»i,rationecorporismaiusho- 
mini,quam  exterorum  animalium  vili  contigit,  &in  longitudine  quidem,  fextrans- 
Subflan - uerfosdigitostequatunlatitudine  vero 8c altitudine,  quatuor.  Totum  autem  carneum 
eft,cralTum  , rubrum, ac  denfumiin  mucrone  tamen, quam  bafi  nonnihil  fpillius,  fibris- 
que multis  intertextum, quo  nomine  Hippocrates  non  veritus  eft, libro,  quem  de  Cor- 
Cor  non  de  infcripfit,mufculutn  vocare.  Plurimum  tamen  inter  vtrumquedifcriminis  occurrit, 
e^JliUfcli  vthaudfciam,  qua  ratione  defendi  poflit  , fi  carnis  colorem,  deniitatem , fibrarum 
diuerficatem,ipfamque  adionem  refpicias.  Color  enim  in  mufculorum  carnemultoru- 
Tiira.  bicundior  eft,  ipfaque  caro  mollior , quam  in  corde.  Fibra  autem  fimplices  , cum  reda 

cund?  a principio  ad  finem  excurrant:  at  Cor  ex  omni  fibrarum  genere  contexitur;  nec 
loco  inter  fe  differunt, quemadmodum  videmus  ininteftinis,  aliisq;  quibufdam  parti- 
bus,in  quibus  tranfuerfefibr?  exteriorem  partem  obtinent,  reda;  & obliquae  inter- 
nam, aut  contra  jfed  inuicem  omnes  implicitae  (unt  acconfuf?.  Iamfi  adionem  fpedes, 
mufculorum  adiocontradio  eftadfuum  principium  , dependens  a voluntatis  noftr? 
imperio, adeoque delaffatur ac  fatigatur , fi  nimia  fit:  cordis  contra  fubftantia  motum 
habet  a naturas  inflinduinfitum  ac  innatum,  qui  neque  fiftii  voluntate  noftra  , neque 
concitari  poteft,&  ( res didu mirabilis)  indefinenter  multorum  annorum  fpatiofine 
Connexio  vj]3  fatigatione  atu  noxa  cietur.  Comeditur  ope  pericardii, fuperius  mediaftino , inferius 
diaphragmati;pervafaautemaliispattibus;caeteraliberum  eflvbique,  vt  libero  motu 
perpetuo  agitetur. 

Partes  Caeterum  vt  partes  omnes  infpiciamus,diuidi  cor  potefi:  in  partes  diflimiiares,&fim- 

Cordis.  plices. Dijfimilamrn  dux  funt,vna  fuperior,altera  inferior;illa,e  Bafis  dicitur,  & Caput  cor 
dis, eft.  que  lata  & orbicularis, ex  qua  quatuor  illa  vafa,  de  quibus  poftea  diduri  fumus,  o- 
riginemfuamdeducunc.haec/AIaao&^pcxvocatur.eftqueacummata.  Similarium  ali?  /,  1.1. 
funt  externae, alite  intern^.Exterme,  Adeps,  Membrana  integens,  Vafa  omnis  generis, & 
Auriculae. l8fem*,Ventriculi,&  Valuulx. 

Incipiamus^!)  S adipe,  quamcircacor  inueniri  negauitPhilofophus,  in  hifloria  anh  £*  b.b 
malium-.qute  tamen  in  homine  copiofior, quam  brutis, maxime  ad  bafin,vbi  vaforum 
eftegreffus,  inuenitur.  Quin  imo  cor  nonnunquam  adeo  adipe  inuoluitur,  vt  minus 
peritis  anatomicis  impofuerit , corabfuifie  ; prasfertim  cum&  ego  ex  diffedionibus 
obferuarim,  animalia  fanguinea  , quo  pinguiora  funt , eo  minus  cor  habere.  Et  hoc 

efie 


i. 

Diffimi 

lares. 

i. 

Simila- 

res. 

Adeps. 


e,  0.  i.H, 
H. 


Corporis  Fabrica,  Lib,  IX, 


35i 


Vafa. 


£fTereor,quod  legimus  in  hiftoriis,  immolante  C.  Caelare  in  tauri  opimi  extis  cor  ab- 
fuiffe.Quis  enim  credat  bouem  excordem  vixiiTe  vnquam , cum  animalium  fanguineo- 
rutn  principium  cor  iit,  a quo  omnia  dependent?  Et  mihi  certe  ipfi  fuperioribus  annis 
obtigit,  vt  dum  in  theatro  publicoftruthiocamelum  diflecarem,  cortantaadipisquan- 
titateobiitum  inuenirem,  vt  facile  multis  praefentibus  fidem  fecerit,  cor  huic  auide- 
fuittc.Membrana ,qua  obuoluitur, tenuis  eft,  a fubiedla carne , cui  validiffime  adnafcitur,  Membra 
inieparabilisJ’4/4  habetomnis  generis,  per  fuamfubftantiam  dilperfa,  venas,  arterias,  & 
b,  2-  neruos.  h Vena,  a cauat trunco afcendente  oritur,  paulo  antequam  in  dextrum  ventri- 
culum implantatur,  Sc  Coronam  dicitur,  quod  coronam  antiquorum  regum  imitetur. 

Cingic  enim  vndique  bafin,  multosque  ramos  per  exteriorem  cordis  fuperfieiem  , in 
totam  eius  fubftantiam  ad  mucronem  vfque  difpergit,qui  per  finiftram  partem  freque- 
tiores,maioresquerariores;&exilioresad  dextram  digeruntur.  Huic  adexortum,ne 
fanguis  ad  cauam  refluar, Valvula  appofita  eft, lunam  dimidiatam  referens.  Arteriam  mo- 
do vnam,modo  duas, ab  Aorta  deriuatas,vbi  ad  finiftrum  cordis  ventriculum  enafcitur, 
ftatim  in  exortu, antequam  pericardio  excidat.  Vocantur  hae  arteriae  fimiliter  Coronaria, 
quod  eodem  cum  vena  modo  bafin  cingant, & per  longitudinem  cordis, potiffimum  in 
finiftro  latere, furculos  transfundant.  Neruos,  a texta  cerebri  conjugatione  exiles  habet, 
in  bafin iuxta venam  arreriofam  difteminatos.  Hos  Piccolomineus  vimacfacultatem 
motoriam  praeter  fenfumcordifuppeditarecenfuit,  adeoquefi  derepente  obftruantur 
l^danturve, mortem  improuifam  inferre.  Ego  tamen  haec  falfa  efle  experientia  didici, 
cum  plurium  animalium  corda  exempta  e corpore, abfcilTo  penitus  neruo  aliquamdiu 
commotafuifle,  obferuarim. 

i,  9. i.K.  Sunttandem  in  bafi  cordis  vtrinque  dux  partes,  velutiappendices , quas  1 auriculas 

Veteres  vocarunrmon  tantum, vt  quidam  voluerunt,  a forma,  quam  habent  cum  auri- 
bus canum  communem:fed&:  a connexione,  cum  cordi  vtrinque,  vt  capiti  auresad- 
nexae,eodemque  modo  ab  ipfo  dependeant.  Dua  ergofunt,  vna  dextra,  altera  finiftra, 
ad  orificia  eorum  vaforum  quae  cordi  materiam  inuehunt,hoc  eft, ad  Vente  cauae,  & Ar- 
teria; venalis.  Figuram  habent  pyramidalem,  fed  vertice  nonnihil  acuto  praeditam : fu- 
perficte autem  funt  inaequali, tam  foris, quam  intus,  opplerae  tamen , 8c  extenfx  fanguine, 
foris  squales  apparent.  Subtfantia  etiam  vtraque  conftat  neruofa,  ex  triplici  fibrarum 
genere  conflata,  & tenui,  vt  cutis  craffitiem  haud  multum  fuperet.  Differunt  autem 
inter  fe,  primo  Citu, quod  dextra  venae  causoftiolo  pr^iaceat,  cum  qua  veluti  commu- 
ne corpus  efficit;finiftra, arteris  venali.  Deinde  magnitudine,  quod  dextra  finiftra  al- 
tero tanto  fit  amplior : tertio,  duritie,  quia  finiftra  durior,  pauloque  carnofior,  & craf- 
fior.  Ouarto  tandem,figura,lxua  acuminatiore,magifque  in  latus  exporredta.  Hae  mo- 
tu perpetuo&indefinenteiuxtacum corde mouentur.-ied contrario.  Dum  enim  cor 
dilatatur, ipfs  contrahuntur, & materias  effundunt  .-dum  conftringitur  ipfum, dilatan- 
tur, fefe  expandunt.  Motum  hunc  dodtiffimus  Hippocrates  quoque  obferua- 
uit,qui  libro  de  corde , tota  fua  natura  cor  agitari  fcribit;  at  aures 
priuatim  tum  intumefcere,  tum  flac- 
cefcece. 


Amicu- 
it. 


~t  . 


CAPVT 


Ctrdis 

Ventri- 

culi. 

Nume- 

rM. 

An  tres 
fint  ven* 
triculi 
cordis 
humani. 


Differen- 
tia ven- 
tricuiorit 
A magni 
tudine, 

A J, an- 
guine, 

A forma. 


A fitu. 

A craffi- 
tie. 


5 Ad  a i Ani  Spigelix  De  Hvmani 

C A P V T VII. 

De  Cordis  partibus  internis,  Ventriculis  mquam, 

dr  Valvulis „ 

CO  N t i N e t Cor  omnium  animalium  cauitates,quas  Hippocrates  yetsigycr, id  eft, 
vemtes:Galenus  & Arijloteles hsimou;,  lulius  Pollux  ^sktrovg , fiue  finus  appellat.  La- 
tini, Ventriculos  cordis.  De  horum  numero  magoa  lis  eft  inter  di(Te<5tionum  ProfefTorej, 
cum  Galenus,  caeterique  Medici , duos  tantum  agnofeant:  at  Peripatetici,  fecuti  Ari- 
ftotelem  , tres  velint  e fle.  Hicenimj.  hiftoria:  animalium  3.  tres  inueniri  ventriculos 
in  maximis  animalibus, duos  in  mediocribus:  at  vnum  tantum  in  minimis  , tradidit» 
Quin &fi.hiftoria; animalium  i7.ordinemquoque  & fitum  cuiufque  explicans,  ma- 
ximum quidem, in  dextro  Iatere;mimmum, in  finiftro:ac  medium  magnitudine  , inter 
linifttum  & dextrum  locatum  fcribit.Et  ne  quid  defittandem,  $.de  parr.  animalium  4. 
laudat  quoque  hoc  Natura:  inftitutum;  &fatius  efteiudicat.tresfuiffeconftitutos  ven- 
triculos, quam  duos.vt  vnus  quidem, commune  fit  vtriufque  principium, medium  enim 
& impar  principium  eft.Hunc  ternarium  cum  Ariftoteles  mediocribus  animalibus  afti- 
gnarit,  non  defuerunt  quamplunmi,  quiin  homine  tres  linus  conati  funt  oftendere, 
quos  cum  ego  minime  vnquam  obferuare  potuerim,  nec  vero  Ariftotelem  ita  temere 
erroris  accufandum  cenfeamxredidenm  equidem  inter  maxima  animalia , elephantos, 
rhinocerotem, & balenasretuhlleihominem  autem, equum, & bouem, inter  mediocria, 
quae  duos  tantum  habent.Nullibi  enim  de  hominis  corde,  quod  fciam , loquens,  ternos 
ventriculos  ftatuit:at  clariilimus  locus  eft, 4. de  generatione  animalium  vltimo , vbi  ho- 
minem, refpe&u  elephanti, Ikcct]ovx  vocat , Sc  paruum : quo  eodem  fane  loco,  eandem 
illam  diuilionem  animalium, qua  in  maiora,mediocria,&  minima  dirimuntur, infinuat. 
Duo  ergo  funt  in  humano  corde  ventriculi, vnus  dexter:  alter  fimfter. 

Differunt  hi  ventriculi,  primo  magnitudine  inter  fe,  cum  dexter  finiftro  multo  fit  ma- 
ior,vt  quia  bafi  ad  mucronem  vfque  pertingat,  vnde  & ab  Ariftotele,  1. hiftoriae animal. 
ij  .Ysshlny-ty^n, maior  f\\c  dicitur, hic, tkccijm, minor.  Deinde, [anguine,  cum  dexter  crafi- 
fiorem  paulo  continear,  vtmelius  exprimam,  venofum,  qua:  caufa  eft,vt  Galenus 
y.oiklav  ou fau.ru  ^sjv,  ventriculum  venofum , & [anguineum  appellar.  Sinifier  con- 

tra fpirituofum obtinet, omninoque  talem, qualis perarterias in  vmuerfum,  corpus  di- 
geritur.Forwrf  quoque  differunt, cum  fi  per  tranfuerfum  cor  diffeces , dextrum  quidem  fi- 
guram crefcentis  luna:  femigircularem  exprimere  inuenias:k««w, orbicularem. Septum 
enim, quod  vtrumque  ventriculum interiacet, qua  dextum  linum  refpicir,  gibbumeft; 
qualaeuum.cauitatem  habet.Ex  quo  fit,vt  figura  dextri,  abaficordis,  vfque  ad  cauita- 
tis finem  femicularisferuetur  : finiftri  vero  cauitas  orbicularis,  paulacim , inftarconi.a 
latiori  bafi  in  anguftum  tendens.  Quarto,  finirer  ventriculus  in  cordis  medio  exadte  exfcul- 
ptus  die  videtur,(i  portionem  illam, qua:  dextrum  conftituit, auferas:  dexter  autem  quo  - 
dammodo  a latete  tantum  appofitus.  Quinto,  catneftnifler  triplo  quam  dexter  crafliore 
conflat, mukoq;  folidiore,  ac  compariore. 

Diui- 


b,  A. A.  A. 
A, 

r,  D.D.D. 
D. 


d,  9.I.L. 


N. 

/R. 


Corporis  Fabrica,  Lib.IX. 


355 


Diuiduntur  autem  ventriculi  hi , ne  fanguis  vterque  confundatur , pariete  dextro 
finiftri  ventriculi , quem  feptum-cordis  Anatomici  vocarunt.  Hoc  propterea  a dextris 
gibbum,  aliua  concauum  eft , 6c cum iiniftro  finiftri  ventriculipariete  squalis  craf-  °r  u' 
fitiei. 

a Apertis  ventriculis, a bafi  ad  mucronem  fedtione  fecundum  longitudinem  du&a, lntern* 
b interna fuperficies in^qualis  admodum  cernirur, multifq-,  velutt'cauernulisreferta3quq-^^^l 
cami  eius  imprimuntur, cum  in  parietibus  reliquis,tuminfepto.HosGalenusinfepto 
pervias  putat, fed  obliquo  tortuofoq,  du£tu,non  re£to,vt  fanguis  a dextro  ventriculo 
infmi&rirm  fenfim  feratur, non  cum  impetu  irruat.  Ego  cum  dodtilllmo  Vefalio  fum, 
qui  cenfuit,  nullatenus  penetrare.  Csterum  ex  ventriculis  finifte>r  inaequalior  eft, &: 
foueis  pluribus  ac  infignioribus  refertus,  quodetiam  notauit  magnus  Hippocrates, 
libro  de  corde, qui  ambo, inquit, finus,interiore  parte  afperi  funt,veluti  erofi  aliquan- 
tulu-m.-fedfinifter  magis,quam  dexter. Qbferuare  praeterea  licet,  carneas  quafdamfi-  Cart.n- 
brasm  vtroq-,  ventriculo,teretes,  & graciles, a ventriculorum  mucrone  prodeuntes, cu^  cor- 
quae  in  membraneas  fibras  delinunt , inferna:  pai  ti  valuularum  , de  quibus  jam  dice- 
mus, infertas. Ha:  in  dextro, quinq;, , vel  fex  quandoq-,  : jn  finiftro  tantum  binae, at  craf- 
fioresac  folidiores  occurrunt,qmbusfi  quis  nomen  velit  imponere , Caruncula*  teretes 
cordis  i \c\papillares,non  male, credo, vocabit. 

Porro  hi  duo  ventriculi  circa  bafin  cordis  in  quatuor  vafa  definunt , quorum  duo  Vafa  qua- 
funt  Venae  ,totidemq;  Arteriae.  Vena, in  dextrum  ventriculum : Arteria, infiniftrum  ter-  tu9i‘^rca 
minantur,aut  prodeunt.  Venarum  pnma,d  Caua  dicitur,  Ariftoteli  magna,  quia  omnium  c,0>!*“  _ 
venarum  maxima  eft , quae  Galeno  reliquisque  Medicis  a Iecore  originem  trahere  vi-  pricmia 
detur.Huius  orificium  aortq  orificio  triplo  maius, in  totum  dextrum  ventriculum  ex-  veni. 
panditur, exceptum  primo  a dextra  auricula.  Altera  Vena , Arterialis  vocatur  , rena  qui-  i. 
demf  vtfiiperius  libro  quinto  complexi  furnus ) quod  fanguinem  crafliufculum  pro 
nutritione  pulmonibus  deferat, cum  fanguis  in  dextro  cordis finu  contentus  ftbrolior 
fit : arteria  autem , quia  corpus  arteriae  obtineat , hoc  eft,  ex  duriore  membrana,  & 
duplici , vt  arteriae  funt , confedta.  Haec  vena  caua  longe  minor,  in  duos  diuifa  trun- 
cos , ad  pulmones  tendit,dexterque  in  dextram:at  finifter,in  lxuam  partem, in  ramos 
innumeros  iterum  difperffidifleminantur.  Arteriarum,  c\ux  ex  finiftro  ventriculo  pro-  Artent. 
deunt,  prima  dicitur  c magna,  Ariftoteli  «odtw.  Haec  ex  bafisipfius  centro  craflamem-  i. 
branaenafcitur,&  in  duos  diuifa  truncos,vnum  furfum,  alterum  deorftnn  mittit, vn- 
de  illum  truncum  afeendentem, hunc  defeendentem  vocauimus.  f Arteria  reno fa  alte-  *. 

ra  eft , arteria  nomen  ab  officio  obtinens , quia  fanguinem  fcilicet  fpirituofum  & vita- 
lem pulmoni  tranfportat : fed  rena , ob  tunicam  fimplicem/venarum  tunicae  fimilem. 

Haec  fimiliter  bifariam  diuifa , ftatim  ab  egreffue  corde,  alterum  ramum  in  dextrum, 
alterum  in  finiftrum  lobum  digerit. 

Ad  horum  vaforum  orificia  vndecim  membrani  reperiuntur , quas  Hippocrates,  valvv. 
libro  de  corde  , pelliculas  cordis  appellat  : Galenus  , 6,  de  vftipart.  14.  membranas  L ^ 
generali  voce.  Anatomici  Recentiores  Valuulas  8c  Oftiola,  abvfu.  Videntur  enim 
inftarvaluarum,  aut  portae  aperiri, aut  claudi, vt  materia  affluens,  aut  affirmatur,  aut 
intercipiatur.  Sunt  autem  duplicis  generis  ; aha  enim  ex  ampla  bafiinobtufum  mu- 


Yy 


eronem  ua. 


Trifulet t. 
Semilu- 
nares. 


Actio 

Cordis,1 

PnTfus. 


-P  artes 
puljus'. 
Dilata- 
tio. 

Contra- 

Bio. 

(Sputes  in- 
termedia. 


354  Adriani  Spigeui  De  Hvmahi 

eronem  definunt,  atque  vbi  clauduntur,  telorum  triangularium  eminentiis  fimiles 
funt, vnde  trifulu, aut  tricujpicks  vocantur  :alu  iis  fimiles,  quae  in  reliquis  venis , praefier- 
tim artuum, cernuntur, (emilunae, aut  Graecorum C fimiles , \ndefemilunares,\e\Ji~ 
grmformcs  appellantur.  I//«cintroIpedant,quod  vafis  intromittentibus  appofitaefint, 
vteito  admittant  materiam,  fed  non  emittant:hae  , extra,  & vafis  educentibus  ap~ 
politae.  Trifulcarum  ergo  tres.  Venae  cauaz  orificio:  &c  duae,  Arteriae  venofie  appo- 
litae:  figmiformium  autem  tres  iuxta  atterite  magnae, quam  venae  arteriofie.  Valvu- 
lae hae,  led  imprimis  trifulcae  , plurimis  fibris,  & quali  filamentis,  iilque  fortibus,  ad 
leptum  cordis,  maxime  verfius  mucronem  carunculis  teretibus  adnafeuntur.  Has  o- 
mnes  qui  videre  velit,  ventriculos  tranfuerfim  incidat  prope  bafin,  cum  omnes  in  fini 
egregie  tunc  fele  monftrent. 

C A P V T VIII. 

De  affione , & vfa  Cordis  ypartiumque  ipjias^ 

QV  A n A m propria  cordis  fit  adio , &:  quas  (oli  competat , nemini  meo  iudicio 
oblcuruKneflepoteft  , cui  vnquam  viva: alicuius  animalis  difledioni  interefle 
licuit.  Vidit  enim  haud  dubio  cor  indefinente  quodam  perpetuoque motu,modo' 
latius  ampliusque  fadum  , modo  rurfus  anguftius,.  ftridiulque.  Motus  hic  a Ga- 
leno, 6.  de  placit.  Hippocr.  & ab  Ariftotele, libro  de  reIpiratione,a3Pu>u<h, veXmpvfy* 
dicitur,^®'  re  ,quod  pullare, vel  fidi  re  fignificat.  Latini  Pulfutn  appellant, conflat- 

que  hic  motus  duabus  partibus, quarum  altera  ifawM  dicitur,  dilatatio:ake\:3.,mcvnri , «St: 
contractio  D{\a.utedilatatiocordis,muci:onis  ipfiusad  bafim  attradio,  qua  amplius  ipfum 
fit,&  liquidem  longitudo  comprimitur, (phtericum : contradito  autem  eiuldem  mucro- 
nis a bafi  difceftus,  a quo  cor  anguftius  redditur.  Inter  vtramq;  hanc  adionem  neceP 
fano  quies  quaedam  quafi  media  intercedit,  cum  nulla  res  fit,  qua:  contrariis  motibus 
citra  hanc  agitari  poflit , quod , vtifiimmusphilolophorum  demonftrauit8.Phyficor, 
text.fii.tJj.duobusfimul  oppofitismotibusresilk  agitaretur.  Eft  igitur  duplex, aut  in- 
terna, quae  intercedit  contradionem  Sc  dilatationem:autmmz4,qu£  inter  dilatatione 
& conftridionem  interiicitur.Perficiutur  hi  motus, & gemina  quies,  beneficio  fibra- 
rum,quas  diximus  omnis  generis  cordi  tributas  eile.  Cum  ergo  reda:  contrahuntur 
relaxatis  tranfuerfis,  cor  dilatatur,  cui,  quod  de  longitudine  decedit,  in  latitudinem 
additunvbi contrahuntur  tranfuerfie, relaxatis  redis, conftringitur,  & quod  demitur 
de  latitudineun  longitudinem  accedit.  Quod  fiobliquae  contrahantur,  in  fiecoadum 
cor  manet,  & intermediam  illam  quietem  inter  dilatationem  & conftridionem  per- 
ficit. Caeterum  cum  duos  elle  cordis  vetri culos  dixerimus, dextrum  fcilicet  & finiftru, 
3c  hunc  altero  multo  nobiliorem, merito  ambigere  videmur,vterq;,an  vero  hic  tantu 
moueatur:&  fi  vterq5,an  aequaliter, an  huius  motus  illius  motum  fequatur.  Huic  du- 
bitationi fic  fatisfaciendum  efte  cenleo,  vtrumque  pullare , led  magis  finiftrum  quam 
dextrum, quod  viua  diftedio  edocet:  vtrumque  autem  per  fe,quia  in  vtroq;  principiu 
huius  motus  eft,etfi  in  finiftropraeftare  videatur.  Ipfe  tamen  hic  motus  voluntarius 
non  eft,  & qui  ex  noftro  dependeat  arbitrio , quemadmodum  mulculoru  contradio^ 


Corporis  Fabrica,  Lib,  IX. 


555 


qua-m&fiftere  cum  vohimus,&concitarepoflumus:led  naturalis  prorlusell,  quiabf- 
que  voluntate , & nobis  nihil  tale  cogkantibus,perficitur.  Eft:  ergo  internum  quod-  Vn&e  m 
dam,  & naturale  principium  vnde  pendet : quale  autem  Iit,  grauiter  Philofbphi  Me-  * ‘MCOr^~ 
dic-ique  inter  fe  certant.  Arijloteles  enim  Peripateticorum  princeps,  libro  derelpira-  Opinio, 
tione , ftatuit , pullum  a femore  (anguinis  fieri, dum  in  Ipiritum  conuertitur,adeoque 
dilatari  cura  bullae  eleuanturjruiTus  contrahi,  dum  fubfidunt»  Quae  fententia  vtcun-  '* 
que, primum  audita, vero  impenfefimiiis  videatur, experientia  tamen  Anatomica  fal- 
fiftima  deprashenditur,cum  laspe  aduerterim , cor  quorundam  animalium  extradum 
& dilciflum  , omni  quoque  (anguine  exhaufto , adhuc  fortes  validofquepulfus  edi- 
difife.  Magis  ergo  mihi  arridet  Galeni  fententia , ftatuentis  , a peculiari  facultate  cor-  l- 

di  infita,  profluente  a forma  eiu(dem,proficifci:  quam  iplam,  a beneficio , quod  v-  Galeni- 
muerfis  noftri  corporis  partibus  confert,  vitalem  •,  a munere  autem  ,pulfificam  appel- 
iauit. 

Vs  vs  pulfus  commode  geminus  ftatuitur  : imus , qui  cordi conuenit, quatenus  Vl,"us' 
pars  eft  principalis , toti  humanas  fabricae  inleruiens  alius , qui  cordi  infer  uit,  quate-  r" 
nus  priuatam  adionem  habet.  Communis  ergo  & generalis  vfus  eft,  vt  (anguis  (pirituo-  C5tne. 
fus  per  vmuerfum  corpus  indefinenti  motu  diffundatur,ac  pellatur.  Pellitur  autem  nis. 
fanguis  per  confiricTionem , dum  cor  anguftius  redditum,  contradis  fibris  tranfuerfis,  Confiri - 
non  fecus  exigit  ea, quae  fuis  finibus  continentur, ac  nos  manu  farcimine  pre(Io,quic-  a,onM- 
quid  intus  eft, fuprainfraque  pellimus.  At  enim  cum  fanguis  hic  digeri  per  corpus  non 
pollet,  mfi  prius  m corde  generaretur  , nec  generari,  nili  prius  materia  fuppeditare- 
tur ; praeter  contradionem,  & dilatatio  maxime  erat  neceflaria , cuius  ope, dum  cor  la-  Dilata-] 
tiusfit,&:  cauitatem  ampliorem  nancifcitur,vi  vacui  validiftimevenofumlanguinem  tl0nis- 
e cavae  trunco  ad  le  trahit.  Ip(a  autem  quies  ad  motum  cordis  per  (e  non  pertinet,  nec  Quieti*: 
quidquam  efficit:  ledtanquam  id,quod contrarium  motum  conlequirtir,  accedit, 8c 
id  tefte  Galeno, L,de  cognitione  pulf.  io.  Caeterum , (anguis  hic  ex  corde  duplicis  v-  Cur  fax- 
rus gratia  pelli  debuit  ■,  primo,  ne,  cum  ad  putredinem  perquam  aptus  fit, fui  tempera-  Zuiiex 
nenti  culpa,quodcaliduhumidumq-,  eft, quiete  prompte  admoduputrefceret:d««dr, 
ad  partes  alendas  minime  fecederet,quaecaulaeft,vt  fupra  quoque  diximus,  cur  Na- 
tura venis  vbique  arterias  adiunxerit,nec  a latere,led  inferius  pofuerit,  vt  Icilicet  mo- 
tu .Venarum  largumem  indefinenter  propellerent:  tandem  maxime  neceflarius,vt  vi- 
tan  lingulis  partibus  largiretur.  Cum  enim  Fitanihil  aliud  fit,  quarn  calidi  incorpo-  Vlta* 
re  permanentia , Sc  calidum  hoc  lpfium,  aut  infitum  fit, aut  influens:  vtrumquelane 
nec:flariumefle,fa.cilepatebit,fi.cogitauerimus,  omnes  animas  ,led imprimis  natura- 
lis, tc  vegetativas  adiones,  caloris  beneficio  obiri.  Cum  autem  ea  animalia  prae  aliis  Cur  tn. - 
calore  abundare  aequum  fit,  quas  aeris  frigidi  iniuriis  expolita  erant, vnde  fupradiui-  flante 
fionem-infangumea,&exfanguiaa.ttulimus  : Homo,  omnium  animalium  calidifli-  calorf°~ 
mum,maximeque  fanguineum  eft , cum  non , vt  castera  bruta,in  latibulis  alicubi  lati- 
;ans,(ed  quocunq;  tempore  aptum  ad  aeris  quafcumque  iniurias  efle  debebat, vt  con- 
templationi rerum  diuinarum  lingulis  momentis  & vbique  locorum,  vbi  eafedif- 
Fifa  vndiquaque  offerunt,  incumberet.  Influente  igitur  calore  erat  opus,  ne,  fi  per 
tctumcorpus  vnusfuiflet  dilperfus, facile  a frigore  vidusexfbiraflet.  Quodlanefic 

Yy  z impedi-  * 


i. 

i. 


356  Adriani  Spigelii  De  Hvmani 

impeditam  quam  fapientiffimefuit , dum  frigore  extrinfecus  accedente, influens  re- 
percutitur , intufque  efferuefcens  magis , cum  opus  eft,  opportune  externis  partibus 
Cur  infi-  inde  (uggeritur.  Similiter  calidis  temporibus, quid  facilius  erat, quam  exfolui  8c  dif- 
to  calore  Hpatiiat  ita  interioribus  adh^rensjomnes  caloris  ambientis  ac  diffipantis  vires  eludit, 
opM  fne~  dummodo(quiafemperquod  ad  externas  partes  digeritur,  inauras  abit  diflipatum,) 
fno  tempore  alimentis  reftituatur.  Similiter  infito  erat  opus  quam  maxime,  vt  facile 
influens.ob  affinitatem  fufciperetur.  Cum  ergo  fonte  quodam  caloris  neceftario  in- 
digeret Natura , Cor  exftruxi  t , in  quo  calor  fic  abundat , vt  qui  in  corde  exiftimatur 
minimus  effie,  in  aliis  partibus  maximus  fir.imo  talis,  vrfi  viuente  adhuc  homine  in 
finiftrum  ventriculum  demittatur  digitus,  feruens  calor  percipiatur  , quod  teftatat 
Prcpriur»  funt  hiftoriae  eorum , qui  a carnifice  viuifunt  dilTcdti.  Proprius  vfas  ac  priuatns  eft, ytfibi 
ipfi  feruiat , refpiratione  fcilicet  pulmonum  mediante  , quae  luniliter  infpiratione  & 
exfpiratione  conflat,  Injpiratio  cordi  neceflariaeft,  vta.er  attrahatur  frigidus  , quifan- 
guinem  in  corde  feruentem  & calorem  attemperet texfpiratio,  vt  fuligines  genitae  ex- 
pellantur. In  dilatatione  ergo  aer  aduenitji»  contraftione , fuligines  pelluntur.  Non  ta- 
men aer fuafubftantia ingreditur, vtpoftca  monftrabimus;  fed  refrigeratur  tantum 
i angens  ab  aere, qui  in  arteria  venofa  eft,&  fic  viciffim  infufus  in  cor , eum  qui  in  fini- 
ftro  ventriculo  continetur.. 

Sed  age,  videamusquomodo  fabrica  cordis, adtionibus his  & vfibusfatisfaciat.. 
Primum  ergo  fitumejl  in  medio  ventre,  vt  advmimque  reliquorum,  fupremum, in- 
quam , & imum, tum  lpfos  quoque  artus,  aequaliter  fanguinem  Sc  cum  hoc  , fpiritus 
diffunderet.  Etquofit,  vt  & ipfa  bajis  exattemedium  in  hoc  ipfb  teneat  fecundum  omnem 
locorum  diffcrentiamfed  imprimis  iuxta  fuperiorem,  & imam,  nam  a dextra  &finiftra, 
a priore  & pofteriore  parte , propterea  potius  remota  aequaliter  videbitur , quo  com- 
modius fefe dilatare pofllt,  necvllibialIidat,quod  accideret  prompte  , fi  ad  alteru- 
Ct*r  mu-  tram  declinaret. Mucro  a,memnonnihilad  latus  vergit  in  homine,  quia  thoracem  parte  in- 
cre  ccrdi&  ferna  depreffiun  habet, & breuem:atbrutis,addiaphragma,quod  pedtus  acutum.ob- 
*n  fini firo  tjnean.t  ^ longius.  Abfque  hoc  ergo  foret , vtriufque  motus,  cordis  inquam  , &T  dia- 
t-M.  J phragmatis  , fe  mutuo  impediiflent , quod  Natura folerseuitare  cupiens,  muco- 
nem  in  latus  nonnihil  repofuir,  nec  tamenin  dextrum , fed Uvutn  collocauit ob  venamia- 
-Refutari-  uam,quae  in  thoracem  per  fepti  tranfuerfi  dextram  partem  afeendit.  Sunt  ergo  nugae3 
turalii.  quas  quidem  afferunt, fadfcum  hoc  efle  propterea, vtfiniftram  partem  calefaceret, qu^ 
alias  frigidior  eft  dextra.  Quid  enim  quaefo  commodi  a fitu  cordis  quacuis  pars  con- 
fequetur,cum  cor  tranfmiffione  fanguinis , fpirituumque , non  pofitu , vel  connexio- 
ne calorem  largiatur  ? Figura  oblonga  ejl , fed  fuperius  latiufcula , adeoque  pyramidalis  •,  oblon- 
ga quidem , quia  hac  ratione  attrado  mucrone  ad  bafim  , quam  commodiffime  in 
fphaeram  globatur , & fic  in  dilatatione  plurimum  fanguinis  trahit : rurfus  difcedente 
mucrone  ab  eadem,  quam  opportune  ftringitur.  Superius  autem  lata  eft  nonnihil.  Se 
ampla, vt  quatuor  vafis , partim  ingredientibus , partim  e corde  emergentibus  feden 
praeparet.  Maiaszmem  toreji  homini , quam  aliis  animantibus , quia  homo  omnium  ani- 
malium maxime  fanguineum  eft.  Vtergo  hepar  quoque  maximum  obtinuit,  aqua 
confedtus  fanguis  in  vemsportx  ad  cor  tranfmittitudita  & iam  cor  ipfum  merito  ma- 
* % imum 


Corporis  Fabrica,  Lib.  IX.  357 

ximum  habet, quod  copiam  illius  (anguinis  (iflcipiat.  Subjlantia  dura  eft, acdenfa,\t(fti~ 
ritus,  qui  calorem  influentem  conftituunt,  nediflipentur,con(eruet:quemadmo- 
dum  arterix  eadem  de  caufa  venis  crafliores  (pilfiorefque  lunt  fa<5tx.  Caeterum, 
cum  fons  fit  caloris, ac  veluti  cifternaquxdam  (anguinis,  quem  attenuat:  merito  ca- 
vum efle  debuit.  Sufficiebat  autem  huic  muneri  vna  cauitas,  vnde  vnum  tantum  ven- 
triculum habere  videmus  pifces, aliaque  multa  animalia.-fed  quia  Homo  pulmonibus 
prxditus  eft, atque  refpirat,  dextrum  finiftro  fummus  Natura;  opifex  adiecit.  Et  hoc 
eft,  quod  diximus, finiftrum  (cilicet  finum  Cor  totum  conftituere , adeoque  & in  eius 
medio  exa6fceex(culptunr,dextrum,tantumappen  dicem  quandam  efle.  Voluit  enim 
fummus  Parens,  vt  Pulmo  peculiari  nutriretur  (anguine  i non  venofo  quod  nimis  ef-  Vulmo 
(et  craflusmeq;  arteriofo,quia  nimis  tenuis:  fed  medio  inter  vtrumq;  adeoq;  tali , qui  pecu[tcir-t 
in  dextro  ventriculo  nonnihil  attenuatus  foret.  Decebat  n.  pulmones  efle  leuiflimos,  fang„ine. 
& propterea  ex  tenui  & rara  carne  con ftare,vnde  etiam  fanguine, diuerfo  a (anguine, 
quo  alix  partes  nutriuntur, ali  conueniebat.  Hoc  quam  verum  fit, non  melius  licebit 
intelligere,quam  fi  experientiam  me  imitatus  confulas.  In  fxtu  enim,  dum  adhuc  v- 
tero  concludis  coercetur,  craflo  & venofo  fanguine  nutritur , quemadmodulequen- 
ti  capite  dicemus, vnde  duplo  grauior  eft , & quxuis  particula  pulmonum  aqux  inie- 
<fta, protinus  (ubmergitur, cum  pulmo  hominis  adulti  vel  totus  in  fummo  natet.  Dex- 
ter  ergo  ventriculus  ezianone  conditus  eft,  vt  pulmonibus  opportunum  conficiat  ali- 
mentum,.vnde  qux  pulmonibus  carenr,eadem  & hocdeftituuntur.  Sinifter autem, 
vtfit  cifterna  caloris  (anguinilque,  ex  qua  vniuerlb  corpori  flippeditetur.  Ex  his  iam 
caufas  licebit  reddere  differentiarum  vtriufque.  Dexter  enim  liniftro  maior  eft,  quia 
plurimum  (anguinis  a pulmonibus  digeritur:  tum , quia  fanguis  admodum  tenuisne- 
ceflario  eft,  qui  alit,  & fle  facile  diflipatur:  tum,  quia  pulmones  ipfiin  perpetuo  ftuit 

motu  , & valde  quoque  a vicinocordeincalefcuntjcalor  autem  digerit,  diflipatque. 

Continet  quoque  craftiorem  fanguinem , quam  Jimfter,  quia  ille  nutrire  debet;  hic  vero,  in 
fpiritus  conuerti , qui  tenuilfimi cum  fint,materiam fubtilem  requirunt.  Sinifter , in 
medio  quafi  corde  ex(culptuseft,quia  eft  cauitas  primanaiat  dexter, appendix  tantum, vn- 
de lateri  adhxret.Tandem  ille,&  triplo  fere  craflior,  quia  (pirituofus  fanguis  facile  dif» 
fiparetur,mfi  optime  munitus  foret, quod  in  dextro  non  eft  verendum, qui  crafliorem 
continet.  Hx  ergo  eum  ita  (e  habeant,  mento  quatuorvafa circa  cor conjpiciuntur,  duo, 
circa  dextru  finum, & duo  finiftrum, vt  in  vtroq;  fint  & inferentia,  educentiaq;.  Vena 
quidem  caua,\i materiam  pro  (pirituofo  fanguine  (uggereret  : Arteria  autem  magna , 
vt  eundem  per  totum  corpus  diftribueret.  Rmfus,Vena  arteriofa , vt  pulmonibus  fan- 
guinem Arteriavenofa,  calorem  & vitam  fuppeditaret.  Vena  autem  caua, &ar- 
teriofaiundtx  fiint  in  dextro, vt  prius  in  hoc  pro  pulmonibus  fanguis  elaborareturtar- 
teria  vero  magna,  & veno(a,  vt  ex  eodem  optime  prxparatus,  perillamomnespar- 
tes,atperhanc,adpulmonesdi(pe(ceretur.  Sed  & alia  caufaeft , quia  dum  vena  ar- 
teriola nutrimentupulmonibusfuggerit,partem  aliquam  arterix  venolxper  anafto- 
mofes, quibus  inuicem  iunguntur,  infundit : ficque  ex  dextro  ventriculo  ad  finiftrum  trifer 
(anguis, materia  (pirituum,in  dilatatione  traniportatur.  Falfum  enim  eft, per  (eptum 
quidquaexfudare , cum  illa  foramina  peruia  non  fine : ineptum  aurem,  quod  laudant 

Y y 3 Naturx  buatur. 


Valuuh. 


Elegans 
dubita  tie 


558  Adriani  Spigelii  De  Hvmani 

Naturae  quoque  in  hac  re  prouidentiam , quae  perfeptum  voluit  traducere , vt  lenfim 
inftillaret,  non  vi,  aut  impetu  irrueret,  quod  fieret,  fi  per  arteriam  venolam,vtpote 
vas  magnum  ac  infigne  accederet, vnde  calor  fuffocaretur : quafi  vero  Vena  caua  non 
multo  maior  fit, per  quam  in  dextrum  litium  languis  effunditur.  Quod  fi  quis  quaerat, 
quo  nomine  foraminaeafadfcafint, promptum  mihi  erit  relponde re, propter  nu tritio- 
ne  elle  condita, cum  venae  per  cordis  intimos  receffus  haud  dilpergantur , nutritio  ta- 
men necefiaria  fit, vnde  confuluit  cordi  Natura  foraminibus  his  interim,  qux  venaru 
dubtibusrelpondento  Id  verum  efie  facile  licebit  colligere,  cum  videamus,  noniru, 
fepto  tantum  haec  comparere,fed  in  v niuerfo  corde , id  quod  mihi  quidem  magni  ar- 
gumenti loco  eft  , alio , quam  dicunt  ipfi , fine  creata  elle.  Eft  tandem  & alius  vfus, 
cum  circa  bronchia  alperae  arteriae  vala  haec  conliftant  , vnde  ipfis  refrigeratis  ab  ex- 
terno aere  attrafto  , neceflario &ipfa  frigus  concipiunt , ipleque  languis  in  ijs  con- 
tentus,qui  poftea  infufus  in  finiftrum  ventriculum,  reliquum  attemperat.  Nec  enim 
verum  eft  , fubftantiam  lpfius  aeris  cor  accedere,  cuius  fubftantia  cor  non  indigeat, 
& nec  via  vlla  fit,per  quam  ingrediatur:vt  taceam,  maximam  Naturae  imprudentiam, 
quae  caetera  tam  prouide, tantoque  confilio  omnia  perfecit , fi  Cor  vitee  fontem  exter- 
ni aeris  iniurijs  tam  temere  obieciflet , a quo  tam  fedulo  omnes  reliquas , vel  minimi 
quoque  momenti  partes,  defendit.  Taceam  quoque,  refrigerari  fatis  ebullientem^ 
languinem , vbi  frigidus  arteriae  venalis  affunditur , cum  videamus  a leui  halitu  ebul- 
lientem in  magno  aheno  ad  ignem  aquam  componi , dum  carnes  noftras coquimus. 
Vterque  ergo  ventriculus  duo  vala  continet  i vnum,quod  infert ; alterum , quod  ex- 
portat : infert , dum  cor  dilatatur  ; exportat,  dum  conftringitur.  Caeterum,  quia  fu- 
turum erat,v  t illatum  modo,lubito  reflueret,  nifi  impediretur : Natura  lane  ingenio- 
liflimum  quid  commenta  eft,  dum  vaforum  onfiajs membranulas  qualdam  praefixit, 
quae  alternatim  aperiuntur , & clauduntur.  In  dilatatione  quidem  aperiuntur  omnes , Jiue 
extenduntury adeoque  trifulca  veluti  filfuras  efficiunt  inter  le,  per  quas  materiaintromit- 
titur :fmniforme.s  vero , extrema  fuorum  vaforum  claudunt , & languinem  egrefliim  re- 
meare prohibent.  In  contrapone  contra  , omnes  clauduntur , &laxantur , ficque  triful- 
ca Ipatia  illa, & filfuras  claudunt , ne  quid  regrediatur ifigmiformes  vero , flaccefcunt,  vt 
fanguis  libere  efferatur.  Omnes  namque  eam  conformationem  adeptae  funt,  vt  fi- 
ni ul  tenfie  , totum  orificium  exadte  tegant,  & occludant.  Vt  autem  quam  optime 
tendantur  , & vim  fanguinis  irruentis  fuftineant  fortius,  plurimum  fibra,  illaacarun- 
culis  teretibus  enat <ejuuant,quae  contrahuntur  ,&valuulasrelupinant.  Tres  autem  tan- 
tum funt  .creatae, quia , vt  Galenus  praeclare  philofophatur , pauciores  adeoque  maio- 
res,neque  tam  exadfe  claufiflent,neque  tam  celeriteriplures, adeoque  minores,  mul- 
to quidem  citius,  & exadtius  , at  imbecilliores  fuilfent.  Dita  ramen  tantum  arteria 
Vjcnofaprincipio  affixa  funt , vt  non  tantum  per  iplam  ingrederetur  cor  languis  ille  , qui 
per  venam  arteriolam  a dextro  ventriculo  luppeditatur  -•  fed&  lemper  aliquid  vicif- 
lim-ex  fimftro  ventriculo  ad  pulmones  tranfmittatur  , Ipatio  aliquo  reliefto  , quod 
vitam,vt  reliquae  arteriae,  ipfis  offerrer.  Caeterum  eleganter  dubitari  hoc  locopoteft, 
quaecaula  fit,  quam  propter  Omnipotens  illud  Numen  in  dextro  quidem  ventri- 
culo, venae, arteriolam  fubftantiam, craflamque  membranam  : at  infiniftro,  arteria;, 

veno- 


i.  G. 

€.  E. 
d,  I. 

«,  6.6.14. 
D. 


Corporis  Fabrica,  Lib.  IX.  359 

venofam,&-  fimplicem,tenuemque  fit  largitum . Nec  enim  temere , fed  fiimmo  id  fe- 
cifle  videtur  confilio  , partim  vtfetui , partim  vt  adulto  homini  inferuiret.  Et  vena 
quidem arteriofa crafities , jiendid  vtilitatis  defert , ne  fanguis  fpirituofior , qui  ab  ar- 
teria magna, in  venam  arteriofam  refunditur,  quemadmodum  ntic  dicturi  fumus, ni- 
mium diffipetur : adulto  autem , & exclufo  ab  vtero,vt,quia  tenuiorem  fanguinem , in 
dextro  fcilicet  ventriculo  elaboratum, quam  venae  aliae  ferat , cuius  pars  vna  pulmo- 
nibus;altera, arteria:  venofie  offertur , ne  in  ftinere  longiore  interim  pereat , profun- 
daturque.  Contra  arteria  venofetunicajimplex  e(k  , vtfatuive  nazlocoefiet , & fanguis 
craffus  per  eam  pofietexcidere,cum  craffum  fanguinem , & venofum,  a caua  accipiat, 
antequam  dextrum  cordis  ventriculum  ingreditur  : adulto  autem,  ,t,  quia  plurimo 
(anguine  pulmo  indiget,  copiofe  is  excideret,  qui  tamen  non  nimium,  vtinvenaar- 
teriofa  diffiparipoteft,  quinaliquaportioadcorperueniat,  cum  breuior  jam  multo 
ad  cor  fit  via.  Atenim,  duobusvafis,  quamateriam  important , Auricula  appofita  funt,  ne  ■^iy,cu 
fanguis,  quem  maiori  conatu  cor  allicit , quam  expellit , maxima  vi  in  dilatatione  ir- 
rueret,& fic  vel  cor  totum  periculose  impleret , ne  diftendi  amplius, aut  contrahi  in  fe 
pofiet,vt  videmus  interdum  velicamvrina  nimis  plenam  : vel,  vafa  ipfa  rumpantur. 

Primo  ergo  in  auriculis  colliguntur  materia:,  vnde  dum  dilatatur  cor , ipfe  conftrin- 
guntur  , & fic  modefte  infundunt  fanguinem.  Merito  autem  dua  funt , quia  duo 
quoquevafa,  qua:  introferunt.  Subjlantia  conflant  neruofa  , vtpoffint  dilatari  magis 
minufve,  ne  attra&ionis  impetu  rumpantur.  Dextra  autem  maior  eftfiniftra  , quia& 
caua  arteria  venofa  maior  eft,  ampliorque.  Vafa  tandem  omnis  generis  habet : Venas,  vt 
nutriatur:  Arterias,  vt  viuat : Neruos,vtfentiar.  Et  Vena  quidem, oritur  a caua:  trun- 
co, antequam  in  ventriculum  dehifcat,  vt  cor  (anguine  nutriatur  craffiore , quiacraf- 
fam  habet , 8c  denfam  fubftantiam.  Valuula  huic  appofita , ne  in  contratftione  cordis, 
fanguis  regrediatur.  Adipis  vfus  ejl,vt  humedtet  cor  : at,  ne  facile  liquefcat  a calore  eiuf- 
dem,non  pinguedo, fed  vera  adeps  eft. 

C A P V T IX. 

De  vnione  vaforum  cordis  in  fatu  , cjtire  in  nato  ferit  3 vbi  modus  fimtd  aperitur , 
quo  non  iffa folum  perditur, fed  & vafa  vmbiiicaha  m editis 

cauitatem  fiam  amittunt. 

TN  vafis, quae  circa  cordis  bafin  funt, difcrimen  quoddam  occurrit, cum  aliter  fe  in  fq-  Vmj  'va- 
tu,quamdiu  vtero  concluditur, aliter  in  homine  jam  nato, habeant.Bina  enim  vtro- 
biq,  inuicem  junguntur, vnum  ex  vafis  dextri', alterum,ex  finiftri  ventriculi : &quide  tUt  1 
vafa  inferentia  fimul,  &fimul  educentia.  Illa  , per  anaftomofin;ha:c, per  canalem 

proprium:vtraque,priufquam  cordis  bafin  attingant.  3 Vena  ergo  caua  cum  b arteria  ve- 
nofa paulo  quam  in  dextrum  ventriculu  hiet,eo  fcilicet  loco , quo  vena  coronalis  pro- 
nafeitur,/»»' c foramen  fatis  infigne  nesftitur,  cui d membrana  quaedam  tenuis , acpeHu- 
cida,ex parte  arteria:  veno&praefe&a eftj.fola radice fuperius  firmata.  Contra,  c Ar- 
teria 


560  Adriani  Spigelii  De  Hvmani 

terta  magna  cumhenaarteriofa,  per  s canalem  , fiue  tubulum  venofum  neditur  , quia  f, 
h trunco  defcendenteAortae,ea  (ede  oritur.,quaneruus  recurrens  finiftri  lateris  refle-  g> 
ditur,ficque  oblique  venam  arterialem  accedit,  cui  circa  bifurcationem  * inferitur.  ^ 
Vnio  haec  in  homine  in  lucem  edito  confeftim  aboletur,&  membrana  quidem  ipfa  pri- 
moftatim  triduo  adnafeitur,  ficque  foramen  occluditur  : tubulus  aurem,  poftpaucos 
dies,  nonfecus,  acVafa  vmbilicalia,  primum  cauitatem  amittit,&inligamentunu 
abit > mox  prorfus , aliquamm ultis  tamenannis , fereque  tribus,  aut  quatuor  mterie- 
dis,euanefcit. 

Vfus.  Vnionesharvaforum  , pulmonum  gratia  conditae  lunt,  quos  in  fetu, & craflo  fan~ 

guine  venofo  nutriri, nec  arteriofo  deftitui  conueniebat.  C rajfonutrin,  vt,  cum  non- 
dum cordi  reljnradipraeftarent  officium, ad  quod  leuitasipforum  requirebatur,  alpe- 
ra  arteria, tenera  adhuc  & Hexibilis, ab  eorum  pondere  comprimeretur, ne  vacuum  in 
eaeflet,quod  aerem  traheret, qui  in  vtero  concedi  non  poterat.  Hinc  & in  fetu  pul- 
mones grauiores  effie  cernimus,  8c  aqute  iniedos,quantulacunq-,  portione,  nonfecus, 
ac  parenchyma  cordis  jecorisve,fubito  mergi , cum  adultorum  animalium  pulmones 
contra, vel  toti,innatent.^ttmo/o  non  dcjlitui,ne  priuarentur  vita, qua  carerent  necerta- 
rio , quod  fanguis  vitalis  per  vmbilicales  arterias  attradus,8c  hinc  in  truncum  Aortae 
delatus, cor  haudquaquam  fubire  portet,  nec  adeo  ad  pulmonesdeduci , ob  valuulas, 
qua:  circa  orificium  arteria:  magnae,quafede  in  cor  hiat,fitae, foris  Ipedant.  Vafaergo 
ha:c  lapiens  Natura  (ic  adaptare  debuit, vt  neurer  fanguis  ad  cor  appelleretmon  veno- 
fus, ne  in  dextro  ventriculo,vt  in  editis, atte  nuaretunnec  arteriofus, ne  non  ad  pulmo- 
nes deueniret.llle  ergo  per  venam  vmbilicalem  attradus  ad  hepar, indeq1,  per  radices 
portae  refufus  in  cauam,cuius  beneficio  ad  cor  defertur, ftatim’,  antequam  id  attingat, 
in  arteriam  venofam  eftufus,  pulmonibus  fubminiftratur.  Hic  contra,  attradus  per 
arterias  v mbilicales  , vbi  prope  orificium  arteriae  magna:  conftitent , cum  cor  ingre- 
dinequeat  , per  tubulum  advenam  arteriolam  ,indequeadpulmonesdefertur.  £x 
quo  patet, cur  in  finiftro  Ventriculo  Arteria  vena  fubjlantiam  natta  fit , nimirum,  vtlan- 
guinem  venofum  dirtribuat,  qui  craffior  cum  fit,  vt  excidat,  tenuiorem  membranam 
requirit.-contra, in  dextro.  V enavero  arteria,  ne,  cum  deferat  Ipirituofum  languinem,fi 
fimplex  eflet  tunica, fubito  digereretur,  lungitur  aurem  Vena  cauactm  arteria  venofa  fora- 
mine, quia  fibiconterminae  funt : Arteria  vero  magna  cum  Vena  arteriofa  tubulo  ,fm  canali , 
quia  longius  a fe  diftant.  At  enim, ne  ex  arteria  venali, retundi  quidquam  porter,  mem- 
brana foramen  clauditur.rurfus  &,ne  regurgiraret  ex  vena  arteriali  fanguis , canalis  ob- 
liquitate profpedumeft. 

Modus  Caeterum,qua  ratione  port:  editum  fetum  , tum  anallomolis  haec  obliteretur,  tum 
quovmo  etjam  Vasipfum  pereat, nemo,  quod  feiam,  hadenus  aperuit.  Hanc  tamen  princeps 
diturex  inueftigauit,&  adnosperfcripfitExcellentirtimusVir,HieronymusTheobaldus,Me- 
jententia  dicus  Venetus,  quae , cumnonminusfelegansfit  > vt ipfe Medicorum  eft  elegantifli- 
Hisro-  mus,  quam  ingemofa,&:  Anatomico  homine  digna,  fic  dignilllmam  merito  ftatui- 
Th^ba!  mus’  qu*nonpriuatim  tantum,  fed&  publice  legatur,  v t fidae  noftrae  amicitiae  plu- 
dt  60  a'~  nbus  confirmatae  officijsjob  commune  dirtedionumlludium,  in  quo  Vir  egregius  e- 
gregia  plurima  inuenit,  grata  memoria  hic > & vbique  prae  fletur.  Eadem  autem  ope- 

ra,ob 


P e o r 


Corporis  Fabrica,  Lib.  IX.  361 

£a,ob argumenti  vicinitatem, eiufiiem  quoque,  de  vaforum  vmbikcalium,  & vrachi,  Arteria 
in  feniculos  permutatione, fentenciam  proponemus.In  prima  ergo  refpiratione,  qua:  rumvm- 
febito  partum  excipit, duo  euenire,inquit»qmbus  foetus,  adhuc  vtero  inclutus, mini-  ^tllcaltS' 
me  afluetus  fuit,  pulmonum  nempe  ab  aere  implebo,  &:  inanitio  reciproca  : deinde,  me^tum 
Diaphragmatis  ad  interna  vifcera  depreilio.  Ab  illa , htec  vaforum  circacor  vnio : ab  connerfi». 
hac,vmbili.C2hum  ftru&uraperit.Repietis  enim  ab  aere  pulmonibus , Vafa  duo, Vena 
fcilicet  arterialis, & Atteri  a venali$,quod  arteria  afpera  jam  extendatur, quae  antea  in 
foetu,ob  pondus  pulmonum , compreffa  fubfidebat , cum  bronchia  ramosq;  eius  cir- 
cumflent,(vt  dicetur  fequenti  capite,)  ftringuntur, vnde  fanguis  vtriufcp,  ad  cordis  fi- 
nus  vi  pellitur.  At  enim  cum  Vente  arteriofae  valuufe  ingreffum  eius  prohibeant ; Ar- 
teriae autem  venofie  admittant(quod  illae  foris  ,haec  intro  fpedlent, ) fit,  vt  fanguis  hu- 
ius, ad  cor, perpetuo  motu, trudatur.  Cum  autem  Vena caua&  ipfa, more  fuo,fangui- 
nemadartenam  venofam  impellat, membranula  a fanguine  comprefiavalide,exa£te- 
que  claufaqquae  ratio  efl,cur  in  fuperiore  parte  adhtereat,  in  inferiore  libera  fit ) omne 
ingreflum  praepedit , ex  quo  fit,v  t fanguis  hic  poftea  , qua  data  via, ad  dextrum  cordis 
ventriculum  fecedat.Quia  vero  in  conftri&ione  cordis  fanguis  expellitur,euenitrur- 
fus,vt  per  V enam  arteriofam  detrudatur , a qua  digeflus  deinceps  continuo  ad  Arte- 
riam venofam, dum  fanguis  in  hanc  nunquam  ceffat  irruere , perpetuoq-,  etiam  a cor- 
dis dilatatione  ex  ea  attrahatur  in  finiftrum  linum, ipfa  membranula , fatigata  affiduo 
adfuas  oras  affluxu, tandem  coalefcit,ficqj  anaftomofis  haec  aboletur, acperit.  Affluen- 
te ergo, hac, vt  dixi, ratione, fanguine , & petente  finiftrum  cordis  Ventriculum  in  di- 
latatione,vbi  cor  conftringitur,per  arteriam  magnam  iterum  effunditur  , vnde  cura 
deorfum  a corde  fanguis  jam  tendat  arteriofus,  nec , vt  ante  ( cum  a matre  fuggereba- 
rur)furfum  quidquam  trahatur,  in  tubulum  nullus  effunditur.  Sed  nec  ex  Vena  arte- 
riofa  quidquam  in  hunc  feccdit,cum,vti  diximus , Natura  id  obliquitate  ipfiusprohi- 
buerit , vnde  fit , vt  alimento  omni  tubulus  hic  deftituatur,ficqj  primum  in  ligamen- 
tum coalefcat,mox  omni  prorfus,vt  & vita, carens,  computrefcat , & ex  putredine  in 
auras  abeat.  Eadem  compreffio  vafa  vmbilicalia  in  aliam  fubftantiam  tranfmutat : & 

V-enam  quidem,  in  ligamentum, quod  lecur  fufpendit : Arterias  \e ro,  & Vrac\mm> in  fu- 
niculos. Cum  enim  a d Venam  vmbilicalem  a matre  fanguis  amplius  haud  digeratur:a 
mufculis  autem  abdominis,tum  vifceribusquoq*„ob  diaphragmatis  defcenlum  com- 
preilis,&  ipfa  prematur, nec  ab  hepate  alimentum  nancifcitur,ficq;  neceilario  cauita- 
te  amiffa  in  ligamentum  abit.Non  tamen, vt  obliquus  vaforum  cordis  dudlus , euane- 
fcit,qna  eius  fubftantiam  a vicinis  venis  nutriri  voluit  Natura  & incraffari , vt  in  liga- 
mentum abiret, cum  tantam  compreftionem  ,quae  vita  priuare  queat,  haudquaquam 
patiatur.  Arteria  quoque  vnibikcaies  fimAiter  comprimuntur  , impleta  veficavrinaria, 
arque  inlatitudinem  diftenfa,cum  antea-in  ferum  longitudinem  porrigeretur, & ex- 
dem  arterfe, dum  animal  accrefcit,in  funiculos  abeunt,quia  elongantur, & cum  non  ligamen- 
yna vbique augeantur,  manent breumres.  Vracbtts quoque  ob eandem diften-  tumcon- 

\ fio  nem , quam  facillime  comprimitur  , cuius  orificium  breuifli-  uerfio. 

molemporis  fpatio  fic  perit, vt  ne  guttula  vrinse  Vrachi 

perfluat. 


Zz 


CAPVT 


tlO . 


ttymolo - 
'via. 

pynony- 

jna. 

Varies. 


Lima  dif- 
ecam. 

Lobi. 

pulmonu. 

Figura. 


Magni- 

tudo. 

Conexio. 


Sub  fi  an- 
na. 


Membra 

na. 


Vafa. 


3<Ji  Adri/ni  Spigelii  De  Hymans 

C A P y T X, 

De  Pulmombui  , & corumajflera  Artem. 

PVl  m o,quod  alterum  vifcus  eft  eorum, quat  in  medio  ventre  continentur, Grascis 
'xvivfj.uv  dicitur,^%t7i  Wnv,arefpirando,q?  ipfius  officium  eft.  Auicenna  cordis  cul- 
citram vocauit,quia  cor  ei  tanquam  puluino  incumbit-V  ulgus  cordis  flabellum  Scventila- 
brum  appellat. Diuiditur  in  duas  Spartes, quaru  altera  dextru,altera  finiftrum  thoracis  la-  *• 
tus  occupat,in  quorum  medio  cor  fitum,vndeapudVeteres  pluries  propterea plurali  s,~  * 
numerop/d;//0m,&apudGrscos  quoq-,  n viv/xovccf  vocari  legimusffiic  Plautus  inCurcu 
lo;Pulmonesdifi:rahuntur,cruciaturcoiv  Ab  hoc  Pulmonarij  nomen  acceperunt,  qui 
pulmonum  inflammatione  laborant, Graecis  'zfej.Tiviufxa.-nx.o)  didti.  Horum  vtraq;  pars  e 
regione  quartae  thoracis  verte  bt^, linea  per  tranfuerfum  nonnihil  obliq-,  du6ta,in  duas 
alias  fubdiuiditur,ftiperiorem  fcilicet,&:  inferiorem-.interdum  in  tres, quas  lobos fibras- 
vepubnonum  appellant, & membraneis  nexibus  ita  flbi  adhaerent , vt  fectio  haec  interdii 
vix  compareat.Quod  fl  duo  duntaxat  iintjfuperior  lobus  inferiore  breuior  eft.  Figura 
habent  vngulae  bubulae,cum  extrinlecus,  qua  par  te  thoracis  cauitate  refpiciunt,  gibbi 
fint:intriniecus,caui. Hippocrates  tamen, libro  de  corporum  difledfcione , teftudini  a- 
nimali,necinepte,comparauit.Mag«k#dtf  tanta  eft, vt  m viuentibus,  cuminipirant,v- 
niuerlam  medij  ventris  cauitate  repleant.-at  dum  ex(pirant,flaccidi  concidantmon  ita 
tamen  opere  magno,vt  in  mortuis,  cum  lempcr  aliquid  aeris  (piritusq-,  in  le  retineant 
in  viuis,nec  omnis  vna regrediatur.  Conneiluntur fuperrn ope aiperae  arteriae,  collo,& 
dorfc:4«tmtf/,fterno;pofterius, vertebris, idq,-  ope  mediaftmi:i«/ivi,  fepto,quibufdam 
nexibus(noratu  digniflimum)a  membrana,  qua tegirur pleura  , quifi  breuioresfint, 

|im  diximus,  diipnaeam  incurabileminfequi,5’«f/?^«d4ipfaeftOT.ptr^u/M«,&caro,(yi^d- 
idd^owffii«yiOrofeicoloris,mollis,fpongio{a,admoduraqueleuis,  vndein  aquam  pro» 
lecta  fupernatat..Contra/at«5  pulmo,rubicundior  eft,  durior,  &grauior,ftadrnq-,  fub- 
mergitur,ob  fanguinem  venolum , quo  nutritur  in  vtero,  dedudtum  a caua  ad  arteria 
venofiun  per  anaftomofin,  vt  monftrauimus.IT^tr^u^  hoc  membrana  cingitur, a co- 
muni  vaforum  pulmonem  ingrediendum  tunica  enata, quae  tenuis , mollis , & vehe» 
menter  porola  eft,  vt  mirum  nulli  videatur , fl  ex  thoracis  c auitate  materiam  per  hanc 
in  alperam  arteriam  rapi,  exfpuiq-,  poftea  videat.  Vafa  autem  accepit  omnis  generis  i 
Venas  quidem, a vena  arteriali, ex  dextro  cordis  ventriculo  pcodcnnit:  Arterias  vero,ab 
arteria  venofa,  e finiftrodlla, nutrimentum, hxc, vitam  affert ; fedvtraq,dn  duos  fta- 
tim,ac  primum  pulmonem  attigere , ramos  diuiduntur , mox  iterum  in  plures, donec 
tandem  penitus  in  capillares  furculos, prope  externam  fuperficiem,  difloluantur.  De 
hisjfuprafub  finem  libri fexti egimus, cum  Venarum  Arteriarumq-,  hiftorite  colopho» 
nem  imponeremus.  N erumn  quoq;  exiguum  a fextaconiugatione  neruorum  cerebri 
habet,qui  tamen  ad  membranam  duntaxat  accedit, a quo  8c  obtufus  ille  fenfus, quem, 
nadfus  eft,ipfinafcitur. 

Eft  & b aliud  vas , nulli  alteri  vifceri , aut  parti  totius  corporis,  praeter  pulmones,  |,T" 
commune,quodolimab  antiquiffimis  anatomise proceribus,  afvieU dicebatur , ab 

officio,  dc$. 


Corporis  Fabrica,  Lib.  IX„ 


5^? 


d,  P.  P 

*•  Qc 
/,  A.  B. 

C.  D. 


■©.o. 


officio, 'sfye.  tb  7sv  a.i&.  wp«v,quod  aerem  in  refpiratione  attrahar, -cum  reliquas  arterias  Afper* 
hodie  fic  vocatas,  Venarum  nomine  complecterentur.  At  enim  pofteriores  cum  Ga-  arteria, 
leno  vocabulum  addiderunt, vocantes afferam  hanc  arteriam,  ab  inaequali  fiia 

fubftantia,vt  a Venis  pullantibus  diftinguerent, quae  nunc  Arteris  fimplici  voce  nun- 
«,  s.fig.i.  cupantur.Eft autem afpera arteria c fiftula oblonga, ex d cartilaginibus rotundis, e mem- 
& 5-0.  branilq;  inuicem connexis, efformata,lemper -patula, qus  ex  humiliore  faucium  fede  ^ 

incipiens, gulsq-,  incumbensfin  pulmones  multiplici  ramorum  ferie  difpergitur.  Di-  ’ 

uiditurin  duas  partes, quarum  { altera  ehti{Timae\k,8ccaput  afpera  arteria  dickm,Gt:xci$ 
Actpvy%,r3$yi  75  \apvyyi(eiv , quod  gutture  latius  didu&o  vociferari  fignifican  Nonnullis 
etiam  improprie  <pdp uy%  vocatur  , quemadmodum  Ariftoteles,  fecundo  hiftoriae  ani- 
malium ia.fepe  confundit, cum  propria  acceptione  fauces  denotet , fiue  partem  ante 
laryngem  fitam.g  Alterapars, 8c  inferior, Spor^o?  vocatur, ifApf^^quod  Veteres  po- 
tum ad  pulmones  per  hanc  ferri  crede  rent. Latini  fiSulam , Barbari  camum  pulmonis  ap- 
pellant. La&ani:ms,fpiritalemfijlulam. 

Situs  eft  L a r y n x in  collo , &c  quidem  in  ipfius  medio , cum  vnicus  fit , figuram  Larynx. 
pene  teretem  referens,nifi  quod  anterius  acute  nonnihil  extuberet ; pofterius  autem, 
depreffus  fubfidat.  At  enim  cum  organicapars  fit,  ex  pluribus  fimilaribusexftruitur, 
cartilaginibus  inquam, mufculis, membranis, vafis,&  glandulis, de  quibusfere  omni- 
bus jam  ante  egimus,vt  neceftarium  non  fit , plura  de  larynge  hoc  loco  verba  facere. 

Nam  cartilaginum  hifbriam  tertius  liber  complexus  eft  -.musculorum , quartus  ,in  quibus 
&obiter,cumoccafiofic  tulerit,  deglottide , ac  laryngis  nmulalocmi  fumus.  Quod  vafa  Vafa. 
fpe<5tat,quajfola  reliquafecimus.Frw^a  vena  jugulari  externa  habet, & quidem  ramo 
interiore, qui  os  fubit.  Jrftrfe,fimiliter  a carotidis  maiore  ramo , & profundo , fauces 
accedente.  Neruos autem,  a lexta cerebri coniugatione  , Recurrentes  di&osdequibus 
fupra  libro  leptimo  pluribus  egimus.  Glandularum  autem  duo  funt  paria, quae  laryngi  gIMuU 
adiacent.  Trimum  par  Anatomici  TonfiUas , Chirurgi  amygdalas , Graeci  'srxpiS^/aixSc  i, 
dvTidifi?  appellant, qus  ad  elatiorem  ipfius  fedem,  & latera gargareonis , circa  linguae 
radicem.,  in  ore  collocantur  vtrinque,  cuius  communi  quoque  membrana  integun- 
tur,vt  cerebri  humiditatem  fufcipiant,  & in  faliuam  conuertant.  Alia  dua , j ad  laryn-  4. 

gis  humilem  fedem  fitae  funt , thyroidi , feu  fcutifcrmi  cartilagini  incumbentes.  Hae 
cum  in  feminis  plaerifque  omnibus  ob  temperamenti  fui  humiditatem  fere  tumeant, 
fit,  vt  collum  teres  &c  aequale  his  reddant.  At  in  maribus  , praeferam,  qui  ficciores 
funt , cum  flaccefcant, laryngis  anteriorem  extuberandam  monftrant , quam  vulgus 
credulum, Adamipomum  appellat,fabulans,protoplaffe  noftro , cum  exterritus  omni- 
potentis Dei  voce  peccati  fui  paenitentia  tangeretur  , de  pomo  illo  fatali  nonnihil  in 
faucibus  adhaefifte. 

Fistvl  A contra,partim  ex  membranis,partim  cartilaginibus  conflat.  Membrana  Membra 
enim  duplex  eft ,vna  exterior ,a  pleura  enata,eaq,  tenuis , cartilaginum  vinculis  pertina-  «*. 
ciftime  connata;  alter  a inter  na#,  tunica  palatum  fuccingente  profe6ta,denfiore  ac  foli- 
diore  fubftantia  conftans, humore  quodam  vr.&uofo  perfufa,fibrifque  redis  prodita. 

Donata  haec  femu  eft  exquifitillimo  , vt  minimum  quodque  in  arteriam  afperam  illa- 
bens,protinusperfentiat,tuffiq;eijciat,neobftrudaaliasfiftulain  pnefentiffimum  vi- 

Z z i ts  difcri- 


3^4 


Adriani  Spigelii  De  Hvmanx 


II 

Cartila- 

Igines. 


Truncus 
fiftula . 


Diuifio 

eius. 


A c t io, 
Rejpira- 

UOo 


Caufert- 

jpsratio- 

nu. 


tae  difcrimen  animal  conficeretur.  Eft  autem  tufiis  vehementiffima  quaedam  efflatio, 
quae  animalibus  naturalibulq-,  inftrumentis  concurrentibus  accidit , in  qua  plurimus 
aer  celerrime  ac  concitatilfime  erumpit,  vt  id  ex  alpera  arteria  eiiciatur  , quodi- 
pfius  interiorem  tunicam  lacellit.  Cartilagines  vero , inter  vtramquehanc  membra- 
nam confiftunt , quarum  quamplurimae  funt , annuli  figuram,  non  tamen  integri,  re- 
ferentes, cum  quarta  parte,  & quidem  pofteriore  fui  lede,  deficiant-,  quam  tamen  i- 
pfam  fupplet  membrana  dura  , quae  ibi  fuccingitur , quantumuis  rotunditatem  illam 
circuli  in  planam  fuperficie  extendat.  Vocantur  hae  cartilagines  a figura  fua  or^oafeic, 
Latinis, fgmiformes,  cum  C Graecorum, fimiliter  rotundum  quidem  fit, at  circulum  ta- 
men integrum  haudquaquam  abfoluat.  Fiftula  ergo  haec, cum  ftatim  fiub  cricoide,fiue 
annulari  laryngis  cartilagine , initium  ducat,re£ta  delcendit , anguftior  lemper  fabfca, 
& pofteriore  fui  lede  membrana  quadam  oefophago  adhaerens, donec  fub  iugulo  pro- 
pe quartae  thoracis  vertebrae  corpus , in  duos  diuidatur  ramos , dextrum  & finiftrum* 
quorum  vterqne  lui  lateris  pulmonem  ingreditur.  Ingrefli  autem,  fubitoinduos 
alios  lubdiuiduntur,&  hi  rurfiis  in  alios,  donec  tande  in  minimos  furculos,  ad  exter- 
nam vique  fuperficiem  pulmonum  dilperlos,  faceflant.  Vocantur  hi  rami , qui  per 
ipfam  fubftantiam  excurrunt,  pulmonis  /3pc rgia.,  quae  vox  apud  Latinos  poftea  Medi- 
cos retenta  fuit.C^terum  vt  annulares  cartilagines  trunci, quo  fiftula  magis  deorfurra 
fierrur,eo  minores  anguftiorefquc  fiunt', ita  rami  cum  primum  pulmones  lngreffilunt, 
non  amplius  ex  figmiformibus  annulis  conftantfied  ex  integris, minoribus  tamen,va- 
lias  exprimentibus  formas,  rhombos,  inquam,  quadrata,  &triangula,quae  propria 
membrana  cohaerent,vt  quibus  in  locis  arteria:  venalis , & venae  arterialis  propagini- 
bus iunguntur, membranei  fint,caeteris  vero  in  locis, cartilaginei.  Locantur  enim  in- 
ter vtriufque  huius  valis  propagines, ita  vt  alper^  arteriae  rami  in  medio  fint,antenorc 
lede  arteria, pofteriore  vena.  Interdum  tamen  varius  obleruatur  litus, &c  alperae  arte- 
nx  rami  caeteris  vafis  incumbunt, aut  fubiacent, 

Actio  pulmonum  eRreJpiratio , cum  nullum  animal  fit  pulmonis  expers,  quod  re- 
Ipiret.Eft  autem  Rejpiratio , attractio  emifiioque  aeris  per  afferam  arteriam , vtfons  & principium 
caloris  refrigeretur.  Primaria  ergo  pars  in  pulmone  alperae  arteris  fiftula  eft,  Veteribus 
cifterna  aeris  propterea  nuncupata  : ipfa  autem  relpiratio  duabus  conficitur  parti- 
bus, infpiratione,&exfpiratione.  Infpiramus  aerem, dum  dilatatur  pulmo,&  cum  i- 
‘ pfo  arteria:ex(piramus,dum  concidit  rurfus,&  aerem  pellit.  Dilatatio  haec,  6c  con- 
ftridtio  pulmonum, vnde  fiatfin  dubium  a multis  reuocatum  eft:  ego  tamen  ab  eorum 
lemper  f ui  partibus, qui  non  per  le,  (ed  motu  thoracis  hasfieri  credidere , cum  latis  ex 
viua  ledtione  nobis  pateat,  dilatato  diaphragmateprorinus  thoracem , & euhoe  pul- 
mones,extendi. Sequitur  enim  fugam  vacui  pulmo,  qua  nihil  in  natura  eft  ad  trahen- 
dum fortius;ar, ne praefenti  vitae  periculo,  in  thoracis  vulnere haefitaretEIomo, pro- 
pterea fibris  quoq;  Natura  benigniflima  pleur^  quafi  alligauit.vt  nihilominus, quam- 
quam remiffius,fi  forte  thorax  Isefus  fit,trahatur.  Ex  his  intelligitur, motum  pulmonu 
efiefinterdu  naturalem  tantum,interdu  ex  naturali  animaliq;  compofitifiquernadmo- 
du  thoracis  motus, a quo  pendet, duplex  eft, vtfupralib.4,c.8.oftendimus.Nd«u'4/fi  eft 
fimpliciter,cu  libera  eftrelpiratioj&alolo  diaphragmate  thorax  moueturrcopofita  eft, 

cum 


Corporis  Fabrica,  Lib,  IX.  365 

cum  violenta,&  thoracis  mufouli  intercoftales  concurrut.Reliquos  enim, quos  caete- 
ri  Anatomici  addunt,  ad  relpirationem  nihil  facere,latis  laudato  loco  probatum  fuit. 

Neque  eft , quod  quis  obiiciat  diaphragmatis  motum  naturalem  dici  non  polle, quod 
ipfum  mufculus  fit , cum  foiamus  fic  vocari  non  tantum  ipfum,  qui  fit  fibris,  led.  6c  qui 
mufculis,fi  naturali  modo  fiat, hoc  eft,  praeter  noftrs  voluntatis  arbitrium.  Compri- 
mitur ergo  pulmo  compreflo  thorace , eodemque  diftento  dilatatur , & non  fecus  ac 
fabrorum  folles,ne  inane  Ipatium  maneat, aere  impletur.  Inprimis  tamen  alpera  arte- 
ria, cuius  cartilagines  a le  mutuo  nonnihil  recedunt:membranas  autem, quae  illas  iun- 
gunt,in  latitudinem  expanduntur. 

Vsvs  rejpirationis  eft,  tueri,  attraCto  aere,  calidum,  quod  in  fuo  fonte  eft,  hoc  eft,  Vfus  re- 
in  corde.  Cum  autem  calidum  pluribus  modis  leruaripoflit,/>ww«i«  pabulo  & mate-  fpiratio- 
ria , in  quam  agi t\delnde , ventilatione  a frigido : tandem , excrementorum  fumoforum 
euacuatione , non  focus  ac  videmus  externum  noftrum  ignem  tribus  his  modis  apud  uot 
nos  conforuari  ( abfque  his  enim  fi  foret,  in  locum  naturalem , qui  fupra  eft, protinus  dnferue- 
auolaret ) pabulo  quidem, per  alimentum , cibum  potumq-,  (ematur  ;fuhgino forum  excre-  tur. 
mentorum  euacuatione , per  arterias, ad  quas  deferuntur , &c  per  poros  exhalant  reliquiae: 
ventilatione dfngido  , per  aerem  externum  conforuatur.  Non  enim  credendum  eft,ae-  tnjpira- 
ris  fubftantia,  transformata  in  Ipiritus  vitales  ,tanquam  pabulo,  calidum  noftrum  re- 
lici,cum  videamus  inlpirato  plurimo  aere, fi cohibeatur,fiiffocari  tamen  animahquod  * 
cette  propterea  fit,  quia  aeris  fubftantia:  fufoipiendae  gratia  refpiratio  non  fitinftitu- 
ta.  Quin  videmus  plura  quoque  ellelanguineaanimalia,vtpifoes,  quas  vitali  Ipiritu 
praedita, aerem  tamen  non  attrahunt.  Accedit, quod  a Naturae  prouidentia  admodum 
foret  alienum,fi,cum  reliquas  partes  omnes  ab  aere  tam  folle r ter  & ftudiole  defende- 
rit, ipftim  caloris  fontem  cor, tam  temere  eidem  obieciftet.  Sic  enim  protinus  omnia 
ab  aere  laedi  cernimus , vt  quamprimum  aliqua  pars  interior  ipfi  expolita  fit, aCtiones 
omnes  naturales,quasipfifamulantur,laelas  deprehendantur.  Attrahit  ergo  aerem 
externum  pulmo , vt  qualitate  lua  frigida  fruatur,  quod  nobis  latis  manifeftumfitin 
calidionbuslocis,vbi  violenter  refpiramus,  quod  cor,  quantumuis  pulmones  pluri- 
mum hauriant  aeris,nihil  adiumentipercipiat,cum  non  refrigeretur.  Quia  tamen  Exjpira- 
nullainrevnquamprodigaNaruraeft,led  vt  Oeconomus  follers  ftudiole  omniain  twn**  'v~ 
vfum  reuocare  contendit, ne  quid  pereat, quod  quocunque  modo  animali  poterat  ef-  M' 
le  adiumenti,  vtinlpirationem  aeris  ad  vitas  tutelam  traduxit,  ita  exlpiratione  ad  me- 
lioris vitx  vium  abufa  eft.  Adhibet  enim  ad  vocem,  quaafFedfcuum  Iliorum  promitre- 
conditas  vires , alterique  fignificat.  Ac  vtififtula  quidem  alperas  arteriae  praecipuum  e- 
rat  inftrumentum  refeCtionis  calidi  innati, quod  in  corde  eft.-ita  caput  eiufilem  prima- 
rium organum  vocis. 

Sed  ia  m videamus , quomodo  his  actionibus  latisfaciat  Pulmo.  Primum  in  thorace 
jvtiis ejl } vt  & ori  larynge  eilet  vicinus,  a quo  haurit  aerem,  & reddit:  & deinde  cordi 
luo  corpore,  cui  in  inlpiratione  foruit.tum  linguas,  quae  vocem  pofteain  articulatum 
lermonem  difoiinainat.  Diuifitsautem  in  duas  partes,  vt  in  medio  cor  tegeretur, &vt  a 
fe  didudtas  has  partes  violentius  aerem  attraherent.  Linea  autem  fubdmduntur , ob  fle- 
xuram thoracis,  cuijicfoquacesredduntur,  Figura  peculiaris  nulla  eft,  fod  talis,  quas 

Zz  3 loco 


$66  Adriani  Spigeiii  De  Hvman-i  Corp.  Fab, 

loco  accommodata  erat,  vnd  e foris  gibba, intus  concava,  quod  dorfumcauum  erat  >cor 
conuexum.  Subfiantia  con0c3.tfi>ongiofa ac molli, vt  efient  quam  leuiflimi,vnde  dum  fce- 
tus adhuc vteri  ergaftulo  concluditur,  nec  refpirationis  munere  indiget,  duriores 
funtaccraffiores.Caeterum  vt  nutriatur  &z  viuat, nonnihilque  fentia t,omnis  generis  vafit 
accepit,  8c  venam  quidem, «0« .a porta  vena, quia  haec  nutrit  tantum  eas  partes,  quae  {angui- 
ne admodum  erado  indigebant , vt  vifcera  nutritiam  dicata:  neque  a cava,  quia  & ille 
cradior  erat, quam  lenitas  fubftantiae  pulmonum  admittebat:  fed  a dextro  cordis  ventricu-* 
lo, in  quo  fanguis  fit,  medius  inter  arteriofum  8c  venofum,  adeoque  nec  nimis  tenuis, 
nec  craduSjdcquefanguineHutritui^quali  non  alia  pars  corporis, quemadmodum  8c 
ipfum  quoque  parenchyma  ab  aliis  vadit.  Arteriam  autem  a finiftro  ventriculo. Eft&: 
alia  caufa  maximi  momenti , quamobrem  a corde  haec  vafa  immediate  dedudta  fint, 
nempe  vt  ex  dextro  ventriculo  ad  dmftrum  feratur  fanguis,  e vena  arteriali  in  arte- 
riam  venofam  effufus , deque  fpirituofus  ac  nobilis  ille  fanguis , qui  per  arterias  dedu- 
citur,generetur  Jnipfo  autem  itinere  ,ne  qua  occafio  benefaciendi  animali  Natura; 
temere  praeterlabatur , refrigerat  hunc , vt  effufus  in  finidru  finum , calidum,  quod  in 
corde  efferuefcit,temperetur:noniecus  ac  nos  ad  ignem  noftrum  externum  faepe  vno 
Quomodo  oculiicftu  ebullientem  cohibemus  aquam, paucafrigida  affufa.  Atque  haec  eft  illa  re- 
calidum  frigeratio  calidi,cuius  gratia  refpiratio  inftituta  eft,pulmonefque , & totus  thorax  fa- 
eordu  re-  brgfa$;uS.  Attra&us  enim  per  arteriam  afperam  frigidus  aer,  bronchia  primum  refri- 
tufer  " gerat,  haec,  quia  medium  tenent  locum,  vtrimq;  adiacentia  vafa,  vnde  & fanguis  pro- 
tinus vicinitate  frigidum  concipitieftufus  autem  ad  cor,necefIario  effer  uefcentem  ca- 
lorem cohibet.Hsec  caufa  eft, cur  vbiiunguntur  inuicem , membranea  fint  bronchia, 
vt  fcilicet  frigus  promptius  penetret.  Arteria  autem  afipera  non  tota  ex  cartilagine  confiat, 
quia  dilatari  haud  potui(fet:nequeex  membrana, quia  facile  concidiflet:vt  ergo  neutrum 
deficeret,  cartilaginibus  membranas  intertexuit,  non  fecus  ac  coftasmufculisinter- 
coftalibus  in  ftru&ura  thoracis.  Larynx  autem  ex  rima  confiat,  vt  fonum  ederet  aer,  per 
anguftum  fpatium  traiiciens;caeterum  hunc  vt  variis  modis , & pro  fuo  quifque  libitui 
formaret, cartilagines  circumiecit.quibus  praefecit  mufculos,qui  pro  noftro  arbitrio, 
modo  claudunt, aut  aperiuntjmodo  dilatant, aut  conftringunt , ficque  amplum  angu- 
ftum ve  reddunt.  At  enim  neexficcentur  nimium  haec  inftrumenta,  cum  vox  aficc© 
corpore  ingrata  fiat,  (quemadmodum  fiftulae  arte  parata  id  edocent)  glan- 
dulas adiecit , a quibus  perpetuo  moderate 
irrigaretur. 

t 

Finis  Libri  Noni. 


ADR  IA- 


ADRIANI  SPIGELII 


BRVXELLENSIS, 

DE  H V MANI  CORPO- 

ris  FABRICA» 

Liber  Decimus. 


Qui  fupremi  ventris  hiftoriam  continet. 

CAPVT  PRIMVM 

De  capillis , & quafuor  communibus  fitmmi  ventris  integumentis . 

X tribus  Ventribus  fupremus  reftat , quem  Capvt  voca- 
mus, Cerebri,&  facultatis  animalis , adeoque  lenfus  motufq; 
domicilium.  Huncinlummo  corporis  loco  magnus  noftri 
corporis  Architedtus  collocatum  voluit, quod  fenfuum  orga- 
na contineat  j quorum  pleraque  in  fublimiore  lede  felicius 
fuum  munus  exfequuntur.  Oculi  enim  in  alto  fiti,tanquam  ex 
fecula  quadam, qux  diftant,  intuentur  & prolpiciunt.-Aures, 
vocem  in  fublime  euolantem  hauriunt:  nec  minus  odores, 
quorum  vis  ignea  fumma  qu^uis  petit  a Naribus  opportunius  in  alto  politis  excipiun- 
tur .Sed  enim  cum  hic  locus  minus  tutus  fit, cui  vndiq-,  fcilicet  variorum  difcriminum 
vis  plura  intentat  mala , & fubftantiam  ei  dedit,  quae  relidere  quibuslibet  imuriis  com- 
mode va\etet:Scfiguram,(]ux  declinare  haud  difficulter  polfet.Non  enim  carneum  fe- 
cit,vt  imum  ventrem.-neq-,  carnes iunxit offibus,  vt in medio.-led  totum  ex  vno,quan- 
quam  non  continuo , ode  exftruxit,  cui  formam  adaptauit  Iphacrac  in  modum  rotun- 
dam,nonnihil  tamen  ad  latera, potidimum  priore  parte  comprelfam. 

De  hoc  vt  verba  nunc  faciamus,  primum  lingulas  iplius  partes  enumerabimus:  de- 
inde Ungulorum  fuccindtam hiftoriam  perlequemur. Ceterum  omittemus, quae  exte- 
riores funt3cum  earum  appellationes  jam  fuperius  abunde  complexi  fimus:  de  iis  tan- 
tum 


Capvt. 

i 

Situs. 


Subjian- 

tia. 


Ordinis 
ratio . 


$68 


AojliAni  Spicei  ii  De  HvmanT 


CAPIL- 

LI. 

Subfl  an- 
tici. 
Partes. 

Situs. 


tum  agemus, quae  internarum  rationem  obleruant,luntq-, , vt  in  reliquis  duobus  ven- 
Tartes  ca-  trftjUSj  vel  continentes^vd  tontent&.Continentes  vocantur , quarum  complexu  alis  coerce- 
pltis'  tur,funtq-,  decem, partim  communes, vt  capilli,  &c  quatuor  integumenta  comunia  di- 

dta:partim  propriae, vtpericranium,mufcuii,&:  ollacaluariae , qute  externae  funt : dute 
membranae,Meningesdiftae,Cerebrnmanibientes,quae  omnes  in  caluari?  interna  fe- 

Contenta,  de  continentur.  Contenta. primum  duae  funt, Cerebrum  & Cerebellum, quibustamen 
non  inepte  Spinalis  medullae  principium , quod  adhuc  cakiariae  terminis  continetur, 
adiunxeris.Plures  deinde  alis, quae  quinq-,  feniuum  funt  mftrumenta,  quanquam  ta- 
dtus  fenlorium  non  in  capite  folum  coerceaturiled  per  vniuerfum  corpus  diffufum,la- 
tillime  pateat.  Ex  his  quarundam  hiftoria , jam  ante  enarrata  eft, & quatuor  quidem 
communium  libro  leptimo,vt  hic  nihil  fuperlit  aliud, quam  difcrimen,  quod  occurrit 
ratione  aliorum  ventrium:propriarum,puta  mufculorum,& cranij, partim  in  quarto, 
partim  in  lecundo  libro  abunde  latis  enodata. 

Capilli  primum  in  conlpedtumle  offerunt,  a totam  potferiorem  capitis  parte,  *r  i 
quae  capillata propterea  dicitur , contegentes.  Horum  fubjlantia  denla  eft , folida,  ac 
dura, fecundum  longitudinem  fiflilis;  at  in  latitudine  flexibilis.  Habent  hi  pili  trespar- 
tes,fummam  vnam, quz  interdum  Bndimr.-mediam alteram,qux  flecti  poteft  •,  tertum  tan- 
dem , imam , alba  quadam  & mucola  fubftantia  oblitam , quam  pilorum  radicem  appel- 
lant, & cuius  beneficio  cuti  pilus  inhaeret.  Situs  omnibus  communis  eft,  in  poftica  ca- 
pitis parte:at  du6tus  tamen  diuerlus,cum  b lyncipitis  capilli, verfus  frontem ; c occipi-  b,  i 
tis,ad  dorfum ; d qui  circa  tempora  funt, verfus  aures  vertantur,  quorum  dudtuu  cen-  c>  c 
trum,idemq$  caufi,in  lumina  mediaq-,  caluariae  fede  locus  ille  eft,  qui  Ariftoteli  ^ 

<tl tb  K-pv-rfeiv, quali  x.py<j>»,quod  crinibus  denfloribus,ac  reliquae  capitis  partes,  tegi  vi- 
deatur.Latinis  autem  proprietatem  rei  apta  voce  exprimentibus,6  Vertex >c£  circa  eum 
capilli  vertantur,  vocatur.  Hic  ergo  communis  terminus  eft  quatuor  caluariae  partiu, 
lyncipitis  inquam , quae  fe  vfque  ad  frontem  verfus  priora  extenditioccipitis , quae  ad 
dorfum  inclinati&temporum,quae  latera  relpiciunt.F  iguram  habent, non,  vti  creditur 
vulgo,  teretenv.fed,  quod  nuper  inuentiinftrumenti  optici  beneficio,  quod  res,  quan- 
tumuisminutillimas,euidenti  magnitudine  oculis  offert,  obferuare  licuit, quadran- 
gulam,in  inorem  ftipitum  caulium  ve  quarundam  plantarum.  In  nonnullis  redti  funt, 
Magni-  in  aliis  intorquentur , & crilpi  fiunt.  C acerum  in  humano  corpore  longifimi  funt  in 
tudo.  corpore, qui  nalcuntur.non  quidem,vtalijsplacuifle  video,  ex  fuliginolis  cerebri  ex- 

Materia.  crementis:fed  ex  fanguinepotius,attradtoper  radicem  pili  in  reliquum  truncum. Pro- 
bari  hoc  ex  ijs  poteft,  qua  analogia  quadam  pilis  correlpondent  in  alijs  animalibus, 
qualia  funt, in  aquatilium  quidem  genere  Iquamae  qu£  per  radices  fuas  alimentum  at- 
trahuntiin  volatilibus  autem  pennq,in  quibus, fi  quam  extrahas  junioribus, manifefte 
languinem  aduertas,qui  pennas  componat,  idemqj  alat.  Eodem  ergo  modo  & inpi- 
lolisanimantibus,exlanguine,apilorum  radice  atcradto,  & in  propriam  fubftantiam 
elaborato, pilos  generari,  mihi  omnino  perlualiim  habeo,  quod  vna  eademq;  in  ana- 
logis vbiq;  ratio  a (apientiflimo  rerum  Opifice  accurate  obferuata  fuerit.  Quaecaula 
cerre  eft,vt  confumpto  cerebro, quemadmodum  Hippocrates  6.epidemior.loquitur, 
cal  unies  fequatmyexhaufta  languinis  debita  copia,  eiusfcilicet,  aquopiliproueniiic 

«Sequo 


Vertex. 


Figura. 


4,  10. 1.T 

c. 

t,  B. 

Libr.  de 
vulner. 


Corporis  Fabrica,  Lib.  X.  $69 

&:  quo  cerebrum  partesq’,  circumflantes  nutriuntur.  Quod  fi  calidum  Jit  moderate, vt 
ferax  efle  folet  humorum  h xc  temperies.fanguinem  fuppeditabit , vnde  lacta  ipforum 
feges  luxmiabiticontrafifrigidum  ftt,Sc  materia  deficiet , 8c  egreflus  quoq;  intercipie- 
tur Jamyiyfeauw/ifjquis  dubitet  raros  futuros,  «Sc  quam  fubito  defluuio  perituros’  con- 
tra yfehutntdum yif,denfos, frequentes, «Sc  in  extremum  vfq;  fenium  perduraturos. 

Differunt  tamen  capilli  in  homine, penes  actatem,iexum,  regionem , temperamentum,  Dfferen - 
& habitum  corporis.  Ac  quoad  magnitudinem , breuifiimiranllimique  funt  infantibus, tl&' 
prolixi  mulieribus, breuiores  viris. Breues  funt  yEthiopibus , longiores  Scythis,alijfq-, 
Septentrionem colentibuspopulis. Qui  humidiore  funtcerebro,  longiores  produ- 
cunt.-quificciore,breuiores.O«^jzg2mu«,puerisnupernatismoliiores,ac  fimplicio-  a figura. 
res fumjretfdque. feminis,  «Scquifrigidashumidasque plagas  incolunt , vtEuroptci, 
aurtemperamentum  fimile  funt  indepti , redlos  alunt : calidi  contra , vel  in  calidis  re- 
gionibus degentes,crifpos,  quemadmodum  ybthiopes.  Ouoad  colorem, humoris  prae-  A colore. 
dominantis  color  in  capillis  v bique  cernitur , cum  qualem  humorem  caro  attraxerit, 
talem  colorem  pilus  induat, exHippocrate.lib.de  natur.puer.Pueri  albos  capillosple- 
runque,aut  modice  fiauos  habent,-  juuenibus  ad  nigredinem  vergunt:  fenibus  «Sc  de- 
crepitis,camf>unt.Viri,«Se  qui  calidam  ficcamque  regionem  inhabitant, aut  tempera- 
mentum huiufnodi  naturaobtinuere , nigris  capillis  teguntur.  Nonnullis  funt  pau-  Acopia, 
ciores,vt  infantibus.-alijs  pauci,vt  fenibus , quibus  decidunt , quod  malum  Caluities 
vocatur, oriturq; in fyncipite potius,  quam  alibi.  Caluefcunt autem  celerius, quibus 
pilimolles  funt, par  ui,tenues,&  qui  calida  cerebri  temperie  laborant, cum  a bilis  acri- 
monia pilorum  radices  his  prompte  erodantur. 

Viuscapilloruiin  primanus  c(k , vtcutem  : fecundarius,  vt  cerebrum  defendant  ab  in-  Vsvs. 
lurijsjvei  foris , vel  intus  fubeuntibus.  Fons  quidem  incidunt , aer , pl  uniae , grandines: 
atintrinfectis  vapores  ex  inferioribus  partibus  exhalantes, negotium  fac  zftunt.Aer  plu- 
ribus nocere  potefl  modis  -.frigiditate,  cutis  porosconftipaudo , vnde  vaporum  egrel- 
fus.inhibetur:odW2tare,vndefpiritusdiflipantur,  cerebrumque  velut excoquitur  : bu- 
miditate,  partes  internas  laxando  : ftccitate,  omnia  adflringendo,  «Sc  innatam  humidi- 
tatem  ablumendo.  His  omnibus  capilli  caput  contegendo  quam  aptiflimefubue- 
niunt. Fluuia  made  faciunt, grandines  concutiunt:  illas  capilloru  denfitas-,has,  dudlus  ar- 
cet.Deniitas  enim  pluuias  non  admittit  facileiat  dubius, q uod  incidit  grandinis  flatim 
deducit.Snniliter  autem  «Sc  internorum  vim  hebetant.  Vaporibus  enim  ab  infernis 
partibus  eleuatis,6c  fumma  capitis  petentibus,  exitum  largiuntur  , viamque  liberam 
atque  apertam  concedunt. 

• De  a cvticvla  & -fa  cvte,  nihil  ell  noni , quod  afferam , differens  a reliqua,  Cvtict- 
nifiquod  lllatenuior  fit  in  capiteihaec  craflior.  .Non  tamen  per  fe,  fed  capillorum  ih  LA’ 
lam  conflipantium  gratia  , quae  tenuitas  his  defluentibus  in  caluitie  vel  tactuperci- 
pitur.  Eadem  de  caufa  & durior  efl  alia  cute.vt  Falloppius  monet , «Sc  frigidior,  mde- 
que  «Sc  ficcis  gaudet  medicamentis, & calidioribus, ne  calor  eius  exfoluatur.  Ariflote- 
les  Philofophorum  co  ryphaeus,3  .hiflo  r.  cap.  1 1 . fenfucutim  per  fe  carere  inquit,maxi- 
rfteque  in  capite  id  contingere.  Rationem  mox  lubijcit,  quod  inter  cutim  «Sc  os,mini- 
me  omnium  caro  fit  interpofita.Sedfalfus  videtur  fuiife,cum  liquido  pateat,  lenfu  re- 

Aaa  uera 


370 


Acriani  Spigelii  De  Hvmani 


Vafa. 

PlMGVE- 

DO. 


Membra 
na  carno- 
li. 


vera  effe  praeditam , at  obtufo.Nec  caufa  eius  rei  haec  eft,  quod  fubftrata  carne  careat, 
vt  cemfuit  Philofophus:  ('nam  &c  tibiae  priori  parti  cutis  excarnis  obducitur, nihilomi- 
nus  acuto  fenfu  donata  eft,)  fed  quia  tum  pauci  nerui  ad  eam  pertingunt:  tum  quia 
partimexfenfibili,  partim  fenfu  deftitutafubftantiaconftat.  Senfum  enim  habet  cu- 
tis:at  carent  eo, pilorum  radices.  Venas  quoque  obtinuit, & Arterias, illae, a iugulari  ex- 
terna,hte, ab  arteriae  carotidis  exteriore  ramo  propagantur. 

c Pingvedo  circa  occipitium  obleruatur  copiofior,  in  obefis1,  pauca, aut  nulla  c,  F.F.F* 
etiam  in  macilentis. In  fronte  quoque  pauca  eft, eft  tamen  quaedam, & praecipue  in  iis, 
qui  obeli  funt : imo  omnibus  quibus  glabra  obtigit, nec  rugis  intricata,  vtadolefcen- 
tibus,  pinguedo  cuti fubeft, cum  rugaeob  carnofam  membranam  fiant,  quando  pin- 
guedine nulla  in terie£ta,immediate  cuti  fubfternuur,vnde&  macilentis  frequentio- 
res  funt,maiorefque. 

d Membrana  carnosa  circa  frontem , nifi  in  obefis,viciniftitne  adhaeret,  d,D.D  J> 
craffiorque  eft , Sc  c mufculos  illos  conftituit,  qui  vulgo  fronti,  a nobis  autem  fuperci-  e,  E. EX 
liis  tribuuntur. 


Htymola- 

eia* 


C A P V T It 

De  Pericranio, 

SVb  a membrana  carnofa  fubito  , ac  nullo  intercedentecorpore,  aha  quaedam  b 
membrana  inuenitur,quam  Graeci  a fitu  <?&Kpccvmfub\ntelligexTuvcL , & commu- 


a,  io.ia. 
D.D.D. 

b , G. 


Snbfcan- 

tia 


niter  quoque  afeutpswiov  in  neutro  genere  appellant,^  ™ tb  Kpcu/iov  TiiviJ%,cpiod  cir 
ca  cranium , fiuecaluariam  tendatur.  Membrana  eft  tenuis,  &c  alba, capitis  oftainuc- 
ftiensTnon  tamen  omnia, fed  frontis  rantum,duo  fy  ncipitis,«Sc  occipitij.Frontis  quidem 
or, ad  oculorum  vfque  orbitas  :Jyncipitts,  ad  fquamiformesconglutinationes:0f«/>/fi/,ad 
prima  vfcp  vertebram.  Temporii  enim  olla  nuda  funt,ccum  ad  ea  appeiIens,mufculos 
eam  fedem  occupantes,(llint  autem  attollens  inferiorem  maxillam)  afcendat,&exter- 
na  obtegat, non  tamen  adinfertionem  pertingat : fed  circa  iugalis  offis  regione  termi- 
ytumertu  natur. Hanc  nonnulli  duplicem  faciunt, aliam  dicentes  efte,  quae  membranae  carnofae, 
aliam  qu$  cranio  nedfcitur.-illam  vero  d pericranium  dici, hanc  cperioftium. Attendi  e- 
nim  omnibus  offibus  membrana  foris,  quae  ab  externisprotegat,&  tueatur.  Mihi  ta- 
men fimplex  tantum  femper  vifa  eft , etfi  in  ipla  difte&ion e geminam  mentiatur  natura, 
id  ipfi  cum  caeteris  omnibus  membranis,  quae  quantulamcunq-,  craffitiem  nadtae  funt, 
commune  obunmfie.Crafccr  autem  haec  eft  pluribus  aliis, qu^  in  noftro  corpore  repe- 
riunturffic  tamen,  vt  circa  futuras  feipfam  quoq;  craffitie  vincat.  Senfum  habet  acutif- 
fimum , ob  primi  fecundique  nervorum  ceruicis  coniugia,  quae  per  o cipitium  fpar- 
guntuntum  ^propaginem  terti j paris  cerebri, quae  foramina  offium  frontis  egrediens,  /.  n.1.1.3. 
ad  cutem  eidem  obtenfamproficifcitur.Huius  gratia  prudenter  Chirurgi  admonent, 
pericranium  pungendum  haudquaquaefte:&  in  vttlneribus  capitis  ftudiofe,  dum  te- 
rebris cranium  perforamus,precauendum, ne  alicubi  laedatur, fed  fiafubiefto  ofiere- 
mouendum  fit,incifione  cuftelli  acuti, vnguibufque  feparetur.  Gcnnetlitur  enim  cum 
craffia  cerebri  membrana  fibris  quibufda  nerueis  ad  cranij  interiora  fe  penetrantibus, 

valideque 


Crajffi- 

iies. 

Senftss, 


d,  Offen- 
ditur ex 
horum 
opinione 
lirera  G. 
& a. 

e,  H.&b. 


C tnexio. 


Corporis  Fabrica,  Lib.  X.  371 

■valideqj  dc  hanc  membranam , & cum  hac  cerebrum  fulpendentes,ne  in  inordinatis 
corporis  motibus, nunc  huc,nunc  illuc  propulfum,alicubi  cum  praslenti  vit<£  difcrimi- 
ne  allidatur.  Quamuis  autem  non  ignorem  aliis  difledtionum  Profelloribus  quad  o- 
m mbus  contra  f uiile  v.iflim,atq;  ego  ftatuo,cum  credant  emergere  potius  ex  intimio- 
ribus caluarias  adytis, a oralia  meninge,qm£  pericranio  origine  communicat:  quo  mi- 
nus tamen  cum  iplisfaciam,diligentiorpencranijinrecenter  natis  infantibus  inlpe- 
<3:io  mihiperdiadt.Docuitenim  me  &c  hanc  &idud  circa olliumlyncipitiscommildi- 
ram  anteriore  Cede  committi  quidem  inter  (e  valide:at  aetate  paulo  poft  crefcente,dif- 
cedereinuicem,  nec  nid  nexibusjfibrodsconiungi.  Quidquid  tamen  fit,  due  oriri  a Csnfen- 
crafla  membrana  ftatuamus,duene<3:itantum,aduerdone  digniflimumeft, maximum  JUStnie^ 
vtriufque  inter  Ce  conlenfum  ede , Sc  vel  leuem  quamcunque  huius  inflammatiuncu-  ^.^7 
lam, cerebro  protinus  communem  fieri.Et  hasccaufa  quoque  vnaeft  ex  praecipuis, cur  duram 
vulnera  & confudones  mulculorum  temporalium  lethales  habeantur.  Nam  vt  relin-  membra- 
quam  iam  Venarum  & A rteriarum  (latinlignium)  copiam, a quibus  languinis  enorme  nam- 
impendetproHuuium : vt  tendinem  validam , ac  d quis  alius,  egregie  validum,  ac  ro- 
buftum  .-acutus  pericranii  hunc  inueftientis  lenius  exacerbatus  dolore,  quam  indgni 
vi  ex  vicinis  partibus  ad  inflammationem  fanguinem  allicit,vnde  pericranium  conle- 
quutione  quadam  conterminarum  partium  fa&a, tandem  eandem  duras  membranae 
3c  quod  hac  integitur, cerebro  impertit. 

, C A P V T III. 

De  duabus  cerebrum  obtingentibus  membranis,, 

EX  continentibus  capitis  partibus  dug  adhuc  fu  p e rfu  n t,  qu  ar  um  hiftoria  enarran- 
da, membranasinquam, in  ipla  erani)  cauitate  interiore  dtas.  Vocantur  hsa  Ga-  Sy»o»y- 
leno,uW^<r,  velut  propria  q.uada  appellatione , nullique  alteri  membranas  communi;  ***• 
Hippocrates  tamen  libro  de  carnibus  delate  accepit,  vt&  venis,  6c  ventriculorum 
inteftinis  ,aliifque  partibus  voluerit  tributam  efle.A  barbaris,  qui  Arabum  icholas  le- 
quuntur , Matres  vocantur , vel  quia  ab  his  reliquae  corporis  membranae  ortum  dium 
deriuant,quae  lententia  multis  vila  eft:vel,quia  materna  quadam  cura  cerebri  incolu-  Subflan- 
mitati  profpiciant,quod  continent, integrumq;  prasdant.Sunt  enim  vt  aliae  membrana, tia- 
ex  dbriscuiudiis  generis, tu  propria  dibdantiacontext£.;/zg«n<  ac  magnitudine  Cerebro, 
quod  ambiunt  ac  circumampleftuntur  relpondentes.  Cum  autem  duas  fint  numero,  t £ 
exterior  cranio  dibieda , nonnihil  maior  ed,interior,&:  cerebro  contermina,  minor  nunte- 
angudiorque. Didat  illa  & a cranio,  8c  fuo  coniuge:ab  vtroque  quantum  requirit  in-  rus. 
teruallum  didendo  contraftiove  flnuum, quos  vehit,arteriarum  ritu  pullantium.  Il- 
lud in  capitis  vulneribus, in  quibus  internas  partes  detedtae  lunt,comparebit:hoc,  Ga- 
leni documento  facili  opera  conlpicies,  pertufa  exteriore  membrana  levi  foramine 
&c  infuffiatocalamofiflulaveaere.  Vtriufque  hidoriam nunc  fubne<3:emus,vbi  prius 
monuenmus,afubdantiafua  vtramque  nomen  fbrtitam,&' exteriorem  quidem  a Ga- 
leno paflim  mMizdv  & duram , craflamque : ab  Hippocrate  sTw^im-p v o ca b ulo  re- 

lationem quandam  ad  comparem  exprimente  ditftam  : internam  j\«flhy,duetenueni. 

Barbari  duram  piamque  matrem  appellant, 

Aaa  % sCras- 


37*  Adriani  Spigelii  De  Hvmani 

CrafTa  a Crassa  ergo  membrana  acafliotcm  habet  ac  duriorem  fubftantiam,non  tantum  *>  io.r . 
mem-  ficum  fuaconiuge  conferas : fed  & reliquis  vniuerfi  corporis  membranis,  quxcaufa 
brana.  fortafle  eft, cur  ab  hac  principium  exterarum  pleriq-,  omnes  Anatomici  petierint.Im- 

Sittu.  mediate  b cranio fubfirataefi , cui  validiifime  cum  omnibus  in  locis,  tum  prxfertim  cir-  A,A* 

Conexio.  ca  futuras  cohxre  t ,per  quas,  vt  dixi, c fibras  quafdam  ad  exteriores  cranii  fedes  edu-  £ jf 
cit,vt  validiifime alligetur.  Sed  &c  circa  bafineiufdem  vbiuis,  imprimis  vbiprocefius 
acutos‘exigitoscuneiforme:tuforaminibus  craniumipfum  pertufumeft, quoruor- 
bibus  firma  conexione  iungitur , fi  difcedas  a duobus  tantu  offis  cuneiformisiinibus, 
circa  quos  gladula  pituitaria  fita  eft. d Nedtitur  8c  tenui  mebranx,  &:  huius  interuen- 
S uperfi-  tu  cerebro, beneficio  vaforum,quxhuic,& illi  largitur.  e Superficies  externa,  vel fupe- 

rior,c\nx  cranium  refpicit , finxqualiseft,&afperitate  quadam  donata, ob  fibras, qui-  b B. 
bus (e conterminis partibus.adftringit:i»rmi4,  vt/i«/mar,xqualis,fplendida,&: humi-  f g.g. 
Ter ami-  dioc  .Poraminibui  penufa  eft  plurimis,fparfini  feminatis, ad  va forum:  fed  iu  medio  ma- 
nn.  iufculo,ad  infundibuli  tranfitum:  maximum  omnium  obtinuit,  qua  fedefpinalis  me- 

dulla dorfi  vertebrarum  feriem  ingreditur:  quemadmodum  & cribri  inftar  perforata 
cernitur, vbi  os  fpongiofum  obtendit.Membrana  hxc  duobus  in  locis  reflexa  fe  redu- 
Trocejfut  phcar  j dcqne  procejfus  duos  exigit  , quorum  alter  in  elatiore  capitis  parte,  alterin  po- 

fteriore  confidet:ille,fuperionhk,pofticus  non  immerito  nominatur.  Subiicitur  zfu-  vj  Je-  &° 
perior , que  quafi  deducit , h finui  tertio, de  quo  paulo  pofl  dicemus, fed  cum  per  mecliu  T. 

cerebri  ad  anteriora  excurrat,  bifariam  idipfum  in*  dextram  Ifiniftramq,J  parte  fecat.  in  qua 
Redditur  autem  in  itinere  anguftior,&  quo  longius  a principio  fuo  profedtus  eft, in  m totus  co- 
apicem  tenuiorem  definit, qui  tandem  in  "proceffumfiiperiorem  offis  fpongiofi, que  fp^CUUI 
Criftam  Galli  vulgo  vocari  fupra  monuimus,  alligatur.  Hic  quia  apte  fatis  falce  mef-  ^ 'L  L 
foriam  exprimit, a Difledloribus  F<t/.v  vocatur.  Pofterior  ergo  fedes,  qux  portioni  durae  ^ £ £. 
membrane  cerebellum  obuelanti contigua  e(f,falcisbafi:at prior ,qu$  Cnft^adnafcitur?  /,  E.F. 
mucroni  refpond  et. Superna  & convexa  pars, dorfunr, inferna, tk  cana, aciem  mentitur.  A po-  m,  t 
fteriore  autem  fede  in  priora  latus,  fenfim  falcis  in  morem  ftringitur,&anguftatur.  ”p10’  7‘ 
Uemi-  0 Pofteriorbreuior, at  craffior,  P cerebellum potiffimum a q cerebro diuidit.  Adfupe-  ^ j0  6 
crania  riorem  proceflum  nonnulli  referunt , quod  hemicrania  nonnunquam  caput  tentet,  i.k.K. 
tau/x.  cohibita fcilicet  vi  dolorificxcaufx  ab  hoc  interfepimento,  quo  minus  vtrumquela-  p , I.I. 

tus  occupet.  At  falluntur  hi  grauiter,  cum  hemicranix  non  internas  fubeant  capitis  ?-  B 
partes-.fedforisjtemporalesmufculosobfideant, humoribus biliofis irruentibus.,  gl&P  ^ 

Sinus  craf  In  his  duobus  proceffibus  quatuor  quafi  tubuli,  fiue  canales  deducuntur,  nonvt  itemc^ue 
{£  mem-  reliqua  cerebri , aliarumqueparrium  vafaadamuffim  rotunda,  fed  latiora  nonnihil,  10.11.1. 
brana;.  quos  Sin#*  appellant.1  Primi  duo, fiue  dexter  & finifter,afitulateris  in  quo  confiftunt,  M.O. 
Pnmas  ficappellatfiad  latus  foraminis  primi  offis  occipitii, oriuntur,  & per  pofterioraafcen-  fi  I0<5,1‘ 
^'JfeCHn'  dentes  oblique,  ad  fe  verff,  circa  cerebelli  apicem  f coeunt,  atque  angulum  efficiunt,  1X  j, 

que  nonnulli  refedtioniiftudiofiHerophiliAnwov,  fiue  Torcular  fui  fle  arbitrantur.  1 In  l. 
hos  fub  principium  in(erunturVen5iugularisintern^maior,&  Alteri?  carotidis  mi-  2. 
nor  ramus, per  Ufecundu  ac  tertiu  occipitii  foramina, primo  accumbentia, cranii  am-  2. 
plitudinemfubeuntes.Circa  fine  aute  duos  alios  ex  concurfo  fuo  educunt,quoruxal-  rr'1’ 
l\  rtm.  ter  furfum  vadit , Y alter  deorfum  labitur.llle  tertius  dicitur, hic  quartus. z Tertius lon-  q. 

giffimus  ^R.R.R 


a. T.T.T 

b,  io.i.r. 
D.D.D. 


C.D.E. 


d,  I0.1.T. 

E.E.E. 

e,  A.  A. A. 
/.D.D.D. 
£.C.C.C. 


Corporis  Fabrica,  Lib.  X.  373 

giffimus  omnium, totam a fuperiorem  fedem  elatioris  huius  membranae  procefTusper- 
repat,&  cum  eadem  circa  criftam  finit.b  Ab  hoc  finu  plures  deinde  propagines  varia- 
rim ipasgutur, partmforfu?n,a.d  cranij  meditullium , quod  ipfius  laminis  intercluditur, 
tum  pericranium  membranam  contendentes ; partim  deorfum , ad  proceflum  fuperiore 
elabentes:  partim  verfus  latera,  tum  in  craflae  membranae,  tum  tenuis  (edes  propagatae. 

Quartus- autem  finus  e diuerfo  breuiflimus, inter  cerebrum  & cerebellum  ad  nates  glan- 
dulamque  pinealem re&zfenur ,mitiner e fmcixlos (ipa.i;gens, a fupmore quidem parte,V‘  Surculus, 
mrnn , qui  ad  callofi  corporis  fedem  fublimiorem  vadit  \ ab  inferiore  alum,  qui  ad  ventri- 
culos fecedinipfe  autem  truncus, iuxta  tefles  varie  diuifus, glandulam  pinealem  petit, Sc  Truncus, 
bifariam  fciiTus,ventriculosanteriores  fubintrat,vtrique  ramum  difpenfans. 

Sunt  & aha  vafa,  partim c a iugulari  vena  interna, eiufque  ramo  anteriore  minore-  Vafa. 
que, per  eradi  membranae  latera  propagata, cuius  veftigia  in  fyncipitis  ollibus  imprefi» 
fa  egregie  corfipici , fupra  lam  didtum  eft,quo  nomine  & diligenter  in  cranii  perfora» 
tione  Chirurgis  aduertendum  efl , ne  hic  terebram  nimis  immergant, fed  caute  vena- 
rum fedes  euitare  difcant.Efl  & ab  arteriae  carotidis  maiore  ramo  foboles : tum  exiles 
quaedam  per  anteriorem  fedem  diftributae.  Tenuis 

d Te n v i s membrana ,te$»juriviyZ  , e craflae  nullo  intercedente  corpore  fubiedta, 
immediatecerebrumcontingittegitque , tenuior  illa, vt  appellatio  ipfa  fert, mollior,  na> 
&fenfus  exquifitioris.  * Infinitas  autem  vaforum  propagines  a Scralladeriuatas  in  fe 
fufeipit , iterumque  cerebro  difpenfat:  quat  vt  tutius  progrediantur,  &:  citra  ruptionis 
periculum  fubflantiam  cerebri  peruadant , vfquequaq;  variis  anfradtibus  hoc  nomi- 
ne cerebro  incilis  feinfinuat  , & ad  intimiores  partes  tranfinittit.  Exquoclarum  An  cere- 
efl,grauiter  nonnullos  hallucinari , qui  Cerebrum  inflammatione  pofTe  corripi, ne-  brumin- 
gant,quod  Sc  Galenus  olirn  agnouit,fcripfitque,  8c  experientia  ipfa  fepenumero  eui- 
denter  oftendit.  Adaphorifmum  enim  quinquagefimum  vltimat  fedlionisfin  quo 
Hippocrates , eos  quibus  cerebrum  fyderatum  efl,  tridui  interuallo  obire  docet, gra- 
uem  potius  inflammationem, quam  nati ui  caloris  exflindtionem  (quam  alias  Sphace- 
lusfignificatyinteliigendam  efle  reflatur.  Rationem  addit,  quod  ab  hoc  nulla  falutis 
fpes  fuperfit,qu2mHippocrates  rame  promittit  fi  hoc  fuperauerint.ojd<roi<n  yj)  ctpcaa\i&» 
o iytdq>cLA(&',cv  7&.aiv  ii \juipita-iv  .»v  Si  rounvu  jbovT^.  lam  8c  nosipfl 

per  foramina  cranii , quat  terebris  fiunt  in  capitis  vulneribus  , cerebrum  cum  dura 
membrana  ita  fubiatum  efle, vt  extra  caluariam  promineret, fepe  vidimus.-fedata  mox 
inflammatione  in  fuum  locum  rediifle.  Quin  & in  apertis  cadaueribus  abfceflus  in  i- 
pfa  Cerebri  fubflantia  repertos,  multorum  grauilfimorum  authorum  teflimonio 
comprobatur. 

C A P y T IV, 

Cerebri , quatenus  id  in  Veteri feVtwne fe  offert,  hiji  oriam  nectit* 

^Ont  in  e n t e s fupremi  ventris  partes  vidimus,  reliquum  nunc  efl,  vt&con-  Imbrii 
P^tentas  infpiciamus.  Continetur  in  cranio  Cerebrum , Gratcis  iyxi<py\(&  diflum , a 
fitu  1uo,ot;  « tw  utpuAH  tijiTcu , quod  in  capite  locatum.  Veteribus  Philofophis , quibus  gm, 

Aaa  3 medulla 


S ub flan- 
tia- 


Magni- 
tudo . 


Figura. 

Superfi- 

cies. 


Diuifio. 


Difcrime 
Cerebri, 
& Cere- 
belli. 
Duplex 
Cerebrd 
fecandi 
ratio. 

Antiqua, 

Koua. 


374  AdriAni  Spigei.ii  De  HvmAni 

medulla  effe  credebatur  , cum  adie&ione  pcvt\o;  iyupa.\'rm  , medulia  capite  contenta,  ad 
differentiam  « /5o^t ufbt  , eius  qua;  dorib  comprachenditur  , & (pinalis  medulla 
hodieque  nvmcupatur.  Reuera  autem  Cerebri  fubftantia  a medullari  o ilium 
plurimis  in  rebus  diftat  , & id  multis  paraiangis  , iiue  temperamentum  intuearis, 
iiue  vfum  confideres.  Calida  enim  ha;c  eft  , & olliu-m  hume&ationi  dicata: 
illa  frigida  , ieniui  motuique  deftinata.  Subflantiam  ergo  habet  fui  generis  pecu- 
liarem ac  propriam  , & nulli  alteri  parti , niiiipinali  medullae  , quae  quafi  oblonga- 
tum cerebrum  eft  , communem.  Hanc  etfi  haud  accurate  definire  nobis  liceat, 
quodmensnoftraadformarum  inipe&ionemhebeicat.*  nonnullis  tamen  accidenti* 
bus circumfcnbere  conuenietffi  dicamus  craftam  elle , viicidam , glutinoiam, albam, 
ac  mollem.  Magnitudo  autem  tanta  , vt  homo  in  reipedtu  fui  corporis  ex  omni- 
bus animalibus  maximam  cerebri  copiam  iit  nabfcus,tefte  Ariftotele  r.  hiftor.  anim. 
& mares  plus, quam  facminae, in  qua  re  tamen  haud  iiibfcribo.  Id  vero  notandum  eft, 
quod  tradit  ieobferuaile  Falloppiusin  profundis  capitis  vulneribus  , in  plenilunio 
turgere  cerebrum , fublidere  decreicente  Luna.  Ex  quo  facile  rationem  licebit  mul- 
torum petere  , ied  imprimis  cur  in  luna;  obitu  grauiora  eueniant  incommoda  , ex 
idtu  capitis,  quod tjanc temporis obinteruallum  cranio durazque  raembranxinter- 
tebtum  promptius  venae  quamis  abrumpantur.  Qum  &c,  cur  nouilunij  tempore  epi- 
lepfix  periodo  quadam  moueantur.  Humores  enim  acres  denegata  humiditatis per- 
mixtione acredinem  concipiuntjcerebrumq;  moxlaceilunt , ied  imprimis  ii  melan- 
cholia peccet  adufta.aut  atrabilaris  humor.  Figura  cranij  formam  aemulatur,  adeoque 
rotundum  eft  : ied  circa  baiin  aliquantulum  depreflum.  autem  habet -inae- 

qualem,& hoc  duabus  de  c&uGs.Prmio,ob  a anfradhis  &c  ipiras , inteftinorum  circum- 
uolutiombusiimiles.iimii/eob  tubercula,  qu^per  baiin  iparguntur,ex  quibus  quatuor 
priorem  iedem  circa  frontem  occupant,  duo  vt.rinq-,  ad  latera  fitafuntin  media  baii, 
quinq-,  circa  occiput. 

Dmidttur  b Cerebrum  in  tres  partes,  in  * Cerebrum  proprie  fic  didhun,d  Cerebellum, 
&eprincipiumipinalis  medulla;.  Variaenim  Cerebriacceptioeft,  &modo,  vtjam 
iumpiimus, totum  id  iniinuat,  quod  cranij  amplitudine  comprehenditur , quomodo 
dc  Cerebri  vulnera  dicuntur, quae  quocunq-,  loco  inflidtafunt  huic  fubftantia; : modo 
anteriorem, & maiorem  eius  partem, vtfumpiit  Anftoteles,i.hiftor.anim.  cum  bipar- 
titum efle  inquit  omnibus  ammalibus,eiuiqi  poftrema;  parti  adiundlum  id,  quod  Ce- 
rebellum vocatur. Differt  autem  a Cerebello  iubftantia,  colore,  magnitudine,figura, 
Sc  camtMibus.Subftautia, quia  mollius  cihcolore,c[ma  candidus;W4jp»mii»£,quia  triplo 
amplius.;/?g«ra,quia  ro t u nd u m :cauitatibus,quiz  his  plenum. 

Cteterum  antequam  harum  hiftoriam  enodandam  iiiicipiamus , merito  monendu 
eft, duplicem  efle  iedhonis  Cerebri  rationem  :vnam  a Galeno  traditam,  & a pluribus 
quoq-,  Recentiorum  obieruatam,puta  Veialio,Falloppio,alijiq-, : aliam  nouiter  opera 
Conftantini  Varolij  inuentam,qui  ipie  plures  mox  affeclas  indeptus. Inter  vtramq; 
illud  eft  diicriminis,quod  antiqua  a fuperiore  fede  iebtionis  ieriemauipicatur : nouafii- 
berato  cerebro  ab  ofiibus  omnibus, a baii  initium  ducat.  Hanc,  & illam  , cum  tenere 
plurimum  interiit, quod  fine  antiqua  Veterum  Medicinae  Scriptorum  , ied  imprimis 

Galeni 


Lib.de- 

yulnerib. 


a,  I o. 
CCC. 


vide  io. 
9.z. 

c,  BB6. 

d,  D.  D. 
EEE, 


f 10.  1.1. 
g,  GG 
A,  E E 
i.  EF 

l,  CCC 

m, \ icfe  io 
3...  III. 

n,  FFFF 
o > GG.& 

10.4.1. 
AA.extra 
litam  lo- 
catum. 

p,  hxco- 
ftemiitio 
3.  i. 

q,  GG. 
HH. 

r,  videio, 

4.1.  E. 


f, DD  me- 
lius vero, 
vtpoteex 
panfas  re- 
fert 10.  j. 
J.CD. 

t,  C.C.C. 


«.huic  di' 
«sata  eft  10 
y.  1.  FF. 
&10.8.11. 
x,  E. 
^videio. 
S.n.G.H 
&K. 


Corporis  Fabrica,Lib.  X. 


375 


Galeni le$io3necefiarioob{curafiat:citranouam  autem  Veritas  vix  vnquam  pateat- 
de  vtrauis  fennonem  inftituemus,a  V eteri  initium  petentes. 

f Cerebrum  ergo  ab  § elatiore  craflse  membranae,  Ime  falciformi  proceftu  bifariam, 
in  h dextram 1 finiftramque partem  diuiditur , qua; foris 1 (piris  anfractibufq-,  inatqua- 
leSjinteftinorum  fibi  implicatorum  firum  haud  inepte  exprimunt.  Secla  haecfubftan- 
tia  cultellojduplicem  oftendit  naturam,  aliam,  quae  continet, & colore  fubcinericia  e(V> 
aliam, quat  concinetur, & alba. Illam, corticem  vulgo-, \\anc,meduUam  vocitant : illa,  mol- 
lior elt, -haec,  dura. m Sublato  autem  moxproceuu  qui  fic  medias  (edes  dirimit, n com- 
prellisque  leuiter  ad  latera  his  partibus,  in  fundo  diuifonis  , 0 candida  qusdam  lub- 
ftantia  emergit, quam  Corpus  callofum, tumomJc?  vu/m  appellant, qus  medulla  cerebri  oft, 
vtramque  partem  committens. 

P Abtruncatis  autem  his  duabus  partibus, & intacto  corpore, Cauitatesdu^  occm- 
runt, quasi  Ventriculos  cerebri,  nomia;  $ iyta  <pd.Ms  Galenus  appellat, in  vtroque  latere  vnus, 
qui  vulgo  Anteriores, ab  alijsy^pmomdicuntur  afitu,  relato  ad  quartum , qui  his  a tergo 
eft vel  tertium , qui  fubftat.  Nam  fi  (tudiofe  rem  tecum  reputes , ad  omnes  locorum 
differentias  mediam  occupare  fedem  in  cerebri  corpore  obferuabis.  Redtius  eigo 
dextrum finiftrumque  dixeris, qui  rfepto  quodam  cii(linguuntur,quod luperne  callo- 
lo  corpori, inferne  fornici  vnitur.Laxa  elt  fubft  antia,&  rugo fa: at  explanata , clarsqne 
luci, vel  ardenti  candelae  expofita, vitri  in  morem  tranfparet , vnde  & nsmen  inuenit, 
vt feptum  lucidum, vel Jpeculum  dicatur.  Cteterum  ipfi  ventriculi  cum  infigni  fint  ampli- 
tudine confpicui,  priore  pofterioreve  parte  latefcunt  magis , & obtufa  rotunditate  (e 
circulantjin  medio  contra, ftringunt  & ariguftantur.  Verfiis  inferiora  quoq-,  decliui- 
tate  quadam  ad  (e  ve rfi,  ad  tertium  ventriculum  properant.  Succinguntur  autem  in- 
terna parte  membrana  quadam  tenui(fima,quae  male  a pluribus  negata, ab  infundibulo 
huc  alcendente  origine  deriuat,(en(uq-,  pollet  exquifito.  Inter  hos  v entnculos  & fo  tu- 
nicem,ex  infinitis  minimorum  vafulorum  complicationibus  ope  tenuis 
membranae  fuffulcientis,  contexti,  reperiuntur.  Vafahatcprimo  quidem  ex  ijsfunt, 
qutea  quarto  finu  huc  contendente  offeruntur, cum  in  tenuillimas propagines  d 1 flo  1 - 
unur.  deinde  ex  furculis, quos  arteriae  Carotidis  maior  ramus  digerit , &:  commifcen- 
tur  anaftomofibus  couniti  cum  ramulis  Vertebralis  arteriae.  Vocantur  hi  plexus(duo 
enim funt,  vtrinq-,  vnus) yepoadM Cboroides,  vel  Choricformes  , aifimilati  ppeat? 
membranae  foetum  inuoluentiin  vtero V Fornix  autem, xxt/ACLeaov  di£tus,a  forma, qua  te- 
ftudinisinftar  tertio  ventriculo incumbit,fub  callofo  corpore,  cum  quo  fubftantiam 
habet  fimilem,fitus  eft  Amplus  hie,& latus  eft , qua  pofteriorem  duorum  ventriculo- 
rum fedem  refpicit,at  mox,paulatimanguftatus,in  apicem  tenuem  definit, vt  fic  trian- 
gulum Ifofceles,fiue  acquierurum,  fed  longioribus  bafe  cruribus, referat. Superna  fcde 
feattollir,&  conuexitateprotuberat:infernacauus,linuarur. 

u Tertius  ventriculus  (equitur, quem  fi  redte  intuearis, profecto  a didtorum  natura  im- 
pendio alienum  effe  fateberis : imo  hercleconcurfum  potius  eorum , qua  peculiarem 
finumdixeris.Vbien-im  coeunt  pofticafeck,  cum  paulo  profundius,  quam  priore  de- 
fcendant,  vallem  quali  exftruunt.  Inboc  duo funt  meatus,  x vnus  anterior , infign*s’  ma~ 
ximequeconfpicuus,  quimcerebri  fubftantia  exfculptus  y red-adeorfum  verfusin- 

fundi- 


Tiuifie 

cerebri. 

Cerebri 

fubfldtia. 

duplex. 


Corpus 
callofum . 

Ventricu- 
li ante- 
riores. 


Membra- 
na'ven- 
triculos 
f accinges. 


Flexat 

Choroi 

des. 

Fornix. 


Tertia/. 
r ventricu- 
lus. 

Tuo  ipjius 

meatus 

Anterior 


Tofcrhr. 


\ Infundi- 
, bulum . 


Glandula 
pituita- 
ria , 

Rete  ad- 
mirabile* 


Glandula 

pinealu. 


Nates. 

Tcjles. 

Meatus. 

Quartus 
' ventricu- 
lus. 


576 


Admani  'Spigelii  De  Hvmani 


fundibulum  fertur:2  rf/m-dnpofterioraporredftus , fic  anguftus , vt  Vefalius  interdum 
reperiri  negiter,fub 3 teftibus  & b natibuiycerebri  in  quartam  Ventriculum  delabitur. 
Circa  hunc  rima  quoq;  eft,  quam  Columbus  Vuluae  muliebri  affimilat. 

Ex  priore  ergo  ad  infundibulum  via  patet.  Eft  autem  c Infundibulum , qua:  8c  Peluis 
quibuldam,  cauitas  quaedam  fub  tertio  Ventriculo,  ex  membrana  cerebri  tenuiore 
compofita,quaelenfimanguftior  reddita,infundibulum,quo  vtimur  ad  transfunden- 
da liquida  in  vala  ftri&ioris  orificij , aemulatur.  Definit  autem  in  d glandulam  quan- 
dam,eadem  tenui  membrana  obuelatara , quae  Galeno  innominata  manfit : caeterum 
noftris Pituitaria.  dicitur,quod  pituitam  credatur  excipere, deftillantem  a cerebri  ven- 
triculis. Sita  eft  autem  in  efinu  ollis  cuneiformis  quadrato, qui  in  lellae  medio  exfcul- 
ptus  eft,a  quo  quatuor  alij  excurrunt, partim  verfus  fpriora,  ad  fecundum  'foramen  e- 
iufdem  ollis  in  oculi  ledis  radice  politumjpartim  ad  Epofteriora , ad  inaequale  &c  alpe- 
rum  foramen, quod  eiufdem  oilis  quintum  eft.  h Circa  glandulam  a lateribus  dibh  fi- 
nus  plexus  quidam  membrandus  confiftit , infinitis  arteriarum  furculis  retis  inftar 
complicatarum  exftrudtus  , qui  omnes  originem  habent  ‘ a maiore  carotidis  arteria: 
ramo, qui  per  foramen  proprium  in  ofte  temporum  infculptum  cranij  amplitudinem 
ingreditur.  Vocatur  hic  plexus  Rete admirabileKeccntionbns : Galeno, SjKTvo&Jts  rtl- 
^<*,hoc  eft, plexus  retiformis.  Figuram  eiusnon  rectius  animo  committes , ac  fi  pileato- 
rum retia  quamplurimaextenla,&interleconfufa mente  conceperis. Quanquam  au- 
tem a docftilfimoVefalio  negatum  fit,elle  quale  a Galeno  delcriptum  reperimus,quem 
nec  hominis  cerebrum, fed  bouis : nec  exa<5tevidille,leddelufum  vifu  profitetur  : o- 
mnino  tamen  idftatuendum  eft , in  hominum  quoq-,  cerebris  plexum  hunc  reperiri, 
quantumuis  non  negemus  in  vitulorum  boumque  capitibus  multo  maiorem,  adeo- 
que  & euidentiorem. 

J Circa fecundum  ac pofierius. foramen,  qua  in  quartum  itur, corpora  quadam  occurrunt, 
non  admodum  infignis  magnitudinis, quae  inter  primas  meretur  partes  illud, quod  ab 
Anatomiae  proceribus  mvdeaov  vocatur,  liue  m Glandula  pinealis  ,jdu<fta  appellatione  a 
fubftantiac,tum  figurae  ratione.  Subflantia  enim  glandula:  eft,  nonnihil  durittlcuhe,  & 
figura  nuci  pineae, aut  turbinatae  fimilis, cuius  apex  furfum  Ipedtat,  bafisdeorfum.  Sita 
ergo  eft  haec  glandula  in  principio  canalis  illius  , quipofteriorem  ventriculum  cum 
tertio  coniungit,&:  prout  caeterat  glandula:- <>mnes  venatum  diuaricarionibus  tribu- 
ta: funt,fic  haec  linum  quartum  ad  duos  priores  ventriculos  contendentem  fuftinet  ac 
lulfulcit.  Glandulae  pineali  ex  vtraq-,  tertij  ventriculi  parte  contiguae  funt  particulae 
quatuor, rotunda, ac  eminentes, ex  quibus  priores,  nTeftes,d><hl/*o; : pofteriores,N4t« 
dc  Clunes, Graecis  fimiUtcrvA#™*, appellantur.  Sunt  autem  portiones  cerebti  tenues  & 
globofie, imaginem  eorum, a quibus  nomen  acceperunt, repraefentantes,  quxmeatum 
ducunt  ex  tertio  ventriculo  in  quartum  patentem. 

P Quartus  autem  hic  Ventriculus  inter  Cerebelli  inferiorem  partem, & Ipinalem  me- 
dulla luperiorem  fitus  eft, omnium  ventriculorum  cerebri  minimus,  qui , ad  teretem 
figuram  compofitus , fenfirn  in  acumen  fe  ftringit,  vnde  & ab  Herophilo 
fcriptorio  calamo  comparatus  fuille  aefti- 
matur, 


G.  vide& 
10.8. n. D 

a,  II. 

b.  H.  H. 
ff.vide  10. 
10.  N.  fed 
imprimis 
xo.8.ii,jK'. 

d.  O. 

e,  i.^.i.I, 
/,  K.K. 
g.  L.L. 
b,expreC- 
fus  hic  eft 
10.  io.li- 
tera  L.L. 
■i,  KK. 


l,  IO.  J.I. 

G. 

m,  K. 


«,  II. 
o,  H.  H. 


p,  10.B. 
3-C. 


CA- 


Corporis  Fabrica,  Lib.  X. 


$77 


/»,18.5.^. 
i.U. St  fig. 
i.  FF.  ite 
10.9. r. 
D.D. 


h.  vide  10. 

i. fig.e.  St 

j. it.io.n. 
i.  AA.aa. 

c,  CC. 

d,  D.vide 
Aao.8.13. 


a 


c a p v t v„ 

Cerebelli , eius  que  partium  iuxta  Veterum  diffeCHonem* 
enarratio. 

Erebellvm  altera  ac  pofterior  Cerebri  pars  eft,  a Graecis  m.piyuyct\ifdiQ:mn,  CEREBEl. 
quod  Cerebro  velut  appendix  cohaereat. a S/mw  enim  eft  a pofteriore  ipfiusfede  ium, 
in  occipitiojcui  duarum  membranarum  interuentu,  quibus  muoluitur, cohaeret.  Dif-  EtymoU. 
fert  autem  a Cerebro  pluribus  in  rebus,  idq-,  haud  leuiter,(ubftantia , inquam, magni-  2*a' 
tudine,  forma,  cauitatibus,& colore.  Subfiantia  enim  eius, qua  {pinali  medulla;  circa  Ss‘^f 
bafin  originem  confert, durior  multo  eft  :8c  magnitudo  vix  tertiam  partem  conficiens: 
forma  autem  latior e,quam  rotunda;  tum fimbus  nullis  intus  excauata , colore  fiauum , 8c  Magni - 
cinereum. bConftituitur  autem  ex  quatuorpartibHS,cpuztumz  duae  laterales  funt, dextra, & 
fmiftra:d  duse  mediae, anterior  &:  pofterior.  libe,  rotunda  funt  (phaerarum  in  morem: 
hae, teretes, & (fifimul  contempleris,)  velut  in  orbem  aguntur.Illas,G/otwrere6e//ihaud  P°J^S 
incommode voca.ueris:has,Vctci:tsVermiforniesproceJfusj<ntox?i>u>eiSei(  ^«puraj.dixerunt.  Globi. 
Sunt  autem  apud  eofdem  celeberrimi,  ex  quibus  alter  anteriorem  quarti  ventriculi  Procejfu s. 
fedem, alter  pofteriorem  apice  fuo  relpicit. Figuram  enim  habent  vermium, qui  cario- 
ialignadepafcuntur, multipliciter  orbiculati, ex  altera  parte  latiores, altera  ftridtiores. 
Stridlaergo_/?««wrelpiciunt,  qui  inferiorem  fedem  cauat,  Scciflernaa.  nonnullis  dici-  sinu t. 
tur  , eftque  elatior  fedes  quarti  ventriculi , cum  reliquam  fedem  tenuis  membrana 
•obuelet. 

C A P V T VI 


'Spinalis  medulla^ fecundum  Veterum  placita^  defcriptio. 

TErtia  pars  Cerebri, cius inquam  fubftantiae  mollis,  & albae,  quae  toto  cranij  com-  §Pin  aus 
plexu  coercetur,  Spinalis  eft  Medulla, imipvo  prie  fic  hodieq;  di&aob  erroneam  Ve-  medulh. 
terum  opinionem , quibus  a medulla  oflali  nulla  propemodum  in  re  diftare  credeba-  Etymolo- 
tur.Graecis  ergo  jWt/tAo?  fa.%m  :fed  & vaTi&j& dicitur,fiue  dor  falis.  V tcunq*,  vocetur, eius 
appellatio  ambiguitatis  haud  eft  expers, fed fzpe , vt  apud  Galenum  & plerofque  omnes  'J 

Antiquos  Anatomicos, illam  fubftantiamdenotat,quae  cranio,  veluti  proceftus  quida 
cerebri  oblongus,pcr  occipitij  foramen  primum  & ampliflimum  egrediens,  in  totam 
vertebrarum  dorfi  feriem  ad  oifis  vfq-,  coccygis  fedem, cum  itinere  femper  decrefeens, 
labitur.Iwtm(«w,vt  ab  ijs  vfurpatur,qui  ,falfitate  prifcae  fedtionis  deprehenfe&abolita, 

«,haac  o-  nouam  fubftituerunt,pro  ea  tota  fumitur, cuius a pars  adhuc  cranij  ter  minis  contenta, 
leelnter,  Antiquis  ignoratafuit.  Medulla  ergo  (pinalis  commode  fitus  ratione  bifariam  di~ 
figi.  tab.  uiditur,(i  aliam  quidem  Cranio, aliam  (pina  vertebrifqycomprehen(am  dixeris.  Quae 
9. lib.  10.  tamen  vera  eius  origo  fit,&:  quantulacunq;  illa  portio, quam  Cranium  tegit , fequcns 
enarrabit  Caput : nuncenimfic  eius  hiftoriamperfe  qui  animus  eft,  vt  Antiqui,  iiiri 
Refe6toribusper(pedaerat. 

Bbb  Caete- 


378 


Adriani  Spigeeu  De  Hvmani 


Ortus. 


"Figura, 

Funiculi. 


Caeterum  (pinalis  medulla  ex  Galeni  lententia  8.  vf  part.io.ex  quarto  cerebri  ven- 
triculo,tanquam  principio  fuo  digredkur,cum  cerebri  non  minus,  quam  cerebelli  fit 
quadam  produdio^at  vbi  jam  ad  amplii  occipitii  foramen  peruenit,redo  tramite  per 
Ipinam  fertur.  Subfiantiam  ergo  & Cerebri  nada  eft,  non  tamen  vt  illa  duplicem,  led 
medullarem  tantum : nec  ita  mollem,  led  duriufculam , vt  adeo  alba  fit,&  compada, 
quamquam  nec  fibi  ipfi  vbique  fimilis,  cum  progrediendo  lemper  indurefcat.  Eft  &■ 
gemina , diuifa  velut  longa  lectione  in  medio , vfque  adlumborum  vertebras,  quam 
bipartitionem  coitio  tibi  oculis  fubiiciet  facile, cum  citra  dilaceratione  diuellet.  Sed 
& animo  fi  velis  hanc  concipies , du  aduertas  caulam,quae  alterutrius  lateris  paralyfin 
Membra-  impingit.  Cingitur  hxcmembrana duplici,  non  fecus ac  Cerebrum  vnde  oritur.  Vna, 
na,  qua:  immediate  tangit,a  tenui  meninge  protenta , & fele  inter  vtramque  partem  infi- 

nuans,lbla  leorfim  inuoluit.Per  hanc  vala  excurrunt,quae  vel  nutritioni  ipfius,  vel  vi- 
tat prolpiciunt.klmvt,quae  hanc  obtendit, & a crafla  membrana  proficilcitur.His  dua- 
bus inuolucrum  ckcumiicitur  ex  Galeni  lententia,  enatum  a ligamento  vertebrarum 
corpora  iungente. Caeterum  id  obleruandumeft,prioresduas,qu£  a cerebri  meningi- 
bus  defcendut,nullo inter  le,quemadmodu vbi  adhuc  in  caluariafunt,interuallo  di- 
ftinguijfed  fele  contingere.  F igura  teres  eft,  fub  principium  amplior,lenfimqne  in  api- 
cem, vbi  nonnihil  proceffit,attenuatur.  Tota  autem  continua  cum  fit,  circa  finem  ta- 
men \n  flutes  funiculos , ac  quali  filamenta  quaedam,  caudae  equinae  Ipeciem  referen- 
tia, difloluitur.  Educit  autem  fimiliter  ac  Cerebrum  ( quanquam  hercle,  vtdiduri 
Nervi.  furaus,ipla potius  folaipfius  portio  fuperior ) nervos,  qui  cum  innumeri  fint,ab  Anato- 
micis tamen  innumerum  foraminum  vertebrarum  communium, per  quae  ex  Ipina  e- 
gredmntur,funt  digefti,vc  adeo  tot  fint  coniugationes,  quot  vertebrarum  foramina. 

Quo  autem  pado  hi  nerui  egrediantur, 8c  egrefti  diftribuantur  in  lingulas  partes,  ab-  Lib.  7. 
unde  fatis  in  fuperioribus  videmur  efte  complexi.  h 

C A P V T VIL 

€eT%bri  eam  diffecandi  rationem, quam  Recentiores  inuenerunt  ,primum  pro- 
ponit,mox  partium  eius  beneficio  initent  arum,  aut  aliter  compa- 
rent ium,  hifl  oriam  ne  Siit, 

ST  c ergo  Cerebrum  le,eiulque  partes,  fi  Galeni  Veterumqite  praeceptis  infiftens  fe- 
dionem  aggrelfus  fueris , habeht : at  fi  Recentior  um  quorundam  inuentisplacide 
acquielcens, ab  inferiore  ledeaufpicaberis,&plures  primo  partes, quam  enumeraui- 
mus,&  elegantius  nonnullas, ac  aliter  le  oculis  obiicientes,  tam  figura , quanvm  agni- 
tudine,fitu,atq>  origine  haud  dubio  depraehend  es.Tlures  dico  partes,  cum  praeter  V er- 
miformes  Cerebelli  proeeftiis,&  Pontem  (fic  ab  inuentore  Varolio  vocatum,)intueri 
Differtn-  detur:e/^4?2fiw5,Infundibulum,&  glandulam  pituitariam, tum  rete  adinitabile.Aliterfe 
babentes,m  figura  quidem,  tertium  & quartum  ventriculum;?#  magnitudine  autem  ,duos 
primos  &anteriores  didosfinus:tumi«yjt«  nates,  & teftes,  nuncupata  corpulcula.tan- 
demq-,  origmei pinalem  medullam , duo  prima  neruorum  cerebriparia,tum  quintum, 

&oda- 


Bionis 

utili 

uw. 


Cob.po!US  Fabrica,  Lib.  X. 


37? 


*,  vide  10. 

$.  i.  vbi 

cerebra 

mebrana 

dtirain- 

uolutii, 

inferna 

fede , c 6- 

ipicuum 

eft. 

b,  10.9.1. 
AAAA. 
e,  RBB, 

d,  DD. 

e.  EEE. 

f,  ff. 

g.  yy. 
b>  R. 


o&avum  olfa&ui  famulans.  I n his  ergo  difcriminis  vtriufq*,  fedioms  cardo  verti- 
tur , quae  omnia  fufiore  nunc  ftylo  perfequemur , fe&ionis  feriem , vna  cum  partium, 
qua;  fe  aliter  ac  in  vulgari  habent, natura  defcribendo. 

Ad  hanc  ergo  adminiftrationem  Caputquam  recentiftime  abtruncatum  eligatur, 
cui,  fi  de  fit  for  te,  Vituli, nura, aut  Ovinum, fubftitues,cum  praeter  magnitudinem  illo- 
rum corpufculorum,que  teftes  natefve  dici  comemorauimus, nullum  fe  monftret  dif- 
crimenab  humano.  Quin  fi  meum  non  detredtesconfilium, etiam  atque  etiam  111  his 
te  prius  exercitatus  humani  capitis  fedtione  aggredieris,  quod  in  hispleraq-,  eviden- 
tiore  quadam  magnitudine  fenfibus  egregie  fe  ingerant.  Vtr  una  vis  autem  habeas, offa 
primu  folertiffime  feparabis,id  diligenter  animaduertens , ne  qua  parte  fubie&a  craf- 
fam  membrana  violes, cum  qua  neruos  opticos,  iifque  appenfos  oculos  in  fuis  fedibus 
relinquere  te  velim.  Caeterum  vt  id  in  expedito  tibi  fit,quanquam  hercle  citra  labo- 
rem & difficultatem  nequaqua  tranfigi  poteft, primum  omnium  communibus  illis  te- 
gumentis, vna  eummufculis  cranio  inftratis,tum  maxilla  inferiore, ablatis,  orbicula- 
tam caluaris  fedtionem  inftitues,ferra , qua  Chirurgi  noftri  in  abfcindendis  gangrae- 
na tabidis  membris,  vtuntur , tranfuerlim  in  iplo  nafioffium  medio  iniedba.  Deduces 
autem  mox  per  conterminu  oculorum  ambitum,fupra  ollis  iugalis  fedem  ,mediumqv 
offium  temporalium-, ad  occipitij  inferiorem  regionem,rurfumq,-  repetens  peralteru 
latus principij  tuiterminu,fic  circumcirca  ferramprpmouebis.  Interim  temporis  ftu- 
diofe,ne  qua  altius  forte  immergatur  caueas,  neu  membrana  fubftrataoffi  laela,  operi 
tuo  ignominiofam  noxam  impingas.Hac  fedtione  rotunda  expedita  aliam  aufpicabe- 
ris  in  baii  cranij  tranfuerlim  per  mammillarium  procefliium  apices.  Inde  iniedto  cul- 
telli manubrio,quanta  poteris  fumma  diligetia  conaberis  offis  hanc  partem  ( quse  oc- 
cipitij offis  pars  eft  pofterior)liberatam  a reliquo , a fuppofita  membrana  leuare.  Hoc 
enim  ablato  iam  liquido  tibi  poftica  cerebri  pars , ipfumq;  adeo  Cerebellum  patebit. 
Reliqua  autem  offa  haud  magno  ingenio  ftudioque  deinceps  feparabis, dummodo  la- 
boris morsque  nonnihil  fueris  patiens. Egregiam  hic  operam  prsftabit  ferra  partim, 
pattim  & forfex  exciforia, quibus  nonnunquatn  & cultellum  acutum  addas, vbi  os  te- 
nue occurret, qualia  circa  oculi  orbitam  fe  offerunt.  Denudato  fic  ab  inferiore  fede 
cerebro,  quid  promptiuserit,  quam&ab  elatiorea  cranio  feiungere,  cum  iniedto 
cultello, & furfum  deorfumque  adto  facili  prorfus  negotio  a fe  difparentur; 

Cerebro  hac  ratione  cum  fuis  membranis  e caluaria  exempto  dura  a primum  membra- 
na fiibftantia  confideranda  erit, tum  finus  infpiciendi , in  quibus  ad  memoriam  reuo- 
canda  omnia,quae  de  his  paulo  ante  funt  tradita.  Mox  inuerfo  cerebro,  baffq,  furfum 
fpe£fcante,b  craffam membranam decuflatim  interfecabis,adlateraportionibusrepo- 
fitis. Circa  tamen  neruos  quicquid  eius  eft  omne  relinques,ne  forte  hi  difrumpantur, 
eorumquepofteaortustefulsterfugiat.  Eodem  modo  tenuem  quoque  auferes,  cuius 
ope  anterior  (pinalis  medullae  pars  cerebro, pofterior  cerebello  connedfcitur.  At  enim 
hic  plures  tibi  illico  patebunt  partes,ipfumque  adeo c Cerebrum  inferiore  fui  facie  con- 
fpicuum,  tumd  Cerebellum  cum  vermiformibus  procellibus , ac  ipfa e Spinalis  medulla. 
Praeter  haec  priore  fede  f proceffus  cerebri  duo  , quos  mammillares  vocant,  tum  s oculi, a 
quibus  mufc-ulos  cun&os  remouebis,  vt  a h folo  optico  neruo  dependeant  liberi.  In- 

Bbb  2 ter  hos 


Caput 
quale  re- 
quiratur. 


Prapara- 
tto  capitit 
adfeblio- 
nem . 


Setfionh 
initium 
vnde fa- 
ciendum. 
Dura 
m&branct. 
Sinus 
quatuor. 
Tertia 
membra- 
na. 
Partes 
Cerebri 
ablatis 
membra- 


fticui. 


380 


Adriani  SpigeliiDe  Hvmani 


Spinali* 
medulla 
'veru 

Illi. 


ter  hos  progreditur 1 ottauumpar  nervorum , quod  odorum  receptioni  dicatum  eft.  Inde  i,  Qc 

J Arteria  carotidis  ramus  maior  vtrinq; , & rete  admirabile  (pedfcabis,  in  quoru  medio  mglan - l,  G.  G. 

dula  pituitaria  cum  n infundibulo  fiioeft  (ita. Hinc  0 fecundum  nemorum  par  contemplaberis,  m‘  l' 

& P Vertebralem  arteriam  , quae  pertranfuerfbs  vertebrarum  ceruicisprocefliisafcen-  ^ \ 

dens,fub  <1  /pinali  medulla  cum  coniuge r vnita,  ad  anteriora  capitis  f excurrit,  ac c ite-  p[  z . Z. 

rum  bifariam  divifa,u  rete  admirabile  cum  carotide  arteria  eflormat.Hisfic  obiter  lu-  q,  E.E.E. 

liratis  accuratius  mox  omnia  rimanda  funt.  r,  c. 

Primum  ergo  inueftigadus  verus  (pinalis  medull?  ortus,  qui  (e(e  haud  difficulter  in  f’ 

con(pe<ftum  proferet,  reflexa  eadem  verfus  anteriora.  Non  enim  in  occipite, vt  alias  ’ jl2C 

or~  creditur,  fed  anteriore  magis  cerebri  parte  exoritur»  effidta  ex  quatuor  velutiradici-  expreffx 

bus,quaru  anteriores dua  maiores  funt, Se  ea  (ede  ex  cerebro  ena(cuntur,quae  circa  Ven-  elegan- 

triculorum  fere  medium  confiilit  •,  duapofteriores  minores , ex  cerebelli  inferiore  parte  ter  1 

- ....  ^ 1 10.  litera 

has  occurrentes  1 unguntur, 


enatae.  Progredientibus  autem  verfus  pofteriora  illis  , um5umUl,  L L 

ficque  (pinalem  medullam  producunt,ex  qua  vtvno, flevero  principio  omnes, quot- 
quot funt  corporis  nerui,emergunt.Circa  truncos  pofteriores  yprocejfus  occurret  non- 
Tcns  Ce.  nullus,quiin  veteri (edtione  prorfus  (e nequaquam  prodit,  clV  arolio  Pons  Cerebelli  di- 
reltlli.  Stus.  Hic  per  tranfuerfum  in  anteriora  Se  inferiora  fertur, ficque  (pinalem  medullam 
amplexatur,  vtfcripfimusflipenusprimum  par  gulam  conftringentium,  Oelbphagi 
principium  ampledli. 

tseruom  jq is  indagatis, exadle  neruorum,q  uos  vulgus  ad  Cerebrum  refert, origine  inuefti- 

diPcrum  gareexPec^h.  Primum  enimpar,  non  vt  inquiunt  Pri(ci, ex  cerebri  bafis  anteriore  (ede 
. oritur  i (ed  ex  radicum  anteriorum  (pinalis  medullae  fliperiore  parte,  qua  ventriculo- 
rum cauitatem  refpiciunt.  Similiter  fecundum  exeode  fere  loco,quodinfuo  exortu  fic 
vnitur,vt  angulum  communem  efficiat.  Quintum  ex  ponte  Cerebelli prodit,qui  cum 
Veteres  fugerit, Se  huius  paris  verum  exordium  latuifle  eos  neceflum  eft.  Oltavum  fl- 
militer  ad  extrema  cerebri  latera,ea  (ede, quae  (lipra  auditus  foramina  eft.Catera  vel  ex 
Vefahi  quoque , Se  Columbi  mente  a (pinali  medulla  egrediuntur.  Quis  autem  o- 
mnium  progreftiis  flt, quaeque  diftributio,fupra  libro  (eptimo  compraehendimus., 
Quartus  Neruorum  principiis  dimiffis , Cerebellum  auferendum  eft , vt  quartus  ventriculus 
'ventri-  pateat,  qui  inter  ipfius  bafin , Se  (uperiorem  ac  pofticam  partem  fpinalis  medullae, ex 
eorum  concurfu  enatus,reconditur,cum  reuera  non  fit  aliud,  quam  cauitas  quaedam 
teres, ex  duobus  finibus  (emicircularibus  efformatus.  Superiorem  ergo  eius  portio- 
nem Cerebellum:inferiorem, Spinalis  medulla  confertiac,  fi  rem  aequa  metiaris  aefti- 
matione,ventriculi  nomine  prorfus  indignus  eft,  cum  in  ip(a  cerebri  cerebellive  fub- 
ftantia  non  fit  fitus, neque  primaria  intentione  a Natura  exfculptus,(ed  ex  corporum 
difpofitione  neceflario  talis  emergar. 

Remoto  deinde  Spinalis  medullae  principio,  ablatis  aurem  penitus  neruis  opticis 
vnacum  deraonftratis,corpu(culailla  quatuor,  Nates, Tejles,8c  Vinealis  glandula,  non  ta- 
Tinealis  men , vt  vulgo,  in  ipfo  Cerebri  corpore,  (ed  extra  tibi  apparebunt,  facilique  agnofles 
glandula,  induftria,principiaefle  (pinalis  medullae,  vt  in  vfu  inueftigando  fu  do  rem  haud  mO' 


•veru*  cr 

tu*. 

Trimi. 

Secundi. 

Quinti. 

Qciaui. 


cultu 

quidfit. 


fJatcs. 

Tcfles. 


F oram  en 


veas. 


Tejlesenim  portiones  funt  radicum  medullae  a Cerebro  ena(centis:«4tw  autem 
urtiivi- ear ^ qu«  a Cerebello  deriuantur.  Foramen  deinde  pofterius  tertii  ventriculi , per 

quod 


tirtnve 

iricuH. 


Corporis  Fabrica,  Lib.  X.  5Sl 

quod  ad  quartum  viam  ede  tradiderunt,  non  aliud  eft,  quam  interuallum,  quod  ex 
concurfu  quatuor  horum  corporum  fphaericorum,  ob  figurae  neceffitatem,  (equitur, 

& formatur. 

Tandem  Ventriculorum  cerebri  infpeCtio  reflabit , qui  vt  pateant,  longa  tibi  & pro- 
funda  fedtio  in  bafi  vtrinque  facienda  erit, labraque  iedtionis  ad  latera  conficienda,  teriores 
aut  diftrahenda.Sic  manifefto  comperies , quoad  numerum  duos  tantum  ede  Ventricu- 
los: ratione  magnitudinis  y ampliores , quam  vulgo  creditur;^ cerebri  formam  fe-  Septum 
qui.  Quin  fi  aduertas  maiori  induftria,vnicum  ede  affirmabis,  diftinCtum  fepto  luci-  lucidum. 
do. In  his  confiderabis  plexus  retiformes , qui  ex  membrana , vafis  varie  inter  fe  com-  Flexat 
plicatis , tum  ( quod  diligenter  notandum  ex  obferuatione  V arolii ) innumeris  glan-  retifer- 
dulis  componuntur.  dextra 

His  vifis  in  uerrendum  cerebrum  eft,  &eius  fuperior  pars  diducenda,  quas  falcis 
interuentu,(efthic  proceffiisfuperiordurce  membranae)  bifariam  fcinditur.  Circa  flr(tcere- 

medium  vtriufque  callofum  corpus  interiacet,quod  vtramque  neCtit,  bripars. 

Callofum 

C A P V T YIIL 

De  Actione  & vfu  Cerebri . 

CVm  omnis, quae  de  rerum  naturalium, actione  vfuve  inftituitur  difquifitionis  Veteres 
principium, vera  fit  ac  ac  perfedta  ipfarum  prae via  infpeCtio,  quod  animus  nofter  m.er>*°£f 
in caufarura  inueftigatione,iis infiftat  & vtatur  notionibus  ,quas fenfus, mentis fatel-  a 

lites, obtuleruntmeminem  ede  ftatuo,quin  tacita  protinus  vi  quadam  intelligat , ma-  # lontm 
ioresnoftros,vtcunquefummos,&in  Philofbphiaexercitatiffimos  Viros, grauiter in  halluci- 
Cerebrivfu  hallucinatosefle,quod, vti  monftrauimus,plerafque  omnes  ipfius  partes,  natos  ejfe . 
vel  imperfeCte, vel  falle  admodum, ob  ignotam  veram  didecandi  rationem  cognoue- 
rint.Quamobrem  & dum  ad  hanc  nos  difputationem  componimus,  ab  eoru  veftigiis 
merito  difcedendum erit,& Recentioru  potius  fequenda inuenta , quoruingenio,vt 
primu  vera  didecadi  Cerebru ratio  inluce  eruta  eft, ita  Sc  occafiodatafuit,  accuratius 
fubtiliufip  plurima  inlleftigandi.Vtcunq•,  autem  necdum  omnia  fic  clara  reddita  funt, 

vt  omnes  fuperade  tenebras  videantut.-credendu  tamen, fore  aliquando , qui  in  hanc 
re  m,velut  omniu  praeclariffima, animum  diligentius  intenderes, quae  nunc  mente  no- 
ftrafugiut, clara  ac  manifeftiorareddant.Interim  dicamus,qu^  in  hac  difficillima  re- 
fectionum parte  noftro  fumas  aflequuti  ftudioexordiu  ab  ipfa  ACtione  defumentes. 

Graues  hic  mox  difceptationes  inter  Medicos, PeripateticofquePhilofbphos  fe  of-  A&ioCe- 
ferunt.Hienim  cordis  refrigerandi  gratiaconditum, ex  duce  fuo  Ariftotele,!.  de  par-  1 
tibus  animal. c. 7. probare  conanturu//i,fpirituum  animalium  generandorum  nomine 
faCtum, non  inftrenue  profitentur. Eg0,etfi  haud  ignorem,  quam  longe  inter  fe  diftent 
fummi  hi  Viri , fi  primum  eorum  opiniones  recitari  audias : non  tamen  fic  fententiis, 
quam  verbis  a fe  mutuo  mihi  didentire  videntur.  In  eorum  ergo  concedo  placitum, 
quibus  creditur  , Galenum  rem  ipfam  duntaxat : Arijlotelem  vero  etiam  modum  indi- 
cafle.Ille  enim,fpiritus  animales  ex  vitalibus  in  cerebro  elaborari  ftatuit:  hic,  modum 
fimul  exprimit, quo  generatio  illa  perficitur.  Dum  enim  beneficio  arteriarum  caroti- 

Bbb  3 dum, 


382. 


Adriani  SpigeliiDe  Hvmans 


Ariflote 
lii  defen  ■ 

fio- 


Spiritm 
animalis 
in  fub  (la- 
ti» nertios 
adit. 


dum , tum  jugularium  venarum,  fpiritus  & fanguis,  in  duras  cerebri  membranas  finus 
effunduntur, temperamento  cerebri , quod,  quam  cordis, frigidius  eft, temperantur, 
aptique  animalibus fundtionibus,  (Tenfu  ha  motuque  abibluuntur Jfiunt.  Manifefte 
id  tibi  licebit  notare, vbi  vel  vino,  vel  internis  cauffis  cerebrum  incaluerit,  in  quo  fub- 
ito,  nec  mens  fibiconftat,  errantquefenfus,  ac  motus  labafeunto  Nectamen,  quod 
quibufdam  vilum  eft  , fecundum  feibftantiam  quadam  hic  vitalium  fpirituum  fit  mu- 
tatio,qua  totam  horum  naturam  euertat  :fed  temperamenti  ioliusalteratio  quadam 
perficitur.Quanquam  certe  credam , quoad  fubftantiam  attenuationem  quoque  ali- 
quam accedere.cum  nudos  magis, liberosque  ab  omni  concreta  materia , atque  vita- 
les fpiritus, qui  fanguini  adharent,vfu  experiamuriCasterum  ipfe  Ariftoteles,vtcunq; 
a multis  hic  acerbe  reprehendatur, qui  obfeuritatem  eius  exprobrant,  prudentiffime 
tamen, meo  judicio,  egifie  videtur,  vt  qui  modum  cum  re  breuiterfic  explicare  con- 
tendit. Nec  tamc  n ita  obfeuritatem  ipfe  fuis  verbis,  vel  ambiguitate  vocum , vel  im- 
propria quadam  dicendi  ratione  affert,  quam  relinquit  ijs,  quibus  legendi  Ariftore- 
lem,&  intelligendi  ratio  non  fatis  eft  perfpeCta.  Nam  cum  loquendi  formulas, quas  i- 
pfe  habet, tum  a nofttis  hominibus, tum  imprimis  Galeno  diuerfas, acerbe  nimis  fubi- 
to  eludunt, nas  faciunt, omnia  vtintelligendo, nihil  vti  intelligant.  Quam  enim  clarus 
fit, ac  quam  prasclaram  fententiam  de  Cerebri  adtione  protulerit , aperte  fatis  ex  lau- 
dato loco  colligitur,  1. part.an.7. in  quo  clariffime  edocet.  Animas  noftrae  officia  mu- 
tiiaque  om nia  caloris  beneficio  obiri , adeoque  8c  motum  ac  nutritionem  calore  ab- 
folui.  Calorem  autem  hunc, cum  incordeftabuletur,vtinfonte , propterea  &cali- 
diffimum  ibi  effe.fed  cum  111  alijs  alijfque  tum  partibus , tum  a&ionibus,  mediocritas 
quasdam  re quiratur,momentum, quo  hanc  affequitur,  contrarium  poftulare. 

Neceffario  ergo  pars  aliqua(talis  eftCer,ebrum)condenda  erat,quf  calorem  cordis 
feruentem, id  eft, vitales  fpiritus, temperaret,  cuius  ope  reliqua:  adtiones,  vt  motus  ac 
fenfus,abfoluerentur.Ergo  cumCordis  refrigerandi  gratia  Cerebrum  conditum  feri- 
bit, multa  fimul  non  minore  elegantia,  quam  breuitate  explicat,vfumprimo,  deinde 
modum, ac  tertio  materiam.  Vfum  quidem, quia  Cordis  gratia  fa&urn : Modum  , quia 
refrigerat:M4fm*zWjfiue  fubiedum, Calorem.  Sed  videamus, quam  apte  etiam  Gale- 
no aflentiatur.  Calorem  , inquit, cordis  refrigerari.-at  calor  hic  vbique  animae  inftru- 
mentum  ab  eodem  vocatur,  & hocipfum  Spiritus  alibi  dicuntur  efle.-qui  ergo  clarius 
Vitales  Galeni  fpiritus  indicaffet,cum  calorem  cordis  vocat  ? Sed  & qui  melius  ? cum 
fic  caufam  illius  refrigerationis  fimul  includat , quod  feilicet  tam  feruentem  calorem 
a&iones  omnes  haudquaquam  perferant.  Galenus  tamen  ftribtiushunc  vfum  perfe- 
quitur,  dum  fenfus  motusqj  gratia  fieri  id  contendit : explicat  enim  quas  fint  actiones 
illas, quae  refrigerio  cerebri  indigent.  Ex  his  concluditur, partibus  omnibus  fenfu  mo- 
tuqi  prasditis,  facultatem  hanc,  fpirituum  animalium  in  Cerebro  genitorum  ope  of- 
ferri,haud  fecus,ac  Vita  ipfa  eorum  fubfidio.qui  in  corde  refidentes,Vitales  aMedicis 
propterea  appellantur.Casterum,vt  hiipfifuaipforumfubftantia  Arterias  peruadunt, 
omnefq*„ad  quas  tranfinittuntur,adeunt partes, fic  &ffuperiusidprobatumeft)  ani-  X^‘7‘ 
males  fpiritus  neruorum  penitilfimas  partes, cum  vitalibus  fint  tenuiores, fulminis  in- 
ftar  peruadunt, ac  temporis  momento  penetrant.ln  viuo  namqf  corpore, partes  quae- 

uis 


ca.i. 


Corporis  Fabrica,  Lib.  X,  383 

uis  apertae  funt,ac  rara , ob  calorem  a corde  indefinenter  Higgeftum  peruadentem  o- 
mniaatq’,  attenuantem,quaB  poftea  ob  frigiditatem  concidunt  mox  in  morte,ac  ft  tin- 
guntur. Cerebrum  ergo  canalibus  quoq-,  eget , Neruis,  non  aliter  atq-,  Cor  Arterijs, 
quibus  idcirco  abfeiffis,  aut  interceptis  3 omnium  animalium  fundtionum  pernicies 
fubfequitur. 

Intueamur  nunc  ftru<fturamCerebri,ac  videamus  vt  his  a&ionibus  fatisfaciat.Pri- 
mum  in  craniofitumeJl,vt  quam vicinifflmumefletfenfuuminftrumentis, aquibusfen-  re  n 
fibiles  fpecies  offerendae  erant, cum  Cerebro  dignofeendi  diicernendique  eas  facul- 
tas fit  tributa.  At  enim  cum  fenfuum  organa  fupremum  requirant  locum, ifque  a cra- 
nio occupetur, quemadmodum  id  fub  principium  huius  libri  adftruximus,  merito  & 
Cerebro  hic  afiignandus  erat.  Figura  ergo  & ipfacranij  eft,  quod  peculiarem  per  (e 
nullam  requirat  adtionis  fiiae gratia,quanquam , vt audiemus  poftea,  rotunda  quam 
plurimum  juuet,  accommodetque.  Eft  autem  homini  inter  esetera  animalia  maximum» 
quia  maxime  fanguineus  eft,adeoque  & maxime  calidum  cor  habet,&  refrigeratione 
maiore  indiget.Subflantia  vero  ipfa  fui  generis  eji , ac  peculiaris,  quod, cum  praecipuum  ge- 
nerationis fpirituum  organum  ipfa  cerebri  fit  fubftantia,  & vero  hsc  ab  omnibus  alijs 
diuerfa,  hanc  nulli  communem  die  decuerit.  Crajfa  autem  eji,  nefluerer.ne  tamen 
viciflim  nimis  dura  , non  reciperet  fpecierum  impreffionem , glutinofa ac  vifeida.  Alba 
autem,quia  fanguinis  expers:&  hoc,vt  frigidior  efiet  alijs  omnibus  corporis  partibus, 
quo  calorefuo  moderato, vitalium  fpirituum  calorem  remitteret, vt  videmus  a calore 
mediocri  plumbi  eliquati  aeftum  temperari.  Duplex  autem  hac  fubjlantia  merito  eft, 
partim  mollior, vt  ea, qute  Cerebro  fic  didito  ftridtius,  partim  duriufiula , vt  qira  Cerebel- 
lo competit. Molliores  enim  neruos  &humidiores,vtre6te  Varolius  atque  ingeniose 
afierit,  Opticos,  fiue  Vifiii  dicatos  necefleerat , quod  Vifio  mediante humido  abfol- 
uatur:duriores,adeoque  ficcos  magis,  Acufticos,fiue  Auditui  inferuienres,  quod,qus 
fonum  apprehendunt  organa  aliquam  ariditatem  expoftulent.  Hinc  adeo  & illi  ex 
Cerebro : at  hi  e contra  ex  Cerebello  originem  fuam  ducunt.  Quia  tamen  haudquaquam 
conueniebar  , diuerfa  omnimodo  neruis  , qui  omnes  vni  communi  fundtionide- 
leruiunt,principia  conftituere,ab  vfroquealia  quaedam  fubftantia  enafeitur, quae  quia 
per  Spinam  fe  penetrat, Spinalis  medulla  cognominatur , tam  edi  bene  magna  iplius  por- 
tio caluariae  amplitudine  adhuccoerceatur.  Hatc  omnium  totius  corporis  neruorum 
vnum  ac  commune  principium  eft , quanquam  ex  gemino  corpore , ac  geminam, vti 
diximus, originem  capiat. 

Cajterii.cumhatc  fubftantia fic  mollis  actenera,  infinitis  opportuna fuiftet  pericu- 
lis,nifi  firmata  aliquo  corpore, impetu  omne  declinaret , Membranis  eam  folers  Natura 
inuoluit,quas  ipfas  poftea, cii  nec  fic  fatis  tuta  in  faltibus,alijfqj  corporis  violeris  moti- 
bus  foret,  cranio  quaquaverfum  alligauit,  & quide  prafertim,vti  firmius  id  eiTet,tra- 
j is  quibufdam  fibris  per  futurarum  compagines. Harum  membranarum  duafunt,vt 
altera  quidem, dura  fcilicet, contineret, nec  rumperetur , vnde  craflior  fadtaefflaltera 
immediate  tegerer , ne  cerebrum  pars  mollis  ac  tenera  difflueret,  ne  tamen  alicubi 
offenderet, hinc  mollis, tenuisjxuifque  exftrudta fuit.Sed  & illa  finibus  dicata, craffi- 
ftem  expoftebat.haec  du&us  tantum  exiliores  per  cerebrum  fpargit , per  quod  vti  tu- 


Sintu 


Excre- 
menta ce- 
rebri. 


Ventricu- 
los duos. 


3?4  Adriani  SpigeliiDe  Hvmanj 

tius  feratur,  comes  ipfa,  varios  anfrattus  in  fuperiore  ipfius  fuperficie  exfculpit,  quibus 
fefe  vbiuis  infinuat.  In  finus  autem  fanguis  arteriofus  venofusq-,  effunditur , qui  mox 
confufus,&:  Cerebro  alfftientum,&  fpiritibus  animalibus  generandis,  materiam  fup- 
peditat.QuicqUid  enim  craffi  ac  fibrofi  in  eo  eft,  in  nutrimentum  cedit : at  vitales  fpi- 
ritus, exhalantes  in  Cerebri  fubftantiam,attenuatiqj,  mox  ac  refrigerati  fuerint,  ina- 
nimales facefliint,neruifq',  poftea  transmittuntur.SbiMj  hi  quatuorfunt , ex  quibus  primi 
duo  obliq-,  afcendunt,  cum  a lateribus  vtrinq ; ipfos  exftruentia  vafa  afcendant , quae  in 
communi  fede  coeanvreliqut  excurrunt, partim  verfus  fuperiora , vr  tertius  \ partimad 
inferiora, quemadmodum  quartus.  Cum  autem  quaqua  verfum  propagines  multipli- 
ces difleminent, quam  commodiflime  fane  omnibus  cerebri  partibus  profpedu  fuit. 
Duo  enim  priores  cerebri  quidem  pofteriorem  tantum,  at  totam  cerebelli  fubftantia 
nutriunt, fpiritibufq-,  perfundunt-, tertius  vero  ,fuperiorem ; fed  quartus , mediam  ac 
inferiorem  fedem.Alij  rami  Venarum,  Arteriarumq-,,  qui  cranium  fubeunt,  nec  nu- 
triunt cerebrum,  nec  vitamlargiuntur  , quemadmodum  neq-,  horum  quae  diximus 
propago  vlla  extra  cerebrum  ad  alias  partes  defertur.  Ad  craflam  enim  membranam 
a minore  jugulari  vena, tum  Carotidis  maiore  ramo  vafa  accedunt. 

Caeterum,vt  in  quauis  noftri  corporis  codione  excrementa  quaeda  feparari  necet 
fe  eft, quae  tanquaminutiliaprimum  co!liguntur,moxdetruduntur:fic  eadem  ratione 
in  tertia  cocodione  cerebri,imprimis  quia  frigidior  pars  eft, vel  potius  minus,ac  aliae, 
caloris  particeps,  coaceruari  plurima,  neceflitate  quadam  colligitur.  Sunt  haec  orafla, 
vifcidaq-,,  ( Mucu  vulgus  Medicorum  appellat, ) quae  vti  coacer  uentur  alicubi  lapiens 
Natura  Ventriculos  </««(reuera  .n.  duo  tantum  funt)efformauit,e  quibus  pofteaper  an- 
teriorem terti  j didi  ventriculi  meatum,  tumperpeluim  fenfirn  ad  glandulam  pituita- 
riam transmittit, a qua  ad  inferiores  inde  partes  ftillando  deducitur.  Acfimoderate  qui- 
dem recrementa  haec  congerantur, oculis  affluunt, pro  mufculisitumneruis,  pro  eorun- 
dem principijs,ne  in  motibus  partium  quafi perpetuis, exficcentur , irrigandis,  his  .n. 
munijs,etfi  abufu  quodam  adhibeantur, maxime  tamen  neceflaria  videbantur.  Iam fi 
abundent, ve  1 errore  externo, aut  debilitate  cerebri, ad  fpongiofi  offis  fede  nonnunqua 
(frequentiffime  id  adeo  hyberno  tempore  frigoris  gratia  euenit)affluunt,  vbi  obftru- 
dionesforaminulorum  inferentia,  Grauedinem excitant.  At  enim  cumpromptum 
foret, vt  vel  fua  natura,  qua;  vilcida  eft,  vel  mora  diuturniore  in  cerebro , tenacior  ma- 
teria htec  reddita  ventriculoru  parietibus,  tum  inferioribus  cerebri  fedibus  adhaere- 
ret,iicqneirremediabiles  concitaret  obftrudiones,prouidain  eundis  Parens,  plexus 
Choroides  ex  arteriolis  infinitis  efformauit, quarum  tum  motu,  tum  calore  ac  fpiritu 
attenuata  fenfirn  deturbantur.  Quia  etiam  excrementa  haud  vnquam  infuum  con- 
cedunt locum , fed  vel  expultricis  facultatis  vi , qua  trudantur , vel , attradricis , vt 
trahantur  , indigent.  Glandulis  i)dem  hi  plexus  pleni funt, quarum fubftantia,vel  ma- 
gni illius  Hippocratis  teftimonio, quocunque  corporis  loco  inueniatur,  feroforunu 
humorum  expurgationi  dicata  eft. Sunt  autem  arterias  hae  glandulaeq-, , membranulae 
tenuis,denfae  tamen, ope  connexae, vt  a difruptionis  periculo , cui  tenuitatis  fuae  gratia 
obiedee  erant , vendicarentur.  Quemadmodum  autem  a vifeofitate  diferimen  erat, 
ne  obftrudio  oboriretur  : fic  vbi  acredinem  recrementa  haec  fufeipiunt , epilepfiae, 

velli- 


C o r foris  Fabrica,  Iib.  X 


3*5 


vellicato  neruor um  principio, quod  circa  (pinalem  medullam  eft , periculu  imminet. 

Reliquarum  partium , quae  in  Cerebro  funr,vfus,ex  dictis  facile  colliguntur, vt  de- 
monftratione  prolixiore  haud  egeant, dum  veram  modo  diflecandi  rationem  &noris 
probe,ac  ftudiole  (equaris.Tetfw  .n.  8c  Nates, portiones  tantum  ede  radicum  medulla, 
a cerebro,tu  cerebello  enafcentis,ipfa  inlpedio  docebi v.foramen  autc  pofteriustertij ven- 
triculi,non  aliud, quam  meatum  ex  horum  globoforu  corporuconcurfu  enatum,  iple 
conijcies.Vbi  .n  .cumq-,  quatuor  iphaerae  (eie  contingunt,in  medio  interuallum  quod- 
dam (pauumq-,  interijci  nulli  nec  dubium  eft , nec  oblcurum.  Glandula  Pinealis  his  ad- 
ftans}giandula  eft  diuaricationem  finus  quarti  fuftinens,  ac  verfus  anteriora  deduces. 
Ipfe  autem  quartus  Ventriculus, &c  extra  ipfam  Cerebri  fubftantiam  confiftit,(vnde  nugae 
funt  (piritus  eum  fufcipere)  Se  nihil  eft  aliud, quam  cauitas,  ex  finu  Cerebelli,  & me- 
dullae (pinalis  enatus. Ille, ob  concurfum  proceftuum  vermiformium  fit  •,  hic,ob  vnio- 
nem  duorum  truncorum.Ex  neceJlitate  ergo  fabricae  horum  corporum, non  finis  ali- 
cuius gratia, qui  quidem  Cerebri  adioni  inferuiat , conditus  videtur. 


Tefies. 
Nates. 
Foramen 
pofteriui 
terti]  ife- 
triculi. 
Glandula 
pinealts. 
Quartus 
'ventri- 
culus. 


r 


C A P V T IX. 

De  oculo  interno  5 (tue  vtjus  in  flr  umento. 

TN  capite  Gerebni , fi  late  hoc  vocabulo  vtaris,  tum  (enftium  inftrumenta  contineri» 

Aab  initio  huius  libri  diximus.  Cum  ergo  quantu  praeiens  inftitutum  requirebat  ab~ 
unde  fatis  de  illo  verba  fecerimus, reliquu  videtur,  vtdehisquoq-,  (ermone  exordia- 
mur, Sed  .n.  cum  (enfuum  ahj  quidem  interni  dicantur, alij  externr,illosCerebro,tan-  Senfm- 
qua  inftrumento  proprio  vti,apud  omnes  p^ne  pro  confeffo  habetur,  modii  tamen  i- 
pfum  nemo  fortafle  adhuc  eft, qui  aperuerit, cum  fere  fic  euenire  videamus, noftra  vri 
anima  infinitarum  rerum  cognitionis  fitcapax,  & in  diuinarumquoq;  (cientia  pene- 
tret, feipfam  tamen,immer(a  his  corporis  vinculisdntelligere  neutiquam  polfit.Exter- 
nor  u vero  (enfiiu  domicilia  quinq1,  (unt,g,  totidem  reperianturobieda,  quae  (enfibus 
obuerfantur:non  tamen  omnia  in  cranio  collocata  funt,fed  quatuor  tantu,  diffulo  per 
totu  corpus  quinto, quod  Tadui  debetur.  Exordiemur  ab  Oculo,  qui  vifui  dicatus  eft, 

-cum  &fubtili(fimo  obiedo  gaudeat, & hanc  mortalium  vitam  beata  ex  omnibus  qua 
maxime  reddat, quo  fine  voluptas  nulla, nulla  j ucunditas  eft , cii  imraenlam  hanc  reru 
pulchritudinem  eum  necelTe  fit  fuger-e^quEvifu  deftitutus  perpetuis  tenebris  vrgetur. 

Dicitur  autem  OcvLvs,o?3ax^sGreecis,quafi«7ros}ttAi*iu©-', (edes ac domiciliuu  vi-  Oculus. 
fus,&  vel  externus  eft, de  quo  libro  primo  adum  fuit , vel  internus.  Externus  dicitur,  Externu{' 
qui  citra  diftedtionem  conlpicuus  eft, ad  quem  referuntur  (upercilia,  palpebra , tarfi, 
cilia, tum glandulae,  & foramen  lacrymale : interior,  contra , qui  difledionis  beneficio  Internus. 
inr.otelcit. Conficitur  hic  ex  mufculis, adipe, vafis,  tunicis,  & humoribus.  De  mufcu-  Mutuli. 
*,  cap.5.  lis  3 libro  quarto  didum  eft  : de  adipe  pauca  monenda  funt,  fi  dicamus,  copiofum  (ads  Adeps. 
oculis  app^oni,  interiedum  inter  mulculos  &va(a,  qui  (eruit  adeofdem  irrigandos, 
ne  in  motu, qui  perpetuus  quali  & continuus  eft,exficcentur.  Vafa  omnis  funt  generis  „ r 
£>,10.9.1 . Vente, a.  jugularibusortae:^mm,  aCarotidibus  : Nermrum  duplex  genus,  bvnum  (en-  tertii. 
fum  primario  impertiens  ;c  alterum,  motum:illud primum  par,  & Opticum:  hoc, (e- 
±ih.  ~ Ccc  eundum, 


Tunica, 


Bura. 


Cornea,. 


Vitea, 


Pupilla. 


Adriani  Spicelii  De  Hvmani 

eundum, & Motorium  vocatur : caeterum  vtriufqj  hidoria  libro  feptuno  enarrata  efL 
Redat  ergo  vt  hic  de  (olis  tunicis  humoribusq,-  agamus. 

De  Tunicarum  numero  magna  lis  eft  inter  Anatomiaeproceres,quam  ipfam  vt  decli- 
nemus, in(pe<dioni  potius,  quam  authoritati infidamus,  (ed  &hacdiui(ioneeuitabi- 
mus.  Abas  enim  dicimus  tunicas, qute  ipfum  oculi  globum  efformant , pro  humorum 
receptione:4/;^,qu3e  adnalcuntur  oculo, vt  alligent  vicinis  partibus : nonnullas  demum, 
quaehumoresipfbsimmediate  cingunt,  ne  inter  (e  confundantur.  Primi  ordinis funt, 
quae  proprie  oculorum  tunicae  vocantur. fecundi, quae  improprie : tertij,  quae  humorum 
membranae  appellari  quam  commodiflime  queant.  Pnmiordinis , ab  optico  neruo  ef- 
formantur,qui  dcum  triplici  condet  fubdantia,(conflatur.n.ex  duabus  cerebri  mem- 
branis,dura  renuiq-„tum  ipfa  eiufdem  molli  natura ) a (e(m  nullo  id  alio  rotius  corpo- 
ris neruo  videre  ed) mutuo  feparata  ,mox  expanfa , & fe  conglobante, tres  quoqj  funt 
numero,c  vna, cralTa,a  duravf4/fm*,tenuior,a  tenui  •,  S vltima,  mollis, a cerebri  ipfiflima 
fubdantia  produdta.Pnwrf,h  D ura  dicitur:/ec««^,iVuea-,f<.’rm?,Rctina, vel  Retiformis. 
1 Secundi  ordwis,dux  funt  -.altera  enim  a pericranio  condituitur  , & 111  Ad  nat  a vocatur, 
altera,  a tendinibus  mulculorum  oculorum  durae  tunicae  implantatis,  &c  Innominata 
appellatur, quali  incognita  Veteribus  nomen  indepta  haud  fuerit, cum  tamen  expref- 
fam  ipfius  mentionem  Galenus, io.de  vfu  part..?.. fecerit, vbi, ad  circulum,  inquit, .(exta 
quad  <m  tunica  extrinlecusprope  accedit, in  duram  tunicam  inferta,  inquam  modu- 
lorum oculos  monentium  ener  uationes(id  ed,tendmes)finiunt.  Prior  ergo  ex  his,or- 
bitaejpofterior,mu(cuhs,oculumalligat.Humorucum  tres  (int,(vtpodea  dicetur, )A- 
queus  quidem  nullam  habet  membranam, qua  ipfum  coercear.-at  Crydallinus,&  Vi- 
treus membrana  cinguntur,  quas  opportune  Crydallinam  , Vitreamque  dicemus.  n 
Dura  ergo  tunica, Graecis  didta, omnium  oculi  membranarum  fubdantia  du- 

riffima,cradidimaque  ed,(itu  extima,  colore  cinereo.  Hanc  nonnulli  A rabes  fecuti  in 
duas  diuidunr,poderiorem  inquam, & priorem  *,  illi  totius  nomen  tribuunt , hanc  a 
fubdantia:  fimilitudine  Corneam  appellant.  Pellucida  enim  t d indar  laminae  corneae 
bouinae , eundem  etiam  colorem  refert  .-magnitudine  tamen  alteri  vlque adeo  cedit,, 
vt  non  vlrerius  (e  extendat, quam  crydallini  humoris  ed  ambitus. Rotunda  ergo  quo- 
que,vellit  ip(eed,perque  eam  iridem,& pupillam  apertis  oculis  extnn(icus,tanquam 
duas  hafce  partes  cooperientem  intuemur.  Gibbam  (edem  anteriorem  habet,  at  po- 
dicam  concauam,denfa,dura,a:qualisac  ten(a.  ° Vuea,  ab  optico  neruo  vfquead  iridis 
ambitum, (lue  Coronam, (cfe  expandit, ac  rotam  eam  oculi  partem , quam  dura  v(que 
adcorneam,cingit.Atraedin  vrraquefua  facie, fic  tamen,  vt  in  exteriore  color  hic  fa- 
cile a digitis  derergatur,at  in  interiore  infeparabilis  fit.  In  bobus  interior  caerulea  ed, 
externa  perpetuo  nigricar.Hahc  HerophiLus  folliculo  vuae  nigrae,  exquafuccus,cum 
gigartisexprefliis  ed, haud  inepte  ailirnilauitjf^oei^y  vocans. Cum  enim  colore  con- 
uenianr, foris  quoque  vt  folliculus  hic,laeuis  ed, intus  alperiudula,  ante  perforata, vn- 
de  &ralijsTiTp///Jwivn  appellatur.  Foramen  hoc  Pupilla , Graecis  x.opt),  & quia  nigrum  ede 
folet, Nigra?»  oculi  quibufdam  dicitur, ea  (ede  ex(culptum,quae  centrum  corneae  ambit. 
Ed  aurem  in  homine, rotundum : in  boue,ouale:in  fele,  fillurae  indar  oblongum , cui 
dilatatio  ac  condri<5tio,pro  ratione  lucis  vehementioris  aut  debilis  ingrefTu  vel  reced 

fu,com~ 


d,  io  u.i. 


e,  a.  a. 
f bb. 
g>  c c 
h,  BB 
(,  DC 

l,  F. 

m,  G. 


fig.  quide 
t.facieet 
teriore. 
at3.  inte- 
riore de- 
lineatur.. 


0,  10.12,. 

fig.4ac 

exterio- 

re:fedj. 

interna 

fedecon- 

fpicua.. 


p,  XS.It.I 

f.  H. 
r,  L 
/.  K. 


Corporis  Fabrica,  Lib.  X.  3S7 

fu.corapetit.Caeterum  membranam  hanc  /i militer  vt  duram  in  duas  nonnulli,  autho- 
ritatem  iequentes  Arabum , diuiicre , quarum  priori  totius  nomen  tradidere , Vueam 
vocantcsipofteriorem^/ioa^,  Chorioformem,  dixere,  quod  Chorij  in  modum  plurimis 
venulis  arteriolifq-,  interna  fui  fedelitperfufa.  At  enim  cum  nullibi  difcrimenreperi- 
refit,  ne  praeter  neceilitatem  immenfam  rerum  noftri  corporis  copiam  augeamus,v- 
nicamconftituerefatiuscft,  quam  Vueam  appellare  cum  Herophilo,  quodcommo- 
diilime  nomen  hoc  inuentum  futile  videatur/as  ent. Retina,  vel  Retiformis,  Re ‘‘for - 

quod  figuram  exprimat  retis  rotundi, quod  in  aquam  orbiculanterproijcitur , &c  rnti- 
vocatur, '3%t'iioi(a9/Sa®v«i',quodcircumijcerefignificat  : Latini euerricu- 
lum  dicunt.Hsc  a nerui  optici  medio  &extremo,mucoia,rubefcens  nonmhihad  cry- 
ftallinum  vfq;  humorem, cuius  ambitu  comple6litur,{e(e  extendit. 'fhnnpvms,  Adnatt*. 
a pericranio  originem  fuam  ducit, quod  vbi  palpebram  fuccinxcrit , refledfcitur,  & to- 
tum illum  album  oculi  bulbum,  q#:em  citra  didectionem  in  viuis  intuemur,  vfq;  ad 
cornete  circumferentiam  contegit.  Innominata  autem  a tendinibus  mufculorum  ocu-  dnnomi- 
los monentium  producitur, qui  iub  adnata  tunica  progredientes, in  eandemprope  i-  Mata ' 
ridem  locum  terminantur. Cryftallina, quam  &c  Araneam, &c  Graeci  vocant, a 'Cryftalli- 

tenuitate, qua  aranearum  telas  aemulatur, squalis  eft,denfa,  laeuis,  eiufdem  & figurae,  nA- 
ac  magnitudinis, cuius  eft  cryftallmus  humor, quem  fuccingit,  nontamen  paris  vbiq; 
craflitiei.  Anterior  enim  pars,quae  aqueum  humorem  refpicit , fic  tenuis  eft,  vt  multis 
occafionem  praebuerit  dubitandi  efletne  cryftallinus  humor  membrana.inuolutus : 
pofterior,cralfiufcula  videtur.  Vitrea,  uecxo«chk, humoris  vitrei  tunica,tenuillima,alba,  vitrea. 

' ac  laeuis.quae  facile  feprodit, cum  eaincifa, quem  continet,  humor  effundatur.  PHu-  Humo  - 
morum  interni  oculi  tr.es  funt,1  Aqueus , * Cryftallinus/ Vitreus,  a rebus  illis, quibus  reSt 
quamiimillimi  funt,fuum  nomen  indepti, & eodem, quo  recenfuimus  ordine,in  ocu- 
lo fiti.^#m  enim,aquae  inftarfluidus,nullaq,-  interceptus  tunica  , anguftijs  illis,  quae  Aquem. 
inter  cornearmvueaeq;  foramen  &cryftallinum  funt, anteriore  maxime  iede  interclu- 
ditur,quantitate  quoq-,  reliquis  admodu  cedens, Hunc  (equitur  Cryftallinus ,Kf>vxtMoei-  CrjJialU- 
/te.aranea  contentus  membrana,concreta:  glaciei  purifiimae  aemulus , lenticularis  po-  nui- 
tius,quamexadteiphaericae  figurae , qu£  caufla  eft  cura  Ruffo  Ephefio  Lenticularis  oculi 
pars  fuerit  vocatus.  Vitreus,fme  J«xo«<ftK,quod  vitrum  liquefa<5tum,colore, confidentia,  vitreus. 
ac  fplendore  exprimat4copiofifiimus,  a tergo  cryftallini , quo  quintuplo  maior , fitus, 
totumq-,  fere  oculi  bulbum  adimplens. 

Actio  Oculi  nulli  nonmanifefta  eft,  nimirum  Vt/io:  at  vfus  partium'  ipfius  praeci- 
pui non  redtius  queunt  exphcari,quarn  Viiionis  ratione  fedulo percepta.  Ad  hanc  tria 
requiruntur,inftrumentumJobie<ftum,&  quod  vtrumque  intercedit, medium. 
mentum  eft  Oculus-,  Obiettum, res  vifibilis*,  Medium,  aer  illuftratus,& are  vifibili,  maxime- 
que  eius  colore, affedlus.  Aerem  enim  affici  ab  obietfto  vifibili , immutariq»  pluribus 
experimentis  nullo  negotio  probari  potefhCandida  narnq,-  induti  vefte , fi  aeftiuo  te- 
pore ac  fereno  fub  virente  confideant  arbore,  viridicoloreafoiijs.veluti  tingi  vide- 
buntur.Haecaerismutationonquatenusaer  eft  eidem  accidit,  (nonemm  illuftratus 
nihil  huiufmodi  patitur)fed  quatenus  diaphanus  eft  acperfpicuus  , & verbi  gratia , a 
folisradijs  iiluftratus. Lux  namq;  corporis  colorem  attingens,  coloratur;  fenfusau- 

C c c % tem 


3S8  Adriani  Spigelii  De  Hvmani 

tem  formam  citra  materiam  fufcipit.  Ob  hanc  ergo  caulam  duabus  ex  partibus  inter- 
nus oculus  exftruitur,  ex  diaphanis  inquam, & opacis.  Diaphanae  funt,ex  tunicis  qui- 
dem,Cornea,  Aranea  , ac  Vitrea,  omnefque humores.-caeterae  membranae, opacae.Dia- 
phanae  ergo  partes  anticam  oculi  fede  occupant , vt  ab  affe&o  aere  & ip&  afficiantur, 
ab  illuminato  & ipfeilluminentur.-opacae  cotra,in  pofteriore,  & a lateribus  fita;  ffint, 
vt  lume  melius  clariufq-,  per  diaphana  corpora  penetret  8c  fplendefcat.  Sic  in  profun- 
! Tars  pri-  do  puteifundo,fi  obfcunffimus  fit,meridianishorisftellaecomparebunt.Caeterucum 
maria, 0-  jn  omni  organo  pars  vna  fit, cui  potiffimii  abtio  refertur  accepta,quae  & primaria  pro- 
pterea dicitur , in  oculo  quidem  plerorumq;  fere  omnium  Anatomicorum  confenfu 
humor  Cryjlallin  us  illa  perii  ibetur. Ego  vero  in  vifione  duas  pr^cipue partes  conftituen- 
das  arbitror,vnam,qua:  lumen  immutatum  fentit,alterum,quae  recipit:illa,(ni  fallor) 
retina  eft  tunica, hajc, vitreus  humor.  Hic  enim, quam  cryftallinus,  optico  neruo  mul- 
to eft  vicinior,vltimamq;  propterea  & maximam  fufcipit  refradtionem.  Merito  ergo 
C ornea  gibba  exterius  eft  ,\t  in  oculum  magna  corpora  aliaeq;  res  vifibiles,  etiam  ex  obli- 
quo incideren tiinterius  conuexa,xt  humori  aqueo,  (fub  ea  enim  totus  continetur, )con- 
ueniens  fpatium  tribueretur.  Eundem  vt  retineret,neve  aut  difflueret,  aut  exhalarets 
denfta  fada  eft  i & ne  perrumperetur,  autfacile  erofa  damnum  acciperet,tumafumo 
acribufcp,  foris  incidentibus,mw  a lacrymis  exci  dentibus, dura  eft  exftr  u<fta .ALqualis  ac 
tenfa,ne  fpecies  vifibiles  corrugata  offerrentur.-Diaphana  vero,vt  lux  ad  humores,  qui 
lucis  in  oculo  refrabtiones  efficiunt,tranfiret.Prima  enim  in  aqueo  fit  cum  cornea1, fe- 
cunda,in  cryftallino;tertiain  vitreo. Fit  namque  vifio  per  refractionem:  refraCtio  di- 
uerfa  corpora  poftulat,diuerfaq-,  magnitudinis, ac  fpledoris.  Rurfus  inter  opacas  par- 
tes tunica  Dura faCta  eft, ad  oculum  in  fua  rotunditate  conferuandum.  Vvea, nigra  in- 
terius & exterius,  vt  aqueus  cryftallinufcg,  humores  obfcurarentur  impenfius , ficque 
lux  oculum  fubiens  fplenderet  magis, ac  colligeretur,  abfque  hoc  enim  foret , ad  pro- 
fundum locum  non  penetraret.FcrawiewMrfre datum,\t  res  vifibiles  admitteret:  Cryftal- 
lina  ac  Vitrea,vt  fuos  humores  terminent,ne  diffluant. 

C A P V T X. 

De  Aure  interna  ,ftue  organo  Auditus . 

'Avi us.  AVditvs  organum,  Auris  dicitur,  a vocibus  hauriendis , quod  eius  eft  officium. 

a\h^c  duplex  eft,vna  externa, altera  interna,eademfane  ratione,  atque  Oculum  ge- 
Externa.  min-um  diximus.  Externa,  Graecis  diminutiuewr/ov  dicitur,  quos  Latini  rebte 
imitati  Auriculam  vocant:Interna, totius  nomine  gaudet, ac  verum  praecipuumque  au- 
ditus eft  organum. Appellationes  illius,  partefque  a libro  primo  perfequuti  fumus,hic  caP- 

figuram  tradamus, quae  paene  oualis , fi  latitudinis  circumferentiam  fpe&es.-fin  altitu- 
dinis,exterius,vbi  occipitium  refpicit,magna  ex  parte  gibbafinterius , tribus  cauitati- 
Cttuita-  bus  finuata.  Trima, intima  eft,b  auditorium  meatum  conftituens,&  ad  tympanfvfque  b,  1.1.3.!». 
membranam  penetrans  -.Secunda,  quae  hanc  immediate  ambit,  latiufcula,  ac c Concha  s,  e. 
dicitur : Tertia , fub  oris  auriculae  reflexa , totam  fere  ipfam  circumit, & innominata  re- 
jpartesfi-  manfit.  Componitur  dfuperior  auricuUpars,  ex  cartilagine,  cute  tenui,  & membrana,  d,  a. 
milam.  earnofa,  per  quarum  externam  fuperficiem,  quae  caput  lpe£fc at3exiguae  venae  atque  ar- 
teriolae 


Corporis  Fabrica,  Lib.  X. 


38S> 


i.  b„‘ 


f cap.i. 

g,  i.  6.  8 

S S. 

h,  cap.j. 
*.  cap.  y, 
l,  cap.i, 
«MO.I1. 

9.G. 


#,  10.11, 

io. A. 

9,  B. 

£>>  io.  n. 
zr.A. 
f > B. 


r,  io,  it. 

8. A. 

/i  io.  II. 

9. C. 
t,  G. 
«,D.E  E. 


teriolae  a venis  iugularibus,tum  carotidibus  arteriis  orta?,  excurrunt. e Inferior  pars(Lo - 
fc/tf  di6ta)ex  molli  (pongiofaque  carne  conftat,cute  obtedta, citra  membranam  carno- 
fam.Ipfe  autem  auditorius  meatus, f artim  cartilagineus  eft,vt  foris,partim  ofleus,vt  (ede  -Audito- 
interna.  Caeterum  Vfum  Auriculae  egregie  nobis  clarum  reddunt, quibus  vel  frigoris  r*™meA 
iniuria  periit,  vel  gladio  abfcifla eft,  cum  articulatum  (onum  nequaquam  apprehen- 
dant,(ed  fluentis  inftar  aquae  murmur  duntaxat  percipere  flbi  videantur.  Percufliis  e- 
nim  aer,neque  praeparatus , neque  colledtus  prius  a cauitatibus  auriculae , in  meatum 
auditorium  compellitur.  Ipfa  autem  auricula  cartilaginea  eft , vt  commode  omnibus 
externis  refifteret,nec  tamen  in  (e  mollitie  concideret,  quo  padto  & aliae  partes  extre- 
maee  cartilagine,(vt(uperiusflibro  tertio  diximus)exftru£bae  fuerunt. 

In  terna  auris  in  olle  temporum  confift(t,(ed  ea  eius  parte,  quam  gospetrofum  Interna, 
appellamus. Habet  h^c  cauernas  tres,membranas,oflicula  tria,mu(culos  duos,&  ner- 
vum.De  oficulis,h  libro  (ecundo  adfcum  e{t;demufculisy  quartoulc  neruof  (eptimo:Cauer- 
nas  ergo^  membranae  hic  explicandae  erunt. 

Cavernarurnm  prima , Tympanum  a nonnullis  Recentioribus  vocatur , quia  tympano  Cauern?, 
bellico  inftrumeto  cum  (ua  membrana  impendio  quam  flmilis  eft.  Haec  omnium  ma-  ?rimp- 
xima,  oflis  petrofi  principio  infculpta  ea  (ede  eft,  quae  mammillaris  proceflus  radi- 
cem, 8c  (inum,qui  maxill^  inferioris  capitulum  (u(cipit,mtercedit.Con  tinet  autem  in 
(e  tum  aerem  illum, quem  implantatum  Philofbphi  appellant, tum  duo  foramina,11  v- 
num  maiufculum , per  quod  in  (ecundam  cauernam  itur : 0 alterum  minus , quod  in 
tertiam  tendit.P  Secunda, Labyrinthus  dicitur, & in  oflis  petrofi  radice  infculpta, rotunda  Secunda. 
eft  , in  innumeros  & anfradt  uofos  meatus , magna  ex  parte  pofterius  ad  mammillaris 
proceflus  interiora  tendentes, definit.'!  Tertia,  quam  Cochleam  appellant , omnium  mi-  Tert-a- 
nima  eft, cochlearumque gyrosperquam  affabre  exprimit, in  anteriore  fede  proceflus 
petrofi  fiib  primae  cauitatis  tuberculo  fita. 

Membranarum  complures  (unt,  pellucida?, ac  aranearum  telarum  inftar  tenues,qua?  Mebrac^ 
priores  duas  cauernas,  nonnullofque  in  labyrintho  meatus  inueftiunt. 1 Vna  eft  prae 
caeteris  maxime  nobilis, a Barbaris  myrinx,  a Recentioribus  quibufdam  Tympanimem- 
brana  vocata.  Hac  rotunda  eft, exteris  cralfior,  fannuIo  illi  ofleo,qui 1 tympano, fiue 
prima  cauerna?  circumiicitur, quaqua  verfum  adnata,adeoqi,&:  veluti  feptum  quod- 
dam eam  ipfam  ab  auditorio  meatu  (eparans.  Poft  hanc  in  eadem  cauerna  utriaofiicu - Oftlcula. 
Ia  continentur, a figura  Malleus,  Incus , ftapelque  di€kx,mufculufque  exiguus , quem  fu-  Mufculu* 
pra  Internum  auris  interna  vocauimus. 

Auditus , fiueadtio  auris,  vt  Recentiores  aderunt  Anatomici,  accidit , cum  (onus,  AHh. 
qui  (olidorum  corporum  velociter  percudor um  qdalitas  fenfibiliseft,  vicino  aeri, 
tanquam  proprio  (ubiedto , imprefla,  ad  aurem  internam , & eius  prxeipue  membra- 
mm  tympanum  obcingentem,per  continuatum  aerem  defertur.Ingreditur  enim  hic 

aer  commotus  primam  cauernulam,in  qua  implantatum  illum  aerem  mouet, 
quo  commoto  reliquus,  qui  in  aliis  continetur  cauernis, 
agitur, & ad  nervum  tandem  pertingit,  a 
quo  percipitur. 


Ccc  3 


CAPVT 


N AS  vs. 


Exter- 

nus. 

Ojfx 

Cartila- 

gines. 

Mebra- 

m. 

Cutis. 


Inter- 

nus. 

Os  eri - 
brofum. 
Trecejfus 
cerebri 
mammil- 
lares. 


Adriani  Spigelii  De  Hvmaki 

C A P V T XI. 


C O R p.  Fabr. 


'Denafo  interno  ,fiveolfattus  injlrumento, 

INstrvmhntvm  Olfadlus  nonnulli, vulgi fententiam fequuti,nafum eflearbi- 
trantur.Galenus,modo  anteriores  cerebri  ventriculos, modo  proceiTus  mammilla- 
res autumat, quia  tamen  hae  partes  concurrere  ad  olfaciendum  videntur,  dicamus  O- 
doratusinftrumentum  ex  duplici  conflare  parte,  externa  nempe, & interna.  Externa, 

Nafus  vulgo  dicitur, 8c  tribus  exojsibus  conflat,  de  quibus  a libro  fecundo  adliun  eft.-ex  a,  cap.it. 
cartilaginibus  quincfe,  quarum  hiftoriam  in  b tertio  perfequuti  fumus:  tum  cute  membrana-  i C3p  u 
queearnofa,  quarum  tra&atio  fub  generali  continetur,  qua c libro  odlauo  exhibuimus,  e,  cap.t. 
Illius  membranae  enarratio  omiflaadhuc  efl , qua:  interius  nali  foramina  inveftit,&  a- 
cutiffimum  habet  fenfum , tenuis , & rubicundi  coloris . Haec, quo  cerebro  vicinior 
fit,maximeque  circa  elatiorem  nafi  regionem  fenfum  acquirit  exquifitiorem.mox  ve- 
ro,criftofum  os  fuccingit , ac  foraminulis  totidem , quo  ipfum , pertunditur , per  qua: 
mucofus  humor  grauedine  preflb  capite,exftillat,vacuaturque. 

Caecer um  tntern&partes  inftrumenti  olfaitus , fiue  nafi  interni , os  funtcribrofum,  crafla  & 
exfangui  membrana  obcruflatum  ea  fede,qua  cerebrum  te(picit,zumproceJfus  mammil- 
lares. Ex  cerebri  enim  anterioribus  partibus d duo  veluti  tubercula  vaccarum  mam-  elsga- 
mis  fimilia  prominent, quae  ideo  mammillares  (ab  aliquibus, papillares)  cerebriprocejfus  vo-  tcr  _5X' 
cantur.His  fubiacet e anterior  pars(incumbens  adeo  ofli  criflofo,)  odtaui  paris  neruo- 
rum  cerebri,  per  quos  ad  cerebrum  deferri,  apprehendi  autem  primum  odores  per  t)  p.F. 
procefliis  mammillares  credimus, cum  os  cribrofum  ad  odoratum  primario  non  con- 
curratjfed  tantum  odoribus  viam  concedat» 

CAPVT  XII. 

Degu/lus,  taclufque  infirumentis. 

GVs  t v s ta6lu(quein{lrumentahiciungirnus5qnod  Guflus vel Ariftotele tefte, 
cui  omnes  fubfcribunt,quaedam  tadtus  fit  fpecies.  De  neutro  tamen  multa  dicea- 
da  funt,qnod  omnium  quoq;  confelfione , Guflus  inflrumentum  fit  Lingua, cuius  hi- 
floria  in  a libro  quarto  recenfuimus,  quanqua  primaria  parstunica  illa  fit,  qua  obein-  m,  «ap.tf, 
gitur.Nerui  deinde, quas  partirn  a quarta,  partim  feptimacoiugatione  eoru,  quia  (pi- 
nali medulla,dum  in  cranio  adhuc  efl, oriuntur, accipit,  fuperius  quoq;  libro  feptimo 
funt explicati.DeTadlus organo  adiuetfo  lites  monent  Dilledfcionum  Profeflbresin- 
numeras,q,uia  tame  certum  efl,immediatum  aliquod  conflituendum  effe,  quod  com- 
petat partibus  tam  diuerfis  tadfcu  praeditis,  Cuti, Membranae, Neruo,  T endini,  Carni, 
non  melius  poffumus , quam  fi  dicamus , Carnem  efle  , non  illam  intelligentes , quae 
vulgo  fic  vocatur  ,ied  quicquid  fibris  nerveis  conftipatur,ac  molle  efl.  Sie  facile  infi- 
nitis nos  fubtrahemus  difputationibns,  quas  Philofophi  Medicique  in- 
ftituunt,  modumque  inueniemus, qui  fententiam 
vtrorumque  nedlat. 

Gratias  Tibi  Domine  Iesv. 


RERVM 


RERVMET  VERBORVM 

IN  DECEM  D£  HVMANI  COR- 

POtUS  FABRICA  LIBRIS  M E~ 

MORABILIVM 


INDEX. 


A. 

Bdomen.  io.  improprie  pro  imo 
ventre  fumitur.  ibid . 

Abdominis  comprefiio.  142  .quo  fi- 
ne inftituta.  ibid. 

' Abdominis  mufculi  qui  dicantur 
ejfe.  1 38  .nihil  ad  r evirationem faciunt.  130. 
Abdominis  oblique  defcendentes  mufcu //.135)-  eo- 
rum vera  origo .131  .vfus.  143 

Abdominis  oblique  afiendentes  mufculi.  1 40 . eo- 
rum vfus.  143 

Abdominis  recti  mufculi.  140.  eorum  allio,  & 
vjus..  144 

Abdominis  tranfuerfi mufculi.  141.  eorum  allio 
& vfus . 1 47 

Abdomwispyramidalesmufiuli.i  41  .eorum  allio 


& vfus. 

H7 

Acetabulum. 

34 

Adeps. vide  Pinguedo. 
ddM  a©-  Sfcf7iyori  quid  fit. 

268 

Aer  non  generat  finitus  vitales. 

3<B 

Aethiopes  cur  nigri. 2.6  y. cur  capillos  habeant  bre- 

ves . 

271 

Ax.f>cofuov. 

62 

Amygdala  qua  Chirurgis  dicantur. 

363 

Anafiomofis  vena  porta  & cava  in  iecore . 189. 

quemvfumpraftent . ibid.&feq, 

Anafiomofis  vena  mammaria  & epigafiricafub 


redis  abdominis  mufculis.  343 

Ancoriformisprocejfus.  62 

And Laurentii  de  implantatione  vaforum  defe- 
rentium m vterum fintentia  notatur.  3 3 6 . 
eiufdem  deperit  onai  crafiitie  opinio falfa.  276 
Animalia  bruta  in  dorfo pilo fior a.  contra  acHo - 
mo,& qua  eius  rei  caufa.  270.  pilofiorafunt 
ratione  regionis  in  qua  degunt, & cur.  27 1 

Animalia  hyeme  cur  pinguefiant  magis , quam  a- 
fiate.  173*  qua  venas  habent , habent  & arte- 
rias,& cur.  221  .quadam  ftnguinea,  alia  vero 
exfanguia,  & quamobrem . 2 1 3 

ctvTidfit.  363 

Kud.fA.av  quid  denotar it  apud  Pythagoricos. 

320 

Apophyfis.  vide  Procejfus. 

Apopleciici  cur  diaphragmatis  motum , refolutio- 
ne  totius  corporis  falta , liberum  tamen  ali- 
quamdiu habeant..  251 

Arifiotelis  opinio  area  vfum  Cerebri  laudatur. 

. 382.4  multis  male,  non  inte'dedu$,reprehen - 
ditur . 382 

doivedcivnde  dicatur.  119 

Arteria  etymologia. ib.homonymiatb.fynonymia. 

110.  definitio.  ibid. 

Arteria  afiera.vide  Pulmonum  ajpera  arteria. 
Arteria  adio  & vfus.  2 21 

Arteriarum  differentia.  222 . d magnitudine,  ib. 

progref- 


INDEX. 


progrefiu.ib.fitu.ib.connemne.  ibid. 

Arteriarum  fibr * tn  interiore  tunica  tranfuerfie,  in 
exteriore refta  & obliqua.  110.& cur.  ib. 
Arteria  duplici  membrana  confiant.  ibid. 

Arteriarum  membrana  finjucarent.  221 

Arteriarum  fanguis  tenuis.  ibid. 

Arteriarum  pulfus  a corde  influit.  ibid. 

Arteria  corporis  extima  , vt  vena » non  acce- 
dunt. 222 

Arteria  etiam  in  offa  penetrant.  ibid. 

Arteriarum  ffiritus  non  contaminantur,  etfi  reci- 
piant humores  excrementitios.  232 

Arteria  magna  ortus  excorde.  223.  diuifio  in  trun- 
cum afcendentem  & defcendentem.ib.  quaspar- 
tesvterqJruncusalat . ibid . 

Arteria  magna  truncus  afceniens.  ibid . defien - 
dens.  227 

Arteria  mefenterica.i^.trahunt  chylum  exGaleni 
fent entia .ib.&  23 1 . purgant  quoq3  humores  ex- 
crementum. 23  2 

Arteria  carotides.  225 

Arteria  axillaris.  ibid . 

Arteria  venalis.  2 3 6. non  ducit  aerem  d pulmonibus 
ad  cor.  237 

Arteriapraparantesviri.i  19.  ex  trunco  enafcun- 
tur.  ibid. 

Arteria fflenica.  1 2 9. eius  vfus  multiplex,  & nota 
tu  digni  fimus.  230 

Arteria  fecunda  dextri  cordis  ventriculi  cur  vena 
corpus  natta.  359 

ApQpov. $5.  ambiguitas,  ibid . 

ApbpaPici.  37 

Articulus.  3 4 . ambiguitas.  ibid. 

Artus.  15.  proportio.  16.  dextra  partis  maiores.  tb.d 
quibus  caufls proportio  variatur. ib.funt  aquales 
in  corpore.  ibid. 

Affer  a arteria,  vide  Pulmonum  affer  a arteria. 
Atrabilarij  humores  per  quas  vias  expurgentur.  232 
Auditus  ofiicula  48  .eorum  numerus,  tb,  fubftantia. 
ibid.  magnitudo,  ibid.  hifloria.  ibid . infimnen - 
tum.  389 

Auditorius  meatus.  ibid. 


Aures , & earundem  partium  appellationes r 8 
Aurium  motus.nz.mufculi.  ibid. 

Auris  interna.  3 8 9 ,em  cauitates,ibid.meatus.ibid. 

membrana.  tbii. 

Author  non  difcedit  d Galeni fententta,nifi vittuso- 
culoruminffettione.  ^ 

uu^riv  irov. 

tyv-yoivena.  jag 


BAfilica  vena, vide  Vena  bafilica. 

Biceps  mufculus. 

Bpjyxia-  3 £4 

Bp°7X0{-  363 

'Buccarum  motus.  11 8 . ntufcuft.  ibid. 

C 

GA  Eci  nonnulli  d vulnere  fronti  inflitto,  alijd 
fubito  oborta  dyfenteria  vifum  recepe- 
re: 244 

Caritas  repentina  quibufdamd  fiernutamtmo  ni- 
mio oborta.  m 

Calcamus. %).cm  latera.  ib. 

Calidum  cur  duplex  d Matura  fattum,  influens  fci - 
licet  & innatum.  cur  in corde, ceu  fonte, in- 

fluens flabulari  voluerit.  3 5 (, 

Calidum  influens  in  corde  vt  refrigeretur.  366 
Calidum  quot  modis  confer uetur.  3 6 $ 

Calidi  nimis  cur  non  pinguefiant.  zyi 

Calor  cur  in  ffiritu  recumbat. 

Calor  vnusidwifo  eft,quiin  Ventriculo  chylum,  in 
Hepate  fangumem  , m Mammis  lac  gene - 

Ut.  315 

Caluaria.  vide  Cranium. 

Caput,  vide  Supremus  venter. 

Caput  offis,  vide  Ofiis  caput. 

Capttis  etufdemtf  partium  externarum  appellatio- 
nes.), pili.  368.  cuticula. )6y.  pinguedo. 370. 
membrana  carnofa.  ibid . 

Capitis  figura. z 1 .magnitudo.  ibid. 

Capitis  motus.n6.mufculi.  ibid. 

Capilli.  3 68.  eorum  fubftantia.  ibid.partes.  ibidfi- 
tus.ib. magnitudo,  ib.materia.ib. figura,  non  te- 
res , fid  quadrangula,  ibid.  differentia  penes  a- 

tatem. 


INDEX. 


uttmffcxum,  regionem , temperamentum , & 

habitum  cor porif.$6  9. vfa.  ibid. 

Caput  longum , breue,  latum , acuminatum , ro- 
tundum, 11 

Cardinalis  Cibonis  obitus . 3 1 o 

Carnium  quatuor  genera , & qua.  1 o 8 

Carnis  in  mufculisvfius.  109 

Caro  fibro fa  quo  modo pracipua  mufculi  pars  di- 
catur ejfe.  108 

C aromaxime  neceffaria  mufculipars  ,ib.  non  ta- 
men in  omnibus  mufculi  partibus  eam  reper  ire 
ett.  ibid . 

Caro  immediatum  taelus  instrumentum, & quo- 
modo. 1 .69 

Carotides  arteria.  2.2.5.  ligata fomnum  inducunt , 
quod  demonttrauit  Columbus  Pifis , tefe  Val- 
uerda.  ibid. 

Carpusq-j. eius figura  ab. connexio  ab. motus. 156. 

mufculi.  ibid. 

Cartilago  quid.  8 8 .eius  vfus. 2 9 .differentia,  ibid. 
quadam  nudi  parti  connexa , quadam  iun- 
tta.  9° 

Cartilagines  palpebrarum.  91.  nafi.  ib.  auricula. 
91.Uryngis.ib  affer  a arteria.  9 5 . thoracis,  ib. 
infimiventris.  94 

Cartilago  enfiformis.  93 

Cartilago  tbyroides.  91.  cricoides.  93.  arytanoi- 
des.  ibid. 

Caruncula  myrtiformes  pudendi  muliebris.  13. 

3 3 o .earum  fitus,&  numerus. ib.vfus  337 
Cauitas  Hippocratis  inter  ventriculum  &feptum 
tranfuerfum  conclufa  qua fit.  29 1 

Cephalica  vena.vide  Vena  Cephalica. 

Cerebrum  373.  eius  etymologia,  ibid.fubfiantia. 

37  ^.magnitudo,  ib.figura.ib.fuperficies.  ib. 
Cerebri  diuifio.  ibid.  & 375 

Cerebri  & cerebelli  difcrimen.  374 

Cerebri fubffantia  duplex,  cineritia,& alba.  ib. 
Cerebri  membrana.yji.  earum fynonymia.  ibid. 
fubHantia.ib.figura.ib.  magnitudo,  ib.  nume- 
rus. ~ ibid. 

Cerebri  membrana craffa.  371.  eiusfitus  ib.  con- 


nexio.ib  fuperficies  vtraq3  cb  .foramina.ib.pro^ 
ceffus  duo. ib.finus  quatuor.  ibid . 

Cerebri  membrana  tenuis.  - 373 

Cerebrum  an  inflammetur.  ibid. 

Cerebri  proceffus  mammillares.  250.390 
Ce rebrumfecandi  duplex  ratio , antiqua,  &no - 
ua  37  5 

Cerebri  corpus  cado fum.  ibid. 

Cerebri  ventriculi  quot  fint  ex  opinione  Veterum , 
ibid. 

Cerebri  duo  ventriculi  anteriores.  ibid. 

Cerebriventriculus  tertius. ib.  eius  foramina,  ib . 
Cerebri  ventriculus  quartus  yy  6.  quid fitreuera. 
Cerebri feptumlucidum.yy^  (381 

Cerebri  ventriculos  fut cingens  membrana,  ibid. 
Cerebri  infundibulum.  376 

Cerebri glandulapituitaria.  ibid. 

Cerebri  rete  admirabile.  ibid. 

Cerebri  tefles.  ibid. 

Cerebri  nates. ib.quidfint  mera.  380 

Cerebri  aftio&vfics.  381 

Cerebrivfus  non  bene nouerunt  Veteres, & cur.ib. 
Cerebri  vfus  vndepetendi.  ibid „ 

Cerebrum  cordis  refrigerandi  gratia  conditum, 
Arittotelesflatuit , & quam  bene.  ibid. 
Cerebrum  ff  irituum  animalium  generandorum 
gratiafattum  Galenus  cenfeuit.  ibid. 
Cerebrum  cur  in  cranio fltum.  383 

Cerebrum  cur  homini  maximum . ibid 

Cerebri  fibulantia  fui  generis  e fl.  ibid. 

Cerebri  membrana  cur  facta.  ibid. 

Cer  ebellum. 37  7 .eius  etymologia. ib.fitus,  ib.fub - 
flantia.ib.  magnitudo,  ib.figura.ib.  color,  ibid. 
partes.ib.globi.ib.proceffusvemiformes.ib.fi- 
nns.  ibid. 

Cer  eleUi pons.  380 

Cerebrum  fecandi  noua  ratio.  378.  qua  inter 
ipfimi  & antiquam  fit  differentia,  ib.  adeam 
quale  caput  requiratur.  ibid. 

Cerebri  ventriculi  reuera  duo  tantum.  384.  quis 
eorum  verus  vfus.  - ibid. 

Ceruix  appendicis.  32 

Ddd  Ceruix 


INDEX1. 


cervix.ib.  em  motus .118 . mu fculi.ib. pulmonum 
gratia  condita.  64 

Chorclapfus.  28 1 

Xlhn-  5-4 

Chylus  quid..  290 

Chyhficatio  abfoluitur  ope  caloris  ventriculi , con- 
teminarumquepartiurn.  ib. 

cibo  concotto  cur  plus  vrint , quam  nondum  ab  fo- 
llita chylifieatione  reddam  us.  230 

claves  olim  ad fimilitudinem  Hunnorum  bngiuf- 
eulifam.  59 

dauicuk  in  homine  vtide  dicta.ibid.earum figura. 

ib.numerus.ibid. connexio.  ibid.fulflantia.  ib. 

- vftts.  ib. 

dauicuk  fi  frangantur  iuxta fiernum  cur  hume- 
rus fubito  cum  [capula  decidat.  138 

ditor  is. 519. ew fubfiantia.ib  .erigitur foeminisjvt 
viris  penis,  ib.  ligamenta.ib. crura,  ib  glans  .ib. 
glandem  tegens  cutis. ib.mufculi.  ib. 

clitoris  [ape  in  magnitudinem  eam  intumefcit ,■  vt 
minus  peritis  Anatomk  mulieres  in  viros  dege- 
nerajfe  credantur..  ib. 

dy fieres  totum  corpus purgare, fi  exmedicament is 
purgantibus  componantur.  232 

dy  fieres  in  agris  quibufdam  ad  ventriculum  afcen- 
derepoffe.  296 

coitus  an  vltimis  gefiationis  menfibus  proficuus, 
necne . 339 

coHum,&ipfius partium  appellationes.  8 

colli  figura,  zi.lortgitudo, latitudo, ambitus,  ib. 
collum  tenue' p crajfum.  • ib. 

collum  appendicis  ~ 3 2 

colon  intefimum,vide  Inteflinum  colon . 
conniverequid  Hippocrati fignificet.  335 

sonfenfus  vteri  cum  mammis  vndefiat.  141.199. 

qualis  fit.  207 

(onfenfus  mter pericranium , & duram  membra- 
nam. 371 

eontracito  mufiulorum,,  103 

cor.  349  .eius  etymologia.ibidfitus.ib. figura.  350. 
fuperficies.ibid.magmtudo.ib.fubfiantia.ibid. 
mimxw . ihid„ 


cor  non  e fi  mufculus.  33  o 

Cor  quoad  bafin  exquifite  mediu  thoracis  obtinet „• 
35  G.arnonraiione  mucronis, & cur . ih 

cordis  adeps.  3-50 

cordis  membrana..  351 

cordis  vafit.  ibidi 

cordis  auncuk.ibid.earumnumerus.tfi.vt  diffe- 
rant inter  fe.ib.vfus.  359 

cordis  ventriculi. ijji.eorum  numerus, an  tresfints 
vel  duo.ib.  differentia,  ibid. facies  interior.  353; 
vfus.  355 

cordis feptum.  353.  an fanguinem  tranfinittat  ex 
dextro  ventriculo  infiinifirum . 358 

cordis  caruncula.  353 

cordis  vafaquatuor,exbafiem  erumpentia,  itn 
cordis  valvuk.ib.  carum  differentia  ab. vfus.  358 
cordis  expers  animal. an  viuere  queat.  351 

cordis  facultas  motrix  an  a cerebro per  ner uos  in- 
fluat, vtcenfuit  Tkcolhomineus.  ib. 

cordis  aclio  eft  pulfusy  5 4 .vide  fulfus . 
cordis fcrobiculus.  6 o 

cor  maius  hominiefl,ac  brutis,& quare.  556 
cordis  figura  pyramidalis, & quamobrem.  ibi. 
cordiputfus  innatus, arteriis  influens.  221 

cordis  vaforum  vnio  infectu  qualis.  359.  quomodo 
pereat  ex  opinione  Hieronymi  Theobaldi.  3 60 
corporis  humani figura. 1 7 .quam fit  variabilis. 

quantum  referat  ipfam  fcire.  ib . 

corporis  humani  magnitudo.  17.  quantum  diffe- 
rat fecundum  atatem,  ibidem. fexunt,  regiones, 
& morbos. an fit  minor  hodie,  quam  fuit  0- 
lim.  10 

corporis  tranfpiratio  diligenter  omnibus  addifeen - 
da;  292 

corpus  varico fum.*  319 

cofis,  thoracis. 6 9. earum  numerus. ib.  dtuifio.  ibid. 
fubfiantia,  ib.cartilagines.ib.connexio.ibid.fi- 
gura.~ja.magnitudo.ib.vfus.  ib, 

cotyledonesvteri.tf^.eorumvfusd  338’ 

cranii  vfus. ^z.fubftantia.ib.crafiities. 4.}.  figura. 

ib.fuperficies.ib.  lamina.  ibid, 

crijla galli  quodnam  qs dicatur.  50 

v srifia 


I .N  D E X. 


'Cri[ta,pro alis  vulva fumitur.  3x9 

Cubi  for  me  os.  84 

Cubitimotus.i^.mufculi.  ibid. 

Cucullaresmufculi.  X50 

Cuneiformia  offa.  8 4.  eorum  numerus . ik  maius. 

ib.mims.ib. medium.  ibi 

-Cunnus, vox  oh  fima.  . -3  2,8 

6 micula.  x6ueius  fubjlantia,  ibidem. fenfius  expers 
ibidem.caufa  materialis3&  efficiens,  ib.  conne- 
xio.ib.vfus.  ib. 

mu. ib. quomodo  nerveadiciqueat.i6x.aUis  craf- 
Jior, aliis  tenuior,  idque  pro  ratione  fixus, atatis, 
regionis, &c.  ib. varii  coloris  ejl,fimiliter  penes 
aetatem , regionem , fexum , temperamentum, 
x6$.diuerfi  eji  temperamenti.  z6$.fefifu  omnis 
pr&diu.  ib. 

cutis  fuperficies.  ib. 

eutisforamina,partim  confpicua,pariim  inconfpi- 
cua.  ib. 

cutis  totainbomine  immobilis.  x66 

cutis  connexionem  cum  fubiettis  partibus  non  vbi- 
visaqualemhabet.  ib. 

cutis  ratione  pilorum  differens . ib. 

cutis  paucas  habet  arterias.  ib. 

cutis  attioi&vfus.  tb.&fiq. 

cutis  ab  interna  parte  non  exalte  fentit  , nec 
inter  calidum  frigtdumque  dijlinguit. 
2.69 

cutis  an  fit  talius  organum,  ibidem,  in  homine  cur 
pilis  interpellata , necvti  in  diis  .animalibus 
continua.  270 

sutis  raritas  quomodo  ventris  confiipationem  in- 
ducat. 268 

cutis  temperamentum  medium  in  omnibus  quali- 
tatum excefiibus,& cur.  267 

cutis fua temperie  debilis, &cur.  ibid. 

sutis  capitis  craffa.  3 59  .fenfu  reuerapr adita  ,fed 
obtufio . ib. 

cutis  capitis  cum  crafifima  Jit  , qui  tenuifi- 
fima  cuticula  tegatur. 161, ai  fub  calce denfa 
cuticula  vefiiatur.  263 

fica  gemella.  191 


D„ 


AifTix.  319 

Deflorare  virginem phrafis  vhde  nata.  3 5 1 

Dens  magnus  Hippocratis.  63 

Dentes,& eorum  appellationes.  7 .53 

Dentium  fubjlantia . ibid. 

D entium figur a. ib. non  omnibus fimiles.  ib. 
Dentium  cauitas.ib.non  vbique  efifid  iuxta  radi- 
cem tantum.ib,  membrana fuccingitur.  ib.  dif- 
fert ratione  at  at  is, & dentium.  56 

Dtntiumvafa . ib. 

Dentium  alveoli.^.dentibus  numero  & figura  re- 
fiondenub. per  eunt  cum  dentibus.  ib. 

Dentium  articulatio. ib.efl  triplex.  ibid . 

Dentium  fuperficies.  36 

Dentium  magnitudo.  ib. 

Dentiuninumerus.  ib.  cur  differens  apud  authores. 

ib  .magnus  laudatur  d Phyjiognomis.  ib. 
Dentium  vfus.  ^7 

Dentes  primas  qualitates,  non  item  fecundas  [en - 
tiunt.$6.&cur.  ibt 

Dentes  indfores.ib.vfits.  ib , 

Dentes  caniniab. figura  eorum  ab. munus.  57 
Dentes  oculares  qui  dicantur,&  quare fic  vocentur . 
ibidem. 

Dentes  molares,  ibid . numerus  eorum,  ibid.  figura, 
ibidem. 


Dentes fapientk. 

ibid . 

SiffAO,. 

x6i 

Diaphragmatis  hifioria.i  33  .in  omnibus  efi  duplex. 

ib.  eius productiones. 

ib. 

Diaphragmatis  motus  duplex. 

129.  quomodo  na- 

turalis  dici  queat. 

ibid. 

Diarthrofis  0 fiium. 36. quotuph 

ix.  ibid. 

Digiti  manuum. 1^. pedis. 

i? 

Dignorum  manuum  motus „ 

158 

Digitorum  manuum  offa . 

78 

Digitorum  pedis  offa. 

85 

, SiKrvoaSii;  Tfhkyaoi. 

376 

Jhifan. 

43 

Ddd  x 

Difgma 

INDEX. 


Diffinaa  perpetua  ab  ar  His,  quibus  pleura  pulmo 
alligatur, fibris, interdum  nafcitur.  346 

<ftacfi>(S6<&'X.TUA0l'  'tVTlflOV.  2-94 

Dolores'  circa  os  [aerum  & pubem  pojl  partum 
difficilem  vnde.  73 

Dormientibus  quo  in  latere  decumbendum . 179 
Dor fum.  9.  eius  longitudo.  22 

Duodenum  intejltnum . v/p/e  Intefiinum  duodettu . 

E. 

cKTgjtTtAo/  qui  dicantur.  20 

i At/SpoatTtk  membrana,  3 1 9 

Emendatio  Ioci1.bijl0r.anim.16.  Ariflotelis.188 
Fnarthrofis.  3 6 

ivn&t,  291 

2.61 

Epiglottis.  93 

Epilepjutpraludium  quomodo  in  palpebris, faciefi, 
qmbufdam  fe  offerat . 245 

Eptpbyfis.  32. 

57*00  y.  281. 

^757*ooicoT(iVot/.2g3  (o&mw. 244 

Errbina  in  oculoru  affeftibus  fugienda , & qttam- 
Errcr  medicorum  notatur,  qui  agris  de  frigiditate 
conquerentibus  frigidos  humores  caufam  fla- 
tuum . 270 

Explicatio  loci  AriJlotelis,qui  ejl  1 .hijl.  anim.  1 6. 
2.88.  Alterius,  qui  habetur  3.  bj/?or.  anim. 11» 
169.  itemque  alius,  t .de par t. anim . 6. 3 9 v & 
tandem  1 generat. anim.z.  313 

Explicatio  loci  Hippocratis  6 .epid.fecl.6 .16$.  Al- 
terius ex  Co  acis pr ano  tion.iih  .item  lib.de  na- 
tur.mulier.  330 

Explicatio  aliquot  apborifmoru  Hippocratis  diffi- 
alium.Frimo,i4fett.quint&,ii$.Dmde,5i. 
fettionis  eiufdem,z$  4 .Tertio,  5 4 .fett.  vltima. 
2.9 1 . Quarto ,5 1 [e  ilio. quinta,  335.  Quinto, \ 5. 
feil. [exta, 19  Sexto, ^.feil.j . 285 

Exffiratioquidfit.^C^.eiusvfus.  365 


F. 


r 


Acies, &eiuspartes. 
E acuit  as  animalis. 


5 

240 


Talx  dura  cerebri  membranee.  372 

E auctum  mufculi.  1 2 4 

Fe&ra  quartana  gigantes  interdum  facit.  1 o 

Iemur,eiufq3  partium  appellationes.  1 6, 

Femoris  motus.i6i.mufculi,  ibid. 

Fibrafangumis . 179 

Fibula.Si.eius appendices. ib.  linea  tres.  8 2 

Figura  alicuius  partis  externa  & media  quid  fit, 
103 .media  totius  corporis. ibid. media fingula- 
rum  partium.  ibid. 

Fcemina  in  humano  genere  minor  mare. 19 . & 
cur?ib.  in  uteris  animalibus  maior. ib.  & cur? 
ib.crafiiorplerunque  virgine, & curi  ibid. 
Eonticulibrachiicur  inter  Deltoidem  & Bicipi- 
tem mufculum  fiant.  202 

Fornix  cerebri..  375, 

Frenum  penis.  323 

F ricatrices..  330 

Frigida  cur  noceant  pettonjuffeff  moueat.  223. 

itemfanguinisprofluuia  excitent.  ibid. 
Frigida  potus  cur  grauia  fymptomata  inducat. 

zz^.quaremediafint.  ibid. 

Frons  4.  vnde  ditta.ibid.frontis  ruga.  ib.  frontis  os 
45. mufculi . iij 


G. 


GAfkrocnemuis  mufculus.  16  7 

Tcorirp  quandoijppro  vtero ffimitur.  331 

Generationi  dreatapartes  Viri  cur  duplices.  3 23 

Genitalespartes  Viriles.  1 2.  muliebres.ib.  &feq. 
Genitalia  grauidartim  in  quibus  a non grauida- 
rumpartibus,& quomodo  differant.  339 

Germani  Italis  cur pilofiores.  271 

Gibber.  7 6 

y yyMf/A,(&‘.  37 

Glandula  vafer tm  diuaricationi  dicata.  1 8 o 

Glandukfeminaks.  320.  earum fubjlantia.$u. 

magnitudo.  ibid. 

Glandularum  feminalium  tunica  interior  poris 
peruia  innumeris. 320 . quomodo  hi pori  depre- 
hendamur. 321 

Glan - 


INDEX. 


Glandula  pituitaria  cerebri , yjG 

Glans  pinealis.  ibid. 

Glandulis  Natura  ad  ferofitates  abfumendas  per 
totum  corpus  vfaefl , 316 

y\lwn.  34 

Glut&imufculi.  163 

y>l* pons.  37.  articulatio  propria  dentium.  55 
Grauedo  vnde  oriatur.  5 o 

Grauida  cur  de  alui  duritie  conquerantur.  181 
Gula. 1.%%. eius fynony  mia.  ib.  etymologia  db.ori- 
go,& progreffus.il  .membrana  tres,  ibid.vafa. 
ibid.glanduU.189.vfus.  ib.attio.  ibid. 
Gnjlus  inflrumenta.  350 


H. 


HJEmorrboides  caca  vel  aperta.  191.  diutur- 
na non  claudenda.  1 9 4. non  inferunt  ne- 
■ ceffario  hydropem , vel  tabem  fanat  &,fed  vtplu - 
rimum  tantum.  1 9 ^.non fiunt  tantum  d faecu- 
lento [anguine, fed  & d bile  & pituita. ib.  non - 
nunquaminfaniam  inducunt. ib. interdum  dy- 
fenteriam.  1 96 

Hxmorrhoidalesvena.192..  videdr  Venahamor- 
rhoidales. 

Hamorrhoidales  arteria.  2.31 

affxma..yj  .exquifita  raro  datur.  ib. 

Hepar. 50  leiui  etymologia.ib.fitus.il.  connexio, 
ib.figura.ib.protuberdtia.tb.lobus.ib. fimis,  ib. 
fiffura.ib.  magnitudo,  ib. numerus. ib. fubfian- 
ua.ib.vafa . - ibid. 

Hepatis  duo  ligamenta.  ibid. 

Hepatis  porta.  ib. 

Hepar  excarne  quid  fit.  190.  quomodo  facien- 
dum. ibid . 

Hepatis fitus  naturalis.  179.  non  natur ahsdbid. 

praternaturalis,  ib. 

Hepar  aliquando  in  lavo  hypochondrio fitum.  ib. 
Hepar  cur  in  mortuis  fub  Jpuriis  cartilaginibus  re- 
conditum inueniatur.  ib. 

Hepar , quibus  magnum , iis  magnus  quoque  ven- 


triculus. 


302 


Hepatis  magnitudo  pro  ratione  atatis  differens. ib’ 
magnitudo  praternaturalis.  27  9 

Hepar plur es  vena  porta  ramos , quam  caua  obti- 
net. 30  3 .iidem per  anafiomofes  iunguntur.  ib, 
&cur.  304 

Hepatis  attio.ib.vfus.  ib. 

Hepatis  parenchyma  quem  vfum  prajkt.  ib. 
Hepar  cur  homini  maximum.  ib. 

Hepatis  fub  flantia  eur  parenchyma.  ib. 

Hepatis fanguificatio  in  quo  dfferat  d fanguifica- 
tione  lienis.  3 11 

Hepar  non  fanguificat  in  fuoparenchymate.  304 
Hepatis  lobusper  quem  aqua  hydropicorum  mo- 
mentum interdum  irrumpit.  287 

in  Hepatis  inflammatione  cur  agri  in  lauo  latere 
nequeant  decumbere.  280 

Hernia  quomodo  fiat.  277.  quiherniamagisfint 
obnoxijjb.  cur flantibus  magis , quam  decum- 
bentibus hernia  fiant.  281 

Hieron.  Thcobaldi  de  perditione  vnionis  vafo- 
rum  cordis , quainfoetu  comparet,  fententia  e- 
leganti  fima.  3 60 . eiufdem  de  permutatio- 
ne vafirum  vmbilicalium  in  ligamenta  opi- 
nio. fi1 

Homo  cur  caput  parte  pofieriore  pilofum  ha- 
beat. 27  0 

Homines  nofiri  an  breuiorisflaturafwt , acpri- 
fci.  1 0 

Humeri  motus. i^i.mufculi.  ib. 

Humor  oleaginofus  veficularum  feminalium. 
310.  in  coitu  copiofe effunditur , & qua  de 
caufa.  3z7 

Humor  ofium.fi. aliquando  deficit.il. aliquando 
abundat.  ib. 

Hydropicorum  aqua  , per  quas  vias  in  omentum 
irrumpat.  285  .&feq. 

Hymen  membrana.  13.330.  reuera  datur,  ibi- 
dem. cur  interdum  non  reperiatur.  331  .in  ma- 
turis virginibus , quam  iunioribits  crafior. 
330.  raro  imperforata.  331.  forma  florem  re- 
fert. ibid . 

Hyflericus  affettus  quomodo  generetur.  333 
Ddd  3 ltteiM 


INDEX. 


I 


11.178 

260 

37‘S 

3<?5 

i bid. 
6 2 


Ctemnonnafcitur  meatu  cyfticovefica  hilaria 
obflruttoffedaut  vtroque , aut  certe  commu- 
ne.  *°9 

fecur. vide  Hepar* 
lleum-vide  intejlinum  ileum. 

Ilia.  . . u 

Incus  auditus  0pcutum.4S.em  caput,  ib.  cauitas» 

ib.crura. 

infimus  venter, & ipfius  partes  externa.io.magm- 
tudo,& a quibus  caufisea  varietur.  24 
Infimi  ventris  vifcerum  fitus. 

Infimi  ventris  partium  diuifto . 

Infundibulum  cerebri 
Injpirationis  pulmonum  vfus. 

Inter  cofiales  mufiulia1}  4 .quotfint* 

Inter fcapulium. 

lMeftina.191.eorumfynonyma.ibfitus.1btd.come- 

m.ib.initium.ibid.magnitudo.  ibid.fubftantia 

ibid.vena.ibid.arteria.i9  3 .nenti,  ibidem,  fub- 
flantia  mucofa.ib. numerus ibid-  varia  differen- 
tia. 

Inteftinorum  longitudo « 1 9 5 

lnteftina foris  pinguedinem  adnatam  habent , 

medicos  quofdam  notandum.  ibid. 

Inteftinorum  varia  ditiifiones.  1 9 4 

lnteftina  tenuia, & craffa  qua  dicantur.  ib'd- 
Inteftinorum  atlio. 197. vfus. . ™id. 

Inteftinorum  obfcurus  motus  quisftt.t?%.  quomo- 
do demonftr ari  queat.  ibid. 

Intejlinum  duodenum.  19  4.  eius  ortus.ib.progref- 
Jus. fitus  natur  alis.  ™ia. 

Intejlinum  qeiununt . 281.  eius  principium, 
ibidem,  vafa.  ibid.  longitudo,  ibidem,  plica, 
ibid.  fitus  naturalis.  281.  praternatura - 
lis.  ibid.  a ventriculo  cibis  repleto  comprimi- 
tur. _ o b ^id. 

Intejlinum  \leum.i9  ^.eius  initium. ibid.  etymolo- 
gia.ibi  A. plica.  195  fub  flantia*  ibid- 

Intejlinum  cacum.1%1  .eius figura  ibidanagnitudo 


ib.in  fano  femper  inane,  ibid.  aliquandoinuen - 
tum  verme  plenum.  ibid.Jitus  pr  at  ematur  alis „ 
ibid.  in  quodam  fufpenfo  cum  ileo  & colo  her- 
niam fecit.  ib'tda 

lntfftmum  colon.  1 9 5 .eius  ortus,  ibid.comexio.ibid. 
longitudo.ibid.figura.ibid.ceUula.ibid.ligamen - 
tum.  ibid.  appendicula.  196.  vafa . ibid . 

Inteftini  colivdluuia.  ib.  interdum  laditur , vt  adeo 
feces  afcendere  queant, vt  & clyfteres.  ibid . 

Inteftini  coli  fitus  naturalis.  281 .in  quodam  fujpen ® 
fo  fecit  herniam.  ibid . 

Inteftinum  colon  in  quibufdam  longius , in  aliis  bre- 
uius.ibi.mutatjitum  ventriculo  pleno.  18  2 am~ 
bulantibus  & fidentibus  magis  defcendtt,  quam 
decumbentibus  ibid.  grauidis  vtero  audio  afien- 
dit.  ibid.l  ateralibus  partibus fitum  nequaquam 


mutat.  ibid * 

Inteftinum reflum.19 6. magnitudo  eius.  2.97. & 
vafa.  ibid 

lnteftina  craffa  cur  tenuibus  magis  fint  obnoxia  vt- 
ceribus.  2,81 

I tali  Germanis  cur  minus  pilofi.  271 

irjuti.  J # 

K 

KaLfSia.  quidolim  dicebatur.  60 

tutyccAYi  di  hrv..  3J 

vau  v quis  morbus  apud  Hippocratem.  33  o 

jutxfuA©-  oftium.  33 

XOTVAtdDVlS.  354 

mufitdi.  148 


L 


Ltsdbia.  7 .eorum  motus,  n 9 . mufiuli.  ibid . 

' Lacertus . 101 

A^pu-yi;  propriefignificet.  363 

Larynx.  $6$.  eius fitus.ibid.vafa.ib.  glandula,  ibidi 
tur  ex  rima  confiet.  $66 

Laryngis  motus. \14.mufculi.  ibid . 

Latera.9. eorum  longitudo . 2 3 


INDEX, 


xxvov  H eropbtli,  3 7 2 

£«».309.  eius  fit  us.ibid.  numerus,  ibid.  connexio, 
ibid.magnitudo.ibid.figura.ibid  fuperficiesyio. 
fubfiantia.ib.membrana.ibid.eolordbuvafa.ib. 
allio.  jn 

lienis  fitus  naturalis.  18  o.  non  natur  alis. ibid.  pra- 
ternaturaiiSy  _ ibid. 

lienis  magnitudo  pr  at  ematur alis viginti  tres  libras 
pendens.  ibid.&$  09 

lienis  futura.  309 

Lienis  caput  & cauda, quid  Hippocrati.  ibid. 

Lien  accliuis  &decliuis  quid  eidem.  ibid. 

Lienis  vaferum  anafiomofis  diligenter  notanda.  3 1 5 
lien  non  dolet.  ibid. 

lien  vt  attrahat  crajfum  chylum.  3 1 2 

Lien  aliquando  in  dextro  hypochondrio  fi- 
tus. 280 

Lien  in  fanis  cur  tatta  non  deprehendatur.  309^ 
Lienis  vis.  per  quas  expurgatur  ad  ventriculis.  3 1 o 
alia  ad  nares.  3 1 1 . ad  vrinas.  ibidem,  ad  podicem 
ibidem. 

lienojis  cur  diuretica  ab  Hippocrate  prafiriban - 

tur.  ibid. 
lienis  vfus  ab  csfrifiotek  optime  propofi- 

tus.  311 

lien  fanguinem  purifiimum generat.  3 1 1 

Lien  non  poteft  effe  receptaculum  humoris  excre- 

mentitii.  ibidem,  multo  minus  melancholia 
ti.  ibid. 

ligamentum  quid.  9 4 .eius  vfus.  ib.differcntia.  9 j 
ligamenta  carent  finfu.  9 4 

Ligamentorum  alta  lata, alia  teretia. 9 5 .alia  mem- 


branea,alia  cartilaginea. 


ibid. 


Ligamenta  capitis.  96.  thoracis . ibid  imi  ventris. 

97. artuum.  ibid. 

Ligamenta  annularia  manus.  9 8 pedis.  9 9 

Ligamentum  tranfuerfale  carpi-.  15  g 

ligamentum  ofiium.  37 

Linea  candida.  1 3 9 femilunaris.  ibid. 

linea  vita  in  manu  , vita  longitudinem  mon- 
firat.  ,4 

Lingua  frenum.  96,  morus.  112 , mu  fin- 


ii, ' ibid- 

Lingua  cur  in  ardentibus  febribus  nigrefiatcaufa 

vera.  224 

Lumbi.  11 

Lumborum  motus.  147. mu fcuU.  ibid. 


M 


\ If  ts/crocephali.  11 

XVI -Malleolus  internus.  83.  externus.  ibid. 
Malleoli  male  Tali  a medicis  dicuntur.  16. 
Malleus  auditus  ofiieulum.  48  .eius  capitulum.  49. 

proceffus.sfi.inuentor.  ibid . 

Mamma.  9 

Mammarum  magnitudo.  23.  quomodo  variet,  ib. 

in  nutrice  confideranda.  M • 

Manmapuellu  infantibus  non  apparent : pubefien- 
tibus  erumpunt.menfibus  aptis  }attollunmr:gra- 
uidisjnt  umefiunt . 344 

Mammilla  virorum.}  4$.  ex  quibus  confient,  ibid. 
Mammafceminarim.  ib.  ex  quibus  partibus  con- 
fient. ibid.  earum  canales  lactiferi,  ibid.  vena, 
ibidcm.arterk.ibid.nerui.ib.  magnitudo,  ibid.v- 
fus.  344 

Mmmofafceminalibidinofmes . 208 

Mammillares  cerebri  procejfus.  249 

Manus,  & eius  partes.  *3 

Manus  Unea.  14.  monticuli.  ibid . 

Manus  fiue  carpi  motus.  15  6 .mufiuli.  ibid. 

Maflicatoria  in  oculorum  affeClibus  adhibenda, non 
errbina:  2 44 

M axilla inferior. 7. fuperior.  s 

AI  axilla  infirmis  os. e,  3 .homini  breuifiimunuibid. 
& rotundum.  5*4.  exvnico  ojfe  confiat  adultis, 
ib.mobile.  ib.durumycraffum.  ibid. 

Maxilla  inferioris  motus.  120.  mufculi.ib. figura* 

5 4. proceffus  duo. ib. foramina  duo.ib.ajpentates 
tres.ib.cauitates.  55 

MaxiUafuperioris  offay  1. connexio  .5  2. futura,  ib* 
Medkfimum,vide  membrana  Mediafiinum  dilta. 
Medius  venter.  341.  eius  cuticula,  342.  cutis  ib~ 
pinguedo, ib. membrana  carnofa ♦ ibid- 

MeduL 


I N D 

Medullam  non  effe  ofiium  alimentum  probatur. 

Sj.quemvfumprafiet.  ibtd. 

Melancholia  hypochondriaca fedes.  230 

Membranacarnofa.zy ^.cur  carnofa  dicatur  ef- 
fe, cum  reuera  Jit  neruea.ib.  in  multis  anima- 
libus mufculi  munere  fungitur . ib.  in  quibufda 
locis  in  hominecarnofaquoj3eft.zyyinrecens 
natis  rubra.ib.fenfuexquifitopradita.  ib.  hor- 
rores vellicata  excitat,  ib.  eius  vfus.  ib.  non  ita 
bene  a pinguedine  dijlinguitur . ibid. 

Membrana  Mediajlina  ditia.  3 47 . eius  etymolo- 
gia.ib.fubfiantia.ibfuperficies.ib.  magnitudo, 
ib.vfus.  ibid. 

Membrana  pleura.  3 45.  eius  appellationes.  346. 
fubjlantia.ib.vafa.ib.  figura,  ib.fuperficies.  ib. 
magnitudo. ibforamina.ib.exortus.ib.vfus.ib. 
Membrana oV^toj.  31 9.  ibid,  iMfyo&tfsjf. 

ibid.  iMKoei  Jits . 32.0 

Membrana  cerebriventriculos  fuccingens.  375. 
Membrana  vifcerum  imi  ventris  vnde  nafcan- 
tur.  zyj.non  vbicfaqualis  crajfitiei , fed  craf- 
fiores, quorum  vifcerum  arteria plures  funt.ib . 
Menfes  per  quas  venas  effluant , ex  obferuatione 


Authoris. 

*°7-33f 

Menfes  pudenda  laxant. 

207 

Mentula  magna , itemi/  partu  , 

cur  improbe- 

tur. 

M 

Mentulamuliebris. 

3*9 

Mttrct-pajov. 

299 

Miotme/ov. 

ibid. 

Mefenterium.ib.a  Gaza  Laties  vertitur. ib.  diui- 

fio.  ib.figura.ib. magnitudo,  ibid.fubjlantia.ib. 
vafa.1b.glandula.50  o.  connexio,  ib. exortus  .ib. 
adeps.ib.vfus.  ibid. 

Mfc<rbjc®Aov.  299 

Metacarpus. 77.  figura,  ib.fubflantia.ib.  magni- 
tudo. ibid . 

Metatarfus.Z^.eius  offa.ih.&  eorum  magnitudo . 
ibid. 

M ircw^ivtov.  '61 

Mons  Veneris.  329 

Motus  duplex, naturalis, & animalis.  i o i 


E X. 

Motus  animalis , mufculi  beneficio  peragi - 
tur.  ' 10} 

Motustonicus.  ibid • 

Motus  voluntarius  quis  dicatur.  241 

Mulieri  fanguinem  vomenti  erumpentibus  menfi- 
bus  cur folutiofiat.  23  4 

Mufculus  vnde  ditius.  1 01  anAriftoteles  cognoue- 
rit.ib.Uippocraticognitus.ib.apud  Arifiotelem 
caro  ditius.  ibid . 

Mufculi  definitio  fecundum  Galenum. 10 1.  fecun- 
dum Author em.  104 

Mufculus  motus  animalis  infir umentum.  102 
Mufculus  pars  difiimilaris.ib.  quomodo pars /imi- 
taris interdum  dicatur.  ibid . 

Mufculipropriaatiioqua.  103 

Mufculorum  motus  quatuorfunt,  ibid. 

Mufculorum  figura  media  & extrema.  ibid . 
Mufculi  quidam femper  in  mediafuntfigura.  ib . 
Mufculorum  confirutiio.  104 

Mufculorumpartes  difimilares  qua  ib. vulgo  ma- 
le definiuntur. ib. probatur.  ib.  quomodo  defi- 
nienda,ex  fententia  author  is.  105’ 

Mufculorumfinis  male  «.'zs-ovtipams , aut  tIvuv, 
fiue  tendo  dicitur.  ibid . 

Mufculorum  partes  fimilares.  ib.  quadam  ex  his 
communes,  quadam  propria,ib.&fiq. 
Mufculos  excantandi  modus.  10  6 

Mufculorum  differentia  extribmdafiibuspetita» 
primo,  ex  ijs  qua  totum  mufculi  corpus  refpi - 
fAimLiio,fecundo,qu£  difimilares  partes  con- 
cernunt. 1 1 1 . tertio,  qua fimilares.  1 1 3 

Mufculorum  varia  forma.  n o 

Mufculorum  quis  maximus,  ibid.  minimus  iit . 

crafii  fimus.  ibid. 

Mufculorumnumerus  valde  controuerfus.  ibid. 
Mufiulorumcaput  quot  differentias  habeat  ratio- 
nefubjlantia,ib. figura.  ib.  magnitudinis.  112. 
numeri.ib.fitus.  ibid. 

Mufculorum  venter  quot  differentias  habeat , ra- 
tionefubfiantia, ib.figura.ib.  magnitudinis,  ib . 
numeri . ibid . 

Mufculorumfinis  quot  differentias  completiatur , 

ratione 


INDEX 


ratione fubfiantia.  ib.  figura.  ib.  magnitudinis, 
ib. numeri,  ib.fitus.  ibid. 

Mufeulorum  tendoquot  difcrimina  faciat  ratione 
figura. n 3 .magnitudinis. ib. numeri.  ibi. 

Mufeulorum  alij  neruos  habent,  alij  neruis  defiitu- 
untur.i  oy&ii} 

Mufeulorum  dottrina  quantas  difficultates  habeat, 
& quomodo  tollenda.  113 

Mufeulorum  diuifio.  ibid. 

Mufeulorum  nomina  & appellationes  vnde  peten- 


da. 


114 


Mufeulorum  numerusimmenfus.ib.  & incertus. ib. 
quomodo  tamen  facile  addifeendus.  ib.  & verus 
numerus  inuemendus.  ibid. 

Mufculi  abdominis. Oblijj  defendentes.  1 39. 
Afcendentes.i  40  .Redi  tb.duo  habent  principia 
exopinione  authoris . 14$.  T ranfuerfi.  141. 
Tyramidales.  ibid.  non  reperiuntur  in  omnibus. 
14.L.& quando  non  repenanturab. quem  vfum 
habeant.  ibid. 

Mufeulorum  abdominis  vfus  duplex.  ibid. 

M ufeulus  am.149.efl  duplex.  ibid. 

Mufculi  auricularum,  m. aurium.  ibid. 

Mufculi  buccarum.  n8 

Mu/culi  capitis.  126 

Mufculi  carpi.  15 5 

Mufculi  ceruicis.  i 18 

Mufculi  cubiti.  154 

Mufculifaucium.  1 2 4 

Mufculi  femoris.  162 

Mufculi  frontis  qui  fint.  115.  rettius  fuperciliorum 
mufculi  dicendi,  ibid.  ijs  lafis  palpebra  deci- 
dunt. 244 

Mufculi  humeri.  132 

Mufculi  inter  cofiales.  134. quot fmt.  ib . cur  quidam 
plures  ac  Auther  ponant,  ibid. 

Mufculi  Ubiorum.  119 

Mufeuli  lumborum.  135 

Mufculi  manus  digitos  fleflentes.  i)  8 . extendentes. 

\6o.oblifctrahentes.  161 

Mufculi  maxilla  inferioris.  no 

Mufculi  nafu  ny.&feq. 


Mufculi  oculorum,  u<> 

Mufculi  ofiis  hyoidis.  izj 

Mufculus  palmaris.  137 

Mufculi  palpebrarum.  n*- 

Mufcuhpedis.  jGj 

Mufculi  pedis  digitos  flettentes. 9. extendentes. 

1 7 o .adlatera  trahentes . ibid. 

Mufculi  penis.  149.  vfus.  ibid. 

Mufculus  plantaris.  1 6 8 

Mufculi  radij.  ,13*3 

Mufculi [capula.  ,130 

Mufculi  thoracis  qui  vocentur.  119.  quot fint  reue- 
ita.  13 3 

Mufculi  tibia.  i<Zj 

Mufculus  trochlearis.  ,117 

Mufculus  vefica.  ,548 

juvprov  quid  Veteribus  in  pudendo  muliebri  di- 
itum.  jz<> 

N 

NAfus,& eius  partium  appellationes.  4 
Nafi motus  quot. n 8 .njufculi.  ibid. 

.N  afus  internus.  390 

Nates.  n 

,N  atura  muliebris.  318 

Nauiculare  o;.  83.  eius  pars  connexa  , &conca- 
ua.  8 4 

N eruus  238.  eius  homony  mia.  23  9.  propria fignifi- 
catio.ib. definitio. ibid  fubfiantia.  ibid . 
Neruorumvfus.  241 

N eruorum  alti  molles, alii  duri.  ibid . 

Nerui  omnes  teretes.  ibid . 

Nentorum  exortus  diuerfus.  242 

Nemorum  primi  fecundi,  quinti,  atiioftaui  paris 
verus  ortus.  380 

Nemorum  doctrina  vtilitas.  238 

N erui  quafi  omnibus  mufculis  infunt.  1 o 9 

Neruus  in  mufculi  aut  principium  , aut  medium, 
nunquam  in  finem  in  feritur.  ibid . 

Nerui  in  mufculum  infertio  qualis.  ibid . 

Nerui  in  mufculum difiributio  qualis.  ibid . 
Nerui  ex  innumeris  funiculis  contexti . 239 

.Nerui  non  funt  diftinfli  in  [enforios  motoriof- 
Bee  que. 


que.  240 

Nemorum  olfactoriorum  verus  ortus.-  390 

Nemorum  aliqui  tantum  fenfum  ferunt,  aliifcn- 
fum  & motum.  240 

Neruorumparia  triginta  ocio.  242.  ex  quibus  ocio 
cerebri  dicta.  243.  feptem  medulla  cenitcalis. 
249. duodecim  dorfalis.  252.  quinque  lumbo- 
rum. 25 \.fexojsisfacri.  255 

Nemorum  cerebri  biforia.  243»  verus  ortus. 
380. 

N emi  brachiorum.!^ .crurum.  258 

Nerui  optici  reitera  perforati.  243 

Nenti  recurrentes.  247.  lispr&cifis  vox perit , 
quamobrem.  ib. 

vcZf>(§h  quid fignificet.  239 

Neutra  ofium  articulatio.  37.  quotuplex  ea  fit. 
ibidem. 

Nutritio  au fiat  humoribus  excrementitiis.  2 1 5 


O . 


B cfi  cur  difficilius  reff  irent  decumbentes.  27  9 • 
^ curinfcccundi.  272 

Obferuatio  de  fubcauo  oculi.  6.  de  mentula  lon- 
ga. 25.  de  pudendo  muliebri,  ibidem,  de  pedi- 

bus longis.  16.  de  humore  articulari.  38  .de  vn- 
guibus.  87 

Oculus,  & eius  partes.  5,6. 385 

Oculus  internus.  385 

Q culorum  motus.  i\6 

Oculorum  mufiulL  ibid. 

Oculorum  adeps.  385 

Oculorum  rafa.  ib. 

Oa. ‘lorum  tunica.  386.  earum  numerus,  apud  Au- 
tbores  incertus,  ibid.  qui  tamen  facile  cognofca- 
utr.  ibid . 

Oculorum  tunica  Dura.ibid.Cornea.ibid.Adnata. 
38*7 . Innominata.'  ib.Cryftatiina.ibid.  Aranea, 
ibid. Vitrea.  ibid. 

Oculorum  humores. ib  .tres funt,ib,Aqueusjb.  Cry- 
ftallinus.ibjVitreus . ibid. 

Oculi  attio,& vfus*  - ibid 


INDE  X. 

Oculis  femiapertis  dormire  in  acutis  morbis  cur  U- 
tbale.  245 

Oculus  quo  pallo  extra  orbitam  poft procidere* 
ibidem . 

onrocpay>(.  288 

Ol fuliis  inflrumer.ta.  390 

Omentum. xKiMusfubJlantia.ify.magmtudo.ib. 
figura,  ib.  connexio,  ib.  membrana, fiueala  dua. 
ib. origo. ib.vafa.ib.vfus.  ik 

Omentum  homini  [ape  pubis  offa  attingit . i- 
bidem. 

Omenti  [itus  naturalis.  282.  dum  flamus,  curri- 
mus,  equitamus, defeendit.  ibid.  quandoque flipe- 
rior  membrana  locum  mutat , quandoque  infe- 
rior. ibidem . obefis  defeendit  ob  pondus. ibidem , 
obefum  vteros  comprimit , vtjleriles fiant,  ibid. 
inteflinisflatibusrepletisinuoluitur.ibjn  hernia 
defeendit.  ibid . 

Omentum  ex  Galeni  fententia  conneclitur  Ventri- 
eulo, lieni, & colo. iS^.imo  vero  & hepati.  287, 
& quomodo.  ibid „ 

Omentum  quibus  abfeiffum  efl  , iis  frujlratur  cibi 
concodio.  283 

Omentum  contortionem  iuuat.  ibid . 

Omenti  , ex  Hippocratis fententiavfus  improba- 
tur. ibid. 

Omentum  cur  homini, quam  brutis  maius.  284 
otppvu.  34 

oVpf©'*  membrana.  319 

Os. iH.vnde  dicatur. ib  :,quid fit.  ib. 

Ofmm  cognitio  quam  vtihs, & nece  farta fit.  27 
Oflium  doctrina  fundamentum  Anatomia.  ib. 
Ospars fimplex,& quomodo.  28 

Os  quot  vfuspraflet.  29 

Ofmm  differ entu.ib.d  temperamento,  ib.  d figura, 
tbid.d  meatibus. 30.  d fuperfleie.  ib.  d magnitu- 
dine. ib.d  numero  3 1 .d fitu  ib.d fenfu.  ib.  d tem- 
pore generationis.  ib. 

Offa  virorum  duriora  fceminarum  oflibus , 29 

OffapuerorummoUia.  ibid „ 

Offa  non  omnia  aque  dura «,  ib. 

Offa  cur  plura, non  vmm,d  natur  a facium.  31 

Ofmm 


1 


Ofiium  fitne  aliquod  principium,  quale  venarum. 

40.  & quodnam  id jit.  ibid. 

Offa  ex  duabus  confiant  partibus  ex  pracipua , & 
adnata.  > 32. 

Ofiium  compofitio. 5 5. quot uplex. ibid. nata,  ov/afu- 

■-fftv.ib.iyiT  apdpov.  56 

Ofiium  nutrimentum  quod.  38 

Ofiium  appendix,  ^t.proceffus.tf  finus.  ib.  capita. 

ibid  ceruices.  Aid. 

Ofiium  appendicum  vfius,  3 1 

Ofiium  omnium  numerus.  41  .ofiium  capitis  nume- 
rus.ihcL  thoracis,  ib.  imi  ventris. ib. artuum. ib. 
Ofiicula  tria  auditui  infer  aientia,  afi.qumnuen- 
tor  eorum.  ibid. 

Os  coccygis.  68.  ex  pluribus  ofiiculis  componitur, 
ibid. eius  fub flantia. ib. connexio.  Gy.in  mulieri- 
bus extrorfum  nonnihil  vergit.  ibid. 

Os  coxendicis. 71. eius  acetabulum,  ihid.finus.ibid. 

appendix.-/ 1. duo  tubercula.  ibid. 

Os cribnforme.50.vide  & Os fpongiofum. 

Os  cubiti, vel  Vina.  7.5.  quid  commune  cum  radie 
habeat abid.  quid  proprii  habeat . 76.  eius  finus 
figmoides.  ibid.  proce ffusfinus  eius . ibul.p-roceffus 
fi jlif ornis.  ibid. 

Os  cuneiforme.  49.  connexio,  ibidem,  fub- 
fiantia.ibidem.proceffus.  ibidem,  finus.  ibidem, 
foramina.  50 

Os femoris. 7 9. eius fubfiantia.  ib. figura,  ibid.con- 
nexio.ib.appendicesdua.ibid.proceffus  duo.  ibid. 
foramina.  80 

Os  frontis.  45.  eius  figura,  ibid.  connexio,  ibid.  fub- 
fiantia.ibid.cauerna.ibid foramina.  46. proce f- 
fius.  ibid. 

Oshumeri.75.e1us  appendix fuperior.  74.  capitu- 
lum fupenus.ib. appendix  inferior. ibid. trochlea, 
ebid.finus duo, ibidem. tubercula  duo.  ibidem,  fo- 
ramina. 75 

Os  hj01des.5S.vndedidhm.ibidem.eius  fiynonymia. 
ibid. eft  os  multiplex. ibidem. quot  ofiibus  confiet, 
ibidem,  bafis  ofiis  hyoidis.  ibid.  cornua  ofiis  hyoi- 
dis.ibid.proceffus  ofiis  hyoidis.  ibidem,  connexio, 
ib. vfius . ibid. 


Ofiis  hyoidis  m0tus.115.mu/culi.  ib. 

Os  ilium.  71.  eius  fpina.ibid.cofla.  ib.dorfum.ib. 

connexio.  ib. 

Osinnominatum.70.vnde  dittum.  ibid.  ex  quibus 
ofiibus  componatur,  ibid.  differentia  in  viroque 
fixu.  • -ji 

Os  iugale.j  1. eius  partes,  ibidem. /itus,  ibidem,  vfius . 
ibidem. 

Offa  maxilla fuperioris  fex.  5 1 

Os  occipitis.  4 6.  eius  figura,  ibidem. numerus. ibid. 
fubfiantia  .ibidem,  fuperficies.  ibidem. foramina 
quinque.  47 

O spettoris.  59  . ex  quibus  ofiibus  confiet.  60.  fub- 
fiantia eius,  ib.figur a.  ib.v fus.  ib. 

Offa  pubis.  7 1 . foramen  eorum,  ib. an  dehifiant  m 
partu.ibid.anmoueantur  .tft.i  ^.qualiter  mo- 
neantur. ibid . 

Os facrum. 67. vndediclum. ibidem. non  efl  vnum. 
ibid.foramina.  68.proceffus.  ibid. an  dehifcat  in 
partti.  71 

Ojfa  fiapularum.61.figurfieorum.ibid.tria  latera, 
ibid.anguli  tres.  ibid.  connexio,  ibid. fubfiantia. 
tbid.proceffus  tres.ibid.ceruix. ibidem. fpina.  6 z. 
vfus.  ibid. 

Ofiicula fefamoidea manuum.  78.  fittus eorum. ib* 
figura,  ibid.  numerus. ibidem,  connexio. ibidem, 
vfius , ibid . 

Ofiicula fifamoideapedum.  .85 

Os jpongwfumyo.eius  partes  quatuor.ibid.& par- 
tium vfus.  ibid.  praternaturam  expurgat  cerebri 
excrementa.  51 

Offa fyncipitis. 46. eorum  numerus,  ibid.  connexio. 

ib. fuperficies.  ibid. 

Offa  temporum.  47.  eorum  figura,  ibidem,  con- 
nexio. ibidem. fubfiantia.  ibidem  finus  duo . ibid . 
foramina  quin  que.,  ibidem . proceffusquatuor. 
ibidem. 

Os  tibia.  80.  appendices  diu.  ibidem,  finus.  81.  tu- 
berculum. ibidem,  capitulum  later  ale.  ibidem, 
tuberculum  anterius. ibidem. tres  linea,  tbid.tria 
latera.  tbid. 

Ofiiola  venarum.  180 

Eee  x Talma- 


P, 


Ahiaris  mufudui 157 
Palpebra 5.  earum  motus,  115,,  mufculi. 
ibid . 

Palpebra . cur  prolabatur  fluper  cilii  mufculo  U- 

fo ..  244 

Pancreas. yoi. eius fubflantta.ibid.figura.ibfltus. 

ib.membrana.Hr.vfu5  multiplex. . ib. 

PapiUa.9. 344. magnitudo,  i^fenflus ex - 
quifitus.^^.vfus  34$ 

Paralyfis  imperfecta  quomodo  interdum  colicos 
dolores fequatur.  253 

Par  affata.  319.  fon/z/z  ib.fitus.  ibinfcrtio. 

ib. fubflantia.ib.  membrana.  ib. 

Par  affata femen  elaborant.  324,  & quidem  vi 
propria ibid.. 
tmptc^u/xet. , ro8 

7TPLe/.a?y/xtoL.:  363 

diuerfkqui  dmerfas  res  generent. . 3 23 

'Partes  imi  ventris  quafint  quas  vena  porta,quaf- 
ve  cava  nutrit.  2.76 

Patella.  So.eiusvfus. ib . fub flantia. ib. connexio, 
ibidem, 

Pettus, 9. em  longitudo.  22 

P edis  motus.  1 67 .mufculi. . ibid. 

Pelvis, qua  cavitas  apud  Anatomicos  dicatur . 7 2 
Penis,  & eiuspartium  appellationes.  1 2.  homony- 
miayn.fltus.  ibid.  figura,  ibid.  magnitu- 
do, ibidem, partes  externa  & interna  Jb idem, 
afflo..  327 

Penis  mufculi.  322 

Penis  vafa,.  ib. 

Penis  glans  .jzy.eius  fenflis  acris  Ab  fltbflantia.ib . 

foramen..  ib. 

Penis  frenum..  ibid. 

Penis feptum pellucidum. , 322 

Penis  duo  nervofa  corpora.  321 

Penis  canalis.  322.  eius  exortus,  ib.foramina.ib. 

fubflantia.ib. mufculi. , ibid. 

Penis fbrapedliniformeS:  ibid. 


r K D E X. 

dijffm  magnitudine  pro  ratione  famtha- 
rum, frequentia  coitus, &c.  321 

Penis  non  fit  minor , v?  jw/gzw  putat,  flvmbilicus 
brevius  ab  findatur.  ib. 

P encar  dium.  348.  eius fynonymia.  ib.  fubftantia. 

ib.figura.ib.vfus..  349 

Pericardii  humor . 3 48  . ipfius  differentia  ratione 
copia  & color  is. ib. eius  generandi  ratio,  ibid. 
Pericranium.  370  .eius  connexio  &confenfus  cum 
dura  membrana.  ib.. 

Perimunt :.  16  ■ 

'S&.tIvcLIOV.,  275 

Pentonaum.  ib.vnde  dicatur,  ib.  eius  figura,  ibid.. 
fluper ficies.ib .fubflantia.ib .connexio.  27  6. ori- 
go. ib. for  amina.ib.vfus.  277 

Pentonaum  non  vbique  eadem  tenuitate  pr adi- 
tum. 176 

Peritonaum  non  aqualem  in  omnibus, qua  fluccin- 
git  vifcenbusycraflitiem  habet.  ib, 

Peritanaiproceffus,& qua  vafa  vehant.  277 
Pentonaum  largitur  membranas  omnibus  imi 
ventris  membranis.  27  6 .circa  Veficam  & V- 
terum  duplicatum „ ibid. 

Pes , & em  partium  appellationes,  j 5 . magnitudo 
inproportionato  corpore.  16 

Peffaria  virginibus  danda  non  funt.  331 

9 of  vy%  quandoque  pro  Larynge  fumitur.  363 

<po%0{.  21 

Pilorum  materia  (fu a Jit.  270 

Pilos  nutriri.  2I2- 


7Tt fJJt.  KYi : 271 

Pinguedo . . ibid. 

Pinguedinis  materia  fanguis.  27  2.  no  tamen  qm- 
visfed  maxime  elabor  at  usjbid.& qui  oleofus. 
ibidem . . 

P inguedinis  efficiens.  ibid. 

Pinguedinis  generatio  qualis . ibid . quas  conditio- 
nes requirat,  274 

pinguedinis  vfus  duplex.  ibid. 

Pinguedinis  temperamentum.  273 

Pinguedinis  & frui  differentia,  271 

Pinguedinis  differentia  in  copia  ratione  flexus, at  a- 

titytem - 


INDEX. 


tis, temperamenti,  regionis,  vita  generis,  tempo- 
rii anni, & morborum.  _ 273 

Pinguedo  circa  membranae  maxime  concrefcit,& 
cur.  27  2 

Pinguedo  an  fentiat.  275 

Pinguedo  mufculis  quibufdam  adnafeitur.  108 
Pinguedo  iit  eft,qu&  vtrinque  dentata.  27 1 

Pinguedo  cum  feuo  d Medicis  quando^  confundi- 
tur. ib.&feq.imo &d  Galeno  ipfo.  272 

Pinguedo  capitis.  370 

Pituita  quomodo  expurgetur.  49 

Pituita  colletla  in  cauitate  qua  inter  ventriculu& 
diaphragma  efl  quomodo  dolores  concitet.  292 
Plantaris  mufculus.  168 

‘Pleura, vide  Membrana  pleura. 

Pleuritis.  345 

Plexus  pampiniformis.  319 

Plexus  choroides  cerebri.  375 

346 

362 

Pori  cutis.  16 5 

Pollie  is  flexores.  159  .extenfores.  1 G o .ad  latera  ab- 
dudores.  161 

Porta  Hepatis.  302 

ot<S>h.  323 

Praputium.  ibid. 

Principium  partium  triplex.  1 8 2 

‘ Proce jfus  ofiium.tf.quotuplex . ib . 

Procejfusahformis.  49 

Proceffus  mammillares  cerebri.  249 

Proflata.  320 

\ocu;  mufcull.  163 

7T heayesftis  qui  difii.  61 

‘Pubes.  x 1 

Pudendum  vir  ile. 11.  eius  proportio.  2 5 

Pudendum  muliebre. i$, eius magnitudo,  lypen- 
culofe  medicamentis  adflringitur.  ib. 

Pudendi  muliebris  rima  magna  $19. labia. ib. ala, 
feu  nympha.ib. clitoris. iblearuncula  myrti  for- 
mes. 330.  duo  caca  foramina.  331.  v/7a„ 
337- 

Pudendum  muliebre  in  grauidis  fape  inflamma- 


tur,& cur.  339 

Pudenda  menfium  tempore  valide  laxantur. 207 
Tam  tar  nequeant  loqui.  29 

Pam  car  pingues  non  fuit,  272 

Pulmo.  36  i.etymologia  eius.ibid.fynonymia.ibid. 
partes.ib. linea  diuidens.ib.lobi.ib. figura,  ibid. 
magnitudo  .ibidem  .connexio . ibid.fubflantia. 
ibidem,  membrana. ibidem. vafa  omnis generis, 
ib.atlio.  364 

Pulmonarii  qui  dicantur.  ^Gi 

Pulmo  foetus  rubicundior  , durior  , ac  grauior, 
quam  adulti , flatimque  fubmergitur , ifto  na- 
tante. ibid . 

Pulmonum  affer  a arteria.  ^Gyeius  partes.  ib. 
Pulmonumfiftula.  ib.  eius  membrana  duplex,  ib. 

cartilagines.  3 G ^.truncus. ib.diuifio.  ib. 
Pulmonum  bronchia.  ib . 

Pulmo  f anguine  ab  aliarum  partium  f anguine  di- 
uerfo  nutritur.  _ — 357 

Pulmo  cur  non  venofo  [anguine  nutriri  debuerit. 

ib.  neque  arter  tofo.  ib. 

Pulmo  inflammatus  quomodo  refolutionem  infe- 
rat. 218 

Pulfus  quid.  221.  cordi  innatus,  ib. cor  dis  arteria- 
rum que  fit flmul.  ib . 

Pulfus  cordis  aftio.  354 

Pulfus  ex  dilatatione, conflritlione,& intermedia 
quiete  conflat.  ib. 

Pulfus  efficiens  caufa.  ib. 

Purgationescorportimper clyfteres , optmecyadeo 
injlituipoffe.  232 

Pygnm  an  dentur.  2 0 

R. 

P etyti  quid  Hippocrati fignificet.  28  G 

Radius.  75.  eius  capitulum  fuperius.  7 G.  tubercu- 
lum. ib.  capitulum  infer  ius.ib.finui  later  alis. ib. 
connexio  cum  vina.  ib. 

Retium  inteflinum.videlnteflinum  retium. 
Renes.  313.  numerus  eorum. ibi.fitw.ibi. connexio, 
ib.figura.ibid. magnitudo. ibid. partes,  ibidem, 
membrana,  ibidem,  pinguedo.  314.  vafa. 
ibidem . 


Ree  3 


Renum 


Renumfafcia. 

3'3 

Renes  juccentumti. 

ibid. 

Renum  caruncula  papillares. 

3*5 

Renum  glandula. : 14.  earum figura.ih.fubfiantia. 

tbtd.vafa.ibid.vfw. 

ibid. 

TfenumaSUo. 

316 

Renum  vfus. 

ibid. 

Renes  ad  fe  ferum  trahunt. 

ibid. 

Renum  calculi  vbi  generentur. 

205 

Renfimfler  cur  dextro  magis  calculo  obnoxius,  ibid. 

Rejpiratio.^6^.. eius caufa.  ibidem. partes,  ibidem. 

vfus. 

i6S 

Reffnratio  duplex , liber  a & coatta. 

150 

Rima  magna  vulua  muliebris. 

329 

Rotatores  femoris.  7 9. externus,  ibidem,  internus. 

ibid. 

Rotula. 

a 

80 

Q Acrolumbi  mufculi , & eorum  vfus  ex  fententia 

aut  horis. 

Sauum. 

271 

Saluatella.vide  Vena  faluatella. 

Sanguis,  & fanguen. 

210 

Sanguinis  fynony mia  nulla,  m.hotnony. 

mia.  ibid. 

Sanguinis  definitio. 

ibid. 

Sanguinis  receptacula . 

ibid. 

Sanguinis  materia . 

2x2 

Sanguinis  efficiens  caufa. 

ibid. 

Sanguinis  caufa  finalis.. 

ibid. 

Sanguinis  fibra. 

179 

Sanguis  afpettti  quidem  homogenew , at  reuera  he- 

terogeneus. 

214 

Sanguinis  partes  quot,  & qua  fint.  ibid.  quas  caufas 
habeant.  2.15 

Sanguinis  differentia  qua  fint.  1 1 6 

Sanguis  taurinus  an  fit  venenum.  217 

Sanguis  venaporta  crafioracfeculentior. : ibid.  & 
cur.  ibidem . 

Sanguis  vaforum  partium  extremarum  rubicun- 
dior,quam  aliarum.  ibid. 

Sanguis  cur  rubicundior  per  cucurbitulas , quam 
vena  fettionem  educatur.  ibid . 


Sanguinis  ratione  animalia  duplicia.  1 1 1 

Sanguis  alimentum  omnium  partium.  ibid. 

Sanguis  ad  prudentiam  confert.  114 

Sanguis  off-um  alimentum.  38 

Sangum  an  pofiu  m venis  putre fcere.  118 

Sanguis  cur  ex cerde pellendus.  359 

Sanguinis  venofi  color. v/  9 fibra. ibid.  crajjities.  ib. 

vfus.  M . 

Sanguis  menflruus.vide  Menfes. 

Sanguificationis  hijlona.  3 o 5 

Sanguificationemnec  in  corde , necin jecore  fieri  w 
queat  probari.  184 

Sanguificatio  hepatis.  Vide  Hepatis  fanguificatio. 
Scapula  6i.vide  & Os  [capularum. 

Scapularum  motus.  i$o.mu[culi.  ibid. 

Sceleton.  3 4 

Seclto  thoracis  vbi  facienda.  1 9 8 

Semen  virile  corporis  noflri  materia  non  ejl.  315 
Seminis  materia  [anguis.  3x4.  «0«  tamen  quiuisfed 
per feftifiimus.  ibid.  cur  non  ex  vena  porta  duca- 
tur.ibid.cur  arter  tofus.  ibid . 

Semen  virile  non  abit  in  auras,  vt  quidam  putant 
flatuiffe Anftoielem.$i$.fed calidum  influemus 
innatum  conftituit.  ibid . 

Semen  virile  quomodo  dicatur  (2  *nvfM- 

apud  tsfriflotelem.  ibid. 

Semen  virile  non  ajferuatur  in  tefiibus , fed  profia- 
tis.  324 

Semen  per  quas  vias , & quomodo  in  vrethram  coi- 
tus tempore  deducatur.  310 

Semen  acredine perfufum , & cur.  324 

Senes  an  minores fint  feipfisjuuembus  1 9 

Serrati  maioris  mufculi  vfus  ex  opinione  Autbo  * 
ris.  1 3 2..  15 1 

Serrati  poflici  quem  vfum  habeant  ex  d ut  horis 
fententia.  ibid. 

Sefamoidea  ofiicula.  78.  vide  & Ofiicula  fefa- 
moidea. 

Simu  ofitum . & eorum  di  ferentia.  3 3 

Sinus  dura  cerebri  membrana.  $-j\ 

Situs  vi furum  imi  ventris.  11.278 

OKiMTBV.  '34 


INDEX. 


a-aJ^poi/HTWpfe?  oSorns.  J7 

mpLu/oeiSisozvuu . qy.vide  Os CtWlifOYttlt. 
Spbin£lermufculus.i^.eiusvfus.  318 

Spina  dorfi.  63 

Spinalis  medulla.  249  .eius  etymologia .3  7 7 . fooxMo- 
nymia.ibid.  origo. 57$. membrana,  ibid.  forma, 
ibidem.nerui.  ibid. 

Spinalis  medulla  verus  ortus.  380 

Spiritusexfanguinis  Mpatru  fiunt.  221.  &feq. 
Spiritus  vitales  qui  dicantur,  m.non  generantur 
exaere.ibid.refrigerantur,& cur, in  cerebro.}  8 x 
attenuantur  in  cerebro.  382, 

Spiritus  animales  quomodo  generentur.  3 8 1 . ex  qua 
materia.  ibid 

Spiritus  animales  neruos  in  fubfiantia  peruadere 
probatur.  240 

Spiritus  animalis  quomodo  in  oculo  videat , in  aure 
audiat.  32  f 

Spiritus  proprii  ad  femiriis  virilis  generationem  non 
requiruntur.  ibid 

Splen.videLien, 

Spleniatum  mentum  quid.  30  <? 

Splenica  arteria.vide  Arteria  fplenica . 

Splenica  vena,  vide  Vena Jplenica. 

f7royyonJts  09500.  5° 

Stapes  auditus  oftculttm.4.9 . eim  capitulum,  ibid. 

bafis.ibid.fitus . ibid. 

lia?.  271 

Sternum. vide  Os  pe  flor  is. 

Sternutatio  nimia  quomodo  qutbufdam  repentinam 
eaiitatem  attulerit.  243 

Stillicidium  pro  ventriculo  cur  fatius  [edentibus, 
quam  decumbentibus  fiat.  280 

Stomachus  pro  ventriculo  apud  Latinos  fumi- 
tur . 288 

Subclauij  mufculi  vfus  ex  Autboris  opinio- 
ne. 152-137 

Supercilia finuum  ofiium.  34 

Suppofitoria  ex  heUeboro  albo  quomodo  fiepe  grauia 
fiympt ornata  inferant.  232 

Sutura  quid.  37 . 43.  eius  ambiguitas. y 7.  vfustri- 
pUx*  42 


Sutura  fenilus  abolentur  43 . & qua  prior  ex  ipfis . 
ibidem. 

Sutura  vtricfe  (exui,  & quidem  numero  pari, funt 
communes.  ibid. 

Sutura  quot uplices.  ibid . 

Sutura  folis  capitis  ofiibus  competunt.  ibid. 
Sutura  coronalis. nfagittahs.ibidem.lambdifor- 

mis 0 ibidem. 

Suturarum  qua  dicantur  vera.ibidem.quamendo - 
fe.  ibidem. 

Suturarum  verarum  hiftoria.  ibid . 

Suturarum  mendofarum  numerus.  ibid. 

Suturarum  communium  hifioria.  ibid. 

cvixy.U^  quid fignificet  Hippocrati . 3 3 f 

Sympbyfis  oJfium.}$ . quotuplex . 3 6 

<rooop9p  mitis.  }6.quotuplex.  ibid. 

trujuSicrjuatris.  ibid . 

trumvpatris  35 

trcuonvatris 

truMvjM.vtns.ib.ab  sduthore  menta . ibid. 

truvi^vSpams.  ibid. 

6-vtrircipx.atris.  ibid. 

T 

T Atius  immediatum  mjbumentum  caro , & 
quomodo.  269 

Talus  Si.eius  fex  latera.  85 

T alus  improprie  de  malleolis  dicitur.  1 6 

Tarfus.Si. eius  offa.  84.  motus. 167 .mufculi.  ibid. 
Tendo  mufculi  quid  fit.  1 06 

Tendo  pars  fimilaris.  ibid. 

Tendo  pars fimplex,& fui  gener  is.  ibid . 

Tendo  per  totum  mufculi  corpus  , &quidem  fecun- 
dum longitudinem  diffunditur.  ibid . 

Tendo  dtuifus  carne fiipatur.  ibid 

Tendo  contra  flioni  maxime  opportunus.  ibid. 
Tendinis  fubfiantia.  107 

T 'endinis  temperies.  ibid. 

Tendinis  temperiem  confequentia.  ibid . 

Tendo  tantum  fecundum  mufculi  longitudinem  du- 
citur. ibid. 

Tendo  non  tantum  in  fine , fed  & principio  mufculi 
repetitur . ibid. 

Tendo 


INDEX. 


Ttndo  efi  primaria  mufculi  pars.  ibid.  probatur  id 
quatuor  rationibus.  ibid. 

Tendo  illa  pars  eji  per  quam  fit  mufculi  contra- 
rio. io  8 

Tendo  modo  vnitus  efi  ,modo  diutfus.  ioj.& cur. 
ibid. 

Tefies  vnde  dicantur  Latinis.  3 2 o 

Tefiesviriles.$i?.eorumfubfiantia.ibid.partesib. 
magnitudo. ib.figura.ibid.  mufculi.  ibid.  tunica 
quatuor . ibid. 

Tefies  viriles  nunquam  in  fe  femen  continent.  3 1 5 
Tefies  viriles  non  generant  femen  , nec  in  fe, ne  fi  in 
alio  per  inadtationem.ibi.qutbtu  argumentis  id 
proh  ari  pojfit.  ibid. 

Tefies  viriles  non  habent  in  fejpiritus proprios, tan- 
quam  in  fonte  fuo . ibid. 

Tefies  viriles  non  egent  peculiari  Jpiritu  ad  feminis 
generationem.  ibid. 

T efitbui  virilibus  ablatis, aut  Ltfis, cur  generandi  vis 
pereat , cum  tefies  femen  non  generent.  32 .6 
Tefiium  virilium  verus  vfus  ex  authoris  fenten- 
tia.  ibid . 

Tefies  viriles  quomodo  ad  feminis  generationem  fe- 
cundario  conferant.  ibid. 

Tefies  viriles  ferofum  humorem  continent,  ibid. 
Tejhs  finfier  cur  dextro  maior.  ibid. 

Tefies  muliebres. 3 35. differentia  eorum  cum  tejhbus 
virilibus, in  fitufubfiantia , figura,  tunicarum 
numero , magnitudine.  ibid.& feq. 

Thorax,  & eius  partium  appellationes.  9 

Thoracis  ambiguitas. ibid.etymologia.ibidem.diui- 
fio.  ibid. 

Thoracis  figura.n.magnitudo.  ibid. 

Thoracis  motus.  119 

Thorax  cur  ex  carne  & ofiibus  confiet.  69 

Thorax  imprudenter  Jlrmgitur  infantibus.  1 3 
Thoracem  dilatantes  confringentes^  mufculi  quid 
fint,& qiu.15  i.E xtendentes  quot  ex  opinione  a- 
liorum.  i^.ex  authoris fententia  vnus  tantum 
1^. Fle  flentes.  137 

Tibia,  & eius  partium  appellationes.  16 

Tibia  motus.i6}.mufculi.  ibid. 


Tonfilla.  $6* 

Torcular  Heropbili.  371 

t or» . 33 

Tranjpiratio  corporis  inftnfibilis.  268.  omnibus  di- 
ligenter obferuanda.  tyz 

'r£pL7nfa  oJhvrcsv. 

'7£l€a’o'24?.  _ 330 

79 

TubaFalloppij.  33  6 

Tufis  quid.  564 

Tympanum  auris.  33 

V 

VAluuU  venarum.  180 

Vaforum  natura.  178 

Vafa  caca  muliebria. 

Vafa  deferentia  viriato. eorum  fubfiantia.ibid.or- 
tus.ib.progreffus.  ibid. 

Vafa  defer  entia  muliebri  a.  33  6.  nonimplantantur 
in  vteri  ceruictm,vt  cenfuit  tAndr. Laurentius, 
ibid. 

Vafa  emulgentia.  314 

Vafa  praparantia  virilia.  318 

Vafaprap arantia  muliebria.  33  6.  in  quo  conut - 
niantcum  virilibus,  &differant,  ib.quahain 
gr  atiidis fint.  340 

V ena.  1 7 7.  eius  ambiguitas.  ibid. 

V enarum  diuifio.  1 7 8 .definitio.  ibid. 

Venarum  & arteriarum  difcrimina.  ibid . 
Vena  efi  vas.  ibid. 

Venarum  [anguis  in  quibus  ab  arteriarum  fanguine 
differat.  ijy 

Venarum  fub flantia fimplex.  ibid. non  tamen  vbi- 
que.  ibid. 

Venarum  fibra.ibi.  quot  earum  genera.  ibid , 
V ena fenfu  carent.  ibid. 

Venarumfigura.  ibid. 

Venarum  magnitudo. ib  quotuplex.  ibid. 

Venarum  numerus.  180 

Venarum  fitus.  ibid 

Venarum  valuula.  ib.  quis  earum  inuentor  primus , 
ibid o 

Venarum  a flio.  181 

Vena- 


1 


I N B 

Venarum  diffemtia.ib.  a fubfiantia.  ib.  d magni 
tudine.ib. a figura,  ibi.  k fi ede ; ib.  a connexione, 
iS±  abvfu.ib. 

Venarum  connexio  varia.  ib. 

Vena  comites  vbi % arterias  habent,  ib. 

Vena  olim  nerui  dttii.  2.3  j 

Venarum  principium  nullum  ex  Hippocratis  fen- 
teutia.i  8 1 quomodo  probari  id pofiit,  ib. 
Venarum  principium  male  ab  j frijlotele  cor  pefi- 
tum.  1 84 .male  item  lecur  a Galeno . 18  6 

Vena  funt  qua  in  hepate  fanguificant  , nonparen- 
cbyma.1%  ^.quomodo  id  probetur.  ib. 

Venarum  cur  dua  tantum  fint  fati  a . 18  8 

Venarum  eletiio  in  brachio  dum  fecunda  funt , non 
itareligiofeobferuar,da,& cur.  204 

Vena  cutanea  qua  dicantur.  ±66 

Vena  fecunda  dextri  cordis  ventriculi  (ur  arteria 
fubftantiam  habeat.  357 

Vena  micans.  220 

Venaadipofa.  204 

Vena  az.jgesfiuefine pari.5 1 y . eius ramus  ad emul 
gentem  finiftrum  abiens.  ib. 

Vena  arterialis  hifioria.  23  6. eius  vfus.  2 3 7 
Venabafilica.io$.in  dextro  brachio  Hepatica  di- 
citur, infimfiro  Splenica .%.  in  duos  ramos  diui- 
ditur.  ibid. 

Vena  Caua,qua  dicatur.  1 88 

Vena  caua  defcriptio  fic  tradenda  eft , ac  fi  ex  hepate 
oriatur, idtf  propter  autbores.  196 

Vena  Caua  ratione  Hepatis^  Anos  velati  truncos 
confiituit.  19  j 

Vena  Caua  truncus  afcendens . ibid.  truncus  de- 
fctndens.  204 

Vena  Cephalica.ioi.  a Vefalio  Humeraria  dici- 
tur. ibidxur fic  dicatur.  ibid. 

Vena  Cephalica femper fine:  at  'Bafilica  cum  im- 
petu fietia  fangumem  fundit,  & quare.  221 
Vena  Cephalica  manus.  203  .magna  cum  vtihtate 
in  cafitis  dentium cfe  affetiibus  aperitur.  ib. 
Vena  deferens  Viri finijlr a cur  ex  emulgente  oria- 
tur. 106 

Vena  emulgentes.  104 


E X 

Venaencepbalica.  ±qo 

Vena  frontis. ±0  1 . magna  cum  ptilhate  in  infanti 
aperitur.  ibid. 

Vena  hamorrboidalismtma.igxxxttrna.  2 06 
Vena  kjrpogafirica.  ib. 

Venamgulares . 2 ,a« 

Venalumbares.  106 

Vena  mediana.  v 0202 

Venapoplitea.io.9.celebru apud  Medicos,  & cur. 
ib  difficulter  fecari  potefi,  & cur.  ib.  fonticulo  in 
furafatio  euacuatur.  ib. 

Vana  porta  qua  dicatur. \%%.& vnde.ib.  quomodo 
apud  Pnficos  vocetur. ib.  eficrafiiorcaua.ib.efi 
minor  caua.  18  9.  quas  partes  alat.  190 
Vena  porta  diuifio  in  radices , truncos  , & ramos . 
ibid.  & feq. 

Vena  porta  radices.  ibid. 

Vena  porta  truncus.  191 

Vena  porta  rami  duo  infignes : ib. 

Venaportavfius.  193 

Vena  porta  cum  caua  in  bepate.anafiomofes.  189. 
&feq. 

Vena  porta  & caua  differentia.  189 

Vena prap.tr antes viri.}i8.dextra.ib.finifira.  ib. 
Vena faluatella.  205.  in  affetiibus  melancholicis 
admodum  commendatur ,&  qui  pofiit  prodefft 
ofienditur.  ibid . 

Venafaphana.  20  S 

Vena  fpermatica.  205 

Vena  Jplenica.19 1 . quosramosffargat.  ib. 

Venavmbilicalis.  21 m 

Venter  quid.x.eius  ambguitas.  tb . 

Venter  medius  calori  influenti  dicatus . -3  4 1 

Ventris  medii  fetus.  $41  .figura,  ib.  partes  duplices , 
continentes, & contenta.  342 

Venter fupremus. 367  .eius fetus. ib.  fubfiantia.  ib. 

partes.  ibid. 

Ventriculus.  289  eius figura.ib  fetus. ib.annexio.ib . 
magnitudo,  ibid.  fubfiantia. ib.  orificia.  190. 
vafia.  ibid.  ait  io.  ib. 

Ventriculi  orificium fuperius^Gracis  mcpMa,,  di- 
tium. ibid. 

F ff  Ven- 


INDEX. 


Ventriculifitus  naturalis.^ o .normatur alti,  ibid . 

put  ematur  alti..  181 

Ventriculus  ex  vulnere  Diaphragmatis  'tnlhorat 
cemafcendit.  ibi, 

Vermesin  venti  interdum  generari.  218 

Vertebra.6$.earum  vfus.tb.  numerus  .ib.  commu- 
nia, qua  habent..  ib. 

Vertebrarum  corpus.  ibid . 

Vertebrarum  proceffus  triplices.  ibid . 

Vertebrarum  foramen  proprium  &commune.  64. 
V ertebrarum  connexio.  ibid . 

Vertebra  Ceruicti.  ib.  interdum  feptem , nonnun- 
quam&oftofunt.  ib.  qua  communia,  inter  fe 
habeant.  ib. 

Vertebrarum ' ceruicti  prima  quid  proprii  habeat, 
ibidi 

Vertebrarum  ceruicti  fecunda  quid  proprii  habeat. 
*5i 

Vertebrarum  ceruicti  quatuor  fecunda  fubiacentes 
quid  propr  ii  habeant  1 ibid. 

Vertebrarum  ceruicti  feptima  quid  proprii  habeat., 
ibidi 

Vertebra  thoracis. ib.quid  commune  inter  fe  habe- 
ant.ibiquid  proprii  pra  aliti  vertebris.  66 
Vertebra  lumborum.  6 7 . quid  commune  inter  fe 
habeant ..  ibidi. 

Vertex. . 368 

Vefcets.  2.88 

Veficuld  hilaria  .40  6.  i\m  connexio,  ibo  magnitu — 
do.ih.figura.ib  fubflantia.  ib.mucofa  fuhflan- 
tiaqua  intus  oblinitur. 3 07.  vafa.  ibid. 

Ve  ficula  hilaria  partes  diffimilar es  fundus , & cer - 
uix.ib.meatus  bilam.ibid.commmticanalti.ib. 
vfus.  ibid. 

Veficula  feminales.  320.  earum  humor  oleagineus  m 
ib. vfus  316.  cur plunsfint facta  , nec  vnafola. 
327  .cur  anfraftuofa. . ibidi 

Yefica  vrinam.516.  eiusfynonymia.  ib.fitus.  ib .. 
#■  28  2. connexio .316. figura .317.  partes  difii- 
mlares.ibfubjlantia.ib.membrana.ib. forami- 
na tria.ib.mufculub.&  1 48.  vafa. . 317» 

Yefica  vmamfmdm.ibid.ceniix.ibxorpm.  ibo 


V efica  foramen  in  pudendo  muliebri.  3 30  > 

V ia,  per  quam  colici  dolores  inparalyfm,  &epile~ 

pfiatn  degenerant. 233./»  arthritidem,  & con- 
tracommutantur..  231. 

Via  perquam  thoracis  empyema  & aqua  euacua - 
tur,exIaUoppiiprimu  fententia, deinde  & Au? 
thorti.w.vide&i$$.  &nj 
Viaperquas  Lien  repurgatur.-  310 

Via, per  quam  humores  prautad  intefiina  detur- 
bantur ex  Liene.- ■ 230 

Via  per  quam  hydropicorum  aqua  expurgantur  >ad 
intefiina;  ibid 

Via,  per  quam  potus  per  vniuerfum  corpus  fubito ■> 
penetrat..  ibidi . 

V ia,  per -quam  praui  humores  ex  liene  vomitu  reii- 

ciuntur.  ibido 

Via, per  quam  atra  bilis  purgatur;  232 

Vibius  tenuis  cur purgatibus  ajfumptti  prafcriben - 
diis.  23  © ' 

Virginibus  cur  fanguti  in  coitu  effluat : ■ 3311 

Vir  peflus  derfo  pilofius  habet,  vt  ventrem  abvmbi- 
Ucoadvfqueperinaum.  270 

Vifcerum  imi  ventris  fit  us; . 11,278 

Vifcerum  imi  ventris  diuifio.  ibid , 

Vifcerum  obfiruftiones  qui  faciant  in  animi  affefti* 
bus  cordis  palpitationes ; 3 48  ’ 

Vifcerum  paruit  as  fignum  bonarum  carnium  la- 
nionibuso.  3091 

V ifusinjlmmentum .-3  8 j.obieflum.ib.  Mediu.  ibo . 
Vita/quidjit  355 ' 

Vlceracrajforum  intefiinoru  cur  vlcerihus  tenuio- 
rumfrequentiora. . 230.28  2. 

Vina,  vide  Os  cubiti.  12 

Vmbilicus.\  o. centrum  imi  ventris, imo  totius  cor- 
poris:. !«■ 

Vmbilicalis  vena  & arteria  , quomodo  pofl  editum 
foetum  in  ligamenta  abeant,  ex  opinione  livero- 
nymiTheobaUi:.  362 

Vnclto  fima  ymbilicalem  regionem  fqtta  qui  pur- 
get: 232 

Vnguium , cortim partium  appellationes.  1 f 
Vnguesmnfmn  cartilagines.  86.  necoffa.  ibid.  fed 

partes 


partes fui  gener  is. ib. nutriuntur.  11 1 

Ungues  habent  vafa  omnis gener  is.  8 G.funtpudi * 
tifenfu.  ib. 

Vnguiumvfus . 87 

Vr  et  er  es. $14. eorum  f ubftantia.ib. ortus. ibid. pro- 
c ejfus.ib.membr anaab. infer  tio.ibid. magnitu- 
do.. :■  ' ib. 

Ureterum  tubuli.  315 

Ureterum  peluis..  ibid 

Urethra. $zi. vide  & Penis  canalis. 

Urethra  per  medium  proflatarum  in  exortu  in- 
cedit.. 310 

Urethra  feminis  ac  vrina  communis  via.  ib. 
V ter  us.tfi. eius  partes  tres,Ceruix , Ofculum , 6' 


Isindus.. 

tfZ' 

Vteri (iibftantia. . 

334 

Vieri  membrana.. 

ibid. . 

Vteri  cotyledones, fiue  acetabula . 

ibid , 

Vteri  cornua.. 

ibid. 

Vteri  cauitas . . 

ibid . 

Vteri  futura.. 

ibid , 

Vteri  vafa,vena.arteria,&nerui.. 

335 

Vteri  /itus  natur alis. 

282, 

Vteri afcenfustftf  .defcenfus.  ib.  inclinatio , ib.an 

vere  locum  mutet.. 

ibid . . 

Uteri  ceruix.tfi.emfttus.tfi.fubftantia.  ib.ru- 
ga  interior  es. ib. connexio. ib. contorta  eft,  vbi 
non  recipitpenem  virilem.ib.vfus.tfj.  ingra - 
vidis.infigniter  abbreuiatur.  339 

Uteri  ceruicis  ofculum  externum . 331 . internum . 

tfi.vtriufquevfus..  337 

Uteri  os  internum.tfi.eiusfitus.ibid.figura.ibid. 
conniuentiaperpetua,  ibid.  apertio  in  coitu  & 
fstrtu ibid . 


INDEX, 

Uteri  os  inuerfum,  induratum , exulceratu , 
triceobduttum,  aut  nimis-humidum  cur fteri- 
litatem  inducat.  ibid. 

Uteri  os  ingrauidis  conniuet,  no  exatte  clauditur, 
vtalij  cenfent  , & quomodo  id  deprehenda- 

m f 335-339 

Uteri  f udus,  tfz.eius  fynonymia.ib. fim.tfj.  ma- 
gnitudo. ib. figura  natur  alis. ib.nonatur alis  du 
geftat. ib. connexio. ib. ligamenta  quatitor. ibid. 
Uteriin  grauidis  magnitudo,  ^yo.fubftantia.  ib. 

figura.ib.fitus..  ibid. 

Uteri  ligamenta-ftiperiora.  333.  vteri ligamenta 
inferiora.tf  4.  in  muliere , qiu  ex  coitu  nimio 
mortua  dicebatur  plena  femine  reperta,  ibid. 
qualia  ingrauidis ftnt.  340 

Uteri  os  internum  menftum  tempore  hiat.  10  j. 

vnde friatur..  ibid. 

Uteri  os  internum  grauidis  hiat , tantoq3  magis, 
quanto funt  partui  viciniores.  3 40.  vt  id  feta- 
tur. ib.  occluditur  tamen  crafta  vifcidaf  ma- 
teria:' ibid. 

Utero  ad  medium  coxaprocidente  cirr  conuulfio- 
nes fiant.  35  3 : item  cum  menfes  fuppnmuntur, 
& dolor  fiat  in  imo  ventre,  & in  laterum  mol- 
litudine. . ib. 

Vteri  confenfm  per  arterias  venasf  potius,  quam 
neruos  in  hyfterico  fit  ajftftu.  335 

Vulua&  eius partes.  23 

Vulua.vide  Tudendura  muliebre. 


7 


Ipbac, 

ZirbuSo 


175 

1,83, 


E 1;  N I s. 


h t* 

c3  y-c3 


s 


' '\v 


1 - 


V 


I 


\ 


■ 


■\ 


r ■ 


■l 


ppigellus